Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

WCZESNOSZKOLNE NAUCZANIE JĘZYKÓW OBCYCH – ZARYS PROBLEMATYKI Oprac. dr Anna Jaroszewska Instytut Germanistyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "WCZESNOSZKOLNE NAUCZANIE JĘZYKÓW OBCYCH – ZARYS PROBLEMATYKI Oprac. dr Anna Jaroszewska Instytut Germanistyki Uniwersytetu Warszawskiego."— Zapis prezentacji:

1 WCZESNOSZKOLNE NAUCZANIE JĘZYKÓW OBCYCH – ZARYS PROBLEMATYKI Oprac. dr Anna Jaroszewska Instytut Germanistyki Uniwersytetu Warszawskiego

2 PLAN WYKŁADU:

3 1.Cele nauczania języków obcych według zaleceń Rady Europy 2.Wczesnoszkolne nauczanie języków obcych w Polsce – podstawy prawne 3.Planowanie i organizacja nauczania języka obcego dzieci w młodszym wieku szkolnym 4.Koncepcja imersji/CLIL 5.Specyfika nauczania języka obcego w systemie kształcenia zintegrowanego 6.Ocenianie we wczesnoszkolnym nauczaniu języka obcego

4 1.Cele nauczania języków obcych według zaleceń Rady Europy a)Ważniejsze dokumenty Komisji Europejskiej z zakresu polityki językowej UE b)Lista celów/działań c)Najważniejsze problemy dotyczące wczesnoszkolnego nauczania języków obcych d)Główne postulaty dotyczące wczesnoszkolnego nauczania języków obcych

5 (1a) Ważniejsze dokumenty Komisji Europejskiej z zakresu polityki językowej UE:

6 RokNazwa skrócona dokumentu 2008  „Wielojęzyczność: atut dla Europy i wspólne zobowiązanie”  „Konkluzje Rady z dnia 22 maja 2008 r. w sprawie wielojęzyczności” 2007  „Grupa Wysokiego Szczebla ds. Wielojęzyczności – Sprawozdanie końcowe”  „Ramy europejskiego badania na temat kompetencji językowych” 2006  „Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kluczowych kompetencji w uczeniu się przez całe życie” 2005  „Nowa strategia ramowa w sprawie wielojęzyczności”  „Europejski wskaźnik kompetencji językowych” 2003  „Wspieranie nauki języków obcych i różnorodności językowej: Plan działania 2004−2006”  „Sprawozdanie Parlamentu Europejskiego zawierające skierowane do Komisji zalecenia w sprawie europejskich języków regionalnych i rzadziej używanych − języków mniejszości w UE − w kontekście rozszerzenia i różnorodności kulturowej” 2002  „Edukacja w Europie: różne systemy kształcenia i szkolenia - wspólne cele do roku Program prac dotyczący przyszłych celów systemów edukacji”  „Rezolucja Rady z dnia 14 lutego 2002 r. w sprawie wspierania różnorodności językowej i nauki języków obcych w ramach realizacji celów Europejskiego Roku Języków 2001” 2001  „Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2001 r., zalecająca środki wspierające różnorodność językową i naukę języków obcych” 2000  „Decyzja nr 1934/2000/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. w sprawie Europejskiego Roku Języków 2001” 1995  „Biała księga w sprawie edukacji i szkolenia: Nauczanie i uczenie się − w kierunku społeczeństwa nauki” Źródło:

7 (1b) Lista celów/działań:

8  pogłębianie wzajemnego zrozumienia między obywatelami Europy,  poszanowanie różnorodności kultur i sposobów życia,  ochrona różnorodności językowej i kulturowej,  rozwój wielojęzyczności jako efektu uczenia się trwającego całe życie,  zachęcanie do nauki języków obcych i promowania różnorodności językowej w społeczeństwie;  nauczanie co najmniej dwóch języków obcych począwszy od bardzo młodego wieku,  akcentowanie potrzeby indywidualnego rozwoju osoby uczącej się języków obcych,  propagowanie rozwoju umiejętności samodzielnego uczenia się języków obcych,

9  dążenie do stworzenia przejrzystych i spójnych programów nauczania języków obcych,  poprawa systemu kształcenia nauczycieli,  wspieranie koncepcji zintegrowanego nauczania przedmiotowo-językowego (CLIL),  jasne określenie kompetencji i kwalifikacji językowych w celu zapewnienia mobilności społeczeństwa,  promowanie wielojęzycznej gospodarki,  publikowanie badań nad najlepszymi praktykami w zakresie wczesnej edukacji językowej,  zapewnienie dostępu obywatelom do prawodawstwa, procedur oraz informacji dotyczących Unii Europejskiej w ich własnym języku.

10 (1c) Najważniejsze problemy dotyczące wczesnoszkolnego nauczania języków obcych:

11  ograniczanie się do nauczania lingua franca,  brak spójności programowej pomiędzy poszczególnymi etapami kształcenia,  nieuwzględnianie wiedzy uczniów,  niedobór właściwie wykształconych nauczycieli,  ekonomiczna recesja.

12 (1d) Główne postulaty dotyczące wczesnoszkolnego nauczania języków obcych:

13  przygotowanie instrumentów pomiarowych służących ocenianiu wiedzy/umiejętności, z którą uczniowie rozpoczynają szkolną edukację,  opracowanie i wdrożenie linearnej koncepcji nauczania języków obcych obejmującej okres od wczesnego dzieciństwa do zakończenia obowiązku szkolnego,  opracowanie materiałów dydaktycznych,  uwzględnianie kontekstu międzynarodowego oraz międzykulturowego,  wspieranie działań edukacyjnych multimediami,  realistyczne oczekiwania.

14 2.Wczesnoszkolne nauczanie języków obcych w Polsce – podstawy prawne a)Wprowadzenie obowiązkowego nauczania języka obcego nowożytnego od klasy I b)Nowa podstawa programowa

15 (2a) Wprowadzenie obowiązkowego nauczania języka obcego nowożytnego od klasy I:

16  Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 sierpnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.

