Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

FILOZOFIA NOWOŻYTNA XVIII wiek– pocz. XX wieku Historia etyki (z elementami historii filozofii)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "FILOZOFIA NOWOŻYTNA XVIII wiek– pocz. XX wieku Historia etyki (z elementami historii filozofii)"— Zapis prezentacji:

1 FILOZOFIA NOWOŻYTNA XVIII wiek– pocz. XX wieku Historia etyki (z elementami historii filozofii)

2 Søren Kierkegaard (wym. sern kjerkegor) (1813 – 1855)

3 Główne wybrane prace: Bojaźń i drżenie. Choroba na śmierć (pol. wyd. 1972) Albo-albo 1843 (pol. wyd. 1976, 1982) Okruchy filozoficzne. Chwila 1844 (pol. wyd. 1988) O pojęciu ironii z nieustającym odniesieniem do Sokratesa 1841 (pol. wyd. 1999)

4 Pojęcie lęku. Proste rozważania o charakterze psychologicznym, odniesione do dogmatycznego problemu grzechu pierworodnego autorstwa Vigiliusa Haufniensisa 1844 (pol. wyd. 2000) Wprawki do chrześcijaństwa Anti- climacusa wydane przez S. Kierkegaarda 1850 (pol. wyd. 2002)

5 W filozofii Kierkegaarda obecna jest krytyka filozofii spekulatywnej transcendentalnej, zwłaszcza Heglowskiej ze względu na wagę jaką przypisuje ona temu, co ogólne, a więc rozumowe.

6 Ważne problemy przed jakimi staje człowiek jako jednostka nie są rozwiązywane wg Kierkegaarda rozumowo, lecz w wyniku wyboru, na poziomie istnienia. Wolny wybór jest decyzją, która nie dokonuje się według jakiejś ogólnej reguły czy prawa.

7 Egzystencja – samorealizacja poprzez wolny wybór między alternatywami; poprzez zaangażowanie następuje przekroczenie ogólności. Relacja Bóg – Człowiek nie ma charakteru racjonalnego, lecz jest przekroczeniem przepaści - skokiem wiary.

8 Kierkegaard wyróżnił trzy fazy życia człowieka, które w jego mniemaniu, odpowiadały także trzem okresom jego własnej egzystencji. Faza estetyczna - okres studiów nacechowany cynizmem Faza etyczna – przełom moralny (1836) Faza religijna – konwersja religijna w roku śmierci ojca (1838)

9 Faza estetyczna – dominacja doznań zmysłowych, pragnienie przeżyć zmysłowych i silnych emocji, brak standardów moralnych, określonej wiary religijnej, brak formy nadawanej życiu, dążenie do nieskończoności pojmowanej jako brak ograniczeń. Miłość ma charakter namiętności i cechuje ją zmienność obiektów ku którym się kieruje.

10 W tej fazie życia pojawia się odczucie braku satysfakcji i poczucie rozproszenia jaźni podążającej za przyjemnościami i radościami. Człowiek pogrąża się w rozpaczy widząc, iż w tej fazie życia nie istnieje perspektywa zbawienia. Wybiera między pozostaniem na tym poziomie życia a skokiem na kolejny poziom.

11 Faza estetyczna ma dwie odmiany: bezpośrednią, której personifikacją jest Don Juan stale zmieniający kochanki i odczuwający satysfakcję z samych kolejnych podbojów miłosnych refleksyjną, w której dochodzi do namysłu nad przeżyciami wewnętrznymi, pojawia się nastrój i warunki do zmiany fazy.

12 Faza etyczna – człowiek akceptuje określone zasady moralne i obowiązki, poddaje się nakazom rozumu, podejmuje trud nadania życiu formy. Małżeństwo jako instytucja etyczna jest wyrazem prawa rozumu.

13 Fazę etyczną charakteryzuje heroizm. Bohater tragiczny – jednostka podporządkowuje się temu, co ogólne. Rezygnuje z samego siebie, z własnej indywidualności, by podporządkować ogólnym zakazom/nakazom etycznym.

14 Świadomość etyczna oparta jest na ogólnych zasadach, nie pojmuje natury grzechu, a słabości traktuje jako możliwe do przezwyciężenia. Siła woli i rozumu (jasność pojęć). Człowiek etyczny jest przekonany o własnej samowystarczalności moralnej.

15 Personifikacją fazy etycznej jest Sokrates. Jednakże człowiek może sobie uświadomić własną niesamowystarczalność moralną, swoją winę i grzech.

16 Świadomość grzechu pozostaje w sprzeczności z fazą etyczną, gdyż oznacza niezdolność człowieka do wydobycia się ze stanu upadku moralnego i osiągnięcia zbawienia. Sprzeczność ta umożliwia przejście do kolejnej fazy życia.

