Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

POWSTANIE WARSZAWSKIE. Przyczyny i przebieg powstania Od strony militarnej powstanie było wymierzone przeciwko Niemcom, jednak jego strategicznym celem.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "POWSTANIE WARSZAWSKIE. Przyczyny i przebieg powstania Od strony militarnej powstanie było wymierzone przeciwko Niemcom, jednak jego strategicznym celem."— Zapis prezentacji:

1 POWSTANIE WARSZAWSKIE

2 Przyczyny i przebieg powstania Od strony militarnej powstanie było wymierzone przeciwko Niemcom, jednak jego strategicznym celem była próba ratowania powojennej suwerenności, przedwojennego kształtu granicy wschodniej poprzez odtworzenie w stolicy Polski legalnych władz państwowych, będących naturalną kontynuacją władz przedwojennych. Miało to uniemożliwić narzucenie Polsce marionetkowych władz uzależnionych od Związku Sowieckiego, zainstalowanych w Lublinie jako Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego. Wystąpienie w Warszawie miało także zanegować ustalony jeszcze przez aliantów na konferencji teherańskiej pod koniec 1943 nowy porządek polityczny w Europie Wschodniej, zgodnie z którym USA i Wielka Brytania zgadzały się na prowadzoną przez Józefa Stalina politykę faktów dokonanych na ziemiach polskich. W świetle tych ustaleń powstanie warszawskie miało skomplikować podział na strefy operacyjne w myśl którego Polska znajdowała się w strefie operacyjnej ZSRR (przez co wojska aliantów zachodnich ani oddziały pozostające pod ich dowództwem nie mogły tu operować – przewidywano przybycie do stolicy spadochroniarzy polskich z zachodu 1 SBS oraz obserwatorów alianckich). Dnia 29 lipca do Warszawiaków zaapelował przez radio moskiewskie Związek Patriotów Polskich nawołując ludność Warszawy do powstania przeciw Niemcom. Komunikaty, będące powtórzeniem tej audycji, nadawała także czterokrotnie dnia 30 lipca 1944 roku (w godzinach: 15.00, 20.55, 21.55, i 23.00) moskiewska Radiostacja im. Tadeusza Kościuszki. W obliczu zbliżania się Armii Czerwonej do Warszawy i okolic, jej sukcesów na froncie i pozytywnej oceny jej możliwości dalszej ofensywy, zdecydowano o wybuchu powstania. Wobec sprzyjającej sytuacji na froncie polscy dowódcy przewidywali, iż powstanie powinno trwać zaledwie kilka dni, zaś w rzeczywistości jego walki trwały 63 dni. Straty po stronie polskiej wyniosły około 10 tys. zabitych i 7 tys. zaginionych, 5 tys. rannych żołnierzy oraz od 120 do 200 tysięcy ofiar spośród ludności cywilnej. Wśród zabitych przeważała młodzież, w tym ogromna większość warszawskiej inteligencji.

3 Po stronie niemieckiej straty wyniosły 10 tys. zabitych, 6 tys. zaginionych, 9 tys. rannych żołnierzy, 300 zniszczonych czołgów i samochodów pancernych. Według zeznań von dem Bacha, złożonych w 1947 roku w Warszawie, wyniosły 10 tysięcy zabitych oraz 7 tysięcy zaginionych i 9 tysięcy rannych – dane te zostały przyjęte przez historiografię. W dniu wybuchu powstania warszawskiego SS-Reichsführer Heinrich Himmler, powołując się na dyspozycję Hitlera, wydał rozkaz zniszczenia miasta i wyniszczenia ludności cywilnej Warszawy. Rozkaz ten, według zeznań Ericha von dem Bacha w Norymberdze w 1946, brzmiał następująco: 1. Ujętych powstańców należy zabijać bez względu na to, czy walczą zgodnie z Konwencją Haską, czy też ją naruszają. 2. Nie walcząca część ludności, kobiety i dzieci, ma być również zabijana. 3. Całe miasto ma być zrównane z ziemią, to jest domy, ulice, urządzenia w tym mieście i wszystko, co się w nim znajduje. Podczas walk zburzonych zostało około 25% zabudowy miasta, a po ich zakończeniu, w wyniku celowego burzenia i palenia miasta przez niemieckie oddziały niszczycielskie (niem. Vernichtungskommando), dalsze 35%. Wobec zniszczenia około 10% zabudowy w obronie miasta we wrześniu 1939 roku i 15% w wyniku powstania w getcie warszawskim, pod koniec wojny około 85% miasta leżało w gruzach. Zniszczony został wielowiekowy dorobek kulturalny i materialny.

