Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Kociewie – nasza mała ojczyzna Kociewie – nasza mała ojczyzna.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Kociewie – nasza mała ojczyzna Kociewie – nasza mała ojczyzna."— Zapis prezentacji:

1 Kociewie – nasza mała ojczyzna Kociewie – nasza mała ojczyzna

2 Hymn kociewski Pytasz sia, gdzie Kociewiaki Majó swoje dómi, Majó swoje dómi, Swe pachnące chlebam pola, Swoje sochy, broni? Gdzie Wierzyca, Wda Przy śrebnym fal śpsiwie Nieso woda w dal, Tam nasze Kociewie. Czy to my tu na Kociewiu, Czy Borusy w borach, Czy Lasaki, czy Kaszuby Na morzu, jeziorach Jedna Matka nas, Wszytkich kolybała, Pokłóńma sie w pas: Tobie, Polsko, chwała słowa: ks. Bernard Sychta 7marca 2003

3 Gdzie szukać Kociewiaków? Kociewie to region etniczno-kulturowy we wschodniej części Borów Tucholskich, położony w dorzeczu Wierzycy i Wdy, na lewym brzegu Wisły. Ze względu na to, że przynależność terenów do tego obszaru jest definiowana na podstawie kryteriów etnicznych oraz językowych (gwarowych) dotyczących zamieszkującej je ludności, to granice tego terytorium są płynne. Najbardziej prawdopodobne granice Kociewia wyglądają następująco: wschodnia granica na około 120-kilometrowym odcinku Wisły od wsi Topolinek koło Świecia do wsi Czatkowy koło Tczewa wschodnia granica na około 120-kilometrowym odcinku Wisły od wsi Topolinek koło Świecia do wsi Czatkowy koło Tczewa północno-zachodnia granica na linii Trąbki Wielkie –Wysin – Liniewo -Nowe Polaszki-Konarzyny północno-zachodnia granica na linii Trąbki Wielkie –Wysin – Liniewo -Nowe Polaszki-Konarzyny południowo-zachodnia granica biegnąca przez Czarną Wodę, Osieczną, Lińsk, Lniano, Bukowiec, Gruczno do Topolina południowo-zachodnia granica biegnąca przez Czarną Wodę, Osieczną, Lińsk, Lniano, Bukowiec, Gruczno do Topolina

4

5 Kilka słów o nazwie Kociewie Kociewie zamieszkuje ok mieszkańców. Stolicą Kociewia jest Starogard Gdański, natomiast największym miastem regionu jest Tczew. Kociewie zamieszkuje ok mieszkańców. Stolicą Kociewia jest Starogard Gdański, natomiast największym miastem regionu jest Tczew. Pierwszy zapis nazwy w formie Gociewie pochodzi z 10 lutego 1807 r. z meldunku ppłk. Hurtiga do generała Jana Henryka Dąbrowskiego. Kolejne znane zapisy mają już formę Kociewie (Florian Ceynowa, Oskar Kolberg) - II połowa XIX wieku. Pierwszy zapis nazwy w formie Gociewie pochodzi z 10 lutego 1807 r. z meldunku ppłk. Hurtiga do generała Jana Henryka Dąbrowskiego. Kolejne znane zapisy mają już formę Kociewie (Florian Ceynowa, Oskar Kolberg) - II połowa XIX wieku. W 2007 r. po raz pierwszy ogłoszono 10 lutego jako Światowy Dzień Kociewia. W 2007 r. po raz pierwszy ogłoszono 10 lutego jako Światowy Dzień Kociewia.

