Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

1 Funkcjonowanie przedsiębiorstw WYKŁAD 7. 2 Przedsiębiorstwo jest podstawowym podmiotem gospodarki rynkowej. Kreuje ono zarówno podaż jak i popyt (na.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "1 Funkcjonowanie przedsiębiorstw WYKŁAD 7. 2 Przedsiębiorstwo jest podstawowym podmiotem gospodarki rynkowej. Kreuje ono zarówno podaż jak i popyt (na."— Zapis prezentacji:

1 1 Funkcjonowanie przedsiębiorstw WYKŁAD 7

2 2 Przedsiębiorstwo jest podstawowym podmiotem gospodarki rynkowej. Kreuje ono zarówno podaż jak i popyt (na czynniki produkcji, materiały maszyny, pracę). Własność prywatna - konkretne osoby rozporządzają przedsiębiorstwami decydując o ich działaniu, mogąc je sprzedać, ponosząc odpowiedzialność za efekty pracy. Własność kolektywna - oznacza przekazanie praw do dysponowania przedsiębiorstwem grupie osób gospodarujących wspólnie. W przypadku przedsiębiorstw państwowych grupą tą jest całe społeczeństwo, a reprezentantem administracja państwowa

3 3 Zasięg prywatnej i kolektywnej własności przedsiębiorstw w Polsce rok ogółem Przeds. państwo we Spółki handlowe spółdzielnie Osoby fizyczne prowadzące działalność gosp

4 4 Struktura własności przedsiębiorstw w Polsce w latach Źródło: Rocznik statystyczny 2009

5 5 Wybrane grupy producentów w Polsce

6 6 Przedsiębiorstwa jednoosobowe przedsiębiorstwo jednego właściciela będącego osobą fizyczną jest ich najwięcej w gospodarce brak wymagań kapitałowych Przedsiębiorca odpowiada w sposób wyłączny i bez ograniczeń za wszelkie zobowiązania swojej firmy zarówno majątkiem przedsiębiorstwa, jak i majątkiem osobistym. akt założycielski - forma umowy, gdy założycielem spółki jest jeden wspólnik.

7 7 Spółka jawna nie posiada osobowości prawnej, tworzona jest zazwyczaj przez niewielką liczbę wspólników darzących się wzajemnie zaufaniem, każdy ze wspólników może reprezentować spółkę, można też w umowie wyłączyć wspólnika z reprezentacji, wspólnicy odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki, swoboda w formułowaniu treści umowy spółki, nie ma określonych wymagań kapitałowych,

8 8 Spółki kapitałowe Spółki kapitałowe są odrębnymi od wspólników osobami prawnymi, ich majątek jest ich majątkiem "własnym", a nie wspólników. Same też odpowiadają za swoje zobowiązania. Posiadać osobowość prawną znaczy posiadać zdolność do czynności prawnych np.: zaciągania zobowiązań, podpisywania umów, dokumentów, występowania w sądzie jako strona.

9 9 Spółka akcyjna najczęstszy sposób zorganizowania wielkich przedsiębiorstw w gospodarce rynkowej, jest to spółka kapitałowa, która może zawiązać jedna lub więcej osób, statut spółki - formie aktu notarialnego. kapitał zakładowy - minimum PLN, organy obligatoryjne: walne zgromadzenie, rada nadzorca oraz zarząd, akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki, udziały, czyli akcje (minimalna wartość to 1grosz) bywają przedmiotem publicznego obrotu na specjalnym rynku, czyli giełdzie.

10 10 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością umowa spółki z o.o. musi być zawarta w postaci aktu notarialnego wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki wpis do Krajowego Rejestru Sądowego - element konieczny do powstania spółki spółka posiada osobowość prawną Spółkę reprezentuje oraz prowadzi jej Zarząd każdy wspólnik ma prawo kontroli, tj. wglądu do ksiąg i dokumentów, jednak w przypadku ustanowienia Rady Nadzorczej albo Komisji Rewizyjnej prawo do indywidualnej kontroli przez wspólnika może być wyłączone lub ograniczone kapitał zakładowy to minimum 5000 zł minimalna wartość udziału - 50 zł do zarejestrowania sp. z o.o. konieczna jest całkowita wpłata kapitału zakładowego.

11 11 Spółka komandytowa Co najmniej jeden wspólnik (komplementariusz) odpowiada bez ograniczenia za zobowiązania spółki, a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona. Komandytariusz odpowiada za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli tylko do wysokości sumy komandytowej, komplementariusz całym swoim majątkiem. Umowa w formie aktu notarialnego Komandytariusze mogą działać w imieniu spółki wyłącznie jako pełnomocnicy Brak określonych wymagań odnośnie sumy komandytowej

12 12 Spółka partnerska spółka osobowa, utworzona przez wspólników (partnerów) w celu wykonywania wolnego zawodu (adwokata, aptekarza, architekta, inżyniera budownictwa, biegłego rewidenta, brokera ubezpieczeniowego, doradcy podatkowego, maklera papierów wartościowych, doradcy inwestycyjnego, księgowego, lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii, notariusza, pielęgniarki, położnej, radcy prawnego, rzecznika patentowego, rzeczoznawcy majątkowego i tłumacza przysięgłego). umowa w postaci aktu notarialnego, partner nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki powstałe w związku z wykonywaniem przez pozostałych partnerów wolnego zawodu w spółce

13 13 Spółka komandytowo-akcyjna spółka osobowa, w której za zobowiązania spółki wobec wierzycieli co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. Akcjonariusz jest inwestorem pasywnym - nie odpowiada za zobowiązania spółki.