4 Uzbrojenie polskich oddziałów Broń ręczna Ukryta przez oddziały Wojska Polskiego we wrześniu 1939 roku (pistolety Vis, karabiny wz. 98 i 98a, karabinki wz. 29, ręczne karabiny maszynowe Browning wz. 1928) Zdobyta na wojskach okupanta (pistolety P08 Parabellum, karabiny Mauser, pistolety maszynowe MP40); Pochodząca ze zrzutów aliantów (pistolety M1911, pistolety maszynowe Sten, granatniki PIAT ) Wyprodukowana przez Armię Krajową – pistolety maszynowe Błyskawica i Sten, miotacze ognia wzór K; granaty własnej produkcji "sidolówki" i "filipinki", butelki zapalające "koktajl Mołotowa"; Zakupiona od zdemoralizowanych oddziałów wojskowych i paramilitarnych państw osi. Broń pancerna Wyprodukowana przez Armię Krajową Samochód pancerny "Kubuś" Zdobyczna Pz.Kpfw. V "Panther" Ausf. G - "Magda" (nazwa nadana przez załogę), oficjalnie "Pudel". Utracony 11 sierpnia; Pz.Kpfw. V "Panther" Ausf. G - "WP". Podpalony przez powstańców 10 sierpnia; Jagdpanzer 38 (t) Hetzer – "Chwat" - wbudowany w barykadę; Sd.Kfz. 251/3 Ausf. D – "Szary Wilk"; Sd.Kfz. 251/1 Ausf. D – "Starówka".

5 Stan uzbrojenia oddziałów powstańczych – stan na 1 sierpnia 1944 rano karabiny – szt. z czego wykorzystano ok szt. ręczne karabiny maszynowe (rkm) – 145 szt. z czego wykorzystano 60 szt. ciężkie karabiny maszynowe (ckm) – 47 szt. z czego wykorzystano 7 szt. pistolety maszynowe (pm) – 657 szt. z czego wykorzystano ok. 300 broń przeciwpancerna: karabiny ppanc – 29 szt. z czego wykorzystano 29 szt. PIATy wykorzystano 6 szt. działka przeciwpancerne – 2 moździerze i granatniki – 16 pistolety – szt. z czego wykorzystano szt. ponadto: granaty ręczne i ppanc – z czego wykorzystano szt. butelki zapalające – ok materiały wybuchowe (różne) – ok kg Posiadany stan uzbrojenia pozwalał sformować 70 plutonów zdolnych do prowadzenia działań przez 2 dni. Oznacza to, że w godzinie "W" (17:00) uzbrojonych było do powstańców na zmobilizowanych. W lipcu 1944 roku okupant zlikwidował magazyny z szt. granatów ręcznych i 170 szt. miotaczy płomieni. Ponadto po fali aresztowań utracono kontakt z częścią konspiracyjnych magazynów broni, np. w 1947 roku w budynku przy ulicy Leszno z gruzów wydobyto 678 szt. stenów i błyskawic i ponad tys. szt. amunicji do nich (należy jednak dodać, że w świetle ostatnich badań historyków informacja ta jest kwestionowana, przynajmniej co do ilości odnalezionej broni). Powodem nie wykorzystania reszty uzbrojenia był bardzo krótki czas mobilizacji – 12 godzin oraz trudności z przetransportowaniem broni w miejsca mobilizacji poprzez okupowane miasto.

