Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Rak szyjki macicy Dr n. med. Ewa Romejko-Wolniewicz.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Rak szyjki macicy Dr n. med. Ewa Romejko-Wolniewicz."— Zapis prezentacji:

1 Rak szyjki macicy Dr n. med. Ewa Romejko-Wolniewicz

2 Epidemiologia Rak szyjki macicy zajmuje drugie miejsce pod względem częstości zachorowań na nowotwory złośliwe u kobiet w Polsce po raku sutka. Rak szyjki macicy zajmuje czwarte miejsce pod względem częstości zgonów kobiet na nowotwory złośliwe w Polsce.

3 Epidemiologia, c. d. Największą zachorowalność na raka przedinwazyjnego notuje się u kobiet między 30 a 40 rokiem życia. Zwiększone ryzyko zachorowania na raka inwazyjnego szyjki macicy dotyczy kobiet między 40 a 60 rokiem życia Większość przypadków w Polsce stanowią stadia zaawansowane choroby.

4 Etiopatogeneza Rak szyjki macicy jest w większości przypadków indukowany przez wirusa z grupy HPV. Z pośród 80 typów 30 wywołuje zakażenie szyjki macicy. Zakażenie HPV następuje na drodze kontaktu płciowego. Szczyt częstości występowania infekcji HPV przypada między 20 a 25 rokiem życia.

5 Etiopatogeneza c. d. Rolę promującą wewnątrznabłonkowe nowotworzenie pełnią: 4wirusy (opryszczki, cytomegalowirus, wirus Epstein-Barra) 4substancje chemiczne wchodzące w skład dymu tytoniowego. 4hormony (glukokortykoidy, progesteron, estrogeny)

6 Etiopatogeneza c. d. Czynnikiem hamującym transformację nowotworową są aktywne metabolity witaminy A

7 Rodzaje infekcji HPV 4infekcja kliniczna (jawna) Ûwidoczne gołym okiem egzofityczne twory brodawkowate w obrębie szyjki macicy 4infekcja subkliniczna Ûpatologia nabłonkowa charakterystyczna dla HPV stwierdzana jedynie w badaniach cytologicznych i histopatologicznych oraz kolposkopią

8 Rodzaje infekcji HPV c. d. 4infekcja utajona (latentna) Ûrozpoznanie ustala się jedynie na podstawie pozytywnego wyniku molekularnych badań hybrydyzacyjnych DNA HPV

9 W większości przypadków infekcja HPV ulega samoistnej remisji.

10 Wirusy HPV wywołujące zakażenie szyjki macicy. Dzielą się na: 4niskiego ryzyka onkogennego (typy 6, 11) 4wysokiego ryzyka onkogennego (typy 16, 18, 31, 45) - obecne w 80% raka inwazyjnego szyjki macicy

11 Czynniki ryzyka raka szyjki macicy 4infekcja wirusem HPV 4wczesne rozpoczęcie życia płciowego 4aktywne życie płciowe 4duża liczba porodów (zwłaszcza przed 25 rokiem życia) 4złe warunki socjoekonomiczne 4palenie papierosów

12 Zmiany przednowotworowe szyjki macicy 4dysplazja (małego, średniego, dużego stopnia) 4rogowacenie przerostowe (leukoplakia) 4brodawczak płaskonabłonkowy 4polipy szyjki macicy

13 Dysplazja 4małego stopnia komórki dolnej 1 / 3 warstwy nabłonka nie wykazują cech prawidłowego różnicowania 4średniego stopnia cechy dojrzewania nie są stwierdzane w 2 / 3 dolnych grubości nabłonka

14 Dysplazja c. d. 4dużego stopnia jedynie w powierzchownej warstwie nabłonka stwierdza się cechy dojrzewania 4carcinoma in situ komórki niezróżnicowane stwierdza się w całej grubości nabłonka

15 Dysplazja i rak przedinwazyjny szyjki macicy są stanami nowotworzenia w obrębie szyjki macicy (cervical intraepithelial neoplasja - CIN) Wyróżniamy trzy stopnie CIN: 4CIN I (dysplazja małego stopnia) 4CIN II (dysplazja średniego stopnia) 4CIN III (dysplazja dużego stopnia i rak przedinwazyjny)