14 14 Cele działalności przedsiębiorstwa Z ekonomicznego punktu widzenia celem działalności przedsiębiorstw jest maksymalizacja zysku. Zysk jest to różnica utargu całkowitego i kosztu całkowitego. Utarg całkowity jest to wartość dóbr sprzedanych przez przedsiębiorstwo w pewnym okresie. Koszt całkowity jest to suma wartości czynników produkcji zużytych w analizowanym okresie. Dywidenda - część zysku netto (po opodatkowaniu podatkiem dochodowym) spółki kapitałowej przeznaczona do podziału pomiędzy akcjonariuszy lub udziałowców. W ustalaniu wielkości zysku wygospodarowanego w pewnym okresie pomagają dokumenty finansowe przedsiębiorstwa, z których najważniejsze to rachunek wyników (ang. net income statement) i bilans (ang. balance sheet).

15 15 Rachunek wyników Rachunek wyników zwykle dotyczy jednego roku. Informuje on o ważnych dla przedsiębiorstwa zdarzeniach, które miały miejsce w ciągu tego roku. Rachunek wyników przedstawia całoroczne przychody przedsiębiorstwa ze sprzedaży i odpowiadające im koszty.

16 16 Rachunek wyników WyszczególnienieTys. J.p PRZYCHODY (UTARG CAŁKOWITY)1500 KOSZTY1250 w tym: Robocizna400 Koszty energii i materiałów300 Amortyzacja maszyn i urządzeń150 Czynsz za wynajęcie hali fabrycznej razem z gruntem250 Koszty ogólne100 Koszty kredytu bankowego50 ZYSK BRUTTO250 Podatek dochodowy100 ZYSK NETTO150

17 17 Zasady tworzenia rachunku wyników zasada memoriału - zarejestrowanie w rachunku wyników zobowiązania lub należności następuje w momencie ich powstania, który może się różnić od momentu przekazania gotówki. W rachunku wyników zmniejszenie się wartości dobra kapitałowego w pewnym okresie w wyniku użytkowania lub starzenia się to tzw. amortyzacja zasada współmierności - w rachunku wyników uwzględnia się tylko te koszty, które poniesiono w celu uzyskania przychodów

18 18 Analiza przepływów gotówki (ang. cash flow analysis), stanowi bardzo ważne uzupełnienie rachunku wyników. Przepływy gotówki między przedsiębiorstwem a jego otoczeniem mogą się różnić od obrazu zarejestrowanego w rachunku wyników. Od rzeczywistego ruchu gotówki zależy płynność finansowa firmy, czyli jej zdolność do regulowania bieżących zobowiązań.

19 19 Zysk ekonomiczny (nadzwyczajny) jest to zysk przekraczający dochód, który właściciel przedsiębiorstwa mógłby otrzymać w postaci odsetek, wypożyczając swój kapitał według rynkowej stopy procentowej. Koszt alternatywny jest to suma dochodów utraconych w wyniku niewykorzystania posiadanych zasobów w najlepszym z istniejących zastosowań

20 20 Bilans Bilans przedsiębiorstwa jest to lista tego, co firma ma (aktywa), i tego, co jest winna innym (pasywa). Kapitał własny nie uwzględnia trudnych do wycenienia wartości niematerialnych, takich jak np. znak firmowy, opinia klientów o przedsiębiorstwie, jego kontakty handlowe

21 21 Utargi Utarg całkowity (ang. total revenue - TR) jest to iloczyn liczby sprzedanych jednostek dobra, Q, i ceny, P (TR=P*Q). Popyt i utarg całkowity przedsiębiorstwa wolnokonkurencyjnego

22 22 Jeśli warunkiem zwiększenia sprzedaży jest obniżenie ceny, rynek jest rynkiem konkurencji niedoskonałej. Od pewnej wielkości sprzedaży dalsze obniżanie ceny powoduje zmniejszenie utargu (rys. b). Popyt i utarg całkowity przedsiębiorstwa na rynku konkurencji niedoskonałej

23 23 Koszty i funkcja produkcji Koszt całkowity (ang. Total Cost-TC) jest to wartość zużytych czynników produkcji. O poziomie kosztu całkowitego decyduje metoda produkcji i ceny czynników. Metodę produkcji danej ilości dobra będziemy nazywali technicznie nieefektywną, jeśli wymaga ona zużycia większej ilości przynajmniej jednego czynnika produkcji i nie mniejszej ilości każdego innego czynnika, niż inne metody. Funkcja produkcji przyporządkowuje technicznie efektywne metody wytwarzania poszczególnym wielkościom produkcji.

