Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Tarnobrzeżanin - Stanisław Jachowicz naszym patronem…

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Tarnobrzeżanin - Stanisław Jachowicz naszym patronem…"— Zapis prezentacji:

1

2 Tarnobrzeżanin - Stanisław Jachowicz naszym patronem…

3 Stanisław Jachowicz urodził się 18 kwietnia 1796 roku w Dzikowie (Tarnobrzegu) w rodzinie Wojciecha i Wiktorii z Dobrzańskich. Kopia księgi parafialnej z informacją o rodzinie Jachowiczów przechowywanej w kościele oo. Dominikanów w Tarnobrzegu

4 Chłopiec po urodzeniu był słaby, więc szybko ochrzczono go z wody w domu, zaś chrzest właściwy odbył się w kościele parafialnym w Miechocinie. Kościół w Miechocinie

5 Ojciec, Wojciech Jachowicz pochodził z rodziny szlacheckiej, pieczętującej się herbem Dąb. Pracował on jako rządca w dobrach hrabiego Jana Jacka Tarnowskiego. Był uczestnikiem dysput, często goszczącym na dzikowskim zamku. Jako człowiek oczytany prowadził on dziennik „Silva rerum”, w którym zawarł życiową instrukcję dla swych dzieci: religijność, moralność, zapał do nauki i pracowitość to nadrzędne wartości, którymi według niego powinny kierować się w życiu. Herb rodziny Jachowiczów

6 Rodzina Jachowiczów mieszkała w obszernym dworku z zabudowaniami gospodarskimi położonym w pobliżu klasztoru i kościoła oo. Dominikanów. Legenda głosi, że na miejscu domu Jachowiczów została zbudowana szkoła – obecnie budynek Gimnazjum nr 1. Przypuszczalne miejsce domu Jachowicza

7 Staś w dzieciństwie zapewne lubił biegać nad Wisłę i tu w zaroślach bawił się z kolegami w chowanego, strugał fujarki, dokazywał. Wspominając wczesne lata spędzone w Tarnobrzegu, przywoływał obrazy pątników, którzy gromadnie przybywali do słynącego łaskami obrazu Matki Boskiej Dzikowskiej. Obraz Matki Boskiej Dzikowskiej

8 W roku 1805 Staś, osierocony przez ojca, wyjechał z Tarnobrzega, by kształcić się: najpierw w Rzeszowie, później w Stanisławowie, a wreszcie we Lwowie. Był bardzo zdolny i pracowity, więc nauka nie sprawiała mu trudności. Wkrótce też ujawnił się jego talent poetycki, zaczął drukować swe wiersze w Pamiętniku Lwowskim. Pamiętnik Lwowski

9 W 1818 roku Stanisław ukończył studia i wyjechał do Warszawy, gdzie mieszkał do końca życia. Tu w 1824 roku zdał egzamin nauczycielski z języka polskiego, uzyskując uprawnienia do wykonywania tego zawodu. Był nauczycielem z powołania i z wyboru. Nie tylko nauczał, ale także opracowywał podręczniki. Obraz Canaletta przedstawiający Krakowskie Przedmieście

10 W swojej pracy pedagogicznej wykorzystywał pisane przez siebie i wydawane drukiem „Bajki i powiastki” – wierszowane utwory z morałem, ukazujące różne sytuacje z życia swych uczennic i uczniów. Pierwsze wydanie w 1824 r. dedykował Cieniom ukochanej matki, zaś kolejne z 1826 r. – bratu Józefowi. Zarówno matka jak i brat mieszkali w Tarnobrzegu – Dzikowie. Stanisław kontaktował się z nimi listownie. Bajki Stanisława Jachowicza

11 Stanisławowi Jachowiczowi zawsze na sercu leżał los dzieci, zwłaszcza tych opuszczonych, zaniedbanych, osieroconych. Z jego inicjatywy w 1830 roku utworzono Instytut Dzieci Moralnie Zaniedbanych, którego został dyrektorem. Wybuch powstania listopadowego zniweczył jednak tę inicjatywę. Obraz ukazujący wybuch powstania listopadowego

12 Po upadku postania bajkopisarz udał się na kilkumiesięczną tułaczkę i prawdopodobnie odwiedził wtedy swego brata, mieszkającego w Dzikowie. Pałac w Dzikowie z połowy XIX w.

