Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

SKRINING RAKA SZYJKI MACICY MAREK SPACZYŃSKI KLINIKA ONKOLOGII GINEKOLOGICZNEJ UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO W POZNANIU.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "SKRINING RAKA SZYJKI MACICY MAREK SPACZYŃSKI KLINIKA ONKOLOGII GINEKOLOGICZNEJ UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO W POZNANIU."— Zapis prezentacji:

1 SKRINING RAKA SZYJKI MACICY MAREK SPACZYŃSKI KLINIKA ONKOLOGII GINEKOLOGICZNEJ UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO W POZNANIU

2 BUDOWA NARZĄDÓW PŁCIOWYCH KOBIETY

3

4 zachor.zgony % niewylecz. % wyleczonych DOLNOŚLĄSKIE KUJAWSKO-POMORSKIE LUBELSKIE LUBUSKIE ŁÓDZKIE MAŁOPOLSKIE MAZOWIECKIE OPOLSKIE PODKARPACKIE PODLASKIE POMORSKIE ŚLĄSKIE ŚWIĘTOKRZYSKIE WARMIŃ.-MAZURSKIE WIELKOPOLSKIE ZACHODNIOPOMORSK OGÓŁEM

5 Rak szyjki macicy jest jednym z niewielu nowotworów którym można skutecznie zapobiegać, ponieważ charakteryzują go:  powolny rozwój,  dobrze opisane stany przedrakowe,  szyjka dostępna badaniom  tani i łatwy do wykonania test Wcześnie wykryty – całkowicie wyleczalny  Eliminuje potrzebę drogiego leczenia  Korzyści ekonomiczne i społeczne

6 „stara” Unia – 15 krajów „nowa” Unia współczynnik zachorowalności /100tys. 9,516,7 współczynnik umieralności /100tys. 4,910,7

7 Oczekiwany wzrost zachorowań do 2020 r.: 40%

8 wg Krajowego Rejestru Nowotworów na raka szyjki macicy: 3270 kobiet zachorowało, 1745 zmarło 53,3% rozpoznanych raków nie wyleczono Nowotwory złośliwe w Polsce w 2004 roku, CO 2008

9 główne - zakażenie HPV - wiek - wczesne rozpoczęcie współżycia - duża liczba partnerów płciowych - duża liczba porodów - palenie papierosów - niski status socjoekonomiczny - dysplazja szyjki w wywiadzie prawdopodobne - wieloletnie stosowanie leków antykoncepcyjnych - dieta uboga w antyoksydanty - częste stany zapalne pochwy: * Ch.trachomatis * Neisseria gonorhoeae *wirus opryszczki

10 HPV a rak szyjki macicy infekcja HPV rozpoczyna się po kontakcie płciowym 80% kobiet zwalcza infekcję bez wystąpienia jakichkolwiek zmian na szyjce macicy, u 20% kobiet ostra infekcja przechodzi w fazę przewlekłą, zmiany typu CIN rozwijają się w ciągu 2-4 lat u 15% kobiet następuje wyleczenie infekcji HPV wraz z regresją zmian CIN u 3-5 % nieleczonych kobiet rozwija się rak szyjki macicy Chris Meijer

11 RAK Bosch FX et al. J Clin Pathol 2002, Ferlay J et al. Globocan 2002, IARC Press 2004

12 czynniki ryzyka zachowania seksualne profilaktyka pierwotna szczepionki stany przedrakowe infekcja HPV i CIN profilaktyka wtórna skryning rak inwazyjny zachorowalność profilaktyka trzeciorzędowa leczenie śmierć umieralność Vaccine 24S3 (2006) S3/171-S3/177 możliwości profilaktyki raka szyjki macicy

13  skrining cytologiczny prowadzony jest w 25 z 27 krajów członkowskich UE, choć wdrażanie jest na różnych etapach  17 krajów UE prowadzi populacyjne programy skriningowe  12 krajów UE - programy niepopulacyjne. (Cztery państwa równolegle prowadzą program populacyjny i niepopulacyjny)  w 2007 roku na badania cytologiczne w ramach programów zgłosiły się ok. 32 miliony kobiet (w wieku lat mieszka ich w UE 109 mln, ale różne programy obejmują w sumie 146 mln w różnym wieku) Opracowano na podstawie Raportu IARC 2008 skrining w Europie

14 W Polsce skrining jest programowy, populacyjny i zorganizowany  skrining programowy – oparty na prawnie uregulowanych zasadach oraz finansowany ze środków publicznych  skrining populacyjny – gdy określona docelowa grupa na danym obszarze w każdej rundzie skriningu jest identyfikowana i imiennie zapraszana na badania (profilaktyka czynna)  skrining zorganizowany – to skrining, który posiada struktury koordynujące na krajowym i regionalnym poziomie, ma system monitorowania wszystkich etapów badań przesiewowych raportowania wyników oraz określa wytyczne postępowania w przypadku nieprawidłowej cytologii