24 24 Przykład funkcji produkcji NK – nakład kapitału NP – nakład pracy KK- koszt kapitału KP – Koszt pracy TC – Koszt całkowity Na przykład, dla drugiej metody wytworzenia 15 jednostek dobra stosunek liczby zużytych jednostek kapitału i pracy wynosi 2:6 = 1/3, a dla metody pierwszej 4:4 = 1. Oznacza to, że metoda pierwsza jest trzy razy bardziej kapitałochłonna od drugiej

25 25 Koszt całkowity produkcji Punkty A, B, C odpowiadają ekonomicznie efektywnym metodom produkcji kolejno: 15,16 i 30 jednostek dobra.

26 26 Znając koszt całkowity produkcji różnych ilości produktu, możemy ustalić koszt krańcowy i koszt przeciętny odpowiadający kolejnym jednostkom produkcji. Koszt krańcowy (ang. marginal cost - MC) jest to zmiana kosztu całkowitego, TC, spowodowana zwiększeniem się produkcji o jednostkę. Koszt przeciętny (ang. average cost - AC) jest to część kosztu całkowitego, TC, przypadająca na jednostkę produktu.

27 27 Koszty stałe i zmienne w krótkim okresie Koszty stale się nie zmieniają, niezależnie od wielkości produkcji. Koszty zmienne są tym większe, im przedsiębiorstwo więcej wytwarza. Koszty stałe plus koszty zmienne równają się kosztom całkowitym (FC+VC=TC) FC – ang. fixed costs VC – ang. variable costs

28 28 Prawo malejących przychodów W krótkim okresie prawo malejących przychodów powoduje, że w miarę zwiększania nakładów zmiennego czynnika produkcji od pewnego momentu wielkość produkcji rośnie coraz wolniej.

29 29 Korzyści i niekorzyści skali W długim okresie wszystkie czynniki produkcji są zmienne. Korzyści skali powodują spadek przeciętnego kosztu, AC, w miarę wzrostu produkcji. Niekorzyści skali oznaczają, że kiedy produkcja wzrasta, koszt przeciętny też wzrasta.

30 30 Powstawanie korzyści skali Niepodzielność procesu produkcji - konieczność ponoszenia określonego minimum nakładu niezbędnego do prowadzenia działalności niezależnie od rozmiaru produkcji. Specjalizacja - dzięki niej możliwy jest wzrost wydajności powodujący korzyści skali, przy produkcji na dużą skalę opłaca się na ogół zastosować lepsze maszyny. Zasada 2/3 oznacza, że koszty wybudowania fabryki lub skonstruowania maszyny zwiększają się tylko o 2/3 w stosunku do wartości uzyskanego z tego tytułu przyrostu produkcji. Stochastyczne korzyści skali podczas gospodarowania prawdopodobieństwo odchyleń różnych parametrów od normy maleje w miarę wzrostu produkcji.

31 31 Powstawanie niekorzyści skali wraz ze wzrostem produkcji pojawiają się kłopoty z zarządzaniem –duże firmy wymagają wielu szczebli zarządzania –problemy z koordynacją poszczególnych działów –biurokracja konieczność poszukiwania dalszych rynków zbytu możliwe kłopoty z pozyskiwaniem poszczególnych czynników produkcji - skutkiem może być pojawienie się wąskich gardeł

32 32 Mnimialna efektywna skala produkcji MES Zwykle od pewnej wielkości produkcji niekorzyści biorą w końcu górę nad korzyściami skali, co oznacza, że krzywa kosztów przeciętnych przestaje opadać i zaczyna się wznosić. Wielkość produkcji, przy której do tego dochodzi, nazywamy minimalną efektywną skalą (ang. minimum efficient scale - MES) produkcji lub optimum techniczno-organizacyjnym. względna wielkość MES wpływa na liczbę producentów w danej gałęzi.

33 33 Przedsiębiorstwo powinno zwiększać produkcję dopóty, dopóki utarg krańcowy przewyższa koszt krańcowy wyprodukowania kolejnej jednostki produkcji. W krótkim okresie przedsiębiorstwo powinno kontynuować produkcję, jeśli tylko utarg całkowity jest większy od kosztów zmiennych. Utarg pokrywa wtedy część kosztów stałych. Wobec tego w krótkim okresie zaprzestanie produkcji byłoby nieopłacalne.


Pobierz ppt "1 Funkcjonowanie przedsiębiorstw WYKŁAD 7. 2 Przedsiębiorstwo jest podstawowym podmiotem gospodarki rynkowej. Kreuje ono zarówno podaż jak i popyt (na."

Podobne prezentacje


Reklamy Google