Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje. Właściwości szczepionek zawierają żywe drobnoustroje pozbawione całkowicie lub częściowo właściwości chorobotwórczych.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje. Właściwości szczepionek zawierają żywe drobnoustroje pozbawione całkowicie lub częściowo właściwości chorobotwórczych."— Zapis prezentacji:

1 Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje

2 Właściwości szczepionek zawierają żywe drobnoustroje pozbawione całkowicie lub częściowo właściwości chorobotwórczych (atenuowane) zawierają żywe drobnoustroje pozbawione całkowicie lub częściowo właściwości chorobotwórczych (atenuowane) zazwyczaj są wysoce immunogenne zazwyczaj są wysoce immunogenne obecność wielu antygenówobecność wielu antygenów przejściowe namnażanie się w organizmieprzejściowe namnażanie się w organizmie wydłużony czas obecności antygenów w organizmiewydłużony czas obecności antygenów w organizmie często powodują trwałą odporność już po podaniu pierwszej dawki często powodują trwałą odporność już po podaniu pierwszej dawki nie wymagają obecności adiuwantów nie wymagają obecności adiuwantów istnieje możliwość transmisji antygenu szczepionkowego istnieje możliwość transmisji antygenu szczepionkowego nie można podawać osobom o obniżonej odporności nie można podawać osobom o obniżonej odporności istnieje niebezpieczeństwo rewersji do szczepu dzikiego !!! istnieje niebezpieczeństwo rewersji do szczepu dzikiego !!!

3 Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje Przygotowanie antygenu namnażanie bakterii w pożywkach syntetycznych namnażanie bakterii w pożywkach syntetycznych namnażanie wirusów w zarodkach kurzych namnażanie wirusów w zarodkach kurzych namnażanie wirusów w hodowlach komórkowych namnażanie wirusów w hodowlach komórkowych pierwotne hodowle komórkowepierwotne hodowle komórkowe półciągłe linie komórkowepółciągłe linie komórkowe namnażanie wirusów w hodowlach tkankowych namnażanie wirusów w hodowlach tkankowych (wzrost fragmentów niezorganizowanej tkanki w skrzepach plazmatycznych) (wzrost fragmentów niezorganizowanej tkanki w skrzepach plazmatycznych) namnażanie wirusów w hodowli narządowej namnażanie wirusów w hodowli narządowej (utrzymywanie in vitro kawałków zorganizowanej tkanki) (utrzymywanie in vitro kawałków zorganizowanej tkanki) namnażanie wirusów w zwierzętach namnażanie wirusów w zwierzętach

4 Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje Przygotowanie antygenu pierwotna hodowla komórkowa pierwotna hodowla komórkowa komórki tkanki płodowej lub osobnika dorosłego (komórki diploidalne)komórki tkanki płodowej lub osobnika dorosłego (komórki diploidalne) stosowane jednokrotniestosowane jednokrotnie komórki nerki króliczej komórki nerki króliczej kurze fibroblasty kurze fibroblasty komórki nerki małpiej komórki nerki małpiej półciągłe linie komórkowe półciągłe linie komórkowe komórki wywodzące się z tkanki płodowej (diploidalne)komórki wywodzące się z tkanki płodowej (diploidalne) mogą być pasażowane przez ok. 50 pokoleń (do produkcji szczepionek komórki na niskim poziomie pasażowania)mogą być pasażowane przez ok. 50 pokoleń (do produkcji szczepionek komórki na niskim poziomie pasażowania) HDCS HDCS MRC-9 MRC-9 WI-38 WI-38

5 Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje Przygotowanie antygenu - atenuacja wielokrotne pasażowanie in vitro lub in vivo (spontaniczne mutacje) wielokrotne pasażowanie in vitro lub in vivo (spontaniczne mutacje) metodami inżynierii genetycznej (mutageneza ukierunkowana) metodami inżynierii genetycznej (mutageneza ukierunkowana)