6 Kociewiacy też swój język mają Kociewie posiada swoja własną gwarę. Oto kilka regionalizmów podanych za Maria Pająkowską – Kensik najczęściej używanych na Kociewiu. Kociewie posiada swoja własną gwarę. Oto kilka regionalizmów podanych za Maria Pająkowską – Kensik najczęściej używanych na Kociewiu. beczek - zapłakany; beczek - zapłakany; blyrwa - lub blerba - przezwisko na niebywale szkaradną dziewczynę albo też owca; blyrwa - lub blerba - przezwisko na niebywale szkaradną dziewczynę albo też owca; brecha - łom; brecha - łom; brukować - potrzebować; brukować - potrzebować; brzad - owoc; brzad - owoc; buksy - spodnie; buksy - spodnie; bulwy - ziemniaki; bulwy - ziemniaki; bykowe - opłata za pokrycie krowy; bykowe - opłata za pokrycie krowy; chojniak - sosna, drzewo; chojniak - sosna, drzewo; chodaki - drewniane buty; chodaki - drewniane buty; chruściki - zawijane ciasteczka pieczone na oleju (por. faforek); chruściki - zawijane ciasteczka pieczone na oleju (por. faforek); chwatko - szybko; chwatko - szybko; darować - trwać; darować - trwać; dekel - pokrywka; dekel - pokrywka;

7 dulczyć - narzekać (por. jamrować); dulczyć - narzekać (por. jamrować); dycht - tak samo, podobnie; dycht - tak samo, podobnie; erbnąć - dziedziczyć; erbnąć - dziedziczyć; erbnięty - szalony; erbnięty - szalony; fafernuchy - cukierki jak kopytka z buraków cukrowych, drożdży, mąki żytniej i pszennej; fafernuchy - cukierki jak kopytka z buraków cukrowych, drożdży, mąki żytniej i pszennej; faforek - wstążka; faforek - wstążka; faksować - dowcipkować (faksiarz - dowcipniś); faksować - dowcipkować (faksiarz - dowcipniś); farfocel - kiedyś żupany miały to do siebie, że się mechaciły i szczególnie w jamie pępkowej gromadził się farfocel; farfocel - kiedyś żupany miały to do siebie, że się mechaciły i szczególnie w jamie pępkowej gromadził się farfocel; farfocle - wszelakiego pochodzenia zanieczyszczenia np. w butelce; farfocle - wszelakiego pochodzenia zanieczyszczenia np. w butelce; faryna - cukier (sypki); faryna - cukier (sypki); fjyrana - firana; fjyrana - firana; frantówka - przyśpiewka; frantówka - przyśpiewka; futrować - karmić; futrować - karmić;

8 gable - widły do ziemiaków; gable - widły do ziemiaków; gapa - wrona; gapa - wrona; gloka - abażur; gloka - abażur; grapa - garnek; grapa - garnek; gulon i guła - indyk i indyczka; gulon i guła - indyk i indyczka; giry - nogi; giry - nogi; gzub - dziecko; gzub - dziecko; hahać - spać (o dzieciach); hahać - spać (o dzieciach); hajta - polowanie; hajta - polowanie; haka - motyka; haka - motyka; hanaj - kij; hanaj - kij; hładko - szybko, sprawnie; hładko - szybko, sprawnie; iglija - świerk (zapożyczenie z dialektów pruskich); iglija - świerk (zapożyczenie z dialektów pruskich); jeno - tylko; jeno - tylko;

9 jo - tak; jo - tak; jaczka - kamizelka, kaftanik, kubraczek jaczka - kamizelka, kaftanik, kubraczek kałdun - brzuch; kałdun - brzuch; karować się - wchodzić bez zaproszenia, pchać się na siłę np. w kolejkę; karować się - wchodzić bez zaproszenia, pchać się na siłę np. w kolejkę; kejter - pies; kejter - pies; kietować - zamykać na klucz; kietować - zamykać na klucz; kipa - kosz; kipa - kosz; klajster - klej; klajster - klej; klatrować - wspinać się, wchodzić np. nie klatruj tamuj; klatrować - wspinać się, wchodzić np. nie klatruj tamuj; klatry - włosy; klatry - włosy; klempa - krowa; klempa - krowa; klompy - buty; klompy - buty; kluk - nos; kluk - nos; klupówki - kalosze; klupówki - kalosze; knyp - nóż; knyp - nóż; koder - ścierka (por. "teptuch"); koder - ścierka (por. "teptuch"); kryka - laska lub kij; kryka - laska lub kij; kuch - ciasto; kuch - ciasto;