17  główne założenia znowelizowanej podstawy programowej pozostają niezmienne:  Działalność edukacyjna szkoły nadal jest określona przez szkolny zestaw programów nauczania, program wychowawczy szkoły oraz program profilaktyki, które powinny tworzyć spójną całość. Ich przygotowanie i realizacja są zadaniem tak szkoły jako instytucji, jak i każdego nauczyciela.  Kształcenie w klasach I-III szkoły podstawowej ma być łagodnym przejściem od wychowania przedszkolnego do edukacji w systemie szkolnym. Zachowuje ono charakter zintegrowany. Zajęcia edukacyjne prowadzi nauczyciel bądź nauczyciele według ustalonego przez siebie planu, dostosowując czas zajęć i przerw do aktywności uczniów. Zajęcia powinny uwzględniać ciągłość nauczania i doskonalenia podstawowych umiejętności.

18  novum w znowelizowanej podstawie programowej jest przeniesienie obowiązku nauczania języka obcego w szkole podstawowej z klasy IV do I od roku szkolnego 2008/2009,  w kształceniu zintegrowanym wskazane jest takie zorganizowanie procesu dydaktyczno - wychowawczego, aby w każdym tygodniu wystąpiły zajęcia z języka obcego nowożytnego, których łączny tygodniowy wymiar powinien wynosić 2 godziny,  nauka języka obcego powinna rozpoczynać się od stopniowego rozwijania umiejętności rozumienia ze słuchu i reagowania na język gestem lub słowem. W dalszej kolejności powinny być rozwijane sprawność mówienia przez powtarzanie pojedynczych zdań i zwrotów. Elementy czytania, a następnie pisania, wprowadzane winny być jako ostatni etap na poziomie wyrazu i zdania,  zajęcia z języka obcego powinny zawierać treści nauczania obejmujące podstawowe słownictwo odnoszące się do zakresów tematycznych realizowanych w kształceniu zintegrowanym.

19 (2b) Nowa podstawa programowa:

20  Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.

21  konsekwencje prawne:  zgodnie z § nową podstawę programową w klasach I szkoły podstawowej stosuje się od roku szkolnego 2009/2010,  zgodnie z § w pozostałych klasach szkoły podstawowej, do zakończenia cyklu kształcenia stosuje się dotychczas obowiązującą podstawę programową,  zgodnie z § dopuszcza się, aby w latach 2009/2010 – 2013/2014 za zgodą dyrektora szkoły i po uzyskaniu pozytywnej opinii rady pedagogicznej, także w klasach IV-VI szkoły podstawowej stosować nową podstawę programową dla takich przedmiotów, jak: język obcy nowożytny, wychowanie fizyczne i etyka,  wraz z uprawomocnieniem się nowej podstawy programowej traci moc Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458, z późn. zm.).

22  główne założenia nowej podstawy programowej:  kształcenie ogólne w szkole podstawowej uznano za fundament wykształcenia. Zasadniczym zadaniem szkoły jest łagodne wprowadzenie uczniów w świat wiedzy, przy jednoczesnym zachowaniu dbałości o ich harmonijny rozwój intelektualny, etyczny, emocjonalny, społeczny oraz fizyczny,  zdefiniowanie zakresu wiadomości i umiejętności, które uczeń będzie zdobywał w szkole podstawowej w oparciu o Zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie (2008/C111/01) służyć ma zachowaniu przejrzystości i jednocześnie spójności podstawy programowej w zakresie poszczególnych etapów nauczania.

23  edukacja wczesnoszkolna:  określa ją zestaw celów kształcenia i powiązanych z nimi ogólnych zadań szkoły oraz wykaz wiadomości i umiejętności odpowiednio dla ucznia kończącego klasę I i ucznia kończącego klasę III,  wyodrębnienie klasy I ma ułatwić zachowanie ciągłości procesu edukacji zapoczątkowanego już w przedszkolu,  rozdzielenie zakresu wiadomości i umiejętności pozwala ponadto na uwzględnienie możliwości rozwojowych ucznia klasy I, które różnią się od tych posiadanych przez uczniów z klas starszych,  ów rozdział sprzyja tym samym właściwemu rozmieszczeniu treści nauczania w ramach I etapu edukacyjnego,  edukacja wczesnoszkolna obejmuje trzyletni okres nauczania tzn., że wiadomości i umiejętności zdobywane przez ucznia w klasie I będą powtarzane, pogłębiane i rozszerzane w klasie II i III,  zakres wiadomości i umiejętności dla całego cyklu nauczania uwzględnia pracę z uczniami o przeciętnych możliwościach,  warunkowo dopuszcza się rozszerzenie materiału nauczania,  wiadomości i umiejętności zdobyte w klasach I-III stanowią fundament dla nauki w klasach IV-VI szkoły podstawowej.

24  podstawowe zadania szkoły:  realizowanie programu nauczania skoncentrowanego na dziecku,  zachowanie trójpodmiotowości oddziaływań wychowawczych i kształcących: uczeń-szkoła-dom rodzinny,  rozwijanie predyspozycji i zdolności poznawczych dziecka,  kształtowanie u dziecka pozytywnego stosunku do nauki i wzbudzanie ciekawości w poznawaniu otaczającego świata,  poszanowanie godności dziecka,  zapewnienie przyjaznych i bezpiecznych warunków do nauki i zabawy, do działań indywidualnych i kooperacji, do rozwijania autonomii i odpowiedzialności, do ekspresji plastycznej, muzycznej i ruchowej, aktywności badawczej, a także działalności twórczej,  wyposażenie dziecka w umiejętności potrzebne w różnych sytuacjach szkolnych i w życiu pozaszkolnym,  zagwarantowanie dziecku dostępu do różnych źródeł informacji i możliwości korzystania z nich,  sprzyjanie rozwojowi cech osobowości dziecka koniecznych do aktywnego i etycznego uczestnictwa w życiu społecznym.

