Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Żywienie dzieci w wieku szkolnym i młodzieży w wieku pokwitania Opracowała: mgr Renata Dusza.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Żywienie dzieci w wieku szkolnym i młodzieży w wieku pokwitania Opracowała: mgr Renata Dusza."— Zapis prezentacji:

1 Żywienie dzieci w wieku szkolnym i młodzieży w wieku pokwitania Opracowała: mgr Renata Dusza

2 Z rozpoczęciem nauki w szkole następują poważne zmiany w stylu życia i sposobie żywienia się dziecka. Co najmniej jeden posiłek jest spożywany poza domem, dlatego wyniesiona z domu wiedza dziecka odnośnie racjonalnego żywienia ma ogromny wpływ na jego kondycję oraz rozwój fizyczny i intelektualny. Znaczenie ma zarówno dobór produktów, także tych jedzonych poza domem, pory posiłków jak i odpowiednia ilość płynów.

3 Stres związany z nowymi obowiązkami, nowym środowiskiem i często brakiem poczucia bezpieczeństwa mogą mieć wpływ na wystąpienie zaburzeń przewodu pokarmowego, np. zaparć lub biegunek. Rodzice w tym czasie powinni zwracać szczególną uwagę na sposób żywienia dziecka, w tym jedzenie śniadania w domu przed wyjściem do szkoły, możliwość zjedzenia II śniadania (kanapki, owoce i napój) w szkole, obiad i kolację złożone z pełnowartościowych produktów oraz ilość i rodzaj produktów podjadanych między posiłkami (tzw. snacks).

4 Podatność na reklamy telewizyjne może prowadzić do nadmiernego spożycia produktów o nieodpowiedniej wartości odżywczej (np. napoje gazowane, chipsy, słodycze). Jednocześnie zainteresowanie dietami niekonwencjonalnymi i dbałość o smukłą sylwetkę, moda na odchudzanie szczególnie wśród dziewcząt, stwarzają zagrożenie świadomego ograniczenia spożycia pełnowartościowych produktów i możliwość niedoborów pokarmowych. Stosowanie głodówek zamiast zwiększonej aktywności fizycznej powoduje rozchwianie metabolizmu.

5 W tym wieku kluczem do racjonalnego żywienia powinno być przyzwyczajenie do spożywania produktów z każdej grupy, zgodnie z tzw. piramidą zdrowia. W prosty, czytelny sposób określa ona, jakie produkty, w jakich ilościach i proporcjach są zalecane w całodziennej racji pokarmowej, aby zapewnić optymalne pokrycie zapotrzebowania.

6 Piramida uwzględnia: Produkty zbożowe Warzywa i owoce Mleko i przetwory mleczne Mięso, drób, wędliny, ryby, jaja Tłuszcze

7 Produkty zbożowe (węglowodany złożone), które są źródłem energii i powinny być występować w każdym posiłku w ciągu dnia (5 razy). W jadłospisie należy stosować urozmaicone rodzaje pieczywa, kasze, płatki zbożowe, musli, makarony i mąkę. Warzywa i owoce powinny być spożywane 4 razy w ciągu dnia, przede wszystkim jako dodatek do każdego posiłku oraz w postaci soków, nektarów i deserów. Są źródłem witamin, soli mineralnych i błonnika pokarmowego. Mają działanie alkalizujące, dlatego powinny być stosowane jako dodatek do zakwaszających produktów mięsnych, jaj i produktów zbożowych.

8 Mleko i przetwory mleczne są źródłem łatwo przyswajalnego wapnia, na który zapotrzebowanie w okresie intensywnego wzrostu i budowy tzw. szczytowej masy kostnej wynosi 800-1200 mg/dobę. Takiej ilości wapnia odpowiada spożycie około 1 l mleka dziennie, ale najbardziej korzystne jest stosowanie obok mleka naturalnie fermentowanych napojów mlecznych (jogurty, kefiry), serów twarogowych, podpuszczkowych i pleśniowych ( typu brie, cammembert), mleka w proszku, deserów mlecznych i śmietanki. Produkty mleczne są ponadto źródłem wysokiej jakości białka i witamin z grupy B.

