Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dr hab. Marcin Miłkowski, prof. IFiS PAN. Plan wykładu  Emergencja: odwrotność redukcji?  Antyredukcjonizm – główne motywacje  Monizm anomalny Davidsona.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dr hab. Marcin Miłkowski, prof. IFiS PAN. Plan wykładu  Emergencja: odwrotność redukcji?  Antyredukcjonizm – główne motywacje  Monizm anomalny Davidsona."— Zapis prezentacji:

1 dr hab. Marcin Miłkowski, prof. IFiS PAN

2 Plan wykładu  Emergencja: odwrotność redukcji?  Antyredukcjonizm – główne motywacje  Monizm anomalny Davidsona  Argument z wykluczenia przyczynowego Kima

3 Odwrotność redukcji: emergencja?  Emergencja: 1. powstawanie nowych struktur, własności, funkcji, prawidłowości… 2. istnienie własności i procesów systemowych, które nie mają egzemplifikacji na poziomie mikrostruktury systemu.

4 Agregatywność a organizacja  Agregatywność: odwrotność emergencji (William Wimsatt)  Intuicja: jeśli coś nie ma organizacji, można to dowolnie przeorganizować bez zmiany jego tożsamości.

5 Kryteria nieagregatywności  Podstawianie  Skalowanie rozmiaru lub podobieństwo ilościowe  Dekompozycja i reagregacja  Liniowość – brak interakcji kooperatywnych lub inhibicyjnych

6 Podstawianie  Własność systemu jest nieagregatywna, jeśli nie można podstawiać równoważnych części systemu.  Innymi słowy, własności systemu nie może być wrażliwa na kolejność ułożenia części (funkcja złożenia jest przemienna w przypadku własności agregatywnych).

7 Skalowanie rozmiaru  Jeśli dodanie lub usunięcie części nie powoduje utraty podobieństwa jakościowego, to zachodzi agregatywność.

8 Dekompozycja i reagregracja  Jeśli rozłożymy system na części i złożymy ponownie, a będzie taki sam, to jest agregatywny.

9 Liniowość  Jeśli nie ma interakcji inhibicyjnych lub kooperacyjnych wpływających na własność systemową, to jest ona agregatywna.

10 Cztery kryteria  Jeśli nie jest spełnione którekolwiek z tych czterech kryteriów, to dana własność nie jest agregatywna.  Innymi słowy, to kryteria emergencji.

11 Przykład nr 1  Masa kupy piachu:  Jest niewrażliwa na podstawiania. Można sobie przesuwać piach w tę i we w tę.  Dodanie i usunięcie ziarnka nie zmienia podobieństwa do kupy piachu.  Po usunięciu pewnych części i dodaniu z powrotem mamy nadal kupę piachu.  Między ziarnkami piasku nie ma istotnych interakcji wpływających na masę kupy piachu.

12 Przykład nr 2  Zdolność żaby do łapania much  Możliwe, że można zastąpić organy żaby protezami.  Ale po dodaniu większej ilości nóg nie będzie mogła skakać i żyć.  Po oderwaniu łba i ponownym przytwierdzeniu nie ożywa.  Interakcje wewnętrzne są silne.

13 Mózg = kupa piachu czy żaba?  Proste strategie redukcjonizmu (agregatywność) mogą nie działać.  Ale są wersje redukcji – mianowicie funkcjonalna – które nie przeczą emergencji w sensie Wimsatta.  Redukcja pozostaje istotna, bo nie chcemy, żeby teorie psychologiczne były kompletnie niezależne od teorii neurologicznych.  Choć funkcjonaliści… Ale to w następnym odcinku!

14 Emergencja kontra redukcja  Jaegwon Kim: emergencja własności umysłowych wobec fizycznych jest logicznie niemożliwa, jeśli te własności superweniują na fizycznych.  Ale: Kim rozumie emergencję jako niemożność wywnioskowania, że dana własność przysługuje. Tylko w tym sensie.  Co do emergencji w sensie Wimsatta: musi się dopiero zastanowić.

