Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Bogurodzica – arcydzieło średniowiecza mgr Barbara Adamiak Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Siedlcach.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Bogurodzica – arcydzieło średniowiecza mgr Barbara Adamiak Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Siedlcach."— Zapis prezentacji:

1 Bogurodzica – arcydzieło średniowiecza mgr Barbara Adamiak Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Siedlcach

2 Bogurodzica to jedna z najstarszych polskich pieśni religijnych. Pochodzi prawdopodobnie z wieku XIII. Ten pierwszy polski utwór poetycki to dzieło anonimowego autora.

3 Najdawniejszy tekst Bogurodzicy z 1407 r. ma dwie strofy. Utwór jest hymnem błagalnym, modlitwą wyśpiewaną przez zbiorowość. W pierwszej strofie lud prosi Matkę Bożą o wstawiennictwo do Chrystusa i pozyskanie Go; w drugiej wierni wołają do Jezusa, aby – przez wzgląd na Jana Chrzciciela – wysłuchał ich, dając godne życie na ziemi i wieczne trwanie w raju. Każdą strofę kończy refren Kyrie eleison (gr. Panie, zmiłuj się).

4 Na mistrzostwo stylistyczne pieśni składają się: paralelizm wersów i układu rymów, wirtuozeria rytmiczna, synonimy, antytezy, paradoksy.

5 Bogurodzica jest utworem oryginalnym i bardzo dawnym, obfitującym w osobliwe i archaiczne formy językowe, np. Bogurodzica Bogiem sławiena zwolena Gospodzina dziela bożycze

6 Utwór jest przykładem średniowiecznego wiersza zdaniowego. Należy do tzw. pieśni maryjnych. Bogurodzica od początku była przeznaczona do śpiewania, a nie do recytacji.

7 Jan Długosz określił Bogurodzicę mianem carmen patrium, czyli pieśni ojczyźnianej. Historyk podaje, że śpiewali tę pieśń rycerze walczący pod Grunwaldem i pod Warną – pełniła więc funkcję pieśni bojowej, wojennej, śpiewanej przed bitwami oraz podczas uroczystości dworskich.

8 Kanclerz Jan Łaski, wydając w r pierwszy drukowany zbiór praw Królestwa Polskiego (tzw. Statut Łaskiego) umieścił Bogurodzicę we wstępie swego dzieła. Może to świadczyć o niezwykłej popularności i znaczeniu pieśni w ówczesnych czasach. Statut Łaskiego

9 Dwu najstarszym strofom Bogurodzicy towarzyszy zarazem najstarsza melodia pieśni śpiewana chóralnie, jednogłosowo, bez akompaniamentu instrumentalnego. Jest to tzw. menodia ( z gr. menoida śpiew jednogłosowy) charakterystyczna dla średniowiecznych chorałów ( z gr. chorós chór), czyli łacińskich śpiewów liturgicznych Kościoła. Chorały te nazwano gregoriańskim od imienia papieża Grzegorza Wielkiego (VI/VII w.), szczególnie zasłużonego dla rozwoju tej formy muzycznej.

10 Cechą charakterystyczną chorałów gregoriańskich są tzw. melizmaty, czyli ozdobne zwroty melodyczne, złożone z co najmniej dwóch dźwięków, wykonywanych na jednej sylabie tekstu. Fragment notacji muzycznej Bogurodzicy

11 Bogurodzica wciela w słowo temat plastyczny Deesis [gr. prośba, błaganie], obecny od dawna w sztuce chrześcijańskiej na Wschodzie i Zachodzie, także w Polsce. Ta znana w sztuce średniowiecznej kompozycja składa się z trzech postaci: Chrystusa jako sędziego oraz Matki Bożej i św. Jana Chrzciciela jako pośredników miedzy Zbawicielem a ludźmi.

12 Maiestas Domini – Deesis. Malowidło w kolegiacie w Tumie pod Łęczycą z ok r.

13 Deesis - mozaika w klasztorze bazylianów w Gottaferrata XI wiek

14 Tryptyk z Herbavill z tematem Deesis

15 BOGURODZICA Bogurodzica, dziewica, Bogiem sławiena Maryja! U t wego S yna Gospodzina, matko zwolena, Maryja ! Zyszczy nam, spuści nam. Kyrjelejson. Twego dziela K rzciciela, Bożyc z e, Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze. Słysz modlitwę, jąż nosimy, A dać raczy, jegoż prosimy : A na świecie zbożny pobyt, Po żywocie rajski przebyt. Kyrjelejson.


Pobierz ppt "Bogurodzica – arcydzieło średniowiecza mgr Barbara Adamiak Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Siedlcach."

Podobne prezentacje


Reklamy Google