Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

OSOBOWOŚĆ DYSOCJACYJNA (ROZDWOJONA, WIELORAKA) (Dissociative Identity Disorder, DID) Na podstawie artykułu A New Model of Dissociative Identity Disorder.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "OSOBOWOŚĆ DYSOCJACYJNA (ROZDWOJONA, WIELORAKA) (Dissociative Identity Disorder, DID) Na podstawie artykułu A New Model of Dissociative Identity Disorder."— Zapis prezentacji:

1 OSOBOWOŚĆ DYSOCJACYJNA (ROZDWOJONA, WIELORAKA) (Dissociative Identity Disorder, DID) Na podstawie artykułu A New Model of Dissociative Identity Disorder Dell PF PhD The Psychiatric Clinics of North America 29 (2006) 1 26 Maria Brejnak

2 3 modele opisujące DID: 1.klasyczny, oparty na DSM-IV 2.subiektywno-fenomenologiczny (Della) 3.socjologiczno-poznawczy

3 Udokumentowane symptomy u osób, u których stwierdzono DID: Typowo dysocjacyjne: zaniki pamięci, amnezja (32) konwersje (28) głosy (22) depersonalizacja (utrata poczucia własnej realności) (20) stan transu (17) poczucie nie bycia sobą, lecz kimś innym, własnej obcości (16) poczucie odrealnienia (utrata poczucia realności świata zewnętrznego) (14) świadomość obecności kogoś innego (10) pomieszanie/niestabilność tożsamości (10) napady wspomnień, retrospekcji (8)

4 Symptomy dysocjacyjne – psychotyczne: 11.omamy słuchowe (13) 12.omamy wzrokowe (11) 13.symptomy Schneideriana pierwszego stopnia (14) nakazane czynności (6) słyszenie głosów kłócących się (5) słyszenie głosów komentujących czynności pacjenta (4) nakazane odczucia (3) poczucie wycofania własnych myśli (odebrania ich pacjentowi przez kogoś) (2) poczucie wkładania myśli (obcych, należących do kogoś innego) (2) nakazane impulsy (1)

5 Kryteria diagnostyczne uwzględniane przez DSM-IV-TR (DIAGNOSTIC AND STATISTICAL MANUAL OF MENTAL DISORDERS, FOURTH EDITION-TEXT REVISION) amnezja zamiana osobowości Kryteria pomocnicze: słuchowe napady wspomnień wzrokowe napady wspomnień głosy Mogą pojawić się: konwersje napady wspomnień

6 Kryteria uwzględniane przez SCID-D-R (Structured Clinical Interview for DSM-IV Dissociative Disorders Revised) amnezja depersonalizacja odrealnienie pomieszanie/niestabilność tożsamości poczucie nie bycia sobą

7 Niedocenione intruzje 11 z 13 nieuwzględnianych przez DSM-IV symptomów ma swoją przyczynę w powtarzających się intruzjach pojawiających się na każdym poziomie funkcjonowania pacjenta i mających wpływ na jego postrzeganie samego siebie poprzez obecność i ingerencję innych tożsamości intruzje mają charakter dysocjacyjny symptomy te nie mają charakteru psychotycznego (są przez pacjenta dostrzegane, ale nie przypisuje on im błędnego znaczenia, fałszywych intencji, itp.)

8 Model subiektywno-fenomenologiczny 1.Dysocjacyjne intruzje mogą mieć wpływ na każdy aspekt świadomego funkcjonowania jednostki i docierające do niej bodźce zmysłowe (jej ciało, umysł, odbieranie siebie, działanie, intencje, myślenie, wiarę, postrzeganie, rozpoznawanie, zapamiętywanie, uczucia, wolę, mówienie, widzenie, słyszenie, czucie smaku i zapachu oraz dotyku). 2.W zjawisku dysocjacji osobowości zdecydowanie przeważają objawy subiektywne i niewidoczne nad obiektywnymi i widocznymi.