15 Emergencja kontra redukcja  Emergencja w sensie Wimsatta nie jest sprzeczna z superweniencją. Bycie żabą superweniuje na jej fizycznej mikrostrukturze (a już na pewno globalnie superweniuje na wszystkich prawach przyrody), chociaż to własność systemowa i nieagregatywna.  Radykalna emergencja (brytyjski emergentyzm z początku XX wieku) bywa rzeczywiście sprzeczna z superweniencją.

16 Antyredukcjonizm  Główne odmiany antyredukcjonizmu:  dualizm,  funkcjonalizm (wsparty argumentem z wielorakiej realizacji),  pluralizm (odrzucenie idei jedności nauki),  radykalny emergentyzm,  fizykalizm antyredukcyjny.

17 Fizykalizm antyredukcyjny  Intuicja: można uznać wszystkie własności (procesy, struktury…) umysłowe za fizyczne, choć niemożliwa jest redukcja reprezentacyjna teorii psychologicznych do fizycznych.  Zachodzi więc redukcja ontyczna, ale nie reprezentacyjna.  Wydaje się zgodne z aktualnym stanem wiedzy: psychologia nie redukuje się do fizyki!

18 Monizm anomalny Davidsona  Donald Davidson ( ): amerykański filozof języka i umysłu  Monizm anomalny:  Umysł ma naturę fizyczną, lecz teorie psychologiczne nie są redukowalne do fizycznych z zasadniczych powodów.  Najlepiej opracowane stanowisko antyredukcjonistycznego fizykalizmu z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych.

19 Argumentacja Davidsona  Davidson argumentuje, że jednocześnie prawdziwe są trzy zasady:  (A) Przynajmniej niektóre zdarzenia mentalne wchodzą w interakcje przyczynowe ze zdarzeniami fizycznymi (zasada interakcji przyczynowej).  (B) Gdzie występuje przyczynowość, musi istnieć prawo (zasada nomologicznego charakteru przyczynowości).  (C) Nie istnieją ścisłe, deterministyczne prawa, na których podstawie można przewidywać i wyjaśniać zdarzenia mentalne (zasada anomalnego charakteru zdarzeń mentalnych).

20 Rozwiązanie pozornej sprzeczności  Zbiór zdarzeń umysłowych jest podzbiorem właściwym zdarzeń fizycznych.  Relacje przyczynowe zachodzą między zdarzeniami jednostkowymi – niezależnie od ich sposobu opisu.  Davidson przyjmuje tylko identyczność numeryczną (egzemplarzy) między zdarzeniami umysłowymi a fizycznymi. Nie ma tożsamości typów (jakościowej) ani ścisłych praw psychofizycznych.

21 Ścisłość praw  W filozofii nauki rozróżnia się dwa rodzaje praw nauki:  prawa ścisłe (w sensie ścisłym): bezwyjątkowo obowiązujące zawsze i wszędzie;  prawa ceteris paribus: obowiązujące tylko w tzw. warunkach normalnych.  Niektórzy odmawiają prawom ceteris paribus statusu praw. To tylko uogólnienia, które obowiązują w pewnych warunkach, ale nie prawa (James Woodward, D. Davidson).

22 Prawa psychofizyczne  Zdaniem Davidsona, predykaty mentalne mają charakter normatywny.  Odwołujemy się (implicite) do pojęcia racjonalności, kiedy opisujemy czyjeś postępowanie w kategoriach jego przekonań i celów. Racjonalność jest pojęciem normatywnym.  Z tego względu (a nie tylko z banalnego powodu braku praw innych niż ceteris paribus) nie ma mowy o redukcji terminów psychologicznych do fizycznych.

