Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Choroby nerek UNIWERSYTET MEDYCZNY im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Choroby nerek UNIWERSYTET MEDYCZNY im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu."— Zapis prezentacji:

1 Choroby nerek UNIWERSYTET MEDYCZNY im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

2 Cel opieki - wyrównanie gospodarki wodno-elektrolitowej, - usprawnianie wydalania metabolitów i bakterii, - eliminowanie dolegliwości bólowych, obrzęków, - pomoc w czynnościach samoobsługowych, - przygotowanie do samoopieki, - zapobieganie nawrotom.

3 Kamica moczowa -Jest chorobą o złożonej etiologii i patogenezie. -Istota wynika z wytrącania się pewnych składników moczu. Ponad 80% kamieni zawiera wapń, 10% kwas moczowy. - W zależności od umiejscowienia i wielkości, kamica może przebiegać bezobjawowo lub ujawniać się pod postacią kolki nerkowej lub też ostrego zapalenia dróg moczowych.

4 Mogą towarzyszyć:  nudności, wymioty  wzdęcia  częste oddawanie małej ilości moczu  podwyższona temperatura (infekcja).

5 OGÓLNE ZALECENIA DIETETYCZNE Z pożywienia należy wykluczyć pokarmy obfitujące w substancje tworzące złogi w drogach moczowych oraz należy:  ograniczyć spożycie soli kuchennej oraz wszystkich przetworów z dodatkiem soli (kiszonki, konserwy)  ograniczyć spożycie potraw z glutaminianem sodu: koncentratów spożywczych, przypraw do zup, zupy w proszku, rosoły w kostce, sosy w proszku  ograniczyć przyprawy ostre i pikantne.

6 - W każdym przypadku kamicy nerkowej należy przyjmować większe ilości płynów, tak aby ilość oddawanego moczu wynosiła ok. 2 litrów na dobę. Mogą być to zwykłe napoje (z wyjątkiem zabronionych w danym typie kamicy), jak również woda stołowa, wody mineralne tj.: „Jana”, „Marysieńka”, napar z brzozy, melisy, słaba herbata. - Należy podawać płyny przed snem, ponieważ rozcieńczają mocz w godzinach nocnych. - Należy zapobiegać zastojowi moczu przez jego częste oddawanie

7 - W kamicy moczanowej należy dążyć do obniżenia kwaśności moczu, spożywając pokarmy alkalizujące (produkty mleczne, marchew, sałata, buraki, ziemniaki, seler, orzechy, kalafior, rzodkiewki ). - Jeżeli w moczu znajdują się kryształy fosforanu amonowo-magnezowego lub szczawianów, należy spożywać pokarmy zakwaszające ( jaja, drób, ryby, mięso, produkty zbożowe, sery, śliwki, borówki, żurawiny, rodzynki). - Alkohol jest zabroniony.

8 Rodzaje kamic:  szczawianowo- wapniowa  fosforanowo- wapniowa  moczanowa  fosforanowo- magnezowo- amonowa / struwitowa/  cystynowa  ksantynowa

9 Częściej występują mieszane formy kamicy wapniowej: kamica moczanowo-wapniowa, kamica szczawianowo-wapniowa oraz kamica fosforanowo-wapniowa. Leczenie i dieta we wszystkich tych odmianach kamicy polega na ograniczeniu produktów, zawierających minerały z kamienia: wapń oraz szczawiany lub fosforany, kwas moczowy.

10 Kamica szczawianowo – wapniowa Sprzyja:  nadmiar sodu w diecie, który zwiększa wydalanie moczanu sodu  nadmierna ilość kwasu szczawiowego lub szczawianów w moczu,  choroby zapalne jelit,  nadmierna podaż witaminy C,  niedobór witaminy B6  nadmiar słodyczy

11  Z jadłospisu należy wykluczyć: szczaw, rabarbar, rośliny strączkowe, szpinak, pieprz, rzepę, czekoladę, kakao, mocną herbatę. Ogranicza się spożywanie: marchwi, buraków, ziemniaków, grochu.  ograniczyć podaż białka zwierzęcego (sery, mleko).  zaleca się zmniejszenie spożycia cukru i słodyczy,  zwiększa się natomiast ilość podanych płynów.

