Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Zastosowanie spektroskopii w podczerwieni w jakościowej i ilościowej analizie organicznej dr Alina Dubis Zakład Chemii Organicznej Instytut Chemii UwB.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Zastosowanie spektroskopii w podczerwieni w jakościowej i ilościowej analizie organicznej dr Alina Dubis Zakład Chemii Organicznej Instytut Chemii UwB."— Zapis prezentacji:

1 Zastosowanie spektroskopii w podczerwieni w jakościowej i ilościowej analizie organicznej dr Alina Dubis Zakład Chemii Organicznej Instytut Chemii UwB

2 Tematyka Spektroskopia - podział i zastosowanie Promieniowanie elektromagnetyczne Oddziaływanie promieniowania elektromagnetycznego z drgającymi molekułami Częstości grupowe Zastosowanie spektroskopii w podczerwieni Budowa i zasada działania spektrometrów do podczerwieni: - klasycznych - fourierowskich

3 Sir Frederick William Herschel stwierdził w 1800 r., że istnieje promieniowanie poza widzialnym obszarem. To promieniowanie cieplne nazwano później promieniowaniem podczerwony (prefix infra oznacza pod). Eksperyment Herschela był ważny nie tylko dlatego, że doprowadził do odkrycia promieniowania IR, ale również dlatego, że po raz pierwszy zauważono istnienie formy światła niewidzialnego dla ludzkiego oka. Odkrywca podczerwieni

4 Widmo promieniowania elektromagnetycznego 780 nm – 1 mm 0.7 – 5 m – bliska podczerwień (NIR) 5 – 30 m – średnia podczerwień (MIR) 30 – 1000 m – daleka podczerwień (FAR)

5 Widmo promieniowania elektromagnetycznego

6 Wielkości charakteryzujące promieniowanie elektromagnetyczne Właściwości falowe Prędkość w próżni c=3x10 8 m/s Okres drgań T [s] Częstotliwość drgań [Hz] Długość fali =c/ = c/ = c Długość fali =c/ = c/ = c Liczba falowa [cm -1 ] Właściwości korpuskularne Energia promieniowania E= h Energia promieniowania E= h Związek między falowym a korpuskularnym opisem promieniowania E=h = hc/ h=6.62x [Js] - -

7 Wielkości opisujące zjawisko absorpcji Intensywność wiązki padającej I 0 przechodzącej I przechodzącej I Absorbancja A=logI 0 /I Transmitancja T= I/I 0 x100% A=log1/T Prawo Lamberta-Beera A= cl

8 Jak promieniowanie elektromagnetyczne oddziałuje z materią Całkowita energia cząsteczki jest rozdzielona pomiędzy różne rodzaje energii. Rodzaje energii są powiązane z różnymi formami ruchu cząsteczki: Translacyjna Translacyjna Rotacyjna Rotacyjna Oscylacyjna Oscylacyjna Elektronowa Elektronowa Promieniowanie radiowe powoduje zmianę orientacji magnetycznej jąder (Spektrometria NMR) Promieniowanie mikrofalowe powoduje wzbudzenie rotacji (Spektroskopia mikrofalowa) Promieniowanie podczerwone – wzbudza oscylacje atomów (Spektroskopia IR) Promieniowanie widzialne i ultrafioletowe – przejścia między poziomami elektronowymi powłoki walencyjnej (Spektroskopia UV-VIS)

9 Krzywe energii potencjalnej Kwantowa liczba rotacji Kwantowa liczba oscylacji

10 Rodzaje drgań Drgania rozciągające Drgania deformacyjne W płaszczyźnie Kołyszące Nożycowe Poza płaszczyzną Wachlarzowe Skręcające

11 Drgania oscylacyjne cząsteczki wody Cząsteczka nieliniowa posiada 3N-6 (3x3 - 6) oscylacyjnych stopni swobody O-H drganie rozciągające asymetryczne O-H drganie rozciągające symetryczne O-H drganie deformacyjne