6 Dowódcy powstania warszawskiego Wg stanu na 1 lipca 1944 gen. Tadeusz Komorowski (pseudonim "Bór") komendant główny AK gen. Tadeusz Pełczyński (pseudonim "Grzegorz") zastępca komendanta głównego AK płk Antoni Chruściel (pseudonim "Monter") komendant Okręgu Warszawskiego ppłk Edward Pfeiffer (pseudonim "Radwan") komendant Obwodu I – Śródmieście ppłk Mieczysław Niedzielski (pseudonim "Żywiciel") komendant Obwodu II – Żoliborz ppłk Jan Tarnowski (pseudonim "Waligóra") komendant obwodu III – Wola ppłk Mieczysław Sokołowski (pseudonim "Grzymała") komendant Obwodu IV – Ochota ppłk Aleksander Hrynkiewicz (pseudonim "Przegonia") komendant Obwodu V - Mokotów ppłk Antoni Żurowski (pseudonim "Andrzej Bober") komendant Obwodu VI - Praga mjr Kazimierz Krzyżak (pseudonim "Bronisław") komendant Obwodu VII - powiat warszawski mjr Stanisław Babiarz (pseudonim "Wysocki") komendant Obwodu VIII - Okęcie ppłk Jan Mazurkiewicz (pseudonim "Radosław") komendant Kedywu

7 Oddziały Kedywu podporządkowane dowództwu okręgu warszawskiego Zgrupowanie pułku Baszta Zgrupowanie Radosław Brygada Dywersji Broda 53 Batalion Zośka Oddział Dysk Batalion "Parasol" Batalion Miotła Batalion Pięść Batalion Czata 49 Oddział Leśnik Batalion Chrobry II

8 Oddziały okręgu warszawskiego AK Grupa Warszawa Północ - Wachnowski Zgrupowanie Róg Batalion Bończa Batalion Dzik Batalion im. Czwartaków (AL) Batalion Gustaw 104 Kompania Syndykalistów Załoga PWPW Batalion Harnaś Zgrupowanie Paweł Batalion Antoni Batalion Wigry Zgrupowanie Kuba - Sosna: Batalion Chrobry I Batalion Łukasiński Batalion Gozdawa Oddział Barry

9 Zgrupowanie Krybar: Batalion Bicz Batalion Konrad Załoga Elektrowni przy ul. Tamka Grupa Śródmieście Północ - Radwan: Batalion Kiliński Zgrupowanie Chrobry II Zgrupowanie Gurt Zgrupowanie Bartkiewicz Korpus Bezpieczeństwa Organizacja Wojskowa Grupa Śródmieście Południe - Sławbor: Batalion Ruczaj nie Kryska Batalion Golski Batalion Zaremba - Piorun Batalion Bełt Dywizjon Jeleń

10 Obwód Żywiciel: Zgrupowanie Żaglowiec Zgrupowanie Żbik Zgrupowanie Żmija Zgrupowanie Żniwiarz Zgrupowanie Żubr Zgrupowanie Żyrafa Obwód Wola Obwód Ochota 7 Pułk Piechoty Garłuch Obwód Praga Obwód Obroża Grupa Kampinos