25  język obcy w klasie I szkoły podstawowej: W zakresie języka obcego uczeń kończący klasę I powinien:  rozumieć proste polecenia i właściwie na nie reagować,  nazywać obiekty w najbliższym otoczeniu,  recytować wierszyki i rymowanki, śpiewać piosenki z repertuaru dziecięcego,  rozumieć sens opowiedzianych historyjek, gdy są wspierane obrazkami, gestami, rekwizytami.

26  język obcy w klasie III szkoły podstawowej: W zakresie języka obcego uczeń kończący klasę III powinien:  być świadomym wielojęzyczności i wielokulturowości,  reagować werbalnie i niewerbalnie na proste polecenia nauczyciela,  rozumieć wypowiedzi ze słuchu tzn. rozróżniać znaczenie wyrazów o podobnym brzmieniu, rozpoznawać i posługiwać się zwrotami stosowanymi na co dzień, rozumieć ogólny sens krótkich opowiadań i baśni przedstawianych także za pomocą obrazów i gestów, rozumieć sens prostych dialogów w historyjkach obrazkowych (audio/video),  czytać ze zrozumieniem wyrazy i proste zdania,  zadawać pytania i udzielać odpowiedzi w ramach wyuczonych zwrotów,  recytować wiersze, rymowanki i śpiewać piosenki,  nazywać obiekty z otoczenia i opisywać je,  brać udział w mini przedstawieniach teatralnych,  przepisywać wyrazy i zdania,  korzystać ze słowników obrazkowych, książeczek, multimediów,  współpracować z rówieśnikami w trakcie nauki.

27  inne przedmioty w klasach I-III szkoły podstawowej: W nowej podstawie programowej następuje wyraźna gradacja przekazywanych treści nauczania oraz kształtowanych umiejętności w kolejnych latach nauki. Wzrost kompetencji małego ucznia w zakresie innych przedmiotów ściśle powiązany jest ze wzrostem kompetencji w zakresie języka obcego. Rozwój intelektualny oraz fizyczny, zwiększający się zasób wiedzy i doświadczeń życiowych czy w końcu przyrost kompetencji społecznych oraz technicznych pozwalają na stopniową reorganizację procesu nauczania języka obcego.

28 Wypis zaleceń :

29  zalecenie nr 1: Dla zapewnienia ciągłości wychowania i kształcenia, nauczyciele uczący w klasie I szkoły podstawowej powinni znać podstawę programową wychowania przedszkolnego.

30  zalecenie nr 2: Należy zadbać o adaptację dzieci do warunków szkolnych, w tym o ich poczucie bezpieczeństwa. Czas trwania okresu adaptacyjnego określa nauczyciel, biorąc pod uwagę potrzeby dzieci.

31  zalecenie nr 3: Sale lekcyjne powinny składać się z dwóch części: edukacyjnej (wyposażonej w tablicę, stoliki itp.) i rekreacyjnej (odpowiednio do tego przystosowanej). Zalecane jest wyposażenie sal w pomoce dydaktyczne i przedmioty potrzebne do zajęć (np. liczmany), sprzęt audiowizualny, komputery z dostępem do Internetu, gry i zabawki dydaktyczne, kąciki tematyczne (np. przyrody), biblioteczkę itp. Uczeń powinien mieć możliwość pozostawienia w szkole części swoich podręczników i przyborów szkolnych.

32  zalecenie nr 4: Wskazane jest, aby edukacja w klasach I-III szkoły podstawowej odbywała się w zespołach rówieśniczych liczących nie więcej niż 26 osób.

33  zalecenie nr 5: Edukacja w klasach I-III szkoły podstawowej realizowana jest w formie kształcenia zintegrowanego. Ze względu na prawidłowości rozwoju umysłowego dzieci, treści nauczania powinny narastać i rozszerzać się w układzie spiralnym, tzn., że w każdym następnym roku edukacji wiadomości i umiejętności nabyte przez ucznia mają być powtarzane i pogłębiane, a potem rozszerzane.

34  zalecenie nr 6: W klasach I-III szkoły podstawowej edukację dzieci powierza się jednemu nauczycielowi. Prowadzenie zajęć z zakresu edukacji muzycznej, plastycznej, wychowania fizycznego, zajęć komputerowych i języka obcego nowożytnego można powierzyć nauczycielom posiadającym odpowiednie kwalifikacje. Zajęcia z zakresu edukacji zdrowotnej mogą być realizowane z udziałem specjalisty z zakresu zdrowia publicznego lub dietetyki, pielęgniarki lub higienistki szkolnej.

35  zalecenie nr 11: Zajęcia komputerowe należy rozumieć dosłownie jako zajęcia z komputerami, prowadzone w korelacji z pozostałymi obszarami edukacji. Należy zadbać o to, aby w Sali lekcyjnej było kilka kompletnych zestawów komputerowych z oprogramowaniem odpowiednim do wieku, możliwości i potrzeb uczniów. Komputery w klasach I-III szkoły podstawowej są wykorzystywane jako urządzenia, które wzbogacają proces nauczania i uczenia się o teksty, rysunki i animacje tworzone przez uczniów, kształtują ich aktywność (gry i zabawy), utrwalają umiejętności (programy edukacyjne na płytach i w sieci), rozwijają zainteresowania itp. Uczniom klas I-III należy umożliwić korzystanie ze szkolnej pracowni komputerowej. Zaleca się, aby podczas zajęć uczeń miał do swojej dyspozycji osobny komputer z dostępem do Internetu.

36  zalecenie nr 12: Zalecane jest organizowanie dzieciom również pozalekcyjnych form nauki języka obcego nowożytnego, np. zajęć w szkolnym klubie, spotkań czytelniczych w bibliotece, seansów filmowych w świetlicy szkolnej itp.