9 Mięso, drób, wędliny, ryby, jaja, powinny występować w co najmniej jednym posiłku w ciągu dnia. Są to produkty bogate w łatwo przyswajalne żelazo hemowe, pełnowartościowe białko i witaminy z grupy B. Ze względu na dużą zawartość siarki i fosforu mają działanie zakwaszające, dlatego nie należy ich stosować w nadmiernej ilości i najlepiej z dodatkiem alkalizujących produktów roślinnych. W żywieniu dzieci należy unikać przetworów mięsnych wysokoprzetworzonych, bogatych w środki konserwujące (sól, azotyny), zastępując je wyrobami domowymi (np. mięsa pieczone).

10 Tłuszcze stanowią źródło strukturalnych lipidów wchodzących w skład błon komórkowych, niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, witamin A,D,E,K oraz energii, a ponadto są nośnikiem substancji smakowych i aromatycznych. Ponadto 50% tłuszczu pożywienia stanowi tzw. tłuszcz ukryty, występujący w produktach w postaci niewidocznej. Źródłem tłuszczu widocznego są: masło, oleje roślinne, margaryny, smalec i tkanka tłuszczowa w mięsie i wędlinach. Odpowiednia podaż produktów pochodzenia zwierzęcego dostarcza kwasów tłuszczowych nasyconych, natomiast dodatek do diety olejów roślinnych, najlepiej w postaci surowej uzupełnia dietę w kwasy tłuszczowe nienasycone, w tym NNKT.

11 Szczególnej uwagi wymaga żywienie młodzieży w okresie dojrzewania, który u dziewcząt przypada na wiek 10-12 lat, a u chłopców ma miejsce przeciętnie 2 lata później, między 12-14 rokiem życia. W tym czasie następują wyraźne zmiany zarówno w budowie ciała jak i zmiany w psychice oraz przyspieszenie tępa wzrostu.

12 Różnice w tempie podstawowej przemiany materii, aktywności fizycznej i etapie dojrzewania fizjologicznego znajdują odzwierciedlenie w znacznych wahaniach indywidualnego zapotrzebowania na składniki odżywcze. Spożycie powinno być regulowane indywidualnie, w zależności od apetytu, tempa wzrostu, aktywności i odkładania się tkanki tłuszczowej. Niedobory składników odżywczych w tym okresie prowadzą do zahamowania tempa wzrostu, obniżenia podstawowej przemiany materii, a u dziewcząt do zaburzenia miesiączkowania.

13 W ocenie spożycia u młodzieży w okresie dojrzewania najczęściej stwierdza się niedostateczny udział energii, wapnia i żelaza. Jest to spowodowane opuszczaniem posiłków, głównie śniadań, podjadaniem produktów o niewłaściwej wartości odżywczej głównie słodyczy i stosowaniem różnego rodzaju diet.

14 Poza czynnikami genetycznymi, sposób żywienia w okresie dzieciństwa i w okresie dojrzewania ma decydujący wpływ na możliwość wystąpienia chorób cywilizacyjnych takich jak otyłość, nadciśnienie i miażdżyca. Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych w tym wieku może być skutecznym sposobem ograniczenia ryzyka ich wystąpienia w wieku dojrzałym.

15 Zaleca się w jadłospisie dziecka wysoki udział w diecie warzyw i owoców, stopniowe ograniczanie tłuszczu ogółem, głównie produktów bogatych w tłuszcze nasycone i cholesterol, zwiększenie udziału w diecie olejów roślinnych, zwiększenie mleka i przetworów mlecznych i chudego mięsa jako źródła białka zwierzęcego, zwiększenie produktów zbożowych.