11 Siły niemieckie Oddziały wojska 31 lipca 1944 dowództwo nad garnizonem warszawskim przejął gen. por. Reiner Stahel, dysponował on siłami w liczbie żołnierzy: Jednostki alarmowe Wehrmachtu w liczbie żołnierzy niemieckich; Jednostki alarmowe Wehrmachtu w liczbie żołnierzy niemieckich; Jednostki lotnictwa żołnierzy (1 000 na Okęciu, 700 na Bielanach, na Boernerowie, 300 na Służewie i z obsługi baterii przeciwlotniczych); Jednostki lotnictwa żołnierzy (1 000 na Okęciu, 700 na Bielanach, na Boernerowie, 300 na Służewie i z obsługi baterii przeciwlotniczych); Jednostki "Wachtregiment Warschau" (bataliony "Patz" oraz "Baltz"), 2 bataliony strzelców (nr 996 i 997), szwadron zwiadowczy SS (350 żołnierzy wyposażonych w działa i broń ciężką), strażnicy zakładów przemysłowych "Rüstungskommando", własowcy, oddziały Turkmenów – ogółem ok żołnierzy. Jednostki "Wachtregiment Warschau" (bataliony "Patz" oraz "Baltz"), 2 bataliony strzelców (nr 996 i 997), szwadron zwiadowczy SS (350 żołnierzy wyposażonych w działa i broń ciężką), strażnicy zakładów przemysłowych "Rüstungskommando", własowcy, oddziały Turkmenów – ogółem ok żołnierzy. Policja oraz oddziały SS Dowódca policji i jednostek SS dystryktu warszawskiego, płk. policji Paul Otto Geibel, dowodził łącznie siłami w ilości policjantów i SS-manów: 3 bataliony " Schutzpolizei " – policjantów 3 bataliony " Schutzpolizei " – policjantów III Batalion 22 Pułku [III/SS-Pol. Rgt.22] dowódca Major der Schutzpolizei Schöpp III Batalion 22 Pułku [III/SS-Pol. Rgt.22] dowódca Major der Schutzpolizei Schöpp I Batalion 17 Pułku [I/SS-Pol. Rgt.17] d-cą 17. dowódca Oberstleutnant policji Erwin Gresser I Batalion 17 Pułku [I/SS-Pol. Rgt.17] d-cą 17. dowódca Oberstleutnant policji Erwin Gresser III Batalion 23 Pułku [III/SS-Pol. Rgt.23] dowódca Major der Schutzpolizei Otto Bundke III Batalion 23 Pułku [III/SS-Pol. Rgt.23] dowódca Major der Schutzpolizei Otto Bundke Żandarmeria – 260 ludzi Żandarmeria – 260 ludzi Policja porządkowa "Ordnungspolizei" – 200 ludzi Policja porządkowa "Ordnungspolizei" – 200 ludzi Obsada urzędów, budynków policji itd. – 200 ludzi Obsada urzędów, budynków policji itd. – 200 ludzi Sicherheitspolizei (mjr Hahn) ( Al. Róż ) – 700 ludzi Sicherheitspolizei (mjr Hahn) ( Al. Róż ) – 700 ludzi Kompania Ukraińców – 150 ludzi ( Al.Szucha 9 i 21) Kompania Ukraińców – 150 ludzi ( Al.Szucha 9 i 21) 2 bataliony SS "Stauferkaserne" – żołnierzy 2 bataliony SS "Stauferkaserne" – żołnierzy Batalion szkolny grenadierów pancernych SS – 400 żołnierzy Batalion szkolny grenadierów pancernych SS – 400 żołnierzy Kompanie rezerwowe ( Dom Akademicki na Pl.Narutowicza) (300 ludzi) Kompanie rezerwowe ( Dom Akademicki na Pl.Narutowicza) (300 ludzi) Batalion SA ( ul Koszykowa,kompanie na mieście) policjantów Batalion SA ( ul Koszykowa,kompanie na mieście) policjantów Kawaleria SS – 350 grenadierów i własowców Kawaleria SS – 350 grenadierów i własowców Oddział SS w budynku szkoły Nauk Politycznych (w tym kompania Ukraińców) – 400 żołnierzy Oddział SS w budynku szkoły Nauk Politycznych (w tym kompania Ukraińców) – 400 żołnierzy Oddział SS na ul. Tarczyńskiej 150 żołnierzy Oddział SS na ul. Tarczyńskiej 150 żołnierzy Oddział SS na Żoliborzu – 300 żołnierzy Oddział SS na Żoliborzu – 300 żołnierzy

12 Oddziały porządkowe W różnych uzbrojonych formacjach strażniczych znajdowało się ok ludzi, były to następujące oddziały: Straż kolejowa "Bahnschutz", Straż zakładowa "Werkschutz", Batalion ochrony transportów. Oznacza to, że w dniu wybuchu powstania Niemcy, zgodnie z polskimi źródłami historycznymi opartymi na relacjach szefa SS i policji na Dystrykt Warszawski, płk. policji Paula Otto Geibela oraz gen. Ericha von dem Bacha- Zalewskiego i mjr Kurta Fischera, wliczając udział uzbrojonej ludności niemieckiej i drobnych oddziałów ochronnych, dysponowali w Warszawie około walczących. Z tej liczby znajdowało się w lewobrzeżnej części Warszawy, gdzie toczyły się główne walki, a reszta w części prawobrzeżnej.

