Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Ćwiczenia 9 (29.04.2015 r.) DZIEDZICZENIE USTAWOWE.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Ćwiczenia 9 (29.04.2015 r.) DZIEDZICZENIE USTAWOWE."— Zapis prezentacji:

1 Ćwiczenia 9 ( r.) DZIEDZICZENIE USTAWOWE

2  przepisyprzyznają pierwszeństwo dziedziczeniu testamentowemu przed ustawowym  Co do zasady przepisy ustawowe przyznają pierwszeństwo dziedziczeniu testamentowemu przed ustawowym.  Dziedziczenie ustawowe ma miejsce wówczas, gdy (art. 926 § 2 k.c.)  Dziedziczenie ustawowe ma miejsce wówczas, gdy (art. 926 § 2 k.c.) :  spadkodawca nie pozostawił ważnego testamentu wyłączającego lub modyfikującego przepisy ustawowe;  osoby powołane do dziedziczenia nie chcą lub nie mogą być spadkobiercami Pierwszeństwo testamentu

3   dziedziczenie ustawowe części spadku dotyczy okoliczności, w której spadkodawca nie powołał do tej części spadkobiercy lub gdy którakolwiek z kilku osób, które spadkobierca powołał do całości spadku nie chce lub nie może być spadkobiercą (art. 926 § 3 k.c.) Pierwszeństwo testamentu cd…

4   zgodnie z aktualnymi przepisami istnieje 6 grup spadkobierców ustawowych  zgodnie z aktualnymi przepisami istnieje 6 grup spadkobierców ustawowych,  wskazane 6 grup spadkobierców ustawowych wzajemnie się wyłączają!  wskazane 6 grup spadkobierców ustawowych wzajemnie się wyłączają! – oznacza to, iż spadkobiercy z grupy bliższej dziedziczą najpierw (np. dzieci spadkobiercy), podczas ich braku natomiast dziedziczą spadkobiercy grupy dalszej (np. rodzice spadkodawcy). Innymi słowy – spadkobiercy z dwóch różnych grup dziedziczenia ustawowego nie mogą dziedziczyć jednocześnie! Grupy spadkobierców

5  Na grupę I spadkobierców ustawowych składają się:  dzieci i dalsi zstępni spadkodawcy, a także dzieci przysposobione  dzieci i dalsi zstępni spadkodawcy, a także dzieci przysposobione,  małżonek spadkodawcy  małżonek spadkodawcy. Spadkobiercy ustawowi Grupa I

6  Dzieci i dalsi zstępni spadkodawcy, dzieci przysposobione:  do dziedziczenia ustawowego powołane są na równi wszystkie dzieci spadkodawcy,  nie ma znaczenia, czy dziecko pochodzi ze związku małżeńskiego (również unieważnionego) czy też nie (np. przysposobienie – dzieci przysposobione dziedziczą na równi z dziećmi biologicznymi spadkodawcy!). Spadkobiercy ustawowi Grupa I cd…

7   Pochodzenie dziecka od określonego mężczyzny i kobiety jest stwierdzone w aktach stanu cywilnego (art. 3 Prawo o aktach stanu cywilnego).  Sposoby ustalenia ojcostwa są przedmiotem przepisów k.r.o. (art k.r.o.) Rodzaje przysposobienia:  całkowite (art i art k.r.o.)  pełne (art. 121 k.r.o.)  niepełne (art. 124 k.r.o.) Spadkobiercy ustawowi Grupa I cd…

8   Przepisy Kodeksu cywilnego w zakresie spadkobrania zrównują status przysposobienia całkowitego i pełnego.  Przysposobienie może zostać rozwiązane – dotyczy to przysposobienia pełnego i niepełnego! Spadkobiercy ustawowi Grupa I cd…

9  Art. 931 § 2 k.c. W sytuacji, gdy dziecko spadkodawcy nie dożyje otwarcia spadku, wówczas jego udział spadkowy przypada jego dzieciom (spadkobiercy) w częściach równych. Spadkobiercy ustawowi Grupa I cd…