6 Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje Choroba Czynnik etiologiczny Antygen szczepionkowy odraMorbillivirusMorbillivirus świnkaParamyxovirusParamyxovirus różyczkaRubellavirusRubellavirus poliomyelitispoliowiruspoliowirus ospa wietrzna wirus varicella-zoster gruźlica Mycobacterium tuberculosis Mycobacterium bovis dur brzuszny Salmonella enterica subsp. enterica serovar Typhi żółta febra FlavivirusFlavivirus ospa prawdziwa wirus variola wirus vaccinia

7 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Czynnik etologiczny – poliowirus (serotypy 1, 2, 3) rodzina: Picornaviridae rodzina: Picornaviridae rodzaj: Enterovirus rodzaj: Enterovirus rozmiar: nm rozmiar: nm struktura: kapsyd ikosaedralny, bez osłonki struktura: kapsyd ikosaedralny, bez osłonki kwas nukleinowy: RNA o dodatniej polarności kwas nukleinowy: RNA o dodatniej polarności replikacja: tkanka limfoidalna gardła i jelit, ośrodkowy układ nerwowy replikacja: tkanka limfoidalna gardła i jelit, ośrodkowy układ nerwowy rezerwuar: człowiek rezerwuar: człowiek droga przenoszenia: fekalno-oralna, oddechowa; może przetrwać do kilku tygodni w wodzie i ściekach droga przenoszenia: fekalno-oralna, oddechowa; może przetrwać do kilku tygodni w wodzie i ściekach

8 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce, choroba Heinego-Medina) choroba wieku dziecięcego, młodzieży, dorosłych choroba wieku dziecięcego, młodzieży, dorosłych zakażenie bezobjawowe zakażenie bezobjawowe zakażenie poronne (minor) zakażenie poronne (minor) objawy: gorączka, ból gardła, złe samopoczucieobjawy: gorączka, ból gardła, złe samopoczucie pełnoobjawowe poliomyelitis pełnoobjawowe poliomyelitis objawy: ostry ból głowy, gorączka, sztywność karku, porażenie mięśni szkieletowych, porażenie mięśni gardłaobjawy: ostry ból głowy, gorączka, sztywność karku, porażenie mięśni szkieletowych, porażenie mięśni gardła

9 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Poliomyelitis – choroba występująca już w starożytnym Egipcie Nagrobek egipski wyrzeźbiony w okresie panowania XIX dynastii (ok.1500 r.p.n.e.) Zniekształcenie w postaci stopy końsko-szpotawej – typowe dla porażennej postaci poliomyelitis

10 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Poliomyelitis – choroba występująca powszechnie na całym świecie 1916 r. – epidemia poliomyelitis w USA zachorowania zgonów

11 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Poliomyelitis – choroba występująca powszechnie na całym świecie 1921 r. – Franklin Delano Roosevelt zachorował na porażenną postać poliomyelitis

12 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Badania nad szczepionką w USA finansowane były przez Narodową Fundację na Rzecz Porażenia Dziecięcego założoną przez F. D. Roosevelta podstawowa przeszkoda poliowirus nie namnaża się w tkance innej niż nerwowa szczepienia prowadzą do zapalenia mózgu na tle alergicznym i śmierci

13 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Badania nad szczepionką w USA finansowane były przez Narodową Fundację na Rzecz Porażenia Dziecięcego założoną przez F. D. Roosevelta 1954 r. – J.F. Enders, T.H. Weller i F.C. Robbins ze Szkoły Medycznej Uniwersytetu Harvarda otrzymali Nagrodę Nobla za namnożenie poliowirusa w tkance nie będącej tkanką nerwową – w komórkach zarodka ludzkiego

14 Szczepionka przeciwko poliomyelitis 1954 r. – Jonas Salk opracował inaktywowaną szczepionkę przeciwko poliomyelitis

15 Szczepionka przeciwko poliomyelitis 1957 r. – Albert Sabin opracował żywą atenuowaną szczepionkę przeciwko poliomyelitis