37  zalecenie nr 17: Każde dziecko jest uzdolnione. Nauczyciel ma odkryć te uzdolnienia i je rozwijać. W trosce o to, aby dzieci odczuwały satysfakcję z działalności twórczej, trzeba stwarzać im warunki do prezentowania swych osiągnięć, np. muzycznych, wokalnych, recytatorskich, tanecznych, sportowych, konstrukcyjnych.

38  zalecenie nr 18: Odpowiednio do istniejących potrzeb szkoła organizuje:  zajęcia opiekuńcze zapewniające dzieciom interesujące spędzanie czasu, przyjazną atmosferę i bezpieczeństwo,  zajęcia zwiększające szanse edukacyjne uczniów zdolnych oraz uczniów mających trudności w nauce.

39 3.Planowanie i organizacja nauczania języka obcego dzieci w młodszym wieku szkolnym a)Kompetencje nauczycieli b)Zaplecze organizacyjno-dydaktyczne c)Współpraca z rodzicami

40 (3a) Kompetencje nauczycieli

41  Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (z późn. zm.),  Ustawa z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (z późn. zm.),  Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 września 2004r. w sprawie standardów kształcenia nauczycieli (z późn. zm.),  Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 czerwca 2006r. w sprawie standardów kształcenia nauczycieli w kolegiach nauczycielskich i nauczycielskich kolegiach języków obcych (z późn. zm.),  Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (z późn. zm.),  Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 30 sierpnia 2006r. w sprawie wykonywania pracy przez cudzoziemców bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (z późn. zm.). Podstawy prawne:

42 1) studiów magisterskich na kierunku pedagogika w zakresie nadającym kwalifikacje do pracy w przedszkolach lub klasach I-III szkół podstawowych, lub 2) studiów wyższych zawodowych: a)na kierunku pedagogika w zakresie nadającym kwalifikacje do pracy w przedszkolach lub klasach I-III szkół podstawowych, lub b) w specjalności nadającej kwalifikacje do pracy w przedszkolach lub klasach I-III szkół podstawowych, albo 3) zakładu kształcenia nauczycieli w specjalności nadającej kwalifikacje do pracy w przedszkolach lub klasach I-III szkół podstawowych. W każdym przypadku wymagane jest świadectwo znajomości danego języka obcego w zakresie minimum podstawowym oraz ukończone studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny z zakresu wczesnoszkolnego nauczania danego języka obcego. Do nauczania j. o. na pierwszym etapie edukacyjnym uprawnia co najmniej ukończenie:

43 1) studiów magisterskich na kierunku filologia w specjalności danego języka obcego lub lingwistyka stosowana w zakresie danego języka obcego, lub 2) studiów wyższych zawodowych: a)na kierunku filologia w zakresie danego języka obcego, lub b)w specjalności danego języka obcego lub lingwistyki stosowanej w zakresie danego języka obcego, lub 3) nauczycielskiego kolegium języków obcych w specjalności odpowiadającej danemu językowi obcemu, albo 4) studiów magisterskich lub wyższych zawodowych na dowolnym kierunku (specjalności) i świadectwo państwowego nauczycielskiego egzaminu z danego języka obcego stopnia II lub świadectwo znajomości danego języka obcego w zakresie zaawansowanym lub biegłym, lub Do nauczania j. o. na pierwszym etapie edukacyjnym uprawnia także ukończenie:

44 5) zakładu kształcenia nauczycieli w dowolnej specjalności oraz: a) świadectwo państwowego nauczycielskiego egzaminu z danego języka obcego stopnia I lub II, lub b) świadectwo znajomości danego języka obcego w zakresie co najmniej zaawansowanym, lub 6)świadectwo dojrzałości i świadectwo państwowego nauczycielskiego egzaminu z danego języka obcego stopnia I lub II. W każdym z ww. przypadków wymagane jest przygotowanie pedagogiczne lub kwalifikacje w zakresie prowadzenia zajęć z dziećmi w młodszym wieku szkolnym. Świadczy o nim dyplom lub inny dokument wydany przez szkołę wyższą czy zakład kształcenia nauczycieli, lub świadectwo ukończenia pedagogicznego kursu kwalifikacyjnego.

45 Cechy osobowościowe nauczyciela:  pozytywne nastawienie do dzieci i swojej pracy,  wysoka kultura osobista,  umiejętność radzenia sobie ze stresem,  cierpliwość,  wyrozumiałość  zdolność empatii,  opiekuńczość,  pogodne usposobienie,  poczucie humoru,  postawa twórcza,  postawa energiczna.

46 Kompetencje nauczyciela:  merytoryczne,  dydaktyczno - metodyczne,  psychologiczno - pedagogiczne,  komunikacyjne,  w zakresie planowania i projektowania,  diagnostyczne,  w zakresie kontroli i oceny osiągnięć uczniów,  medialne i techniczne,  krajo- i kulturoznawcze (kompetencja międzykulturowa),  moralne i wychowawcze,  autoedukacyjne,  innowacyjno-kreatywne.

47 Kompetencje – wybór

48 Kompetencje merytoryczne:  dobre przygotowanie językowe mające zastosowanie w typowych sytuacjach dnia codziennego oraz w rytuałach klasowych,  bardzo dobra fonetyka,  zorientowanie w aktualnych publikacjach dotyczących wczesnoszkolnego nauczania języków obcych,  gruntowna wiedza na temat predyspozycji dzieci do nauki języków obcych i dziecięcych stylów uczenia się.

49 Kompetencje dydaktyczno-metodyczne: Nauczyciel posiada wiedzę o metodach i zasadach realizacji procesu kształcenia mających zastosowanie we wczesnoszkolnym nauczaniu języków obcych. Potrafi:  planować,  organizować,  definiować cele edukacyjne i wychowawcze,  dobierać odpowiednio materiały, techniki i metody,  dokonywać oceny, adaptacji i ewaluacji materiałów,  motywować uczniów.

