Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Andrzej Stankiewicz 2012 Prawo spadkowe Prezentacja stanowi własność autora i może służyć osobom z niej korzystającej tylko do użytku własnego. Prezentacja.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Andrzej Stankiewicz 2012 Prawo spadkowe Prezentacja stanowi własność autora i może służyć osobom z niej korzystającej tylko do użytku własnego. Prezentacja."— Zapis prezentacji:

1 Andrzej Stankiewicz 2012 Prawo spadkowe Prezentacja stanowi własność autora i może służyć osobom z niej korzystającej tylko do użytku własnego. Prezentacja nie stanowi porady prawnej i pełnią jedynie funkcję pomocniczą oraz wyjaśniającą.

2 Andrzej Stankiewicz 2012 Źródła prawa Kodeks cywilny (kc) art Kodeks cywilny (kc) art Kodek postępowania cywilnego (kpc) art Kodek postępowania cywilnego (kpc) art Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (uksc) art Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (uksc) art

3 Andrzej Stankiewicz 2012 Spadek – skład art. 922 kc Prawa (par.1) Prawa (par.1) Obowiązki (par 1) Obowiązki (par 1) Nie należą do spadku (par. 2) Nie należą do spadku (par. 2) prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

4 Andrzej Stankiewicz 2012 Prawa wchodzące w skład spadku Prawa rzeczowe (podmiotowe, posiadanie) Prawa rzeczowe (podmiotowe, posiadanie) Prawa z zakresu zobowiązań: Prawa z zakresu zobowiązań: 1. Roszczenia odszkodowawcze (444 kc, 446 kc) 2. Prawa wynikające z umów 3. Bezpodstawne wzbogacenie Ekspektatywa (tylko wówczas, gdy prawo, którego dotyczy wchodzi w skład spadku) Ekspektatywa (tylko wówczas, gdy prawo, którego dotyczy wchodzi w skład spadku)

5 Andrzej Stankiewicz 2012 Obowiązki wchodzące w skład spadku (pasywa) 1. Których podmiotem był spadkodawca 2. Których podmiotem spadkodawca nie był, ale źródłem ich są stosunki prawne z udziałem spadkodawcy 3. Powstające z chwilą otwarcia spadku

6 Andrzej Stankiewicz 2012 Obowiązki, których podmiotem był spadkodawca np.: majątkowe (złożenia ośw. woli – art. 64 kc) majątkowe (złożenia ośw. woli – art. 64 kc) prawnorzeczowe (współwłasność, prawo sąsiedzkie) prawnorzeczowe (współwłasność, prawo sąsiedzkie) zobowiązania (umowa, bezp. wzbogacenie, delikt) zobowiązania (umowa, bezp. wzbogacenie, delikt) prawnorodzinne (oddanie majątku dziecka po ustaniu zarządu) prawnorodzinne (oddanie majątku dziecka po ustaniu zarządu) Obow. Aliment. gaśnie, ale przechodzi na spadkobierców zobow. Obow. Zapłaty rat wymagalnych za życia uprawnionego (orz. SN z r., III CO36/65,OSNCP Nr 3/1966, poz. 37

7 Andrzej Stankiewicz 2012 Obowiązki, które nie ciążyły na spadkodawcy Np. Umowa rozwiązująca się w chwili śmierci jednej ze stron, która została częściowo wykonana, a spełnione świadczenia mają ulec zwrotowi albo też obowiązek zwrotu rzeczy, która pozostawała w użytkowaniu spadkodawcy Umowa rozwiązująca się w chwili śmierci jednej ze stron, która została częściowo wykonana, a spełnione świadczenia mają ulec zwrotowi albo też obowiązek zwrotu rzeczy, która pozostawała w użytkowaniu spadkodawcy