10  Art. 931 § 1 k.c. Dzieci spadkodawcy i małżonek dziedziczą w częściach równych, jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż ¼ całości spadku! Spadkobiercy ustawowi Grupa I cd…

11  Małżonek dziedziczy wówczas:  jeśli na dzień otwarcia spadku pozostawał ze spadkobiercą (współmałżonkiem) w ważnie zawartym związku małżeńskim ! Spadkobiercy ustawowi Grupa I cd…

12  Małżonek nie dziedziczy: zapadłprawomocny wyrok rozwodowy ze spadkodawcą  wówczas, gdy zapadł wobec niego prawomocny wyrok rozwodowy ze spadkodawcą, zapadłprawomocny wyrok dotyczący separacji ze spadkodawcą -> art k.c.  wówczas, gdy zapadł wobec niego prawomocny wyrok dotyczący separacji ze spadkodawcą -> art k.c., zapadłprawomocny wyrok dotyczący unieważnienia małżeństwa ze spadkodawcą  wówczas, gdy zapadł wobec niego prawomocny wyrok dotyczący unieważnienia małżeństwa ze spadkodawcą, zapadłprawomocny wyrok dotyczący wyłączenia go od dziedziczenia -> art. 940 k.c.  wówczas, gdy zapadł wobec niego prawomocny wyrok dotyczący wyłączenia go od dziedziczenia -> art. 940 k.c., zapadłprawomocny wyrok dotyczący nieistnienia małżeństwa ze spadkodawcą  wówczas, gdy zapadł wobec niego prawomocny wyrok dotyczący nieistnienia małżeństwa ze spadkodawcą. Spadkobiercy ustawowi Grupa I cd…

13  Małżonek mający prawo do dziedziczenia z mocy ustawy po współmałżonku można wyłączyć od dziedziczenia, jeśli:  spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione (art. 940 § 1 k.c.)  spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione (art. 940 § 1 k.c.). Sytuacja ta dotyczy nie tylko małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego, lecz również jeśli winę rozkładu pożycia ponoszą obydwoje małżonkowie. Wyłączenie małżonka spadkodawcy od dziedziczenia (art. 940 k.c.)

14   legitymacja czynna przysługuje każdemu ze spadkobierców ustawowych dziedziczących w zbiegu z małżonkiem (art. 940 § 2 k.c.)  legitymacja czynna przysługuje każdemu ze spadkobierców ustawowych dziedziczących w zbiegu z małżonkiem (art. 940 § 2 k.c.),  z żądaniem wyłączenia małżonka spadkodawcy od dziedziczenia można wystąpić w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, nie więcej niż rok od otwarcia spadku (art. 940 § 2 k.c.) – są ta terminy maksymalne, których upływ powoduje wygaśnięcie wskazanego uprawnienia (zawite), Wyłączenie małżonka spadkodawcy od dziedziczenia (art. 940 k.c.) cd…

15   sądem właściwym miejscowo dla tego rodzaju spraw jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy,  jeśli natomiast niemożliwe jest ustalenie ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce spadkodawcy, wówczas sądem właściwym jest sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (art. 39 k.p.c.),  wyrok związany z wyłączeniem małżonka spadkodawcy od dziedziczenia ma charakter konstytutywny ex tunc (od chwili otwarcia spadku),  małżonek wyłączony od dziedziczenia może jednakże dziedziczyć testamentowo, ma prawo do zapisu, lecz nie ma prawa do zachowku. Wyłączenie małżonka spadkodawcy od dziedziczenia (art. 940 k.c.) cd…

16  Grupa II spadkodawców ustawowych dotyczy (art. 931 § 1 k.c. – dotyczy braku zstępnych spadkodawcy):  małżonka spadkodawcy  rodziców spadkodawcy Grupa II dotyczy również sytuacji, w których:  zachodzi niegodność dziedziczenia (art. 928 § 2 k.c.),  zachodzi odrzucenie spadku (art k.c.),  zachodzi umowne zrzeczenie się dziedziczenia (art § 2 k.c.) Spadkobiercy ustawowi Grupa II