50 Kompetencje dydaktyczno-metodyczne:  Nauczyciel posiada ponadto:  znajomość różnorodnych tekstów: bajek, historyjek, wierszyków, piosenek, rymowanek itp.,  i umiejętność ich dydaktyzacji,  umiejętność opowiadania historyjek i bajek z zastosowaniem prostego słownictwa, odpowiedniej intonacji, mimiki, gestów.

51 Kompetencje krajo- i kulturoznawcze: Nauczyciel posiada gruntowną wiedzę na temat realiów społeczno-kulturowych tj. norm, zwyczajów i wartości kultury obszaru języka będącego przedmiotem nauczania.

52 Kompetencja międzykulturowa: Nauczyciel uwrażliwia dzieci na postrzeganie inności kulturowej i interpretowanie reprezentowanych przez nią znaczeń, wartości, symboli. Inicjuje ponadto u dzieci postawy otwartości, szacunku, zrozumienia, tolerancji i akceptacji dla innych kultur. Dba przy tym o ochronę kulturowej i narodowej tożsamości uczniów.

53 (3b) Zaplecze organizacyjno-dydaktyczne

54 Klasopracownia przystosowana do możliwości i potrzeb psychofizycznych małych uczniów Część edukacyjna: - tablica, - ustawienie stołów: w podkowę, grupy stolików, - sprzęt audio, video, komputery, - elementy realioznawcze, - ekspozycja prac uczniów.

55 Klasopracownia przystosowana do możliwości i potrzeb psychofizycznych małych uczniów Część rekreacyjna: - kącik czytelniczy, książeczki w języku obcym, - wykładzina, poduszki do siedzenia, - zabawki, rekwizyty, gry, kartki, kredki, przybory plastyczne, - instrumenty, - miejsce na przechowywanie prac i części podręczników uczniów

56 Do dyskusji…

57

58

59 (3c) Współpraca z rodzicami

60 Polskie akty normatywne:  Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r.,  Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (z późn. zm.),  Ustawa z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (z późn. zm.),  Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2000r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (z późn. zm.),  Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (z późn. zm.),  Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. Prawa i obowiązki rodziców w oświacie – podstawy prawne:

61 Akty normatywne i dokumenty o zasięgu międzynarodowym:  Powszechna Deklaracja Praw Człowieka uchwalona w Paryżu przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 10 grudnia 1948 roku,  Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przyjęta przez Radę Europy w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku,  Deklaracja Praw Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 20 listopada 1959 roku,  Uchwała Parlamentu Europejskiego o Wolności Wychowania we Wspólnocie Europejskiej z dnia 14 marca 1984 roku,  Konwencja o Prawach Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 20 listopada 1989 roku,  Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców ogłoszona i przyjęta przez Europejskie Stowarzyszenie Rodziców (European Parents Association) w Brukseli w grudniu 1992 roku. Prawa i obowiązki rodziców w oświacie – podstawy prawne:

62  Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców ogłoszona i przyjęta przez Europejskie Stowarzyszenie Rodziców (European Parents Association) w Brukseli w grudniu 1992 roku.

63 Punkt 1: „Rodzice mają prawo do wychowywania swoich dzieci w duchu tolerancji i zrozumienia dla innych, bez dyskryminacji wynikającej z koloru skóry, rasy, narodowości, wyznania, płci oraz pozycji społecznej. Rodzina ma obowiązek wychowywać swe dzieci w duchu odpowiedzialności za siebie i za cały ludzki świat.”

64 Punkt 2: „Rodzice mają prawo do uznania ich prymatu jako "pierwszych nauczycieli" swoich dzieci. Rodzice mają obowiązek wychowywać swe dzieci w sposób odpowiedzialny i nie zaniedbywać ich.”

65 Punkt 3: „Rodzice mają prawo do pełnego dostępu do formalnego systemu edukacji dla swoich dzieci, z uwzględnieniem ich potrzeb, możliwości i osiągnięć. Rodzice mają obowiązek zaangażowania się jako partnerzy w nauczanie ich dzieci w szkole.”

66 Punkt 4: „Rodzice mają prawo dostępu do wszelkich informacji o instytucjach oświatowych, które mogą dotyczyć ich dzieci. Rodzice mają obowiązek przekazywania wszelkich informacji szkołom, do których uczęszczają ich dzieci, informacji dotyczących możliwości osiągnięcia wspólnych (tj. domu i szkoły) celów edukacyjnych.”

67 Punkt 5: „Rodzice mają prawo wyboru takiej drogi edukacji dla swoich dzieci, która jest najbliższa ich przekonaniom i wartościom uważanym za najważniejsze dla rozwoju ich dzieci. Rodzice mają obowiązek dokonania świadomego wyboru drogi edukacyjnej, jaką ich dzieci powinny zmierzać.”

68 Punkt 6: „Rodzice mają prawo do domagania się od formalnego systemu edukacji tego, aby ich dzieci osiągnęły określoną wiedzę duchową i kulturową. Rodzice mają obowiązek wychowywać swoje dzieci w poszanowaniu i akceptowaniu innych ludzi i ich przekonań.”

69 Punkt 7: „Rodzice mają prawo wpływać na politykę oświatową realizowaną w szkołach ich dzieci. Rodzice mają obowiązek osobiście włączać się w życie szkół ich dzieci i stanowić istotną część społeczności lokalnej.”

70 Punkt 8: „Rodzice i ich stowarzyszenia mają prawo do wydawania opinii i przeprowadzania konsultacji z władzami odpowiedzialnymi za edukację na wszystkich szczeblach zarządzania oświatą. Rodzice mają obowiązek tworzyć demokratyczne, reprezentatywne organizacje na wszystkich poziomach. Organizacje te będą reprezentowały rodziców i ich interesy.”

71 Punkt 9: „Rodzice mają prawo do pomocy materialnej ze strony władz publicznych, eliminującej wszelkie bariery finansowe, które mogłyby utrudniać dostęp ich dzieci do edukacji. Rodzice mają obowiązek poświęcać swój czas i uwagę swoim dzieciom i ich szkołom, tak aby wzmocnić ich wysiłki skierowane na osiągnięcie określonych celów nauczania.”