9 3.Istnieją 2 główne typy patologicznej dysocjacji osobowości: z objawami dysocjacji częściowo uświadamianymi (intruzje) z objawami dysocjacji całkowicie oderwanymi od świadomości (amnezje) 4.Większość objawów dysocjacyjnych nie jest całkowicie oderwana od świadomości. Z wyjątkiem amnezji pacjenci są przynajmniej częściowo świadomi wpływających na nich zjawisk dysocjacyjnych. Tomasz Sętowski Kiedy rozum śpi

10 Symptomy główne (4 z 6): problemy z pamięcią depersonalizacja odrealnienie pourazowe napady wspomnień objawy somatyczne trans

11 1.Obserwacje lekarza przeprowadzającego wywiad z kimś, kto twierdzi (lub wydaje się) być inną osobą niż pacjent podświadome zdawanie sobie sprawy przez pacjenta z czynności i.t. pamiętanie przez pacjenta co i.t. mówiła i robiła doświadczanie i.t. jako obcej Doświadczenia częściowo uświadamianych intruzji innej tożsamości (i.t.):

12 2.Symptomy intruzji częściowo zdysocjowanej tożsamości (6 z 11): głosy dziecka wewnętrzna walka, rozmowa lub sprzeczanie się prześladowcze głosy surowo komentujące, grożące lub nakazujące czynności autodestrukcyjne wstawki słowne (niezamierzone lub z obcą wymową) wkładanie lub zabieranie myśli nakazane lub uporczywe uczucia i emocje nakazane lub uporczywe impulsy nakazane lub uporczywe czynności tymczasowa utrata dobrze opanowanej wiedzy lub umiejętności niepokojące doświadczenia poczucia własnej obcości poczucie zmieszania, konsternacji, zagubienia Doświadczenia częściowo uświadamianych intruzji innej tożsamości (i.t.):

13 1.Obserwacje lekarza przeprowadzającego wywiad z kimś, kto twierdzi (lub wydaje się) być inną osobą niż pacjent z następującą amnezją pacjenta dotyczącą okresu wywiadu z i.t. 2.Powtarzająca się amnezja stwierdzana przez pacjenta wielokrotnie w postaci (przynajmniej 2 z poniższych): utrata czasu dochodzenie fuga dysocjacyjna (ucieczkowe działanie impulsywne) mówienie przez kogoś o czynnościach pacjenta nie pamiętanych przez niego znajdowanie przez pacjenta rzeczy nie należących wcześniej do niego znajdowanie dowodów niedawnych działań pacjenta Doświadczenia w pełni nieuświadamianych intruzji i.t.:

14 Wielowymiarowy wykaz zaburzeń dysocjacyjnych (Multidimensional Inventory of Dissociation, MID) wysoka korelacja zgodności z 4 innymi kwestionariuszami: - SCID-D - DES (Dissociative Experiences Scale) - QED (Questionnaire of Experiences of Dissociation) - SDQ (Somatoform Dissociation Questionnaire)

15 posiada 218 zapytań (168 pozycji mogących stwierdzić zaburzenia dysocjacyjne, 50 sprawdzających wiarygodność) ma 2 systemy oceny punktowej: przeciętny i dla poważnych zaburzeń dysocjacyjnych na jego podstawie stworzono 23 diagnostyczne skale dysocjacji (każda ma 3-12 pozycji w kwestionariuszu) oraz 5 skali oceniających wiarygodność 220 pacjentów objętych badaniem miało średnio 90% (20.2) objawów dysocjacyjnych mierzonych przez MID

16 Dlaczego MID? badania pokazały, że wyniki MID różnią się w sposób znaczący dla 4 grup: DID, DDNOS (Dissociative Disorder Not Otherwise Specified), pacjenci psychiatryczni z różnymi zaburzeniami, dorośli nieleczeni psychiatrycznie szczególnie wysoką wartość diagnostyczną stwierdzono dla osób z głównymi zaburzeniami dysocjacyjnymi (DID oraz DDNOS)