12 Podział zakresu średniej podczerwieni 4000 – 400 cm cm -1 drgania rozciągające wiązań pojedynczych pomiędzy atomami znacznie różniącymi się masą np. C-H, O-H, N-H, S-H cm -1 drgania rozciągające wiązań pojedynczych pomiędzy atomami znacznie różniącymi się masą np. C-H, O-H, N-H, S-H cm -1 drgania rozciągające wiązań potrójnych CC, CN cm -1 drgania rozciągające wiązań potrójnych CC, CN cm -1 drgania rozciągające wiązań podwójnych C=C, C=N, N=N, N=O cm -1 drgania rozciągające wiązań podwójnych C=C, C=N, N=N, N=O cm -1 obszar daktyloskopowy cm -1 obszar daktyloskopowy Drgania rozciągające wiązań pojedynczych atomów o zbliżonych masach: C-C, C-N, C-O Drgania deformacyjne różnych wiązań Drgania szkieletowe cząsteczki cm -1 drgania deformacyjne poza płaszczyzną wiązań C-H w układach aromatycznych i alkenylowych cm -1 drgania deformacyjne poza płaszczyzną wiązań C-H w układach aromatycznych i alkenylowych

13 Rodzaje drgań w zakresie średniej podczerwieni

14 W jakim obszarze absorbują grupy funkcyjne?

15 Absorpcja drgań rozciągających wiązań pojedynczych i wielokrotnych

16 Widmo formaldehydu H 2 C=O w fazie gazowej Cząsteczka nieliniowa posiada 3N-6 oscylacyjnych stopni swobody czyli 3x4-6 = 6

17 Analiza widma IR Krok pierwszy: W obszarze cm -1 poszukujemy pasma karbonylowego. Jest to zazwyczaj najbardziej intensywne pasmo w widmie. Jeżeli takie pasmo zostało znalezione poszukujemy innych pasm związanych z grupami funkcyjnymi zawierającymi wiązanie C=O W obszarze cm -1 poszukujemy pasma karbonylowego. Jest to zazwyczaj najbardziej intensywne pasmo w widmie. Jeżeli takie pasmo zostało znalezione poszukujemy innych pasm związanych z grupami funkcyjnymi zawierającymi wiązanie C=O

18 Analiza widm IR Krok drugi: Jeżeli stwierdziliśmy obecność grupy karbonylowej wówczas określamy czy jest ona składnikiem kwasu, estru, aldehydu bądź ketonu Jeżeli stwierdziliśmy obecność grupy karbonylowej wówczas określamy czy jest ona składnikiem kwasu, estru, aldehydu bądź ketonu

19 Kwasy szeroka absorpcja O-H cm -1 szeroka absorpcja O-H cm -1 pasmo drgań rozciągających C-O o średniej intensywności cm -1 pasmo drgań rozciągających C-O o średniej intensywności cm -1 C=O cm -1 C=O cm -1

20 Estry pasmo drgań rozciągających C-O o średniej intensywności cm -1 pasmo drgań rozciągających C-O o średniej intensywności cm -1 C=O cm -1 C=O cm -1

21 Aldehydy dwa słabe pasma C-H ok i 2750 cm -1 dwa słabe pasma C-H ok i 2750 cm -1 C=O cm -1 C=O cm -1

22 Ketony C=O cm -1 C=O cm -1

23 Analiza widm IR Krok trzeci Jeżeli w widmie nieobecne jest pasmo karbonylowe wówczas poszukujemy pasma O-H alkoholu w obszarze cm -1 oraz pasma C-O w obszarze cm -1 Jeżeli w widmie nieobecne jest pasmo karbonylowe wówczas poszukujemy pasma O-H alkoholu w obszarze cm -1 oraz pasma C-O w obszarze cm -1

24 Analiza widm IR Krok czwarty Jeżeli C=O i O-H są nieobecne, poszukujemy wiązań wielokrotnych Jeżeli C=O i O-H są nieobecne, poszukujemy wiązań wielokrotnych C-H powyżej 3000 cm -1 C-H powyżej 3000 cm -1 C=C cm -1 C=C cm -1

25 Analiza widm IR Krok piąty brak grup funkcyjnych świadczy o obecności alkanu lub halogenopochodnej brak grup funkcyjnych świadczy o obecności alkanu lub halogenopochodnej