72 Punkt 10: „Rodzice mają prawo żądać od odpowiedzialnych władz publicznych wysokiej jakości usług edukacyjnych. Rodzice mają obowiązek poznać siebie nawzajem, współpracować ze sobą i doskonalić swoje umiejętności "pierwszych nauczycieli" i partnerów w kontaktach szkoła- dom.”

73  Jak przeciwdziałać rozczarowaniu rodziców?  położyć nacisk na współpracę i niezakłócony przepływ informacji pomiędzy nauczycielem-szkołą a uczniem i jego rodzicami (we wszystkich możliwych konfiguracjach),  przedstawić uwarunkowania i specyfikę nauczania języka obcego w klasach I-III,  angażować rodziców w pomoc w nauce języka obcego przez ich dzieci,  umożliwić rodzicom udział w zajęciach otwartych.

74  Pierwsze spotkanie i list do rodziców:  przywitanie rodziców,  autoprezentacja nauczyciela,  zapoznanie rodziców z możliwościami, jakie daje dobrze wyposażona klasopracownia,  krótkie omówienie założeń politycznych Rady Europy w kontekście wielojęzyczności oraz wielo- i międzykulturowości,  odniesienie się do założeń podstawy programowej dla etapu kształcenia zintegrowanego, w tym do zmian, jakich dokonano w podstawie w zakresie nauczania języka obcego nowożytnego,  dokonanie krótkiej charakterystyki ucznia w młodszym wieku szkolnym w kontekście jego możliwości oraz ograniczeń w zakresie uczenia się/nauczania go języka obcego,  omówienie specyfiki wczesnoszkolnego nauczania języka obcego z wyjaśnieniem przyczyn i celowości wykorzystania określonych technik i metod nauczania,

75  wskazanie na możliwe wyniki/osiągnięcia dzieci w zakresie uczenia się języka obcego i stanowcze „ostudzenie” związanych z tym nadto wygórowanych oczekiwań i ambicji rodziców,  przedstawienie programu nauczania oraz podręcznika do nauki języka obcego, z których nauczyciel i uczniowie będą korzystać,  omówienie korzyści płynących z pracy z portfolio językowym dla uczniów w wieku 7-10 lat i zaproponowanie wykorzystania tego narzędzia,  wskazanie na możliwość przygotowania uczniów do ich pierwszego egzaminu językowego, a więc do uzyskania certyfikatu na poziomie biegłości językowej A1 według ESOKJ (np. do egzaminu Fit in Deutsch 1, w przypadku języka niemieckiego),  podkreślenie znaczącej roli, jaką mogą odegrać rodzice szczególnie w zakresie podnoszenia motywacji dziecka do uczenia się języka obcego,

76  zwrócenie uwagi na postawy i zachowania rodziców, które należy wyeliminować lub ograniczyć, aby nie obniżać samooceny dziecka, a tym samym jego motywacji,  omówienie ustawowych praw i obowiązków rodziców w kontekście formalnej edukacji (w tym językowej) ich dziecka,  zaproponowanie i omówienie fakultatywnych możliwości uczenia się bądź nauczania języka obcego dzieci,  przedstawienie harmonogramu kolejnych spotkań z rodzicami i ewentualne określenie ich tematyki/zakresu,  przeznaczenie czasu na pytania rodziców oraz na odpowiedzi nauczyciela,  pożegnanie się.

77 4.Koncepcja imersji/CLIL

78 - język obcy nie jest sam w sobie celem nauczania, - język obcy jest środkiem, służącym do nauczania innych przedmiotów. Cechy:

79 Imersja całkowita: Możliwa jest w prywatnych szkołach podstawowych, gdzie językiem wykładowym jest np. język niemiecki, angielski czy francuski.

80 Imersja częściowa: Koncepcja imersji częściowej jest realizowana w klasach I-III w szkołach podstawowych wtedy, gdy następuje implementacja elementów języka obcego do funkcjonującego już zintegrowanego programu nauczania. Nauczycielem prowadzącym jest wychowawca klasy - nauczyciel kształcenia zintegrowanego.

81 - integralna część zajęć szkolnych, - integracja wszystkich treści przekazywanych uczniowi w procesie nauczania, - idea przekazywania dzieciom całościowego obrazu świata, - zbudowanie podstaw do dalszego kształcenia językowego, - kształtowanie zachowań i postaw prospołecznych, - stopniowe rozwijanie wielokulturowej (wielojęzycznej) świadomości uczniów. Zalety stosowania częściowej imersji w kształceniu zintegrowanym:

82 Nazywane także: - zintegrowanym kształceniem przedmiotowo-językowym - kształceniem dwu- lub trójjęzycznym - nauczaniem przedmiotu w języku docelowym CLIL – Content and Language Integrated Learning:

83 Zintegrowane kształcenie przedmiotowo- językowe (CLIL) to nauczanie różnych przedmiotów objętych programem nauczania za pomocą co najmniej dwóch języków. Pierwszy jest zazwyczaj językiem urzędowym kraju, w którym odbywa się nauczanie. Drugi język to język obcy lub język regionalny/język mniejszości narodowej. Definicja:

84 CLIL, podobnie jak inne formy kształcenia dwujęzycznego czy też nauczanie przez zanurzenie (immersję) mają cechy wspólne. Przede wszystkim umożliwiają zintensyfikowaną naukę języków bez konieczności przeznaczania na to dodatkowego czasu w planie zajęć. Ponadto każdą z tych form nauczania realizuje się według zbliżonych zasad metodycznych. Cechy:

85 Cele edukacyjno-wychowawcze:  umożliwienie uczniom zdobycia wiedzy stricte przedmiotowej,  rozwój kompetencji w języku obcym nie będącym przedmiotem nauczania,  przygotowanie do studiów na zagranicznej uczelni,  przygotowanie do życia w społeczeństwie wielu języków i kultur,  zapewnienie lepszych perspektyw na rynku pracy,  kształtowanie postaw tolerancji i akceptacji dla innych kultur.