17 Model socjologiczno-poznawczy DID jest konstrukcja społeczną powstałą na skutek: nieuważnego sugerowania przez terapeutę możliwej obecności obcych tożsamości, wpływu mediów (np. poprzez film Sybil z 1976 roku) oraz szerzej rozumianych społeczno-kulturowych wyobrażeń na temat obrazów klinicznych DID obraz ten jest łudząco podobny do tego, jaki kreowany jest przez kryteria diagnostyczne DSM-IV: wielokrotność osobowości + nagłe przemiany + amnezja model ten pomija objawy niewidoczne, dostępne jedynie poprzez doświadczenie (15 z 23 symptomów opisanych w modelu Della), które są obecne u 83-95% pacjentów z DID, jednakże są one nieznane mediom, opinii społecznej, ani też ogromnej części osób związanych ze służbą zdrowia

18 DYSOCJACJA NORMATYWNA Na podstawie artykułu Normative Dissociation Butler LD, PhD The Psychiatric Clinics of North America 29 (2006) 45 62

19 DYSOCJACJA NORMATYWNA niepatologiczny stan dysocjacyjny polega na zmianie stanu świadomości wywołanym nieorganicznie i nie będącym częścią zaburzeń psychiatrycznych, mającym jednak cechy tymczasowego rozdzielenia czy też rozszczepienia tego, co normalnie doświadczamy jako zintegrowane procesy psychiczne do niepatologicznych stanów dysocjacyjnych (=dysocjacji normatywnej) zaliczamy: zaabsorbowanie się w codzienne czynności, śnienie na jawie, fantazjowanie, marzenia senne Rafał Olbiński Trzeci wymiar czasu

20 uwaga a zaabsorbowanie Uwaga jest zjawiskiem, w którym obiekt jest przedmiotem naszej obserwacji, jednak nie jesteśmy oderwani od otoczenia, a obiekt naszej uwagi ulega zmianie zależnie od naszej woli Zaabsorbowanie polega na bardziej skoncentrowanym, stabilnym zaangażowaniu i skupieniu się na obiekcie, podczas gdy otoczenie i własne sprawy, potrzeby mają zdecydowanie mniejsze znaczenie lub w ogóle o nich zapominamy (włączając wyższe procesy poznawcze, jak autorefleksja, czy wola)

21 zaabsorbowanie c.d.: stan całkowitej uwagi, w którym wzrasta realność obserwowanego obiektu, spada zdolność odbioru zazwyczaj rozpraszających zdarzeń oraz zmienia się ogólne poczucie realności, a w szczególności własnej osoby stan ten jest powiązany z większą podatnością na hipnozę, a w szczególności powiązany jest z dysocjacją, fantazjowaniem i śnieniem na jawie by Zdzisław Beksiński

22 codzienne czynności (1) zaabsorbowanie w codzienne czynności, t.j. oglądanie filmu, sztuki teatralnej, czytanie, słuchanie muzyki, można określić jako zamierzone zaangażowanie się w doświadczenia o charakterze dysocjacyjnym pozytywne doświadczenia o charakterze dysocjacyjnym (Pica i Beere) towarzyszą często zdarzeniom i działaniom o dużym znaczeniu osobistym (sport, seks, hobby, modlitwa, oczekiwanie/otrzymywanie dobrych wieści, kontakt z naturą, słuchanie/tworzenie muzyki) takie zdarzenia obejmują zaangażowanie się i zmianę w doświadczaniu własnego ja, swojego ciała, czy też świata zewnętrznego; przypominają one doświadczenie depersonalizacji i odrealnienia, ale w ich pozytywnym aspekcie

23 pozytywne doświadczenia o charakterze dysocjacyjnym są bardzo bliskie stanom psychicznym potocznie określanym jako odpłynięcie lub też szczytowanie, opisywanym jako dynamiczną grę między wyzwaniami i umiejętnościami danej osoby, z założeniem, że wyzwania te nie przekraczają, ani też nie są poniżej możliwości oraz posiadanych umiejętności osoby; osiągnięcie wyżej wymienionych stanów implikuje takie stopienie się ze sobą świadomości i działania, że zanika świadoma autorefleksja, a odbiór czasu ulega zniekształceniu wg Csikszentmihalyi ćwiczenie dobrowolnego skupiania uwagi ma istotną wartość ewolucyjną (zwiększającą szansę przeżycia) i dlatego poprzez efekt pozytywnego wzmacniania zostało powiązane z przyjemnymi czynnościami codzienne czynności (2)