17   małżonek spadkodawcy, aby dziedziczył po współmałżonku-spadkodawcy musi pozostawać na dzień otwarcia spadku w ważnie zawartym związku małżeńskim  małżonek spadkodawcy, aby dziedziczył po współmałżonku-spadkodawcy musi pozostawać na dzień otwarcia spadku w ważnie zawartym związku małżeńskim,  wcześniej wymienione wyłączenia od spadkobrania małżonka w grupie I, dotyczą również sytuacji małżonka w grupie II spadkobierców ustawowych,  małżonkowi z grupy II, który dziedziczy w zbiegu ze spadkobiercami z grupy III, przypada ½ spadku (art. 933 § 1 k.c.)  małżonkowi z grupy II, który dziedziczy w zbiegu ze spadkobiercami z grupy III, przypada ½ spadku (art. 933 § 1 k.c.),  jeśli nie istnieją spadkobiercy z grupy II oraz III, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy  jeśli nie istnieją spadkobiercy z grupy II oraz III, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy ! Spadkobiercy ustawowi Grupa II cd…

18  Rodzice spadkobiercy:  udział każdego z rodziców spadkobiercy w spadku wynosi ¼ całości spadku (art. 932 § 2 zd. 1 kc.),  jeśli ojciec spadkodawcy nie jest ustalony, wówczas matka spadkodawcy dziedziczy wespół z małżonkiem spadkodawcy po połowie spadku – art. 932 § 2 zd. 2 k.c.,  w sytuacji braku małżonka i zstępnych – rodzice spadkobiercy dziedziczą w częściach równych, natomiast w sytuacji, gdy ojciec spadkobiercy nie jest ustalony, po spadkodawcy w całości dziedziczy jego matka (art. 932 § 3 k.c.), Spadkobiercy ustawowi Grupa II cd…

19   w przypadku, gdy jeden z rodziców spadkodawcy nie dożyje otwarcia spadku, wówczas jego udział spadkowy przypada na rodzeństwo spadkodawcy w częściach równych (art. 932 § 4 k.c.),  jeśli obydwoje rodziców nie dożyją otwarcia spadku, wówczas rodzeństwo spadkodawcy dziedziczy po nim w częściach równych  jeśli obydwoje rodziców nie dożyją otwarcia spadku, wówczas rodzeństwo spadkodawcy dziedziczy po nim w częściach równych, do dziedziczenia po spadkodawcy nie jest istotne, czy jego rodzice pozostawali w związku małżeńskim  UWAGA: do dziedziczenia po spadkodawcy nie jest istotne, czy jego rodzice pozostawali w związku małżeńskim. Spadkobiercy ustawowi Grupa II cd…

20  należą rodzeństwo i zstępni spadkodawcy  do grupy III spadkobierców ustawowych należą rodzeństwo i zstępni spadkodawcy,  na równi z rodzeństwem rodzonym, dziedziczy rodzeństwo przyrodnie  na równi z rodzeństwem rodzonym, dziedziczy rodzeństwo przyrodnie !  istotnym jest fakt, iż w przypadku, gdy rodzice spadkobiercy żyją, wówczas to oni wyprzedzają rodzeństwo spadkobiercy w spadkobraniu – chyba że rodzic spadkobiercy nie dożyje otwarcia spadku, wówczas dziedziczą oni jego udział w częściach równych (art. 932 § 4 k.c.),  w przypadku nie dożycia przez którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy otwarcia spadku, wówczas jego udział przypada jego zstępnym (np. dzieciom brata spadkodawcy) – art. 932 § 5 k.c.) Spadkobiercy ustawowi Grupa III

21  dziadkowie spadkobiercy i ich zstępni  do IV grupy spadkobierców ustawowych należą dziadkowie spadkobiercy i ich zstępni,  dziedziczenie tej grupy następuje w wyniku braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkobiercy  dziedziczenie tej grupy następuje w wyniku braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkobiercy,  w tej sytuacji cały majątek przypada dziadkom spadkodawcy,  jeśli natomiast jeden z dziadków nie dożyje otwarcia spadku, jego udział spadkowy przypada jego zstępnym – jeśli takich zstępnych nie ma, wówczas udział ten rozkłada się w częściach równych na pozostałych dziadków Spadkobiercy ustawowi Grupa IV