23 Replika Kima  Fizykalizm antyredukcyjny albo czyni umysł epifenomenem, albo implikuje mocny dualizm.  Zdaniem Kima Davidson (który sam wprowadził pojęcie superweniencji!) musi albo uznać, że opis w kategoriach mentalnych nie jest właściwym opisem przyczynowym, albo – aby utrzymać kauzalny charakter myśli – porzucić fizykalizm.

24 Argument z wykluczenia przyczynowego  Założenie: własności umysłowe różnią się od fizycznych.  Założenie antyredukcjonizmu (odrzucenie identyczności typów).  Po jego podważeniu nie ma kłopotu z tym argumentem.  Uwaga: ten argument należy do najmocniejszych argumentów za redukcjonizmem.

25 Argument z wykluczenia przyczynowego  1: Każde zdarzenie fizyczne ma wystarczającą przyczynę.  2. Zdarzenia umysłowe czasem powodują zdarzenia fizyczne (i czasem z powodu swojego umysłowego charakteru).  3. Skutki fizyczne przyczyn umysłowych nie są wszystkie przedeterminowane.  4. Żaden skutek nie ma więcej niż jednej przyczyny, jeśli nie jest przedeterminowany.  Wniosek: Własności umysłowe muszą być fizyczne. Wbrew założeniom fizykalizmu antyredukcyjnego.

26 Zasada domknięcia przyczynowego świata fizycznego  Nie istnieją zdarzenia fizyczne, które mają przyczyny inne niż fizyczne. Fizyka nie musi ich postulować.  Żeby utrzymać prawdziwość monizmu anomalnego, można postulować epifenomenalizm (negacja przesłanki 2). Marna pociecha.  Można też twierdzić, że diabeł pogrzebany jest w szczegółach teorii przyczynowości.

27 Odpowiedź Woodwarda i Raatikainena  Można twierdzić, że zdarzenia umysłowe powodują zdarzenia fizyczne, i że niektóre zdarzenia nie powinny być opisywane jako powodowane przez zdarzenia fizyczne.  Teoria przyczynowości Woodwarda / Pearla wymaga, aby wyjaśnienia przyczynowe wskazywały odpowiednie klasy kontrastu. Fizyczne klasy kontrastu są niewłaściwe.  Jeśli moje przekonanie spowodowało, że wyjąłem z lodówki pomidora, to należy to rozumieć tak: że moje przekonanie, że pomidor tam jest, a nie że pomidora tam nie ma, jest przyczyną otwierania lodówki.  Nie da się określić właściwej klasy przyczyn wyjęcia pomidora w kategoriach fizykalnych.

28 Podsumowanie  Emergencja niekoniecznie jest negacją redukcji!  Antyredukcjonizm musi jakoś odpowiedzieć na argument z wykluczenia przyczynowego. W przeciwnym razie jest niewiarygodny.  Jednak przez to antyredukcjonizm staje się stanowiskiem bardzo skomplikowanym. Redukcjonizm zwycięża prostotą.  Fizykalizm antyredukcyjny musi być wyrafinowany.

29 Polecane lektury  Kim J., Umysł w świecie fizycznym: esej na temat problemu umysłu i ciała oraz przyczynowania mentalnego, tłum. R. Poczobut, Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa  Davidson D., Zdarzenia mentalne, [w:] Eseje o prawdzie, języku i umyśle, red. B. Stanosz, tłum. T. Baszniak, PWN, Warszawa 1992, s. 163–193.  Raatikainen P., Can the mental be causally efficacious?, [w:] Regarding the Mind, Naturally, red. M. Miłkowski i K. Talmont-Kaminski, Cambridge Scholars Publishing, Newcastle 2013 (na jego stronie https://helsinki.academia.edu/PanuRaatikainen)


Pobierz ppt "Dr hab. Marcin Miłkowski, prof. IFiS PAN. Plan wykładu  Emergencja: odwrotność redukcji?  Antyredukcjonizm – główne motywacje  Monizm anomalny Davidsona."

Podobne prezentacje


Reklamy Google