12  Wskazane jest także zwiększenie w jadłospisie pokarmów zakwaszających mocz (takich jak: mięso, ryby, wędliny, pieczywo).  należy zwiększyć spożycie magnezu (zawartym w kaszach gruboziarnistych np. w kaszy gryczanej, w bananach, warzywach liściastych), fosforanów i cytrynianów.

13 W kamicy moczanowej złogi powstają z kwasu moczowego w moczu kwaśnym (pH poniżej 5,3) i nadmiernie zagęszczonym. Przyczyna – dieta bogatopurynowa. Aby zmniejszyć zawartość kwasu moczowego w moczu należy ograniczyć spożycie związków purynowych. Związki purynowe występują w mięsie i jego wyrobach, należy więc zmniejszyć spożywanie tych produktów do 150g/dobe.

14  Dieta powinna alkalizować mocz, gdyż kwas moczowy rozpuszcza się w środowisku alkalicznym.  Właściwości alkalizujące mają mleko, warzywa i owoce, wskazana jest więc dieta mleczno-jarska.  Podaż płynów powinien wynosić jak w każdej kamicy do ponad 2 l na dobę.

15 Produkty zalecane w ograniczonych ilościach  produkty zbożowe  ryby, drób i inne mięsa gotowane (puryny przechodzą do wywaru)

16 Produkty zabronione  podroby, baranina, wieprzowina, móżdżek, wątróbka  sardynki, szproty, śledzie, kawior  wywary mięsne, rybne  mocna herbata, kawa naturalna, czekolada, kakao  rośliny strączkowe (fasola, groch)  grzyby  orzechy

17 LECZENIE Zioła mają określone i sprawdzone działanie zarówno w zapobieganiu, jak i leczeniu kamicy układu moczowego. W kamicy układu moczowego zazwyczaj stosuje się zioła o działaniu: -moczopędnym -saluretycznym, tj. zwiększającym wydalanie odpowiednich soli mineralnych, -rozkurczającym błonę mięśniową gładką moczowodu i pęcherza moczowego -przeciwzapalnym i odkażającym (w przypadkach, kiedy do kamicy układu moczowego dołącza się zakażenie).

18 Ostre kłębuszkowe zapalenie nerek Etiologia immunologicznie uwarunkowana, pojawia się po przebytej infekcji paciorkowcami beta – hemolizującymi grupy A (po anginie, róża – choroba skóry).

19 Objawy:  obrzęki na twarzy i pod oczami,  białkomocz, krwinkomocz, skąpomocz z wysokim ciężarem właściwym,  nadciśnienie tętnicze (zatrzymanie wody i elektrolitów),  zatrzymanie produktów przemiany materii: bóle głowy, czasami senność, osłabienie,  bóle w okolicy lędźwiowej kręgosłupa,  napady padaczkowe przy obrzęku mózgu,  niewydolność lewokomorowa – obrzęk płuc.

20 Problemy pielęgnacyjne: - Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej spowodowane zaburzeniami filtracji w nerkach. - Osłabienie spowodowane nieprawidłowym eliminowaniem metabolitów z organizmu. - Ból w okolicy lędźwiowej kręgosłupa spowodowany stanem zapalnym nerek. - Możliwość wystąpienia obrzęku płuc z powodu przewodnienia organizmu.

21 Postępowanie: Kontrola podstawowych parametrów i masy ciała Bilans płynów + 500ml – powietrze wydychane Przy skąpomoczu, nadciśnieniu, obrzękach – ograniczanie soli + leki moczopędne. Przebywanie w łóżku, przyjmowanie antybiotyków wg. antybiotykogramu Podajemy glukozę, insulinę, wapń – przesuwamy potas do wnętrza komórki.