16 Podstawowe zasady racjonalnego żywienia można sprowadzić do tzw. 4U wg prof. Bergera: UROZMAICENIE (szeroki asortyment produktów spożywczych) UMIAR (nieprzejadanie się) UNIKANIE (nadmiaru soli, cukru) UREGULOWANIE (stałe pory i liczba posiłków w ciągu dnia )

17 Ogólne zalecenia żywieniowe dla młodzieży w wieku pokwitania Żywienie dzieci i młodzieży powinno być zgodne z ich aktualnym stadium rozwojowym i fizjologicznym. W wieku pokwitania ma miejsce szczególnie szybki wzrost i rozwój organizmu, czego wyrazem jest między innymi tak zwany skok pokwitaniowy. Zaspokojenie potrzeb żywieniowych młodzieży w tym wieku warunkuje zarówno prawidłowy przebieg dynamicznych procesów rozwojowych, jak również sprzyja zapewnieniu dobrego zdrowia w przyszłości, najprawdopodobniej chroniąc przed rozwojem niektórych tzw. chorób cywilizacyjnych (np. miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, osteoporoza).

18 W codziennej praktyce stosuje się najczęściej ZALECENIA ŻYWIENIOWE wyrażone jako określona liczba porcji poszczególnych artykułów spożywczych i potraw, które powinny być spożyte przez młodzież w ciągu dnia.

19 Zalecenia żywieniowe cd. Niezbędne jest aby zapewnić młodzieży spożywanie co najmniej 4 posiłków dziennie z zachowaniem równomiernych przerw między nimi.

20 Zalecenia żywieniowe cd. Najlepszym sposobem dostarczenia młodym, rozwijającym się organizmom wszystkich niezbędnych składników odżywczych jest urozmaicone żywienie z wykorzystaniem odpowiednich ilości różnorodnych produktów z każdej z 5 podstawowych grup: –produktów zbożowych –mleka i produktów mlecznych –mięsa, ryb, drobiu, wędlin i jaj –owoców i warzyw –tłuszczów roślinnych (w ograniczonych ilościach)

21 Zalecenia żywieniowe cd. Pożądane jest ograniczanie spożycia tłuszczu w całodziennych racjach pokarmowych z równoczesnym zmniejszeniem spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych (tłuszcze pochodzenia zwierzęcego), cholesterolu, cukru oraz soli.

22 Zalecenia żywieniowe cd. Produkty, które powinny być spożywane w ograniczonych ilościach w diecie młodzieży to: frytki( ok. 48% tłuszczu), hamburgery, cheesburgery (37-47% tłuszczu), pizza (33-39% tłuszczu), chipsy, ciastka, torty, słodycze, i inne wysokotłuszczowe produkty.

23 Zalecenia żywieniowe cd. Pojadanie między posiłkami może pełnić pozytywna rolę w całodziennym żywieniu młodzieży i równocześnie zaspokoić pewną naturalną potrzebę tego wieku do spożywania szybkich posiłków, pod warunkiem zorganizowania zarówno w szkole jak i w domu pełnowartościowej alternatywy dla niepożądanych fast foods. Pożądane produkty w żywieniu młodzieży to m.in. owoce, warzywa, soki, jogurty, serki, napoje mleczne, orzechy (bez soli), płatki śniadaniowe, sałatki warzywne z małym dodatkiem olejów roślinnych.

24 Zalecenia żywieniowe cd. Zwiększenie spożycia mleka i przetworów mlecznych zapewni prawidłowy rozwój i osiągnięcie jak najwyższej szczytowej masy kostnej. Wraz ze zwiększonym spożyciem owoców i warzyw, te dwie grupy produktów mogą zmienić strukturę całodziennej racji pokarmowej młodzieży w kierunku prozdrowotnym.