13 Korpsgruppe von dem Bach Podczas trwania powstania Niemcy wprowadzili do walki jednostki bojowe, które okryły się szczególnie złą sławą: Rosyjska Wyzwoleńcza Armia Ludowa (RONA) pod dowództwem Bronisława Kamińskiego- formacja ta wymordowała ok cywilnych mieszkańców Ochoty (Rzeź Ochoty).Po egzekucji Kamińskiego przez Niemców jednostka została przesunięta z rejonu Starówki do blokowania Puszczy Kampinoskiej.Następnie uległa rozbiciu w starciu z oddziałem por. "Doliny" z Grupy "Kampinos" mjr "Okonia". Rosyjska Wyzwoleńcza Armia Ludowa (RONA) pod dowództwem Bronisława Kamińskiego- formacja ta wymordowała ok cywilnych mieszkańców Ochoty (Rzeź Ochoty).Po egzekucji Kamińskiego przez Niemców jednostka została przesunięta z rejonu Starówki do blokowania Puszczy Kampinoskiej.Następnie uległa rozbiciu w starciu z oddziałem por. "Doliny" z Grupy "Kampinos" mjr "Okonia". Sonderbataillon Dirlewanger złożony z kryminalistów oddział pod dowództwem Oskara Dirlewangera - formacja odpowiedzialna za zbrodnie na Woli (Rzeź Woli). Sonderbataillon Dirlewanger złożony z kryminalistów oddział pod dowództwem Oskara Dirlewangera - formacja odpowiedzialna za zbrodnie na Woli (Rzeź Woli). Grupa policyjna Heinza Reinefartha sprowadzona z Poznania, w jej skład wchodziło: 16 kompanii policyjnych, kompania SS "Röntgen" i zmotoryzowany batalion policyjnej straży ogniowej – oddziały te wymordowały na warszawskiej Woli ok cywilnych mieszkańców (Rzeź Woli). Grupa policyjna Heinza Reinefartha sprowadzona z Poznania, w jej skład wchodziło: 16 kompanii policyjnych, kompania SS "Röntgen" i zmotoryzowany batalion policyjnej straży ogniowej – oddziały te wymordowały na warszawskiej Woli ok cywilnych mieszkańców (Rzeź Woli). Oddziały wschodnie, tzw. "własowcy. W skład Korpsgruppe von dem Bach wchodziły ( w różnych okresach) następujące oddziały wschodnie : Oddziały wschodnie, tzw. "własowcy. W skład Korpsgruppe von dem Bach wchodziły ( w różnych okresach) następujące oddziały wschodnie : 69. Kosaken Abteilung - por. Schlachtermund - w grupie "Dirlewanger" (kozacki-rosyjski) później z zadaniem zagrodzenia partyzantom z Puszczy Kampinoskiej drogi na Żoliborz żołnierzy 69. Kosaken Abteilung - por. Schlachtermund - w grupie "Dirlewanger" (kozacki-rosyjski) później z zadaniem zagrodzenia partyzantom z Puszczy Kampinoskiej drogi na Żoliborz żołnierzy Aserbeidschanisches Feld Bataillon I./111 (turkmeński) - kpt. Werner Scharrenberg Batalion Azerski odpowiedzialny za masakry cywilów na ulicy Inflanckiej Aserbeidschanisches Feld Bataillon I./111 (turkmeński) - kpt. Werner Scharrenberg Batalion Azerski odpowiedzialny za masakry cywilów na ulicy Inflanckiej Wschodniomuzułmański Pułk SS (bez III batalionu) (azerbejdżański) Wschodniomuzułmański Pułk SS (bez III batalionu) (azerbejdżański) 4 Batalion 57 Regimentu Kozaków żołnierzy 4 Batalion 57 Regimentu Kozaków żołnierzy 209 Kozacki Batalion Schutzmannschaften (rosyjski), 209 Kozacki Batalion Schutzmannschaften (rosyjski), 206 Batalion Schutzmannschaften (kozacki) 206 Batalion Schutzmannschaften (kozacki) 3 Pułk Kozaków (Kozacy dońscy) płk. Jakuba Bondarenki, (były oficer rosyjski, białogwardzista ). Od 3 sierpnia jednostka przesunęła sie do Włoch i Błonia w celu blokady Kampinosu. 3 Pułk Kozaków (Kozacy dońscy) płk. Jakuba Bondarenki, (były oficer rosyjski, białogwardzista ). Od 3 sierpnia jednostka przesunęła sie do Włoch i Błonia w celu blokady Kampinosu. 579 Dywizjon Kozaków (rosyjski) 579 Dywizjon Kozaków (rosyjski) 580 Dywizjon Kawalerii (rosyjski) żołnierzy 580 Dywizjon Kawalerii (rosyjski) żołnierzy 572 Batalion Piechoty (kozacki- Kozacy dońscy) płk. Zinowiewa - walczył na Starym Mieście i Czerniakowie, a później na Żoliborzu -260 żołnierzy. 572 Batalion Piechoty (kozacki- Kozacy dońscy) płk. Zinowiewa - walczył na Starym Mieście i Czerniakowie, a później na Żoliborzu -260 żołnierzy. II Batalion "Bergmann" (kaukaski) II Batalion "Bergmann" (kaukaski) Ukraiński Legion Samoobrony (dowódca Petro Diaczenko) - do 15 września obsadzał zachodni brzeg Wisły (okolice Góry Kalwarii), od 15 do 23 września 1944 Legion w sile ok. 400 ludzi brał udział w walkach z powstańcami na przyczółku czerniakowskim, działając przeciwko Zgrupowaniu "Radosław" i Zgrupowaniu "Kryska" oraz desantowanym oddziałom 9 Pułku Piechoty 3 Dywizji Piechoty z 1 Armii WP. Następnie przemianowany na 31. Schutzmannschafts-Bataillon der SD brał udział w działaniach przeciwko zgrupowaniu Armii Krajowej w Puszczy Kampinoskiej (operacja "Sternschnuppe") w dniach września Ukraiński Legion Samoobrony (dowódca Petro Diaczenko) - do 15 września obsadzał zachodni brzeg Wisły (okolice Góry Kalwarii), od 15 do 23 września 1944 Legion w sile ok. 400 ludzi brał udział w walkach z powstańcami na przyczółku czerniakowskim, działając przeciwko Zgrupowaniu "Radosław" i Zgrupowaniu "Kryska" oraz desantowanym oddziałom 9 Pułku Piechoty 3 Dywizji Piechoty z 1 Armii WP. Następnie przemianowany na 31. Schutzmannschafts-Bataillon der SD brał udział w działaniach przeciwko zgrupowaniu Armii Krajowej w Puszczy Kampinoskiej (operacja "Sternschnuppe") w dniach września 1944.