24 śnienie na jawie ( ang. daydreaming) i fantazjowanie (1) różnią się od zaabsorbowania w codzienne czynności tym, że dzieją się we własnym, prywatnym świecie fantazji i wyobrażeń śnienie na jawie zazwyczaj rozpoczyna się spontanicznie i doświadczane jest jako ciągnąca się seria krótkich, powiązanych ze sobą myśli lub obrazów, wywołana przez wewnętrzne lub zewnętrzne bodźce i sygnały; najczęściej myśli te dotyczą trosk życia codziennego fantazjowanie może być celową rozrywką, jest ono bardziej szczegółowe, a strumień myśli ciągły, nieprzerwany; główną rolę pełni w nim czysta wyobraźnia (nie np. pamięć) i ma ono na celu rozbawienie się, przyjemność, rozproszenie się czy też ucieczkę oba terminy są jednak często używane zamiennie, a określenie śnienie na jawie obejmuje też zazwyczaj fantazjowanie i stan bycia rozproszonym, roztargnionym (ang. mindwandering)

25 śnienie na jawie (ang. daydreaming) i fantazjowanie (2) w przypadku śnienia na jawie stan zaabsorbowania może umożliwić trafniejszą ocenę własnych zasobów poznawczych poprzez mniejsze obciążenie presją rzeczywistości, krytyczną i logiczną oceną umysłu oraz ograniczającymi zwyczajami; być może zatem jest ono uzupełnieniem strategii rutynowych, świadomych procesów poznawczych w rozwiązywaniu problemów Jacek Yerka Droga

26 badania Wilsona i Barbera wskazały na istnienie grupy podatnych-na- fantazjowanie osobowości (ok. 4% populacji) charakteryzujących się fantazjowaniem przez znaczną część czasu (często więcej niż 50%), a wiele spośród ich fantazji miało charakter omamów, często trudnych do odróżnienia od rzeczywistości kobiety biorące udział w badaniu były dobrze wyedukowane i w większości przystosowane, praktycznie wszystkie zgłaszały również inne, mniej rozpowszechnione doświadczenia o charakterze dysocjacyjnym, jak np. intensywne fantazje wpływające na ich stan psychiczny, żywe obrazy hipnagogiczne, przeżywanie na nowo przeszłości, wspomnień, doświadczenia wyjścia poza ciało (out-of-body experience, OBE), automatyczne pisanie, czy też przekonanie o własnych właściwościach psychicznych, takich jak przeżycie religijnej wizji lub posiadanie mocy uzdrawiania grupa ta zdaje się stanowić brakujące ogniwo pomiędzy normatywną a patologiczną dysocjacją osobowości śnienie na jawie (ang. daydreaming) i fantazjowanie (3)

27 marzenia senne, śnienie 1.czym różnią się od śnienia na jawie? 2.dlaczego mają charakter dysocjacyjny? istnieją przypuszczenia, że śnienie na jawie i nocne śnienie to procesy do siebie podobne w formie, w swojej istocie oraz w celu, jakiemu służą, a różnią się przede wszystkim charakterystyką stanu, w jakim się pojawiają są doświadczeniem dysocjacyjnym, ponieważ nie są pod kontrolą woli i nie należą do puli wspomnień dostępnych człowiekowi podczas jego normalnego stanu czuwania (Kihlstrom)

28 funkcje dysocjacji normatywnej 1.automatyzacja zachowań 2.oszczędność i wydajność wysiłku 3.rozwiązywanie konfliktów 4.ucieczka od ograniczeń rzeczywistości 5.odizolowanie się od doświadczeń traumatycznych 6.oczyszczające rozładowanie uczuć, emocji 7.wzmocnienie poczucia przynależności do stada wg Ludwiga