17 Faza religijna – jednostka w obliczu Boga. To, co w człowieku ma wymiar nieskończony, to ruch ku Bogu. Nakazy Boga są absolutne i nie mogą być oceniane z perspektywy ludzkiego rozumu.

18 Relacja między człowiekiem a Bogiem ma charakter osobisty, partykularny. Bóg, Absolut, absolutne Ty nie może być obiektem, którego istnienie można udowodnić [rekurs do Pascala].

19 Uświadomiwszy sobie grzech, grzeszność i wyobcowanie człowiek odkrywa w sobie potrzebę Boga. Akt wiary wiąże się z konstatacją nieprzezwyciężalnej sprzeczności (absurdalności) między ogólnymi zasadami moralnymi a nakazem Boga.

20 Nie rozum, a jedynie wiara, skok w ciemność, może tę sprzeczność przezwyciężyć.

21 Personifikacją fazy religijnej życia jest Abraham – rycerz wiary, postawiony wobec boskiego nakazu zgładzenia swego syna Izaaka.

22 Religia Starego Testamentu – religia prawa (umowy), przestrzeganie prawa, życie pośmiertne, sprawiedliwość – wartość fundamentalna. Religia Nowego Testamentu – religia łaski, miłosierdzia, zaprzeczenie sprawiedliwości – miłosierdzia nie można w pełni uzgodnić ze sprawiedliwością.

23 Już w religii starotestamentowej, w opowieści o Abrahamie i Izaaku (por. Bojaźń i drżenie), ujawnia się konflikt rozumu i wiary, normy moralnej i nakazu Bożego, życia społecznego i życia jednostkowego, a więc tego, co ogólne z tym, co szczegółowe.

24 Rycerz wiary - konflikt między etyką a wiarą i bohater tragiczny - konflikt w obrębie etyki

25 Wiara, inaczej niż etyka, nie daje rozstrzygnięć ogólnych i satysfakcjonujących, lecz pozostawia niepokój, niepewność, w końcu bojaźń i drżenie.

26 Wiara nie jest źródłem mediatyzacji między ogólną regułą (normą) a indywidualnym nakazem (Boga).

27 Wiara, a więc to, co subiektywne, wiąże się z rezygnacją ze zrozumienia i porozumienia za pomocą języka wyrażającego ogólność, i tym samym racjonalność. Subiektywizacja oznacza izolację od społeczeństwa i jego reguł.

28 Jednostka nie może jednak pozostawać wyłącznie w wymiarze indywidualnej wiary, ponieważ nie jest to stan możliwy do osiągniecia i utrwalenia, lecz wymaga powtórzeń, ponawianych aktów wiary.

29 To, co ogólne, racjonalne, społeczne może być zanegowane tylko na pewien czas.

30 Religijność A i B Religijność A – ogólnoludzki charakter, cecha różnych religii. Ma wymiar etyczny: ogólne normy. Cechuje ją stałość i schematyczność, będące podstawą pewności wiary i pewności eschatologicznej, a w religiach soteriologicznych – pewności zbawienia.

31 Religijność B – ma charakter paradoksalny, irracjonalny. To są właściwości chrześcijaństwa. Chrześcijaninem się jest, a mimo to nie rozumie się, czym jest chrześcijaństwo. Egzystencja polega na istnieniu i rozumienie egzystencji polega na istnieniu (por. koncepcję Dasein u Heideggera).

32 Dystans między człowiekiem a Bogiem jest nieskończony. Dlatego nie jesteśmy w stanie Go zrozumieć. Ujęcie pojęciowe, zrozumienie Boga odznaczałoby przybliżenie się do Boga lub Boga do nas, a więc przekroczenie nieskończoności.

33 Irracjonalność religii buduje wiarę. Ludzki i jednostkowy charakter Boga (Chrystus), który zarazem jest pozaczasowy i niematerialny jest nie do pojęcia, jest absurdem. Absurd zaś jest przedprożem wiary.

34 Rodzi się pytanie, czy można sensownie mówić o dialogu człowieka z Bogiem, skoro człowiek nie ma pewności, czy Bóg zwraca się do niego. Czy jest to wezwanie, pokusa, czy majak?

35 Religijność B jest sposobem istnienia wyłamującym się z uwarunkowań ponadjednostkowych (społecznych), zanika i wraca do poziomu religijności A, by znowu się odrodzić.

36 Religijność człowieka jest rozpięta między obiema odmianami religijności i realizuje się poprzez przechodzenie od jednej do drugiej i powracanie do punktu wyjścia. (Na podst. K. Toeplitz, Kierkegaard, Warszawa 1975, 1980)


Pobierz ppt "FILOZOFIA NOWOŻYTNA XVIII wiek– pocz. XX wieku Historia etyki (z elementami historii filozofii)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google