14 Wbrew powszechnemu po wojnie mniemaniu w tłumieniu powstania udziału nie brały oddziały Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej (ROA) pod dowództwem Andriej Własowa, choć oddziały własowców wchodzące później w skład utworzonego pod koniec 1944 ROA brały udział w tłumieniu powstania warszawskiego. Do ROA wcielano także byłych członków rozwiązanej RONA, weszli w skład 1 dywizji ROA. Do tłumienia powstania, w trakcie trwających już walk, Niemcy użyli ponadto przechodzących na front 3 dywizji pancernych – Dpanc. SS "Totenkopf" która pozostawiła w dzielnicy Praga batalion grenadierów w liczbie 362 żołnierzy, Dpanc.- spad. "Hermann Göring", Dpanc. SS "Wiking" oraz powracającą z rejonu Radzymina, w dniu 4 sierpnia przebijającą się przez ulice Warszawy na południe w kierunku Grójca, 19. dolnosaksońską Dpanc. – z wszystkich nadciągających do Warszawy jednostek niemieckich utworzono korpus pod dowództwem gen. SS Ericha von dem Bacha (niem. Korpsgruppe von dem Bach), liczący ok żołnierzy, dołączając do tego część niemieckiej 9 Armii koncentrującej się na wschód od Warszawy z zadaniem utrzymania frontu obronnego w rejonie środkowej Wisły – łącznie z siłami będącymi wcześniej w Warszawie Niemcy użyli do tłumienia powstania warszawskiego ogółem ok ludzi.

15 Tereny opanowane przez powstańców na dzień 4 sierpnia 1994 – maksymalny zasięg terytorialny Powstania.

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26


Pobierz ppt "POWSTANIE WARSZAWSKIE. Przyczyny i przebieg powstania Od strony militarnej powstanie było wymierzone przeciwko Niemcom, jednak jego strategicznym celem."

Podobne prezentacje


Reklamy Google