10 kudły - włosy; kudły - włosy; lofer - łazik; lofer - łazik; łordzić - gdzieś biegać/jeździć; łordzić - gdzieś biegać/jeździć; machlować - oszukiwać; machlować - oszukiwać; munia - twarz, pysk; munia - twarz, pysk; muszkibada (por. faryna) - cukier; muszkibada (por. faryna) - cukier; musztrych - musztarda; musztrych - musztarda; najrzyć się - przyjaźnić się; najrzyć się - przyjaźnić się; nazat - z powrotem; nazat - z powrotem; obuwać - ubierać, zakładać np. obuj te buksy; obuwać - ubierać, zakładać np. obuj te buksy; ochab - zły człowiek; ochab - zły człowiek; ognaryja - miejsce na uboczu, poza stołem, lub poza centrum domostwa; ognaryja - miejsce na uboczu, poza stołem, lub poza centrum domostwa; pachtować - dzierżawić, kraść; pachtować - dzierżawić, kraść; papla - topola; papla - topola; pochowa - pogrzeb; pochowa - pogrzeb; podobiadek - drugie śniadanie; podobiadek - drugie śniadanie; potrampać - podeptać; potrampać - podeptać; powidzta mnie - powiedzcie mi; powidzta mnie - powiedzcie mi; przyścipny - sprytny, cwany; przyścipny - sprytny, cwany;

11 psiankny - piękny; psiankny - piękny; pujek - kot; pujek - kot; pupa - lalka; pupa - lalka; pyda - kij zakończony rzemieniami do bicia; pyda - kij zakończony rzemieniami do bicia; rajby - swaty; rajby - swaty; ronkiel - burak pastewny; ronkiel - burak pastewny; ruchanki - racuchy; ruchanki - racuchy; rudle - sanki; rudle - sanki; rychło w czas - w ostatniej chwili; rychło w czas - w ostatniej chwili; rychtować - ogólnie coś robić; rychtować - ogólnie coś robić; ruczka - taboret, małe składane krzesełko; ruczka - taboret, małe składane krzesełko; sklep - piwnica; sklep - piwnica; skład - sklep; skład - sklep;

12 kweres - bieda; kweres - bieda; sota - jesteście np. wy sota mieskie bówki; sota - jesteście np. wy sota mieskie bówki; statory, statki - naczynia kuchenne; statory, statki - naczynia kuchenne; szałerek - schowek, komórka; szałerek - schowek, komórka; szaszrować - robić zamęt, hałas; szaszrować - robić zamęt, hałas; szlory - kapcie; s szlory - kapcie; s szmyrgnąć - rzucić/cisnąć coś np. w kąt; szmyrgnąć - rzucić/cisnąć coś np. w kąt; szneptuch - chustka do nosa; szneptuch - chustka do nosa; sznyta - blizna; sznyta - blizna; sznytka - kromka chleba; sznytka - kromka chleba; szporować - oszczędzać; szporować - oszczędzać; szportować - żartować (por. faksować); szportować - żartować (por. faksować); sztrymfy - rajstopy (wyraz pochodzi najprawdopodobniej z naleciałości niemieckich); sztrymfy - rajstopy (wyraz pochodzi najprawdopodobniej z naleciałości niemieckich); szuńdy - zakładane na kark do noszenia np. koszy; szuńdy - zakładane na kark do noszenia np. koszy; szur - przezwisko np. "ty szurze jeden"; szur - przezwisko np. "ty szurze jeden"; szuraj - wiata, składzik; szuraj - wiata, składzik; ślipsie - oczy; ślipsie - oczy;