13 Po powrocie do Warszawy dowiedział się, że rząd carski za jego działalność patriotyczną (pisanie wierszy patriotycznych) zakazał mu wykonywania zawodu nauczyciela w szkołach. Odtąd mógł pracować tylko jako korepetytor. Zaangażował się więc w pracę charytatywną. Był inicjatorem Towarzystwa Wychowania Dzieci po Poległych Rycerzach Polskich, czyli zaopiekował się sierotami. Ilustracja do bajki Jachowicza

14 Wkrótce też założył pierwszą w Polsce Ochronkę dla dzieci pozbawionych opieki i dozoru rodzicielskiego, która pomocą otoczyła około 120 dzieci, a mieściła się na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Przebywające tam dzieci miały zapewnione nie tylko bezpieczeństwo i opiekę, ale i cały program wychowawczo – edukacyjny. Ochronka na Krakowskim Przedmieściu

15 Jachowicz nie ustawał w poszukiwaniach funduszy na rzecz swych podopiecznych: organizował festyny, pokazy, przedstawienia. Wydawał także wspólnie ze swą żoną Antoniną z Ośniadłowskich książeczki, będące czytankami do nauczania przedszkolnego oraz kolejne tomiki swych bajek. Publikował także liczne książeczki uczące dzieci zasad zachowania i zawierające wskazówki właściwego postępowania. Ilustracja bajki Jachowicza

16 W 1857 roku, dla uczczenia 61 rocznicy urodzin Stanisława Jachowicza, bajkopisarza, pedagoga, filantropa, przyjaciela dzieci, Dzięki wysiłkom jego przyjaciół ukazał się Wieniec, pomnikowe trzytomowe wydawnictwo, będące wyrazem hołdu współczesnych dla jubilata. Książka zawierała 272 laudacje i utwory, których autorami byli ludzie różnych profesji i pochodzący z różnych środowisk – z ziem polskich i spoza nich. Strona tytułowa Wieńca

17 Pisarz zmarł 24 grudnia 1857 roku i pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim. Na jego nagrobku znajduje się wymowny napis: Opiekunowi Sierot – Rodacy. Jego rodziną był cały kraj. Jego dziećmi wszystkie dzieci polskie. Jego dobrem było dobro braci biedniejszej. On się uszczęśliwiał sercem drugich. Nagrobek Stanisława Jachowicza

18 W Tarnobrzegu pamięć o bajkopisarzu jest wciąż żywa. Najpierw dzięki Waleremu Momidłowskiemu, który w 1906 r. utworzył Towarzystwo Opieki nad Dziećmi imienia Stanisława Jachowicza. Prowadziło ono do czasów okupacji hitlerowskiej Ochronkę dla dzieci przedszkolnych. Na jej rzecz Momidłowski zapisał cały swój majątek. Zaś o osiągnięciach Jachowicza pisał nauczyciel Zygmunt Kolasiński. Portret Stanisława Jachowicza

19 Imieniem tego wybitnego pedagoga i poety nazwano też jedną z tarnobrzeskich ulic prowadzącą od browaru do kościoła ojców Dominikanów. Ul. Jachowicza na planie miastaStary Browar Ul. Jachowicza 4

20 Imię Stanisława Jachowicza nosi też jedno z tarnobrzeskich przedszkoli mieszczących się przy ulicy H. Dekutowskiego. Budynek tego przedszkola zdobi tablica ufundowana przez Towarzystwo Przyjaciół Tarnobrzega. Przedszkole nr 3 w Tarnobrzegu

21 W 1986 roku z okazji 190 rocznicy urodzin Stanisława Jachowicza Towarzystwo Przyjaciół Tarnobrzega wybiło pamiątkowy medal na cześć poety. Awers i rewers medalu Towarzystwa Przyjaciół Tarnobrzega

22 W 2006 roku – z okazji 210 rocznicy urodzin Jachowicza Muzeum Historyczne m. Tarnobrzega zorganizowało wystawę „Bajki pana Stanisława”, na której prezentowane były eksponaty z własnych zbiorów, Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie i Muzeum Lalek w Pilznie. Szkoda, że aktualnie w muzeum nie ma żadnego eksponatu poświęconego Jachowiczowi. Zaproszenie na wystawę

23 Imię Stanisława Jachowicza nosiła też usytuowana przy ulicy o tej samej nazwie Szkoła Podstawowa nr 1, a aktualnie bajkopisarz jest patronem Gimnazjum nr 1. W budynku szkoły znajduje się pamiątkowa tablica, ufundowana przez Towarzystwo Przyjaciół Tarnobrzega. Pierwotny wygląd budynku Szkoły Podstawowej nr 1 Tablica pamiątkowa w Gimnazjum nr 1 Źródło: Pozycja 1

24 W Gimnazjum nr 1 pamięć o patronie szkoły jest wciąż żywa. Od 2008 roku Bibliotekarka Żermentyna Bartosiewicz organizuje międzyszkolny konkurs literacki „Życie bajką pisane”. Zadaniem uczniów jest ułożenie bajki, w treść której wplotą cytat z bajki pana Stanisława. Nagrodzone utwory publikowane są w okolicznościowym wydawnictwie, zawierającym także bajki Jachowicza oraz informacje o jego działaniach. W ten sposób popularyzowana jest wśród uczniów wiedza o życiu i twórczości tarnobrzeskiego pisarza. Strona tytułowa publikacji Życie bajką pisane