16 Współczesny podział taksonomiczny zmian w obrębie szyjki macicy 4wewnątrznabłonkowe zmiany niskiego stopnia (L-SIL low grade squamous intraepithelial lesions) 4wewnątrznabłonkowe zmiany wysokiego stopnia (H-SIL high grade squamous intraepithelial lesions)

17 L-SIL 4dysplazja małego stopnia 4CIN I 4koilocytoza i kłykciny płaskie (wyraz infekcji HPV)

18 H-SIL 4dysplazja średniego i dużego stopnia 4CIN II, CIN III 4CIS

19 Leczenie infekcji HPV 4miejscowe Ûchemiczne ] pędzlowanie podofiliną ] maść z 5-fluorouracylem ] kwas trichlorooctowy Ûfizyczne ] elektrokoagulacja ] krioterapia ] terapia laserowa Ûinterferon 4ogólne podawanie interferonu

20 Profilaktyka raka szyjki macicy 4prawidłowo przeprowadzony wywiad 4badanie ginekologiczne 4cytologiczna ocena rozmazu komórek nabłonka szyjki macicy 4kolposkopia 4ewentualne pobranie wycinków do badania histopatologicznego

21 Profilaktyka c. d. 4zapobieganie infekcji HPV 4eliminacja kokarcinogenów

22 Klasyfikacja zmian na szyjce macicy w/g FIGO Cancer Committee 4śródnabłonkowa neoplazja szyjkowa (CIN I, CIN II, CIN III, CIS) 4raki inwazyjne Û zmiany przedkliniczne (inwazja początkowa - Ia1, microcarcinoma -Ia2) Û rak inwazyjny płaskonabłonkowy Û rak gruczołowy Û rak niezróżnicowany Û rak mieszany gruczołowo-płaskonabłonkowy Û rak przerzutowy

23 Klasyfikacja zmian na szyjce macicy w/g FIGO Cancer Committee c. d. 4inne nowotwory szyjki macicy sarcoma, lymphoma, melanoma malignum

24 Podział kliniczny w/g FIGO Cancer Committee Û0 0 rak przedinwazyjny ÛI 0 rak ściśle ograniczony do szyjki macicy 4Ia zmiana przedkliniczna rozpoznawana jedynie w badaniu mikroskopowym ] Ia 1 inwazja początkowa (głębokość nacieku nie przekracza 3 mm) ] Ia 2 głębokość nie przekracza 5 mm a średnica w najszerszym miejscu 7 mm

25 Podział kliniczny w/g FIGO Cancer Committee c. d. 4Ib zmiana większa niż w stopniu Ia 2 klinicznie widoczna lub nie; obejmuje postać rozwijająca się w kanale szyjki macicy ÛIb 1 - średnica guza do 4 cm ÛIb 2 - średnica guza powyżej 4 cm 4IIa nacieka pochwę, nie dochodząc do dolnej 1 / 3 4IIb nacieka przymacicza nie dochodząc do kości miednicy

26 Podział kliniczny w/g FIGO Cancer Committee c. d. 4III 0 a rak nacieka pochwę na całej jej długości 4III 0 b rak nacieka guzowato przymacicza dochodząc do ścian miednicy kostnej oraz wszystkie przypadki wodonercza bez względu na zaawansowanie procesu nowotworowego

27 Podział kliniczny w/g FIGO Cancer Committee c. d. 4IV 0 a rak nacieka przez ciągłość ścianę pęcherza moczowego lub odbytnicy 4IV 0 b rak przechodzi poza obręb miednicy mniejszej - odległe przerzuty

28 Rak przedinwazyjny szyjki macicy Rozwija się wyłącznie w obrębie nabłonka i nie przekracza błony podstawnej. Nie nacieka podścieliska. Nie daje przerzutów odległych ani drogami limfatycznymi ani drogami krwionośnymi.

29 Rak przedkliniczny - mikroinwazyjny. W przypadku minimalnego przerwania ciągłości błony podstawnej nabłonka nie stwierdza się przerzutów do naczyń chłonnych (Ia1). W przypadku microcarcinoma zajęcie układu chłonnego nie przekracza 1% przypadków (Ia2).