22 Ograniczamy białko – do g/kg m.c. U chorych z retencją ciał azotowych ograniczamy do podaży białka pełnowartosciowego. Ograniczamy potas, fosfor. Wskazana dieta węglowodanowo- tłuszczowa (kleikowa), małosolna. W miarę poprawy zdrowia poszerzamy do normalnej. Zalecana zielona herbata i potrawy z dyni. Badania laboratoryjne: stężenie kreatyniny, mocznika, elektrolity w surowicy krwi, badanie moczu (białko, erytrocyty, wałeczki). W ostateczności dializoterapia

23 Problem pielęgnacyjny: obrzęki spowodowane zaburzeniem procesu filtracji w kłębuszkach nerkowych w przebiegu ostrego KZN. Cel opieki: - zapewnienie równowagi wodno-elektrolitowej i normowolemii. - zapobieganie odparzeniom w obrębie obrzęków na skórze. - unormowanie ciśnienia tętniczego krwi.

24 Działania pielęgniarskie: - obserwacja i pomiar obrzęków: pomiar obwodów ciała w miejscach, gdzie pojawiają się obrzęki (pomiary w tych samych miejscach), - obserwowanie i dokumentowanie ilości wydalanego moczu przez dobową zbiórkę moczu, prowadzenie bilansu płynów,

25 - informowanie lekarza o każdym zmniejszeniu wydalania moczu poniżej 500 ml/d, - utrzymywanie stałej masy ciała oraz kontrolowanie masy ciała o tej samej porze dnia w piżamie i bieliźnie oraz dokumentowanie wartości wykonanych pomiarów w karcie gorączkowej, informowanie lekarza o każdym szybkim albo stałym wzroście lub spadku masy ciała (np. 0,5 – 1 kg/d),

26 - ograniczenie przyjmowanych przez chorego płynów do ok. 400 – 700 ml + ilość wydalanych płynów (diureza, stolec, ewentualna biegunka, skóra i błony śluzowe) /dobę, - stosowanie diety: z ograniczeniem sodu, potasu i białka, bogatej w węglowodany i tłuszcze, - wyjaśnienie choremu i jego rodzinie jakich pokarmów i przypraw, leków dostępnych bez recepty należy się wystrzegać,

27 - zwalczanie uczucia pragnienia przez : - rozłożenie ilości wypijanych płynów w ciągu 24h, - zaproponowanie kostek lodu do ssania, plastrów cytryny lub cukierków do ssania, gumy do żucia, - zwiększonej częstotliwości wykonywania toalety jamy ustnej, - dopilnowanie, aby pacjent nie przyjmował dodatkowych płynów oraz wytłumaczenie konieczności przestrzegania zaleceń.

28 - utrzymywanie wartości parametrów życiowych w graniach normy, - obserwowanie w kierunku powikłań (tętno, ciśnienie tętnicze krwi, oddech) - dokumentowanie wartości parametrów życiowych oraz obecności obrzęków i zachowania się pacjenta.

29 Ostre zapalenie miedniczek nerkowych Objawy: - wysoka temperatura, dreszcze, - ból w okolicy lędźwi, szczególnie podczas wstrząsania (objaw Goldflama), - nudności, wymioty, - przy dodatkowej infekcji dolnych dróg: częstomocz, ból i pieczenie podczas oddawania moczu, ból okolicy nadłonowej - ropomocz, bakteruria (powyżej 100tyś)

30 Problemy pielęgnacyjne: - Dreszcze spowodowane podwyższoną temperaturą ciała. - Ból podbrzusza wynikający ze stanu zapalnego pęcherza moczowego. - Konieczność częstego oddawania moczu z powodu stanu zapalnego pęcherza moczowego. - Osłabienie spowodowane utrzymującą się podwyższoną temperaturą ciała.