16 Szczepionka przeciwko poliomyelitis 1950 r. - Hilary Koprowski opracował pierwszą na świecie szczepionkę przeciwko poliomyelitis (atenuowaną) opracował pierwszą na świecie szczepionkę przeciwko poliomyelitis (atenuowaną) 1959 r. – zaszczepiono nią 250 tys. dzieci w Zairze i 9 mln dzieci w Polsce – w Polsce zachorowań i zgonów rocznie

17 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Żywa atenuowana szczepionka (OPV) substancja czynna – mieszanina trzech szczepów poliowirusa: typ 1 – LSc2ab, typ 2 – P712Ch2ab, typ 3 – Leon 12a 1 b substancja czynna – mieszanina trzech szczepów poliowirusa: typ 1 – LSc2ab, typ 2 – P712Ch2ab, typ 3 – Leon 12a 1 b sposób produkcji – namnażanie wirusa w hodowli pierwotnej małpiej nerki lub ludzkich komórkach diploidalnych sposób produkcji – namnażanie wirusa w hodowli pierwotnej małpiej nerki lub ludzkich komórkach diploidalnych postać szczepionki – płynna, stabilizowana 1 M MgCl 2 postać szczepionki – płynna, stabilizowana 1 M MgCl 2 sposób przechowywania i trwałość sposób przechowywania i trwałość - 20°C; 2 lata- 20°C; 2 lata 2 - 8°C; 1 rok2 - 8°C; 1 rok sposób podania – doustnie sposób podania – doustnie dawkowanie – 3 dawki dawkowanie – 3 dawki

18 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Skuteczność szczepionki OPV wysoce immunogenna wysoce immunogenna u 50% szczepionych odpowiedź immunologiczna po 1 dawceu 50% szczepionych odpowiedź immunologiczna po 1 dawce u > 95% szczepionych odpowiedź immunologiczna po 3 dawceu > 95% szczepionych odpowiedź immunologiczna po 3 dawce wysoce skuteczna w zapobieganiu polio – eliminacja dzikich szczepów wirusa w większości krajów świata wysoce skuteczna w zapobieganiu polio – eliminacja dzikich szczepów wirusa w większości krajów świata odporność utrzymuje się przez całe życie odporność utrzymuje się przez całe życie

19 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Bezpieczeństwo szczepionki OPV bezpieczna bezpieczna niewielkie ryzyko transmisji wirusa szczepionkowego niewielkie ryzyko transmisji wirusa szczepionkowego 1/2–4 mln dawek – zachorowanie porażenne u osób nie szczepionych z kontaktu1/2–4 mln dawek – zachorowanie porażenne u osób nie szczepionych z kontaktu brak odczynów poszczepiennych brak odczynów poszczepiennych przeciwwskazania do szczepień przeciwwskazania do szczepień wrodzone i nabyte niedobory odpornościwrodzone i nabyte niedobory odporności stosowanie środków immunosupresyjnychstosowanie środków immunosupresyjnych ciążaciąża nadwrażliwość na neomycynęnadwrażliwość na neomycynę

20 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Szczepionka inaktywowana (IPV) Szczepionka inaktywowana (IPV) substancja czynna – mieszanina trzech szczepów poliowirusa: typ 1 – Mahney, typ 2 – MEF1, typ 3 – Saukett inaktywowanych formaldehydem substancja czynna – mieszanina trzech szczepów poliowirusa: typ 1 – Mahney, typ 2 – MEF1, typ 3 – Saukett inaktywowanych formaldehydem sposób produkcji – namnażanie wirusa w hodowli pierwotnej małpiej nerki lub linii komórek Vero sposób produkcji – namnażanie wirusa w hodowli pierwotnej małpiej nerki lub linii komórek Vero postać szczepionki – płynna postać szczepionki – płynna sposób przechowywania i trwałość sposób przechowywania i trwałość 2 - 8°C; lata2 - 8°C; lata sposób podania – domięśniowo sposób podania – domięśniowo dawkowanie – 3 dawki dawkowanie – 3 dawki