22  pasierbowie spadkodawcy  do V grupy spadkobierców ustawowych należą pasierbowie spadkodawcy,  stosunek spadkobrania wynika tutaj z powinowactwa między spadkodawcą a dziećmi jego małżonka,  pasierbowie mogą dziedziczyć jedynie w przypadku, gdy ich obydwoje rodzice zmarli przed otwarciem spadku po ojczymie lub macosze  pasierbowie mogą dziedziczyć jedynie w przypadku, gdy ich obydwoje rodzice zmarli przed otwarciem spadku po ojczymie lub macosze,  UWAGA – zstępni pasierbów nie są uprawnieni do dziedziczenia z mocy ustawy  UWAGA – zstępni pasierbów nie są uprawnieni do dziedziczenia z mocy ustawy ! Spadkobiercy ustawowi Grupa V

23  gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcySkarb Państwa  do VI grupy spadkobierców ustawowych należy gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy (art. 935 zd. 1 k.c. ) i Skarb Państwa,  w przypadku braku spadkobierców z pozostałych pięciu grup spadkobierców ustawowych, gmina ostatniego miejsca zamieszkania dziedziczy po spadkobiercy niezależnie od tego, na jakim terenie znajduje się majątek spadkodawcy (w zw. z art. 25 k.c.),  w przypadku braku możliwości ustalenia ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub spadkodawca zamieszkiwał za granicą, wówczas spadek przypada Skarbowi Państwa (art. 935 zd. 2 kc.),  UWAGA - gmina i Skarb Państwa przyjmują spadek z dobrodziejstwem inwentarza – podmioty te nie mogą spadku odrzucić  UWAGA - gmina i Skarb Państwa przyjmują spadek z dobrodziejstwem inwentarza – podmioty te nie mogą spadku odrzucić ! Spadkobiercy ustawowi Grupa VI

24   ustawowy zapis naddziałowy przysługuje małżonkowi spadkodawcy powołanemu do dziedziczenia z ustawy, żyjący małżonek może zażądać ponad swój udział spadkowy przedmiotów urządzenia domowego nie dotyczy rzeczy służących do wykonywania zawodu przez zmarłego małżonka  wskazana instytucja polega na tym, iż żyjący małżonek może zażądać ponad swój udział spadkowy przedmiotów urządzenia domowego, z których za życia spadkodawcy korzystał wspólnie z nim lub wyłącznie sam lub dotyczy innych przedmiotów, które służyły do użytku przez obydwoje małżonków – nie dotyczy rzeczy służących do wykonywania zawodu przez zmarłego małżonka ! Ustawowy zapis naddziałowy (art. 939 k.c.)

25  Przesłanki roszczenia o ustawowy zapis naddziałowy (muszą wystąpić kumulatywnie!) – warunek sine qua non : 1. na dzień otwarcia spadku między małżonkami istniał ważny związek małżeński 1. na dzień otwarcia spadku między małżonkami istniał ważny związek małżeński, 2. małżonek-spadkobierca jest powołany do dziedziczenia na podstawie ustawy. Ustawowy zapis naddziałowy (art. 939 k.c.) cd…

26  Przesłanki negatywne roszczenia o ustawowy zapis naddziałowy: 1. występują inni spadkobiercy (w zbiegu) z małżonkiem-spadkobiercą – zstępni spadkodawcy mieszkający ze spadkodawcą w chwili jego śmierci 1. występują inni spadkobiercy (w zbiegu) z małżonkiem-spadkobiercą – zstępni spadkodawcy mieszkający ze spadkodawcą w chwili jego śmierci, 2. ustanie wspólnego pożycia małżonków za życia spadkodawcy (np. separacja faktyczna). Ustawowy zapis naddziałowy (art. 939 k.c.) cd…

27   Andrzej P. zmarł r. Zostawił żonę Annę, matkę, ojca i dwóch przyrodnich braci. Żona została wyłączona od dziedziczenia w testamencie negatywnym.  OKREŚL UDZIAŁY W SPADKU Kazus 4