31 Problem pielęgnacyjny: bolesne parcie na mocz spowodowane przez proces zapalny pęcherza i cewki moczowej w przebiegu zakażenia dolnego odcinka dróg moczowych. Cel opieki: - zmniejszenie dolegliwości bólowych związanych z parciem na mocz, - eliminacja stanu zapalnego, - zapewnienie pacjentowi wygody.

32 Działania pielęgniarskie: -zachęcenie pacjenta do pozostania w łóżku w okresie wzrostu temperatury, zapewnienie czystej i suchej bielizny osobistej i pościelowej, zapewnienie ciepłych skarpet, szlafroka, -utrzymanie czystości skóry, szczególnie okolicy moczowo-płciowej, zalecenie podmywania się i osuszania skóry od przodu do tyłu, zapewnienie ciepłej wody do codziennej toalety,

33 - założenie okładu rozgrzewającego na okolicę podbrzusza, po konsultacji z lekarzem, - zapewnienie ciepłych płynów do picia: płyny obojętne, płyny zakwaszające mocz np. zawierające duże ilości witaminy C - sok z żurawin, porzeczki czarnej,

34 Zespół nerczycowy – jest stanem klinicznym charakteryzującym się dobową utratą białka z moczem >3.5g/1.73 m 2, hipoalbuminemią, lipodurią, hiperlipidemią i obrzękami. Uszkodzona jest błona sącząca kłębuszków nerkowych. Przyczyny: - pierwotne glomerulopatie - nefropatia cukrzycowa - inne np. nefropatia toczniowa, skrobawica i układowe zapalenia naczyń.

35 Objawy: - pienienie się moczu- duża zawartość białka, - obrzęk tkanki podskórnej- głównie podudzia, sprzyja zakrzepicy żylnej. - przesięki w jamach ciała – w jamie brzusznej, opłucnej- duszność. - nadciśnienie tętnicze- /zatrzymanie wody i sodu/, przy hipoalbuminemii, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku może wystąpić niedociśnienie. - niedożywienie i wyniszczenie.

36  wzrasta poziom cholesterolu w surowicy krwi  białkomocz – powyżej 3,5g/ dobę, utrata albumin - zaburzenia w składzie białek osocza  spada odporność

37 Problemy pielęgnacyjne: - Zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej spowodowane uszkodzeniem błony sączącej kłębuszków nerkowych. - Szybkie męczenie wynikające z nadciśnienia tętniczego. - Otyłość spowodowana długotrwałą terapią sterydami. - Możliwość wystąpienia infekcji dróg oddechowych z powodu obniżonej odporności. - Możliwość wystąpienia obrzęku płuc z powodu przewodnienia organizmu.

38 Postępowanie  Bilans płynów, kontrola podstawowych parametrów i masy ciała.  Leki : - w zależności od przyczyny np. Glikokortykosteroidy (prednizon) - leki moczopędne przy obrzękach - inhibitory ACE – zmniejszają białkomocz  Hemofiltracja – w ciężkim zespole nerczycowym z dużymi obrzękami.

39 Dieta – białko= 0.8g- 1 g/kg +100% utraconego białka w moczu ( podajemy białko wysokowartościowe), z ograniczeniem sodu / do mmol/d/, z ograniczeniem tłuszczy nasyconych (cholesterolu)  Najlepiej jeść posiłki 5x dziennie o równomiernej zawartości białka.

40  Spożywać produkty wysokobiałkowe: mięso, sery, mleko o małej zawartości tłuszczu, ryby. Uwzględnić białko roślinne, zwłaszcza soję.  Płyny w zależności od bilansu płynu.  Przy leczeniu sterydami należy zwrócić uwagę na energetyczność diety oraz podaż wapnia i cukrów prostych.

41  Długotrwałe stosowanie sterydów wzmaga apetyt – prowadzi do otyłości, zaburza mineralizacje kości powoduje- osteoporozę,  Dieta powinna być bogata w witaminy i minerały- owoce i warzywa.  Zioła: dziurawiec, brzoza, rumianek, liść czarnej borówki, kwiat bzu czarnego. 1 łyżka stołowa na szklankę wrzącej wody. Pić 3x dziennie.