86 Choć idea CLIL nie jest ideą nową i w krajach europejskich propagowana jest już od dziesięcioleci, to jednak w szkolnictwie podstawowym realizowana jest w sposób marginalny. Stosunkowo dużą popularnością cieszy się ona głównie w krajach mających kilka języków urzędowych. Kraje jednojęzyczne rozwiązanie to wprowadzają na etapie szkół gimnazjalnych bądź w szkolnictwie średnim. Jeśli CLIL występuje w tych krajach w szkolnictwie podstawowym, to najczęściej odnosi się do nauczania w językach regionalnych lub mniejszości narodowych. Teoria a rzeczywistość:

87 w Polsce: Zintegrowane kształcenie przedmiotowo-językowe w Polsce realizowane jest w dwóch wariantach:  w języku regionalnym lub mniejszości narodowej (kaszubskim, łemkowskim, białoruskim, litewskim, niemieckim, słowackim, ukraińskim, romskim) w szkolnictwie podstawowym oraz średnim,  lub w języku obcym (francuskim, hiszpańskim, niemieckim, angielskim, włoskim) w szkolnictwie średnim. Wyjątki stanowią płatne szkoły prywatne.

88 Nauczyciele a CLIL: Nauczyciele prowadzący zintegrowane kształcenie przedmiotowo-językowe posiadają zazwyczaj pełne kwalifikacje wymagane na jednym lub kilku poziomach, na których nauczają. Zazwyczaj specjalizują się w zakresie jednego lub kilku przedmiotów lub mają dwie specjalności: przedmiot językowy i przedmiot pozajęzykowy.

89 Zaleca się, aby nauczyciel:  był rodzimym użytkownikiem języka, którym naucza,  odbył studia w tym języku,  ukończył stosowny kurs doskonalenia zawodowego,  posiadał certyfikat znajomości języka urzędowego kraju, w którym jest zatrudniony jako nauczyciel. Nauczyciele a CLIL:

90 Bariery w realizowaniu CLIL: CLIL prowadzony w docelowych językach obcych stawia przed organizatorami znacząco większe wymagania niż nauczanie języków w formie tradycyjnej.

91 Główne bariery utrudniające powszechne wdrożenie CLIL:  restrykcyjne przepisy prawne,  niedobór odpowiednio wykwalifikowanych nauczycieli,  brak odpowiednich materiałów dydaktycznych,  wysokie koszty organizacyjne.

92 5.Specyfika nauczania języka obcego w systemie kształcenia zintegrowanego a)Dlaczego warto rozpoczynać naukę języka obcego w okresie wczesnoszkolnym? b)Metodyka nauczania języka obcego w kształceniu wczesnoszkolnym

93 (5a) Dlaczego warto rozpoczynać naukę języka obcego w okresie wczesnoszkolnym?

94  Argumenty fizjologiczne:  plastyczność mózgu,  plastyczność aparatu słuchowego,  plastyczność aparatu artykulacyjnego.

95  Argumenty psychologiczne:  otwartość dziecka w stosunku do nowego języka,  pozytywne nastawienie do uczenia się,  gotowość do naśladowania,  brak lęku przed popełnianiem błędów,  chęć eksperymentowania,  pozytywny wpływ na rozwój sprawności intelektualnych.

96  Argumenty pedagogiczne:  rozwijanie kompetencji językowej i kulturowej,  rozbudzanie szacunku i zrozumienia dla inności językowo-kulturowej,  rozwój języka ojczystego oraz świadomości językowej u dzieci ze środowisk, w których poziom rozwoju językowego jest niski.

97  Argumenty społeczne, ekonomiczne, polityczne:  przygotowanie do międzykulturowej (ponad granicami) wymiany i komunikacji,  przygotowanie do międzynarodowej współpracy naukowej i gospodarczej,  przygotowanie do wymiany kulturalnej i artystycznej,  przygotowanie do lepszego startu zawodowego na europejskim/światowym rynku pracy,  umożliwienie wprowadzenia drugiego i trzeciego języka obcego na kolejnych szczeblach edukacji.

98 (5b) Metodyka nauczania języka obcego w kształceniu wczesnoszkolnym

99  Katalog metod stosowanych w kształceniu zintegrowanym:  metody podająco-ilustracyjne – stwarzają uczniom możliwość zdobywania wiedzy już opracowanej,  metody badawcze – skierowane są na procesy poszerzania wiedzy podczas rozwiązywania problemów zarówno teoretycznych, jak i praktycznych,  metody praktyczne – kształtują użytkowe umiejętności zarówno w kontekście funkcjonowania jednostki, jak również współżycia społecznego,  metody eksponujące – dotyczą sfery uczuciowej, przede wszystkim zaś umiejętności wyrażania własnego stosunku do różnych zjawisk znajdujących źródło tak w najbliższym, jak i dalszym, dotychczas nieznanym otoczeniu dziecka; co więcej usprawniają procesy wartościowania oraz oceniania tych zjawisk, a ponadto w pewnym zakresie kształtują też późniejsze zachowania i postawy ucznia.

100  Przykłady metod stosowanych we wczesnoszkolnym nauczaniu języka obcego:  metoda naturalna: – osłuchiwanie dziecka z wypowiedziami obcojęzycznymi, – wypowiedzi powinny być naturalne bądź zbliżone do takich, interesujące dla dziecka, – nie przymuszanie ucznia do mówienia, – w pierwszej fazie nauczania rezygnacja z poprawiania błędów.  metoda bezpośrednia: – rozwijanie sprawności mówienia poprzez konwersację, – rezygnacja z poprawiania błędów.  metoda reagowania całym ciałem (TPR): – wykorzystanie ruchu fizycznego, – ruch powiązany z treścią przekazywaną przez nauczyciela, – polecenia, którym towarzyszy ruch fizyczny, – metoda służy przyswajaniu struktur gramatycznych i zasobów słownikowych.