25 Zalecenia żywieniowe c.d. Regularne pomiary wysokości i masy ciała są niezbędne dla oceny prawidłowości rozwoju fizycznego. Proporcje masy ciała do wysokości i wieku upewniają nas, że zawartość energii w pożywieniu jest odpowiednia do wieku i stopnia aktywności fizycznej.

26 Zalecenia żywieniowe cd. Upowszechnienie wśród młodzieży potrzeby spożywania produktów zawierających konieczne dla rozwoju składniki odżywcze, zapewniających urodę i dobrą sylwetkę oraz kondycje sportową, jest ważnym elementem promocji dobrego stanu zdrowia w późniejszych latach życia.

27 Normy żywienia i wyżywienia dla młodzieży Normy żywienia określają ilość energii i niezbędnych składników odżywczych, wyrażonych w przeliczeniu na 1 osobę w ciągu 1 dnia przy uwzględnieniu specyficznych dla poszczególnych grup różnic zapotrzebowania, zależnie od wieku, płci i aktywności fizycznej. Normy wyżywienia to ilość produktów spożywczych potrzebnych do zestawienia racji pokarmowej.

28 normy żywienia Grupy ludności wiek, lata DziewczętaChłopcy 13-1516-1813-1516-18 12345 Masa ciała średnia kg 45-5545-6547-5950-70 Aktywność fizyczna umiark.umiark.umiarkumiark.

29 normy żywienia Energia, białko, tłuszcz Energia kcal/osobę 2200- 2400 2200- 2600 2500- 2850 2600- 3200 MJ/osobę9,2-10,09,2-10,9 10,5- 12,0 10,9-13,4 Białko poziom bezpieczny g/osobę 45-5541-5952-6555-77 norma zalecana g/osobę 858095100 % energii z białka 12-1412-1412-1412-14 Tłuszcz ogółem g/osobę 76-8381-9589-9895-117 % energii z tłuszczu 31-333332-3133 NNKT nie mniej niż 1) g/osobę7-87-98-109-11 % energii z NNKT 3333

30 normy żywienia SKŁADNIKI MINERALNE Wapń mg/osobę poziom bezpieczny 1100110011001100 norma zalecana 1200120012001200 Fosfor mg/osobę poziom bezpieczny 800800800800 norma zalecana 900900900900 Magnez mg/osobę poziom bezpieczny 280320280350 norma zalecana 300340300400 Żelazo mg/osobę poziom bezpieczny 15151212 norma zalecana 17171515

31 normy żywienia Cynk mg/osobę poziom bezpieczny 10101414 norma zalecana 13131616 Jod g/osobę poziom bezpieczny 130140130140 norma zalecana 150160150160 Selen g/osobę poziom bezpieczny 50505060 norma zalecana 60606070 Miedź mg/osobę zalecany poziom bezpieczny 1,5-2,01,5-2,01,5-2,01,5-2,0 Fluor1,5-2,51,5-2,51,5-2,51,5-2,5 Potas mg/osobę minimalna norma spożycia 2500250025002500 Sód500575500575 Chlor650750650750

32 normy żywienia WIYAMINY ROZPUSZCZALNE W TŁUSCZACH Witamina A równoważni k retinolu g/osobę poziom bezpieczny 600600700700 norma zalecana 80080010001000 Witamina D g/osobę poziom bezpieczny norma zalecana 10101010 Witamina E równoważni k - tokoferolu mg/osobę poziom bezpieczny 881010 norma zalecana 10101010 Witamina K g/osobę poziom bezpieczny 1 g/kg masy ciała norma zalecana 1 g/kg masy ciała

33 normy żywienia WITAMINY ROZPUSZCZALNE W WODZIE Witamina C kwas askorbi- nowy mg/osobę poziom bezpieczny 60606060 norma zalecana 70707070 Witamina B 1 tiamina mg/osobę poziom bezpieczny 1,31,41,51,5 norma zalecana 1,51,61,71,7 Witamina B 2 ryboflawina mg/osobę poziom bezpieczny 1,81,91,82 norma zalecana 2222,2 Witamina PP niacyna równoważnik niacyny poziom bezpieczny 18182022 norma zalecana 20202224