21 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Skuteczność szczepionki IPV wysoce immunogenna wysoce immunogenna u 90% szczepionych odpowiedź immunologiczna po 2 dawceu 90% szczepionych odpowiedź immunologiczna po 2 dawce u 99% szczepionych odpowiedź immunologiczna po 3 dawceu 99% szczepionych odpowiedź immunologiczna po 3 dawce wysoce skuteczna w zapobieganiu polio – eliminacja dzikich szczepów wirusa w krajach stosujących tylko IPV (Szwecja, Finlandia, Holandia, Norwegia) wysoce skuteczna w zapobieganiu polio – eliminacja dzikich szczepów wirusa w krajach stosujących tylko IPV (Szwecja, Finlandia, Holandia, Norwegia) brak danych na temat długości utrzymywania się odporności poszczepiennej brak danych na temat długości utrzymywania się odporności poszczepiennej

22 Szczepionka przeciwko poliomyelitis Bezpieczeństwo szczepionki IPV bezpieczna bezpieczna może być stosowana u ludzi z niedoborami odpornościmoże być stosowana u ludzi z niedoborami odporności może być stosowana w czasie ciąży i karmienia piersiąmoże być stosowana w czasie ciąży i karmienia piersią łagodne odczyny poszczepienne łagodne odczyny poszczepienne przeciwwskazania do szczepień przeciwwskazania do szczepień nadwrażliwość na antybiotyki (neomycynę, streptomycynę, polimyksynę B)nadwrażliwość na antybiotyki (neomycynę, streptomycynę, polimyksynę B)

23 Szczepionki przeciwko poliomyelitis Odpowiedź immunologiczna po podaniu szczepionek przeciwko poliomyelitis

24 Szczepionki przeciwko poliomyelitis Schemat szczepień w Polsce – kompromis 1 dawka IPV – 3/4 m.ż. (szczepienie pierwotne) 1 dawka IPV – 3/4 m.ż. (szczepienie pierwotne) 2 dawka IPV – 5 m.ż. (szczepienie pierwotne) 2 dawka IPV – 5 m.ż. (szczepienie pierwotne) 3 dawka IPV – 16 – 18 m.ż. (szczepienie uzupełniające) 3 dawka IPV – 16 – 18 m.ż. (szczepienie uzupełniające) 4 dawka OPV – 6 r.ż. (szczepienie przypominające) 4 dawka OPV – 6 r.ż. (szczepienie przypominające)

25 Szczepienia przeciwko poliomyelitis 1988 r. – Światowa Organizacja Zdrowia rozpoczęła program eradykacji polio zachorowań

26 Szczepienia przeciwko poliomyelitis 2003 r. – kilkaset zachorowań w krajach Afryki i Azji

27 Szczepionka przeciwko ospie wietrznej Czynnik etologiczny – wirus varicella-zoster (VZV) rodzina: Herpesviridae rodzina: Herpesviridae podrodzina: Alphaherpesvirinae podrodzina: Alphaherpesvirinae rozmiar: 120 x 200 nm rozmiar: 120 x 200 nm struktura: kapsyd ikosaedralny, zwykle otoczony osłonką struktura: kapsyd ikosaedralny, zwykle otoczony osłonką kwas nukleinowy: dsDNA kwas nukleinowy: dsDNA replikacja: w jądrze komórkowym replikacja: w jądrze komórkowym rezerwuar wirusa: człowiek rezerwuar wirusa: człowiek droga przenoszenia: oddechowa droga przenoszenia: oddechowa zakaźność: 90% osób mających kontakt z chorym zakaźność: 90% osób mających kontakt z chorym