101  Techniki nauczania stosowane najczęściej:  (dydaktyzowane) gry i zabawy, piosenki,  praca z tekstem narracyjnym,  praca z pacynką,  prace plastyczne,  stacje,  drama,  eksperyment,  metoda projektu,  symulacje,  wykorzystanie gier i programów multimedialnych  ….

102  Zasada poglądowości nauczania:  bezpośrednie poznanie rzeczywistości oparte na obserwacji,  słowo nie powinno zastępować rzeczywistości,  korzystanie z rekwizytów, ilustracji, kart obrazkowych, techniki video itp.

103  Zasada przystępności w nauczaniu:  dobór metod, technik i materiału nauczania dostosowany do psychofizycznego rozwoju uczniów i ich możliwości percepcyjnych,  stopniowalność trudności,  rozpoczynanie od słownictwa bliskiego dzieciom,  stosowanie pracy z pacynką będącą pośrednikiem językowym i kulturowym oraz mediatorem.

104  Zasada trwałości w nauczaniu:  program szkolny oferuje 2 x 45 min.,  zmiana aktywności co 5-7 minut pozwala utrzymać uwagę uczniów na osobie prowadzącego,  przeplatanie ćwiczeń wymagających aktywności fizycznej z ćwiczeniami wymagającymi skupienia,  nie na każdej lekcji wprowadzany jest nowy materiał,  tempo dostosowane do możliwości uczniów,  powtarzanie (warto angażować rodziców, gdyż dzieci najwięcej zapominają w pierwszych dwóch dniach po prezentacji materiału),  w pracy z nowym materiałem wprowadza się maksymalnie 5-9 nowych elementów,  stopień trudności tekstów narracyjnych nieco wyższy od umiejętności uczniów,  proste polecenia stosowane w klasie formułowane są w języku obcym,  rytuały klasowe,  przy nowych treściach dopuszcza się tłumaczenie na język polski.

105  Zalecenia metodyczne:  stworzenie atmosfery bezpieczeństwa,  chwalenie uczniów,  nauczanie przez zabawę,  uwzględnianie wszystkich zmysłów uczniów,  prawo dzieci do ciszy,  pierwszeństwo słuchania przed mówieniem,  pierwszeństwo rozwijania sprawności rozumienia ze słuchu i mówienia przed czytaniem i pisaniem,  stosowanie języka obcego i komunikacji niewerbalnej,  pielęgnowanie rytuałów klasowych,  stosowanie różnorodnych ćwiczeń na każdej lekcji,  stosowanie dłuższych tekstów narracyjnych,  dbałość o wystrój klasopracowni tak, aby odzwierciedlał zagadnienia omawiane na lekcji,  dbałość o każdorazowe przygotowanie nauczyciela do lekcji.

106 6. Ocenianie we wczesnoszkolnym nauczaniu języków obcych

107  Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (z późn. zm.). Podstawy prawne:

108  Poprawne ocenianie:  powinno informować ucznia o tym, co już potrafi, nad czym musi jeszcze popracować i jak blisko jest osiągnięcia wyznaczonego celu nauczania,  powinno uwzględniać możliwości poszczególnych uczniów zgodnie z ich indywidualnym rozwojem,  powinno uwzględniać postępy ucznia,  powinno aktywizować ucznia do działania,  powinno motywować do dalszej nauki,  nie powinno etykietować uczniów,  nie powinno pełnić funkcji nagrody/kary.

109  Ocenianie czterech sprawności językowych:  rozumienie ze słuchu,  mówienie,  rozumienie tekstu czytanego,  pisanie.  Ocenianie pracy na lekcji

110  Rozumienie ze słuchu - przykłady: Uczeń potrafi:  dopasować obrazek do usłyszanego tekstu,  ułożyć obrazki zgodnie z treścią wysłuchanego tekstu,  pokolorować obrazek zgodnie z usłyszanym tekstem,  określić, który obrazek nie pasuje do wysłuchanego tekstu,  ….

111  Mówienie - przykłady: Uczeń potrafi:  nazwać przedmioty z najbliższego otoczenia,  stosować wyuczone zwroty (dzień dobry, jak się masz?...),  zaśpiewać wyuczone piosenki,  recytować wierszyki i rymowanki,  odegrać swoją rolę w mini-dialogu, ....

112  Rozumienie tekstu czytanego - przykłady: Uczeń potrafi:  odczytać wybrane słówka,  dobrać tekst do obrazka,  dopasować „dymki” do osób,  znaleźć nie pasujące do tekstu obrazki,  sporządzić rysunek zgodnie z tekstem, ....

113  Pisanie - przykłady: Uczeń potrafi:  wstawić do wyrazów brakujące litery,  przepisywać wyrazy i krótkie zdania,  uzupełnić zdania brakującymi wyrazami,  rozwiązywać krzyżówki obrazkowe, ....

114  Etapy oceniania:

115  Etap I - obserwacja:  pamiętnik nauczyciela,  arkusz obserwacji dla nauczyciela,  arkusz oceny dla ucznia (co mi się podoba, czego się nauczyłem?).

116  Etap II Portfolio - droga do samooceny:  paszport językowy,  biografia językowa,  dossier.

117  Etap III:  zespołowe prace projektowe  Etap IV:  konferencja – otwarta rozmowa uczniów w języku polskim na temat uczenia się języka obcego, trudności z tym związanych, oczekiwań  Etap V:  międzynarodowe egzaminy


Pobierz ppt "WCZESNOSZKOLNE NAUCZANIE JĘZYKÓW OBCYCH – ZARYS PROBLEMATYKI Oprac. dr Anna Jaroszewska Instytut Germanistyki Uniwersytetu Warszawskiego."

Podobne prezentacje


Reklamy Google