30 Podział morfologiczny raków szyjki macicy 4raki płaskonabłonkowe (90%) 4raki gruczołowe (8%) 4pozostałe w tym neuroendokrynny (2%)

31 Formy rozwoju raka w obrębie szyjki macicy 4postać endofityczna (55%) 4postać egzofityczna (40%) 4postać śródszyjkowa (5%)

32 Drogi szerzenia się raka szyjki macicy 4przez ciągłość (77% w kierunku przymacicz) 4drogą naczyń limfatycznych (do węzłów miednicy mniejszej a następnie przyaortalnych) 4drogą naczyń krwionośnych (wątroba, kości, płuca, jelita)

33 Przyczyny zgonu w raku szyjki macicy. 4niewydolność nerek 4krwotok 4wyniszczenie nowotworowe 4przerzuty odległe

34 Czas przeżycia chorej nieleczonej w raku szyjki macicy

35 Rak przedinwazyjny szyjki macicy w większości przypadków nie daje żadnych objawów.

36 Objawy podmiotowe inwazyjnego raka szyjki macicy 4nieprawidłowe krwawienia i plamienia Ûsamoistne - międzymiesiączkowe Ûpourazowe np. po stosunku 4upławy 4bóle - objawy zaawansowanych postaci raka 4obrzęki kończyn dolnych

37 Objawy podmiotowe inwazyjnego raka szyjki macicy 4objawy dyzuryczne (naciek pęcherza moczowego) 4bolesne parcie na stolec, biegunki, zaparcia (naciek odbytnicy) 4przetoki np. pęcherzowo-pochwowa

38 Diagnostyka raka szyjki macicy 4rozpoznanie histopatologiczne Ûwycinki, wyłyżeczkowanie kanału szyjki macicy 4ustalenie stopnia klinicznego zaawansowania

39 Ustalanie stopnia klinicznego zaawansowania 4badanie ogólne 4badanie ginekologiczne Ûwe wziernikach Ûprzez pochwę Ûprzez odbytnicę - ocena przymacicz 4badania dodatkowe

40 Badania dodatkowe: 4badanie radiologiczne klatki piersiowej 4USG nerek, ewentualnie urografia dożylna 4morfologia 4badanie ogólne moczu 4mocznik, kreatynina

41 Badania dodatkowe c. d. 4badanie cystoskopowe (naciek ściany pęcherza moczowego) 4rektoskopia lub wlew doodbytniczy (naciek ściany odbytnicy) 4inne badania dodatkowe w zależności od objawów klinicznych

42 Leczenie przedinwazyjnego raka szyjki macicy 4operacja oszczędzająca (konizacja lub amputacja części pochwowej) 4proste wycięcie macicy bez przydatków 4proste wycięcie macicy z przydatkami

43 Przeciwwskazania do leczenia oszczędzającego 4współistniejące guzy i stany zapalne przydatków 4mięśniaki macicy 4znacznego stopnia poporodowe zniekształcenie szyjki macicy

44 Przeciwwskazania do leczenia oszczędzającego c. d. 4bardzo drobna szyjka 4lokalizacja raka w kanale szyjki 4obecność komórek nowotworowych w wymazach ze sklepień pochwy

45 Leczenie raka szyjki macicy w stopniu Ia 4w stopniu Ia 1 w zasadzie nie odbiega od leczenia przypadków raka przedinwazyjnego 4w stopniu Ia 2 każdy przypadek należy rozważyć indywidualnie (częściej leczenie jak w stopniu Ib)

46 Leczenie raka szyjki macicy w stopniu Ib 4 metoda skojarzona Ûoperacja - radykalne usunięcie narządu rodnego Ûradioterapia (brachyterapia, teleterapia) 4 metoda wyłącznej radioterapii

47 Leczenie raka szyjki macicy w stopniu II i III Wyłącznie radioterapia

48 Leczenie raka szyjki macicy w stopniu IV 4leczenie paliatywne 4leczenie objawowe

49


Pobierz ppt "Rak szyjki macicy Dr n. med. Ewa Romejko-Wolniewicz."

Podobne prezentacje


Reklamy Google