28 Szczepionka przeciwko ospie wietrznej Ospa wietrzna (varicella) choroba wieku dziecięcego (75% wszystkich zachorowań do 9 r.ż.) choroba wieku dziecięcego (75% wszystkich zachorowań do 9 r.ż.) rozwija się po pierwszym kontakcie z wirusem VZV rozwija się po pierwszym kontakcie z wirusem VZV objawy: grudkowo-pęcherzykowa wysypka, gorączka, złe samopoczucie objawy: grudkowo-pęcherzykowa wysypka, gorączka, złe samopoczucie zwykle bez powikłań zwykle bez powikłań powikłania (głownie u osób z obniżoną odpornością, w Polsce 8/1000) powikłania (głownie u osób z obniżoną odpornością, w Polsce 8/1000) wtórne zakażenia bakteryjne skóry i tkanek miękkichwtórne zakażenia bakteryjne skóry i tkanek miękkich wirusowe i bakteryjne zapalenia płucwirusowe i bakteryjne zapalenia płuc zapalenie mózgu, nerek, mięśnia sercowego, stawów, nerwu wzrokowegozapalenie mózgu, nerek, mięśnia sercowego, stawów, nerwu wzrokowego porażenie nerwu twarzowegoporażenie nerwu twarzowego zakażenia wrodzone i okołoporodowe zakażenia wrodzone i okołoporodowe rozległe blizny na skórze dziecka, wodogłowie (zakażenie w I połowie ciąży)rozległe blizny na skórze dziecka, wodogłowie (zakażenie w I połowie ciąży) ciężkie zakażenie, w 30% prowadzące do zgonu (zakażenie okołoporodowe)ciężkie zakażenie, w 30% prowadzące do zgonu (zakażenie okołoporodowe) Po pierwotnej infekcji wirus nie jest eliminowany z organizmu, pozostaje w zwojach nerwowych i może się uaktywnić nawet po wielu latach

29 Szczepionka przeciwko ospie wietrznej Półpasiec (herpes zoster) choroba występująca zwykle u dorosłych choroba występująca zwykle u dorosłych rozwija się na skutek reaktywacji wirusa VZV rozwija się na skutek reaktywacji wirusa VZV objawy: pęcherzykowa wysypka w obrębie dermatomu piersiowego, ból w zajętym obszarze objawy: pęcherzykowa wysypka w obrębie dermatomu piersiowego, ból w zajętym obszarze zwykle bez powikłań zwykle bez powikłań powikłania (głownie u osób starszych) powikłania (głownie u osób starszych) długotrwały silny bóldługotrwały silny ból półpasiec ocznypółpasiec oczny uogólniony półpasiecuogólniony półpasiec zapalenie mózguzapalenie mózgu Półpasiec jest zakaźny dla wrażliwych osób z kontaktu, u których może wywołać ospę wietrzną

30 Szczepionka przeciwko ospie wietrznej Pierwsza szczepionka została opracowana w Japonii w 1974 r., zawierała szczep Oka wirusa VZV Varilrix (GlaxoSmithKline) Varilrix (GlaxoSmithKline) Varivax (Merck) Varivax (Merck) substancja czynna – szczep Oka wirusa VZVsubstancja czynna – szczep Oka wirusa VZV sposób produkcji – namnażanie wirusa w ludzkich komórkach diploidalnych linii MRC 5sposób produkcji – namnażanie wirusa w ludzkich komórkach diploidalnych linii MRC 5 postać szczepionki – liofilizowanapostać szczepionki – liofilizowana sposób przechowywania i trwałośćsposób przechowywania i trwałość 2 - 8°C, 24 m-ce; po rozpuszczeniu 90 min (Varilrix) 2 - 8°C, 24 m-ce; po rozpuszczeniu 90 min (Varilrix) 2 - 8°C, 18 m-cy; po rozpuszczeniu 30 min (Varivax III) 2 - 8°C, 18 m-cy; po rozpuszczeniu 30 min (Varivax III) sposób podania – podskórniesposób podania – podskórnie dawkowaniedawkowanie 9 m.ż. – 12 r.ż. – 1 dawka, od 13 r.ż. 2 dawki (Varilrix) 9 m.ż. – 12 r.ż. – 1 dawka, od 13 r.ż. 2 dawki (Varilrix) 12 m.ż. – 12 r.ż. – 1 dawka, od 13 r.ż. 2 dawki (Varivax) 12 m.ż. – 12 r.ż. – 1 dawka, od 13 r.ż. 2 dawki (Varivax)