29 Przyczyny zaburzeń takich jak: ciężkie i długotrwałe objawy dysocjacyjne, amnezja i fuga dysocjacyjna, DID i w niektórych przypadkach PTSD (Posttraumatic Stress Disorder) nie leżą w samym fakcie obecności dysocjacji, ani nawet nie są strategią radzenia sobie z traumami w celu przeżycia. Tworzą się one raczej przy nieobecności prawidłowej adaptacji do pewnych zdarzeń. Sam proces adaptacyjny, jeśli jest źle ukierunkowany, może zatem przerodzić się w zaburzenie. Wojciech Siudmak Podwojne oblicze duszy

30 patologiczne odpowiedniki dysocjacji normatywnej śnienie na jawie i śnienie => poznawcze zaabsorbowanie, fantazje => pozytywne doświadczenia o charakterze dysocjacyjnym, => odpłynięcie niepożądane myśli (intruzje), napady wspomnień, koszmary (z ponownym przeżywaniem traumy) amnezja dysocjacyjna, wytworzenie innej tożsamości, (także cięcie się, napadowe objadanie się) depersonalizacja, odrealnienie, wytworzenie innej (nieświadomej traumy) tożsamości

31 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

32

33

34 Pola Broadmana Area 7 - Somatosensory Association Cortex Area 18,19 - Visual Association Cortex (V2, V3) Area 38 - Temporopolar area Area 39 - Angular gyrus, part of Wernicke's area Area 40 - Supramarginal gyrus part of Wernickes

35

36 Neurobiology of Dissociation Frewen PA, Lanius RA. Frewen PA, Lanius RA. Artykuł przeglądowy The Psychiatric Clinics of North America 29 (2006)

37 Metody Werbalne przywoływanie traumy –skrypty audio fMRI, PET, analiza subtrakcyjna Pacjenci z PTSD, DD, DID Odpowiednie grupy kontrolne Inne badania (review)

38 Primary dissociation Ponowne przeżywanie wydarzeń jakby działy się w danym momencie Fragmenty wspomnień zakłócają świadomość Odczucia zmysłowe, nie werbalne –Wizualne, węchowe, słuchowe, kinestetyczne –Fale uczuć Przyspieszony HR, zmiany przewodnictwa skóry Objaw PTSD – 70% pacjentów ma takie reakcje

39 Aktywność mózgowia SPADEK ACC Przednia kora obręczy (BA 24 i 32) mPFC Przyśrodkowa kora przedczołowa (BA 9 i 10) Wzgórze WZROST Amygadala –Nadwrażliwość Rozproszona aktywacja kory prawej półkuli

40 Interpretacja ACC – świadoma kontrola uwagi, kontrola reakcji emocjonalnej mPFC – aktywna w stanie świadomego relaksu, nieaktywna w stanie nasilonej koncentracji na zadaniu Ciało migdałowate – strach, automatyczna koncentracja uwagi na zagrożeniu zewnętrznym Wzgórze-kora : impulsy ze wzgórza przywołują wyobrażenia kory do rzeczywistości, przy ich braku percepcja kory czerpie z pamięci

41 Secondary dissociation Wyjście poza ciało, obserwacja z zewnątrz –Rodzaj znieczulenia –Odcina umysł od emocji, bólu związanego z traumą Objaw DD (Depersonalisation Disorder)

42 Aktywność mózgowia WZROST Prawa ACC Prawa mPFC SPADEK Górny i środkowy zakręt skroniowy (BA 38 i 39) Prawy przedklinek (BA 7) Lewy klinek (BA 19) Brak przyśpieszenia HR

43 Interpretacja Nasilona aktywność ACC i mPFC – supresja układu limbicznego, emocji Nasilona aktywność w płacie skroniowym – podobieństwo do padaczki skroniowej