28   Alicja W. zmarła r. Była panną, nie miała dzieci. Żyje ojciec Alicji W. i jej dziadkowie ze strony ojca i matki. Siostra Alicji W. zmarła r. Osierociła czworo dzieci.  OCEŃ STAN PRAWNY Kazus 8

29   Marian J. zmarł r. Spośród krewnych Mariana J. żyją tylko dziadek ze strony matki i dziadek ze strony ojca. Obie babcie zginęły w katastrofie lotniczej r. Babcia ze strony matki zostawiła męża i troje dzieci, a babcia ze strony ojca – córkę Annę. Anna zmarła r. Osierociła dwóch synów.  OKREŚL UDZIAŁY W SPADKU Kazus 9

30   Marian J. zmarł r. Spośród krewnych Mariana J. żyją tylko dziadek ze strony matki i dziadek ze strony ojca. Obie babcie zginęły w katastrofie lotniczej r. Babcia ze strony matki zostawiła męża i troje dzieci, a babcia ze strony ojca nie pozostawiła zstępnych.  OKREŚL UDZIAŁY W SPADKU Kazus 10

31   Ewa J. z mężem Adamem rozwiodła się w 1999 r. Mieli troje wspólnych dzieci: Jacka, Iwonę i Zofię. W 2000 r. Ewa J. wyszła ponownie za mąż za Grzegorza Z. i z tego związku urodziło się dziecko. Ewa J. zmarła przy porodzie r. Żyje jeszcze niedołężna matka spadkodawczyni pozostająca na jej utrzymaniu.  KTO I W JAKICH CZĘŚCIACH DZIEDZICZY PO EWIE J.? Kazus 13

32   Kamil O. miał żonę i jedno przysposobione dziecko oraz troje własnych. Wystąpił o rozwiązanie przysposobienia z Mariuszem O. W toku postępowania Kamil O. zmarł.  KTO I W JAKICH CZĘŚCIACH DZIEDZICZY PO KAMILU O.? Kazus 18

33   Jolanta L. cierpiała na chorobę nowotworową. Wystąpiła o rozwód z wyłącznej winy swojego małżonka Waldemara L., który związał się z inną kobietą. Jolanta L. zmarła r. Wyrok rozwodowy uprawomocnił się 2 dni po śmierci Jolanty L. Jolanta L. pozostawiła dwoje małoletnich dzieci.  KTO I W JAKICH CZĘŚCIACH DZIEDZICZY PO JOLANCIE L.?  CZY WALDEMAR L. MOŻE ZOSTAĆ WYŁĄCZONY OD DZIEDZICZENIA PO JOLANCIE L.? Kazus 21

34   Janusz C. pozostawał od roku ze swoją żoną Zofią C. w separacji faktycznej. Nosił się z zamiarem wystąpienia do sądu z żądaniem orzeczenia separacji. Przygotował nawet stosowny pozew, jednak nie zdążył złożyć go do sądu, gdyż zmarł na skutek obrażeń odniesionych w wypadku samochodowym. Żyją rodzice Janusza C. Zofia C. wystąpiła do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po Januszu C. Rodzice Janusza C. przed sądem twierdzili, że Zofia C. nie powinna otrzymać nic ze spadku, ponieważ ich syn zamierzał złożyć pozew o separację z wyłącznej winy Zofii C.  KTO I W JAKICH CZĘŚCIACH DZIEDZICZY PO JANUSZU C.?  JAKIE ZNACZENIE DLA DZIEDZICZENIA USTAWOWEGO MA SEPARACJA FAKTYCZNA MAŁŻONKÓW PRZED ŚMIERCIĄ JEDNEGO Z NICH? Kazus 23

35  Zakres materiału obowiązujący na kolejnych zajęciach:  H. Witczak, A. Kawałko, Prawo spadkowe, Warszawa 2014, s  Kodeks cywilny – art k.c.,  Kodeks postępowania cywilnego – art k.p.c. Zajęcia 6 maja 2015 r.


Pobierz ppt "Ćwiczenia 9 (29.04.2015 r.) DZIEDZICZENIE USTAWOWE."

Podobne prezentacje


Reklamy Google