26 Zastosowanie spektroskopii w podczerwieni w zakresie średniej podczerwieni cm -1 Identyfikacja substancji o znanej strukturze Określanie struktury cząsteczki na podstawie tabeli częstości grupowych Określanie czystości związków Kontrola przebiegu reakcji Analiza ilościowa Badanie oddziaływań międzycząsteczkowych

27 Podczerwień bliska NIR 0.7 – 5 m Pasma absorpcyjne pochodzą od podstawowych drgań oscylacyjnych dających nadtony i pasma kombinacyjne. W tym regionie występują nadtony drgań rozciągających wiązań: OH – np. w wodzie (trzy pasma o różnej intensywności pozwalają na pomiary wilgotności w zakresie 1-90%) NH - organiczny azot ( amidy) CH – oleje Zastosowanie: badanie zawartości wilgoci w mące, skrobi, mleku w proszku, kawie rozpuszczalnej, chipsach analiza widma światła odbitego lub emitowanego przez planety

28 Podczerwień daleka FAR – poniżej 200 cm – 1000 m W tym obszarze zachodzi absorpcja spowodowana przejściami pomiędzy różnymi poziomami rotacyjnymi w cząsteczce Zastosowanie: badanie rezonansu sieci kryształów badanie drgań o niskiej częstotliwości całych zrębów molekularnych białek oraz fragmentów łańcuchów aminokwasowych lub też całych molekuł względem siebie

29 Zastosowanie spektroskopii IR w analizie związków nieorganicznych KNO 2 sieć krystaliczna składa się z kationów K + i anionów NO 2 - Można założyć, że drgania jonów są niezależne od siebie W widmie IR będziemy obserwować 3N-6 pasm anionu NO 2 - sym 1335 cm -1 sym 1335 cm -1 asym 1250 cm -1 asym 1250 cm cm cm -1 Zmiana kationu powoduje jedynie niewielkie przesunięcia pasm anionu Zmiana kationu powoduje jedynie niewielkie przesunięcia pasm anionu Gdy kation powoduje modyfikację krystalograficzną, ulegają zmianie pasma absorpcyjne związane z drganiami sieci krystalograficznej, występujące w dalekiej podczerwieni – poniżej 600 cm -1 Gdy kation powoduje modyfikację krystalograficzną, ulegają zmianie pasma absorpcyjne związane z drganiami sieci krystalograficznej, występujące w dalekiej podczerwieni – poniżej 600 cm -1

30 Spektrometry IR dyspersyjnyfourierowski

31 Jak działa interferometr?

32 Transformacja Fouriera F( ) = F(x)cos2 xdx - - -

33 Przewaga spektrometrów fourierowskich nad przyrządami dyspersyjnymi Duża szybkość zbierania danych – zysk multipleksowy Brak szczelin ograniczających zdolność rozdzielczą – zysk aperturowy Duża precyzja skali częstości – samoskalowanie Inne korzyści: FT-IR są odporne na przypadkowe promieniowanie. W urządzeniach dyspersyjnych detektor nie rozróżnia energii IR ze źródła od energii pochodzącej z zewnątrz – np. żarówki FT-IR są odporne na przypadkowe promieniowanie. W urządzeniach dyspersyjnych detektor nie rozróżnia energii IR ze źródła od energii pochodzącej z zewnątrz – np. żarówki FT-IR mają tylko jedno ruchome zwierciadło. Instrumenty dyspersyjne posiadają dużo ruchomych części, które z biegiem czasu rozregulowują się FT-IR mają tylko jedno ruchome zwierciadło. Instrumenty dyspersyjne posiadają dużo ruchomych części, które z biegiem czasu rozregulowują się

34 Materiały przepuszczające promieniowanie podczerwone Materiał Granica przepuszczalności m cm -1 szkło kwarc szafir LiF CaF NaCl20500 AgCl28360 KBr32310 CsI60170 KSR

35 C Co to jest promieniowanie podczerwone? Promieniowanie podczerwone jest częścią widma promieniowania elektromagnetycznego To forma energii, którą odbieramy jako ciepło


Pobierz ppt "Zastosowanie spektroskopii w podczerwieni w jakościowej i ilościowej analizie organicznej dr Alina Dubis Zakład Chemii Organicznej Instytut Chemii UwB."

Podobne prezentacje


Reklamy Google