44 Model zwierzęcy Freezing – w momencie zauważenia drapieżnika -> fight or flight –Stan aktywny, stan podwyższona czujność Freezing – w momencie spodziewanego ataku –Stan bierny, automatyczne znieczulenie –Odporność na ból

45 Badania osób z DD Osoby z DD nie rozróżniają emocjonalnie bodźców (obrazków) prezentujących zagrożenie od neutralnych – choć wiedzą, że powinni czuć strach lub odrazę U osób z DD niższy globalny przepływ mózgowy przy bodźcach awersyjnych niż przy neutralnych –Grupa kontrolna odwrotnie Niższa aktywność: lewa wyspa, obustronnie zakręt obręczy (24, 32), 19, górne zakręty skroniowe, lewy dolny płacik ciemieniowy (40)

46 Interpretacja Stłumienie reakcji emocjonalnej Rozdzielenie poczucia umysłu (lewa półkula, język, rozumowanie) i poczucia ciała (prawa półkula, układ limbiczny) Źródło DD (hipoteza): długotrwałe dręczenie w dzieciństwie i obrona przezfreezing

47 Tertiary dissociation Rozwój niezależnych stanów ego –z różnymi wzorcami poznawczymi, emocjonalnymi i zachowaniami Objaw DID (Dissociative Identity Disorder)

48 Badanie 11 kobiet, DID, PET Trauma audio skrypt Przełączały się dowolnie pomiędzy osobowością neutralną NPS a urazową TPS podczas słuchania obojętnych – ale osobistych i traumatycznych wspomnień

49 Aktywność mózgowia Skrypt obojętny– brak różnic TPS/NPS NPS i skrypt obojętny/traumatyczny – brak różnic TPS przy traumie zwiększona (do NPS) aktywacja: lewe wieczko ciemieniowe i lewa wyspa, zmniejszona (do NPS) prawe mPFC (10), obustronnie środkowy zakręt czołowy (6), obustronnie 7 i 40 – bruzda śródciemieniowa, obustronnie bruzda potyliczno-ciemieniowa (18) i przedklinek

50 Sighted & Blind in One Person Patient with (DID) who after 15 years of diagnosed cortical blindness gradually regained sight during psychotherapy. At first only a few personality states regained vision, whereas others remained blind. This was confirmed by electrophysiological measurement, in which visual evoked potentials (VEP) were absent in the blind personality states but normal and stable in the seeing states. Sighted and blind in one person: a case report and conclusions on the psychoneurobiology of vision. Waldvogel B, Ullrich A, Strasburger H. Nervenarzt Nov;78(11):

51 Hypocampal & Amygdalar Volume /DID Smaller hippocampal volume has been reported in several stress-related psychiatric disorders, including PTSD, borderline personality disorder with early abuse, and depression with early abuse. MRI to measure the volumes of the hippocampus and amygdala in 15 female patients with DID and 23 female subjects without any psychiatric disorder. RESULTS: Hippocampal volume was 19.2% smaller and amygdalar volume was 31.6% smaller in DID. Hippocampal and Amygdalar Volumes in Dissociative Identity Disorder Eric Vermetten, M.D., Ph.D., Christian Schmahl, M.D., et al.. Am J Psychiatry Apr;163(4):630-6.

52 The intra-personal EEG variability EEG records of a MPD subject (alter 1 vs. alter 2) were more different from one another than the 2 EEG records of a single control, but less different from one another than the EEG records of 2 separate controls. Most of the EEG variability between alters involved beta activity in the frontal and temporal lobes. The intra-personal EEG variability of three women with multiple personality disorder. Lapointe AR, Crayton JW, et al.. Clin EEG Neurosci Jul;37(3):

53 Uwagi dot. artykułu Sporo rozbieżności zwłaszcza DID Małe próbki – kilka osób badanych Nie zawsze jasne, która strona


Pobierz ppt "OSOBOWOŚĆ DYSOCJACYJNA (ROZDWOJONA, WIELORAKA) (Dissociative Identity Disorder, DID) Na podstawie artykułu A New Model of Dissociative Identity Disorder."

Podobne prezentacje


Reklamy Google