25 W 2007 roku polonistka Maria Pałkus przygotowała ze swoimi uczniami barwny spektakl „Bajki pana Jachowicza”, inscenizując sceny z utworów poety. Przedstawienie popularyzowało twórczość Jachowicza i uświadamiało, że bajki dziewiętnastowieczne są aktualne także współcześnie. Zdjęcia ze spektaklu Bajki pana Jachowicza

26 Rok później pani Maria Pałkus podjęła się z uczniami realizacji projektu edukacyjnego „Stanisław Jachowicz – bajkopisarz… i nie tylko” w celu popularyzowania w środowisku związków Jachowicza z Tarnobrzegiem. Problematykę tę ukazywał spektakl „Wyjechać czy zostać?”, którego treścią był pobyt bajkopisarza w Tarnobrzegu po upadku powstania listopadowego. Zdjęcia ze spektaklu Wyjechać czy zostać ?

27 Szkole udało się nawiązać współpracę z powinowatym Jachowiczów – profesorem Andrzejem Ślebodzińskim, historykiem, jachowiczologiem z Poznania, który dwukrotnie był z wizytą w szkole. Dzięki niemu udało się poznać losy potomków Wojciecha Jachowicza z Dzikowa. Artykuł Andrzeja Ślebodzińskiego Jachowiczowie z Dzikowa zamieszczony w Roczniku Przemyskim

28 Dzięki zaangażowaniu pana Andrzeja Ślebodzińskiego biblioteka szkolna wzbogaciła swe zbiory o cenne wydawnictwo „Wieńca”. Trzytomowa książka zakupiona została ze składek uczniów, rodziców, nauczycieli. Scena z przedstawienia Dzień urodzin ukazująca ofiarowanie Wieńca Jachowiczowi Wydawnictwo Wieniec

29 W 2009 roku uczniowie Gimnazjum nr 1 mogli obejrzeć spektakl „Dzień urodzin” w reżyserii pani Marii Pałkus, przygotowany w ramach projektu „Wokół Wieńca dla Stanisława Jachowicza”. Członkowie Koła Badaczy Języka i Dziedzictwa Kulturowego prezentowali w ten sposób zasługi i dorobek patrona szkoły. Zdjęcia z przedstawienia Dzień urodzin

30 W 2012 roku przygotowano kolejny spektakl pt. „Lekcja profesora Jachowicza”, którego premiera odbyła się z okazji podsumowania konkursu „Życie bajką pisane”. Zdjęcia z przedstawienia Lekcja profesora Jachowicza

31 W 2010 roku utworzony został w Gimnazjum nr 1 Klub 8 Wspaniałych zajmujący się działalnością charytatywną. Wolontariusze za swego patrona obrali Stanisława Jachowicza, filantropa, który organizował akcje społeczne, a dochód z nich przeznaczał na pomoc dla ubogich dzieci. Członkowie klubu biorą udział w akcjach zbiórki żywności, a zebrana żywność przekazywana jest ubogim rodzinom. Wyróżniający się w działalności wolontariusze otrzymują Odznakę Jachowicza za Filantropię.

32 W 2012 roku członkowie Klubu 8 Wspaniałych zaangażowali się w projekt „S. O. S. dla Afryki” niosącym pomoc materialną afrykańskim dzieciom umierającym z głodu. Gdyby Jachowicz żył w naszych czasach, też by organizował taką pomoc. Zdjęcia z prezentacji projektu S. O. S. dla Afryki

33 Idee Stanisława Jachowicza są uniwersalne, dlatego z dorobku patrona Gimnazjum nr 1 można korzystać także w XXI wieku. Szkoda tylko, że w Tarnobrzegu nie ma pomnika wielkiego XIX-wiecznego bajkopisarza, pedagoga, filantropa i społecznika…

34 * Źródła: * 1.Archiwum prywatne mgr Marii Pałkus * 2. ok-xiv-w.html ok-xiv-w.html * 3. * 4. * 5. * 6. * 7. * 8. * 9. * * * * 13. onepage&q&f=false onepage&q&f=false * * &biw=1366&bih=653&um=1&ie=UTF-8&sa=N&tab=wl 0803&biw=1366&bih=653&um=1&ie=UTF-8&sa=N&tab=wl * * * * * 20. ANDRZEJ B. ŚLEBODZIŃSKI, JACHOWICZOWIE Z DZIKOWA, ROCZNIK PRZEMYSKI, TOM 18 XLIII, 2007, Z.4 * 21. ALEKSANDRA JANAS, STANISŁAW JACHOWICZ, MHMT 2006

35 Dziękujemy za uwagę: Błażej i Łucja Pałkus Gimnazjum nr 1 w Tarnobrzegu Opiekun: Maria Pałkus


Pobierz ppt "Tarnobrzeżanin - Stanisław Jachowicz naszym patronem…"

Podobne prezentacje


Reklamy Google