15 1.SKRINING 2.LECZENIE STANÓW PRZEDRAKOWYCH 1.SKRINING 2.LECZENIE STANÓW PRZEDRAKOWYCH PROFILAKTYKA PIERWOTNA PROFILAKTYKA PIERWOTNA PROFILAKTYKA WTÓRNA PROFILAKTYKA WTÓRNA 1.ELIMINACJA CZYNNIKÓW WPŁYWAJĄCYCH NA ROZWÓJ RAKA 2. SZCZEPIENIA HPV

16 wykrywanie już istniejącej patologii  CIN2 i CIN3  wczesnych postaci raka wykrywanie już istniejącej patologii  CIN2 i CIN3  wczesnych postaci raka skuteczne leczenie CIN2, CIN3 i wczesnych postaci raka skuteczne leczenie CIN2, CIN3 i wczesnych postaci raka

17 Jest to test skriningowy do wykrywania raka szyjki macicy  spełnia kryteria WHO: - łatwy i tani do wykonania - akceptowany przez kobiety - wykrywa stany przedrakowe - jego zastosowanie zmniejsza śmiertelność w populacji ale: - duża ilość wyników fałszywie ujemnych, czyli czułość badania jest niezadowalająca

18 aby był skuteczny: - trzeba objąć nim całą populację - wiąże się z dużymi kosztami - wymaga czasu

19  DNA HR HPV – wykrywa DNA wirusów wysokoonkogennych w badanej próbce - jednokrotne testowanie nie różnicuje pomiędzy zakażeniem przygodnym i przetrwałym  mRNA HR HPV – wykrywa mRNA pięciu wirusów wysokoonkogennych w badanej próbce (16, 18, 31, 33, 45) - dodatni wynik wskazuje na rozpoczęcie procesu karcinogenezy zainicjowane przez HPV

20  ujemny wynik testu DNA HPV oceniający wszystkie znane wysokoonkogenne typy HPV - wyklucza obecność CIN 3 i raka szyjki macicy - wskazuje, że u badanej kobiety nie rozwinie się rak szyjki macicy w ciągu kilku lat - nie wyklucza obecności CIN1 i CIN2  dodatni wynik testu nie pozwala na ocenę czasu trwania zakażenia, czyli nie różnicuje kobiet z infekcją przygodną i przetrwałą

21  test mRNA - pozwala na różnicowanie zakażenia przygodnego i przetrwałego  obecność w pobranej próbce mRNA HPV świadczy o obecności w niej transkryptów E6 i E7 wirusa, czyli wskazuje, że zakażenie jest już przetrwałe i rozpoczął się proces karcinogenezy  dodatni wynik tego testu informuje, że kobieta jest w grupie bardzo wysokiego ryzyka rozwoju CIN i raka szyjki macicy

22  mogą być używane w skriningu, ale na razie nigdzie na świecie nie są stosowane  służą do weryfikacji nieprawidłowych wyników badań cytologicznych  wyniki testów różnicują kobiety należące do grupy wysokiego i niskiego ryzyka zachorowania na raka szyjki macicy

23 Kraje rozwijające się – raków/rok Kraje rozwinięte – raków/rok

24 2,74% % wyników nieprawidłowych Spaczyński et al: Ginekol Pol Sep;81(9):

25 Populacja 24% 27% Zgłaszalność Spaczyński et al: Ginekol Pol Sep;81(9):

26  na zaproszenia częściej odpowiadają i uczestniczą w badaniach mieszkanki wsi w porównaniu do mieszkanek miast (39,3% vs. 16,8%) * Prawdopodobnie mieszkanki miast częściej korzystają z wizyt w gabinetach prywatnych, a te nie są rejestrowane w SIMP. * Np. w województwie śląskim zgłosiły się wszystkie kobiety mieszkające na wsi, do których wysłano zaproszenia, a tylko 7% mieszkanek miast  Obserwuje się trend malejący w zgłaszalności mieszkanek szczególnie dużych miast

27  zaproszenia nie są wysyłane w sposób regularny i planowy.  wysyłka jest zależna od udostępnienia środków finansowych przez Ministerstwo Zdrowia  powoduje to, że w końcu roku wysyła się obecnie największą liczbę zaproszeń, a w miesiącach zimowych kobiety nie są skłonne do wykonywania badań profilaktycznych.

28  Wszystkie wymazy powinny być rejestrowane w SIMP, również pobrane w skriningu oportunistycznym  W regionach, gdzie obserwuje się szczególnie niską zgłaszalność na badania, powinny zostać podjęte intensywne działania o charakterze promocyjnym  Należy rozważyć możliwość wysłania powtórnego zaproszenia  Należy zmienić niekorzystny czasowo plan wysyłki zaproszeń. Powinny być one wysyłane regularnie, szczególnie w miesiącach wiosennych i letnich.  Miesiące zimowe powinny zostać wykorzystane do prowadzenia intensywnej kampanii medialnej, po której powinna nastąpić wysyłka dużej transzy zaproszeń.

29  wprowadzenie badań cytologicznych do pakietu badań okresowych wymaganych przez pracodawcę  uzależnienie wypłaty świadczeń socjalnych (zasiłki, becikowe) od przedstawienia zaświadczenia o wykonaniu badania cytologicznego *ale bez jego wyniku!