42  Zapobieganie zakażeniom  Badania: poziom białka w moczu, mocznik, elektrolity, kreatynina, białko w osoczu.  Obserwacja w kierunku powikłaniom – obrzęk płuc, zakrzepica, niewydolność nerek ( rzadko).

43 W okresie remisji :  białko wg. zapotrzebowania wiekowego i zdrowotnego.  Nie ograniczamy płynów, wprowadzamy zupy, więcej mleka i soki, wędliny.  Nadal nie solimy potraw.

44 Ostra Niewydolność Nerek Jest to nagłe upośledzenie funkcji nerek, przede wszystkim przesączania kłębuszkowego, ze wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika we krwi, któremu może towarzyszyć zmniejszenie objętości wydalanego moczu. Podział - Przednerkowa – spowodowana: zmniejszoną perfuzją nerek ( zmniejszenie objętości krwi krążącej / hipowolemia/ np. krwotok, wymioty, biegunka, diuretyki, zapalenie otrzewnej/ przesięki/); małym rzutem serca ( zaburzenia rytmu, zatorowość płucna), spadek ciśnienia tętniczego.

45 - Nerkowa /miąższowa/- jest następstwem uszkodzenia struktur nerek przez przyczyny: - zapalne np. zapalenie kłębuszków nerkowych, reakcje alergiczne na leki, mikroangiopatia zakrzepowa. - niezapalne np. niedokrwienie /martwica cewek nerkowych/ lub działanie nefrotoksyn egzogennych / leki np. antybiotyki, sulfonamidy, NLPZ, chemioterapia, radiologiczne środki cieniujące/ lub endogennych/ wapń, kwas moczowy, bilirubina/. - Pozanerkowa – niedrożność dróg odprowadzających mocz.

46 Okresy ONN  Wstępny – trwa od zadziałania czynnika szkodliwego do uszkodzenia nerek/ od kilku godzin do kilkunastu dni/.  Oligurii lub anurii – trwa zwykle 2 tygodnie. Wskazaniem do dializoterapii jest wzrost kreatyniny przekraczający 1mg%, mocznika ponad 70 mg%, potasu ponad 1 mEq/l.  Poliurii / wielomoczu/- trwa ok.2-3 tygodni. Ilość wydalanego moczu przekracza normalne, towarzyszy odwodnienie i znaczna utrata elektrolitów zwłaszcza sodu i potasu.

47  Zdrowienia – pełnego powrotu czynności nerek do normy – trwa ok.6 miesięcy. Najdłużej utrzymuje się upośledzone zagęszczanie moczu i ustępowanie niedokrwistości. - Leczenie - Pielęgnowanie

48 Leczenie nerkozastępcze  przerywane hemodializy  dializy otrzewnowe  techniki ciągłego oczyszczania krwi - hemofiltracja - hemodiafiltracja

49 Przewlekła niewydolność nerek to zespół chorobowy rozwijający się w następstwie postępującego i nieodwracalnego upośledzenie czynności nerek, głównie przesączania kłębuszkowego ( GFR). Kryterium rozpoznania niewydolności nerek jest GFR < 90 ml/min/ 1.73 m 2 Najczęstsze przyczyny: - Nefropatia cukrzycowa - Nefropatia nadciśnieniowa - KZN - Wielotorbielowate zwyrodnienie nerek - Układowe choroby tkanki łącznej.

50 Okresy PNN / przewlekłej choroby nerek/ 1. Choroba nerek bez upośledzenie funkcji nerek, GFR > 90 ml/min. 2.GFR ml/ min. – łagodna / utajona/ PNN, brak objawów klinicznych, stężenie kreatyniny w granicach normy, zwykle białkomocz, upośledzone zagęszczanie moczu. 3. GFR ml/min- umiarkowana/ wyrównana/ PNN- stężenie kreatyniny we krwi nieznacznie podwyższone, występuje wielomocz, nykturia, upośledzone wydalanie fosforanów, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość.