31 Szczepionka przeciwko ospie wietrznej Skuteczność szczepionki wysoce immunogenna u dzieci z prawidłową i obniżoną odpornością wysoce immunogenna u dzieci z prawidłową i obniżoną odpornością 97 – 100% serokonwersji w ciągu 6 tyg. u dzieci zdrowych97 – 100% serokonwersji w ciągu 6 tyg. u dzieci zdrowych 88 – 98% serokonwersji u dzieci z białaczką88 – 98% serokonwersji u dzieci z białaczką 53 – 60% serokonwersji u dzieci zakażonych wirusem HIV53 – 60% serokonwersji u dzieci zakażonych wirusem HIV w 87% zapobiega zachorowaniu na ospę wietrzną w 87% zapobiega zachorowaniu na ospę wietrzną w 98 – 100% chroni przed ciężką postacią choroby w 98 – 100% chroni przed ciężką postacią choroby może być stosowana do uodpornienia poekspozycyjnego może być stosowana do uodpornienia poekspozycyjnego (do 72 godzin po kontakcie z osobą chorą; Varilrix) (do 72 godzin po kontakcie z osobą chorą; Varilrix) ochronne miano przeciwciał utrzymuje się do 10 lat po szczepieniu ochronne miano przeciwciał utrzymuje się do 10 lat po szczepieniu

32 Szczepionka przeciwko ospie wietrznej Bezpieczeństwo szczepionki dobrze tolerowana przez organizm dobrze tolerowana przez organizm zalecana dla osób zdrowychzalecana dla osób zdrowych może być stosowana u osób z ostrą białaczką (w okresie remisji choroby)może być stosowana u osób z ostrą białaczką (w okresie remisji choroby) może być stosowana u osób z przewlekłymi chorobami (np. niewydolnością nerek, astmą oskrzelową, chorobami układu krążenia)może być stosowana u osób z przewlekłymi chorobami (np. niewydolnością nerek, astmą oskrzelową, chorobami układu krążenia) może być stosowana u dzieci zakażonych wirusem HIVmoże być stosowana u dzieci zakażonych wirusem HIV niewielkie ryzyko transmisji wirusa szczepionkowego niewielkie ryzyko transmisji wirusa szczepionkowego łagodne odczyny poszczepienne łagodne odczyny poszczepienne przeciwwskazania do szczepień przeciwwskazania do szczepień ciąża i karmienie piersiąciąża i karmienie piersią ostre choroby z wysoką gorączką i upośledzeniem odporności komórkowejostre choroby z wysoką gorączką i upośledzeniem odporności komórkowej nadwrażliwość na neomycynęnadwrażliwość na neomycynę uczulenie na żelatynę (Varivax)uczulenie na żelatynę (Varivax)

33 Szczepionka przeciwko ospie wietrznej Szczepienia przeciwko ospie wietrznej w Polsce zalecane osobom, które nie chorowały zalecane osobom, które nie chorowały zalecane dzieciom i młodzieży z ostrą białaczką w okresie remisji choroby zalecane dzieciom i młodzieży z ostrą białaczką w okresie remisji choroby


Pobierz ppt "Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje. Właściwości szczepionek zawierają żywe drobnoustroje pozbawione całkowicie lub częściowo właściwości chorobotwórczych."

Podobne prezentacje


Reklamy Google