13 tamuj - tam np. tamuj my poszlim; tamuj - tam np. tamuj my poszlim; teptuch - ścierka (por. "koder"); teptuch - ścierka (por. "koder"); tolkować - plotkować; tolkować - plotkować; topek - nocnik; topek - nocnik; trusiek - królik; trusiek - królik; tryfta - droga, ścieżka; tryfta - droga, ścieżka; trygiel - garnek; trygiel - garnek; tutka, tuta - papierowa torebka; tutka, tuta - papierowa torebka; tynta - atrament; tynta - atrament; uczba - nauka; uczba - nauka; uśpionka - kołysanka; uśpionka - kołysanka; wajczeć - płakać; wajczeć - płakać; wej - patrz; wej - patrz; wetchnóńć - zatknąć, wcisnąć; wetchnóńć - zatknąć, wcisnąć; wiater - wiatr; wiater - wiatr; wilia - wigilia; wilia - wigilia; wysatka - wyrośnięte buraki pastewne na nasiona; wysatka - wyrośnięte buraki pastewne na nasiona; zakietować - zamknąć drzwi na klucz; zakietować - zamknąć drzwi na klucz; zebuwać - rozbierać, zdejmować; zebuwać - rozbierać, zdejmować; złoić - zlać kogoś np. pasem; złoić - zlać kogoś np. pasem; zug - przeciąg; zug - przeciąg; żaga - piła; żaga - piła;

14 Kociewska familija Stroje kociewskie - rys. Szymona Wardina, absolwenta Zespołu Szkół Kolejowych w Tczewie.

15 Tatko, ojciec – chłop Tatko, ojciec – chłop Mamka – kobjyjta Mamka – kobjyjta Córa – pupa Córa – pupa Lólka – babcia Lólka – babcia Lólek – dziadek Lólek – dziadek Syn- Knap, knabas Syn- Knap, knabas

16 O jeściu na Kociewiu kilka przepisów kuchni regionalnej na podstawie książki M. Bartczak, Polska kuchnia regionalna

17 Zalewajka kociewska - 50 dag. mielonego mięsa wieprzowego - 50 dag. mielonego mięsa wieprzowego jajka jajka - cebula - cebula - bułka - bułka - porcja włoszczyzny - porcja włoszczyzny - liść laurowy - liść laurowy - ziele angielskie - ziele angielskie - po 2 łyzki kwaśnej śmietany i mąki do zaprawienia zupy - po 2 łyzki kwaśnej śmietany i mąki do zaprawienia zupy - sól i pieprz - sól i pieprz - cukier - cukier - kwasek cytrynowy - kwasek cytrynowy Sposób przyrządzenia; Sposób przyrządzenia; Do 1,5 litra wody wrzucamy wł Do 1,5 litra wody wrzucamy wł oszczyznę, liść laurowy, ziele angielskie i gotujemy wywar. Mięso, jajka, drobno posiekaną cebulę oraz namoczoną i odsączoną bułkę mieszamy, posypujemy sola i pieprzem. Formujemy nieduże, okrągłe klopsy, wrzucamy je do wrzącego wywaru i gotujemy. Doprawiamy sola, pieprzem, cukrem i kwaskiem cytrynowym. Zalewajkę odstawiamy z ognia i zaprawiamy mąką rozprowadzoną z wodą z dodatkiem śmietany. Mieszamy, gotujemy. Danie podajemy z ugotowanymi ziemniakami. oszczyznę, liść laurowy, ziele angielskie i gotujemy wywar. Mięso, jajka, drobno posiekaną cebulę oraz namoczoną i odsączoną bułkę mieszamy, posypujemy sola i pieprzem. Formujemy nieduże, okrągłe klopsy, wrzucamy je do wrzącego wywaru i gotujemy. Doprawiamy sola, pieprzem, cukrem i kwaskiem cytrynowym. Zalewajkę odstawiamy z ognia i zaprawiamy mąką rozprowadzoną z wodą z dodatkiem śmietany. Mieszamy, gotujemy. Danie podajemy z ugotowanymi ziemniakami.