51 4. GFR < 30 ml/min- niewyrównana /ciężka/ PNN- podwyższone stężenie we krwi kreatyniny, mocznika, fosforanów, kwasica metaboliczna, nadciśnienie, niedokrwistość, objawy: osteodystrofii, neuropatii, niedożywienia. 5. GFR < 15 ml/min- schyłkowa PNN/ mocznica/, zejściowa postać PNN, objawy dotyczą prawie wszystkich narządów i układów. Wyróżniamy dwie formy terapii – leczenie zachowawcze lub nerkozastępcze/ dializy, przeszczep nerki/.

52 Problemy zdrowotne: - zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, - gromadzenie produktów przemiany materii, - niedotlenienie organizmu, - zaburzenia snu, - niedożywienie, - zwiększona podatność na urazy, - dolegliwości: kurcze mięśni, świąd skóry i oczu. - bezpłodność - konieczność zmiany trybu życia.

53 Zadania dla pielęgniarki: - Kontrola bilansu płynów, masy ciała, podstawowych parametrów życiowych. - Odpowiednie nawadnianie. Pacjent powinien oddawać ok. 2 l moczu/ dobę. - Kontrola elektrolitów oraz stężenia we krwi kreatyniny i mocznika. - Dowóz sodu i potasu w zależności od stężenia w surowicy krwi. - Przy niedożywieniu wartość energetyczna diety wzrasta do ok. 35 kcal/kg m.c. Podajemy zwłaszcza węglowodany i tłuszcze / wskazane są oleje roślinne/

54 - Białko – ograniczamy do 1g/kg m.c., podajemy pełnowartościowe białko. Jeżeli białkomocz przekracza 1g/dobę, a GFR wynosi 50 do20, ograniczamy białko do 0.8 g/kg m.c. czyli g/dobę. Przy dalszym ograniczaniu podajemy aminokwasy lub ketoanalogii aminokwasów egzogennych, zawartych w ketosterilu. Ketoanalogii- wiążą nadmiar azotu mocznikowego, zwiększają wchłanianie wapnia.

55 - Ograniczamy fosforany w diecie. Podajemy preparaty wiążące fosforany w przewodzie pokarmowym np. alusal. - Wapń korelujemy z podawaniem wit.D. - Uzupełniamy żelazo, wit.B 1, B 2,B 6, kwas foliowy i wit.C. - U pacjentów z PNN można stosować preparaty ubogobiałkowe, ubogoelektrolitowe,hiperkaloryczne np.. Survimed renal, Salvipeptid nephro, Suplena,Nefromin / zawiera dużo fosforanów/. - Ochrona przed zakażeniem organizmu, - Przy dializach ochrona przetoki/ cewnika

56 Ogólne zalecenia żywieniowe I okres – bez przeciwwskazań II okres- niewydolność wyrównana – ograniczenie białka i fosforu. Jeżeli nie ma nadciśnienia nie eliminujemy sodu. Uzupełniamy wit. D. III okres – niewydolność niewyrównana – dieta niskobiałkowa ok. 30g/dobę, niskosodowa, niskopotasowa. IV okres – dieta ziemniaczana / źródło białka/, niskosodowa, niskopotasowa.

57 Świąd skóry Postępowanie : - nawilżamy skórę obojętnymi kosmetykami, - do kąpieli używamy obojętnych, nie wysuszających mydeł lub preparatów np. Balneum. - przy dużym świądzie do wody, podczas kąpieli dodajemy zioła np. rumianek, nagietek lub nadmanganian potasu, albo krochmal. - na zlecenie lekarza leki p/histaminowe - utrzymujemy niską temperaturę na sali.


Pobierz ppt "Choroby nerek UNIWERSYTET MEDYCZNY im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu."

Podobne prezentacje


Reklamy Google