30 PRZECIWZA Ograniczenie tragedii rodzinnych, przeciwdziałanie rozbiciu rodzin Ograniczenie kosztów społecznych i ekonomicznych Opiekuńcza rola państwa wobec jednostek słabszych, o niewielkiej wiedzy nt. możliwości ochrony zdrowia Ograniczeni e wolności © prof. Marek Spaczyński

31 Koszty cytologii w Programie w PLN ROK Liczba wykonanych badań Koszty pozamedyczne (administracja, zaproszenia, PR) Budżet WOKów Łącznie Budżet COK Koszt wysyłki zaprosz. przez NFZ Łącznie budżet Programu Koszty pozamed. jednej cytologii w Programie 21,5014,8810,68 Koszty medyczne (pobranie i ocena rozmazu) Średnia cena punktu NFZ 8,52* Koszty med. jednej cytologii w Programie (6 pkt. x średni koszt) 51,12* * Przyjmujemy średnią z roku 2010, za lata poprzednie brak danych Całkowity koszt wykonania 1 cytologii w Programie Łącznie koszty (medyczne + pozamedyczne) jednej cytologii 72,6266,0061,80 Spaczyński M at all: Ginekol Pol Oct;81(10):750-6

32  w 2009 roku wykryto w Programie 622 raki szyjki macicy  nieznane są dane o liczbie wykrytych stanów przedrakowych – czyli rzeczywistym celu badań przesiewowych  koszt wykrycia jednego raka w Programie to PLN Spaczyński M at all: Ginekol Pol Oct;81(10):750-6.

33 Stopnie zaawansowania – materiał własny FIGO 0 10% FIGO IA – 6% FIGO IB – 29% FIGO II – 35,4% FIGO III – 18% FIGO IV – 1,6% Koszty medyczne leczenia raka Postacie niskozaawansowane FIGO 0, IA i częściowo IB - leczenie operacyjne: zł Postacie zaawansowane > FIGO IB - leczenie: radiochemioterapią: zł © prof. Marek Spaczyński

34 W 2009 r. wykonano dla kodu C53: procedury leczenia operacyjnego: średni koszt: PLN procedur brachyterapii – średni koszt: 7558 PLN procedur teleterapii – średni koszt: 8699 PLN procedur chemioterapii – średni koszt: 2850 PLN NFZ wydał na leczenie chorych z rakiem szyjki macicy w 2009r. – PLN Koszty pozamedyczne leczenia raka - ? Średni koszt leczenia jednej chorej (bez diagnostyki i kontroli) – PLN - przyjmując, że było 3200 nowych zachorowań Średni koszt leczenia jednej chorej (bez diagnostyki i kontroli) – PLN - przyjmując, że było 3200 nowych zachorowań Spaczyński M at all: Ginekol Pol Oct;81(10):750-6

35 Ekonomiczne BEZPOŚREDNIE  drogie leczenie onkologiczne, mało skuteczne jeśli choroba jest zaawansowana  prawdopodobieństwo przeżycia 5-letniego w I stopniu 75%, w II – 50%, w III – 25%  im wyższy stopień tym większe koszty POŚREDNIE – przewyższają bezpośrednie  Przedwczesna śmiertelność i niesprawność  L4, renty, koszty opieki społecznej, nad osieroconymi dziećmi,  utracone lata życia (dla RSzM – średnio 26 lat, bo zachorowania średnio w wieku 48 lat) Oprac. na podst. Raportu „Powstrzymać raka szyjki macicy w Polsce”, Warszawa 2009© prof. Marek Spaczyński

36 Społeczne  Chorują kobiety w pełni aktywnego życia zawodowego i rodzinnego  Koszty psychologiczne (choroba i śmierć w rodzinie, konieczność opieki, wpływ na zdrowie reprodukcyjne)  Zaburzona struktura rodziny, szczególnie dotkliwa w rodzinach niekompletnych (np. samotne matki)  Zaburzenie potencjału organizacyjnego i materialnego rodziny  Przerzucenie ról i obowiązków kobiety na instytucje państwowe (sierocińce, domy opieki, świadczenia zdrowotne i rentowe) © prof. Marek Spaczyński

37 Współczesne trendy w profilaktyce i wczesnym wykrywaniu raka szyjki macicy * lekarze (ginekolodzy i rodzinni) * położne i pielęgniarki Centralny kurs dokształcający w zakresie pobierania rozmazów cytologicznych i egzamin * położne i położne rodzinne Szkolenia i konferencje „Kobiety kobietom”, „Rak szyjki macicy – problem społeczny” * niemedyczne środowiska opiniotwórcze, bizneswomen Profilaktyka raka szyjki macicy * położne Łącznie przeszkolono ok osób:  2200 lekarzy  6200 położnych i pielęgniarek  1300 opinion leaders

38


Pobierz ppt "SKRINING RAKA SZYJKI MACICY MAREK SPACZYŃSKI KLINIKA ONKOLOGII GINEKOLOGICZNEJ UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO W POZNANIU."

Podobne prezentacje


Reklamy Google