18 Golce - 1kg ziemniaków - 1kg ziemniaków dag twarogu dag twarogu - jajko - jajko - 2 łyzki mąki pszennej - 2 łyzki mąki pszennej - cebula - cebula - sól - sól - pieprz - pieprz Sposób przyrządzenia: Sposób przyrządzenia: Jedna trzecia ziemniaków gotujemy, dwie trzecie ucieramy. Utarte i odsączone ziemniaki łączymy z gotowanymi oraz mąką. Z twarogu, jajka oraz posiekanej cebuli przyrządzamy masę twarogową, doprawiamy solą i pieprzem. Z ciasta ziemniaczanego formujemy kulki, wypełniamy je masa twarogową i zaklejamy. Kluski wrzucamy na osolony wrzątek i gotujemy, Az wypłyną na powierzchnię. Golce okrasza się na Kociewiu skwarkami i podaje z zasmażoną kapustą Jedna trzecia ziemniaków gotujemy, dwie trzecie ucieramy. Utarte i odsączone ziemniaki łączymy z gotowanymi oraz mąką. Z twarogu, jajka oraz posiekanej cebuli przyrządzamy masę twarogową, doprawiamy solą i pieprzem. Z ciasta ziemniaczanego formujemy kulki, wypełniamy je masa twarogową i zaklejamy. Kluski wrzucamy na osolony wrzątek i gotujemy, Az wypłyną na powierzchnię. Golce okrasza się na Kociewiu skwarkami i podaje z zasmażoną kapustą

19 Ruchanki kociewskie - 50 dag maki - 50 dag maki - 3 jajka - 3 jajka -0,5 kostki masła lub margaryny -0,5 kostki masła lub margaryny -2 szklanki mleka -2 szklanki mleka -5 dag drożdży -5 dag drożdży - łyżka cukru - łyżka cukru - opakowanie cukru wanilinowego - opakowanie cukru wanilinowego - 2 duże jabłka - 2 duże jabłka - tłuszcz do smażenia - tłuszcz do smażenia - sól - sól - cukier puder do posypania - cukier puder do posypania Sposób przyrządzania Sposób przyrządzania Drożdże rozcieramy z cukrem, łączymy z 0,5 szklanki ciepłego mleka i odstawiamy w ciepłe miejsce aż wyrosną. Resztę mleka podgrzewamy, wsypujemy cukier wanilinowy i sól, następnie stopniowo dodajemy mąkę, cały czas mieszamy, jajka oraz roztopione masło. Jabłka obieramy, kroimy w plasterki lub kostkę i dokładamy do ciasta razem z rozczynem. Mieszamy i odstawiamy do wyrośnięcia. Porcje ciasta nakładamy łyżką na rozgrzaną patelnię z tłuszczem, formujemy placuszki i smażymy na złoto z obu stron. Gorące ruchanki posypujemy cukrem pudrem. Drożdże rozcieramy z cukrem, łączymy z 0,5 szklanki ciepłego mleka i odstawiamy w ciepłe miejsce aż wyrosną. Resztę mleka podgrzewamy, wsypujemy cukier wanilinowy i sól, następnie stopniowo dodajemy mąkę, cały czas mieszamy, jajka oraz roztopione masło. Jabłka obieramy, kroimy w plasterki lub kostkę i dokładamy do ciasta razem z rozczynem. Mieszamy i odstawiamy do wyrośnięcia. Porcje ciasta nakładamy łyżką na rozgrzaną patelnię z tłuszczem, formujemy placuszki i smażymy na złoto z obu stron. Gorące ruchanki posypujemy cukrem pudrem.


Pobierz ppt "Kociewie – nasza mała ojczyzna Kociewie – nasza mała ojczyzna."

Podobne prezentacje


Reklamy Google