34 normy żywienia Witamina B 6 pirydoksyna mg/osobę poziom bezpieczny 1,51,61,82,2 norma zalecana 1,71,822,4 Folacyna g/osobę poziom bezpieczny 170185180200 norma zalecana 200220220240 Witamina B 12 kobalamina g/osobę poziom bezpieczny 2222 norma zalecana 3333

35 normy wyżywienia Zalecane modelowe racje pokarmowedla diety szpitalnej /w gramach/ Grupa produktów DziewczętaChłopcy 13-1516-1813-1516-18 PRODUKTY OBFITUJĄCE W WĘGLOWODANY ZŁOŻONE Pieczywo pszenne i żytnie 220200400300 Mąka i makarony 35306040 Kasze, ryż, płatki 25305040 Ziemniaki250250400300

36 normy wyżywienia WARZYWA I OWOCE Warzywa550500550500 Owoce350300350300 MLEKO I PRZETWORY Mleko i napoje ferm. 550550550550 Sery twarogowe 65707575 Sery żółte 15252525

37 normy wyżywienia MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJA Mięso90908090 Wędliny45453045 Ryby15202025 Jaja16,716,716,716,7 TŁUSCZE zwierzęce20203030 roślinne25253020 CUKIER I SŁODYCZE 45505055

38 Proponowane racje są opracowywane dla szpitali ale można je wykorzystać do edukacji żywieniowej młodzieży, jeśli powiększymy je o ilości produktów potrzebnych na większy wydatek energetyczny młodzieży aktywnej fizycznie.

39 Błędy w żywieniu i ich konsekwencje Najczęstsze błędy w żywieniu Polaków: nieregularne spożywanie posiłków, zbyt małe spożycie pieczywa razowego, grubych kasz i suchych nasion roślin strączkowych, niskie spożycie warzyw i owoców, co prowadzi do niedoborów witamin i składników mineralnych, zbyt małe spożycie produktów mlecznych, może nie zapewniać pokrycia zapotrzebowania na wapń, zbyt duże spożycie tłuszczów zwierzęcych, zbyt małe spożycie olejów roślinnych: słonecznikowego, rzepakowego, oliwy,

40 błędy w żywieniu c.d. zbyt duże spożycie mięsa i wędlin, małe spożycie ryb, szczególnie morskich, za duże spożycie cukru i słodyczy, duże spożycie soli kuchennej, małe urozmaicenie potraw, korzystanie z tzw. fast food, stosowanie tradycyjnych technologii potraw z użyciem dużej ilości tłuszczu, brak zrozumienia dla ważności karmienia naturalnego niemowląt.

41 Błędy w żywieniu mogą spowodować niedożywienie jakościowe lub ilościowe oraz sprzyjają występowaniu chorób cywilizacyjnych, do których należą między innymi: –otyłość, –choroby układu krążenia, –cukrzyca insulinozależna, –niektóre choroby nowotworowe: żołądka, jelita grubego, sutka, gruczołu krokowego, –niektóre choroby układu trawiennego: pęcherzyka żółciowego, trzustki, poalkoholowa marskość wątroby, zaparcia, próchnica zębów, –osteoporoza,

42 choroby cywilizacyjne c. d. –hiperlipidemie (wysokie poziomy ciał tłuszczowych we krwi), –niedokrwistość z niedoboru żelaza, –dna moczanowa, –choroby degeneracyjne układu ruchu, –choroby dzieci, –obniżenie odporności organizmu, –inne.


Pobierz ppt "Żywienie dzieci w wieku szkolnym i młodzieży w wieku pokwitania Opracowała: mgr Renata Dusza."

Podobne prezentacje


Reklamy Google