8 Andrzej Stankiewicz 2012 Obowiązki związane z otwarciem spadku koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, koszty postępowania spadkowego (np. zabezp. spadku, ogłoszenie testamentu, przesłuchanie świadków test. ustnego, spis inwentarza), koszty postępowania spadkowego (np. zabezp. spadku, ogłoszenie testamentu, przesłuchanie świadków test. ustnego, spis inwentarza), obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek obowiązek wykonania zapisów i poleceń, obowiązek wykonania zapisów i poleceń, inne obowiązki (923, 939 kc) inne obowiązki (923, 939 kc)

9 Andrzej Stankiewicz 2012 Otwarcie i nabycie spadku Art Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Art Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Art Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku Art Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku

10 Andrzej Stankiewicz 2012 Uprawnienie do korzystania z lokalu art. 923 kc małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy, które mieszkały z nim do dnia jego śmierci, są uprawnione do korzystania w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym. Rozrządzenie spadkodawcy wyłączające lub ograniczające to uprawnienie jest nieważne. małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy, które mieszkały z nim do dnia jego śmierci, są uprawnione do korzystania w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym. Rozrządzenie spadkodawcy wyłączające lub ograniczające to uprawnienie jest nieważne. Art. 691 kc W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. § 2. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci (casus Złotów). Art. 691 kc W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. § 2. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci (casus Złotów). Prawo spółdzielcze – ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych (art. 14) – lokatorskie prawo do lokalu Prawo spółdzielcze – ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych (art. 14) – lokatorskie prawo do lokalu

11 Andrzej Stankiewicz 2012 Powołanie do spadku art. 926 kc Par. 1 Ustawa Ustawa Testament Testament Dziedziczenie ustawowe co do całości (par. 2) Dziedziczenie ustawowe co do całości (par. 2) Dziedziczenie ustawowe co do części (par. 3) Dziedziczenie ustawowe co do części (par. 3)

12 Andrzej Stankiewicz 2012 Zdolność dziedziczenia art. 927 kc nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje, nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje, ALE dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe, ALE dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe, Fundacja ustanowiona w testamencie przez spadkodawcę może być spadkobiercą, jeżeli zostanie wpisana do rejestru w ciągu dwóch lat od ogłoszenia testamentu. Fundacja ustanowiona w testamencie przez spadkodawcę może być spadkobiercą, jeżeli zostanie wpisana do rejestru w ciągu dwóch lat od ogłoszenia testamentu.

13 Andrzej Stankiewicz 2012 Niegodność dziedziczenia art. 928 kc Przyczyny (par. 1) Przyczyny (par. 1) 1) dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy; 1) dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy; 2) podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności; 2) podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności; 3) umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego. 3) umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego. Skutki (par. 2) Skutki (par. 2) Spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jak by nie dożył otwarcia spadku.

14 Andrzej Stankiewicz 2012 Niegodność dziedziczenia Uznania spadkobiercy za niegodnego może żądać każdy, kto ma w tym interes. Z żądaniem takim może wystąpić w ciągu roku od dnia, w którym dowiedział się o przyczynie niegodności, nie później jednak niż przed upływem lat trzech od otwarcia spadku. Uznania spadkobiercy za niegodnego może żądać każdy, kto ma w tym interes. Z żądaniem takim może wystąpić w ciągu roku od dnia, w którym dowiedział się o przyczynie niegodności, nie później jednak niż przed upływem lat trzech od otwarcia spadku. przebaczenie (930 kc)- spadkobierca nie może być uznany za niegodnego, jeżeli spadkodawca mu przebaczył. Jeżeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem. przebaczenie (930 kc)- spadkobierca nie może być uznany za niegodnego, jeżeli spadkodawca mu przebaczył. Jeżeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem.

15 Andrzej Stankiewicz 2012 Dziedziczenie ustawowe I grupa (931 kc) I grupa (931 kc) II grupa (932 kc) II grupa (932 kc) III grupa (932 par. 3 i 4 kc) III grupa (932 par. 3 i 4 kc) IV grupa (934 par. 1 kc) IV grupa (934 par. 1 kc) V grupa (934 (1) kc) V grupa (934 (1) kc) VI grupa – gmina, SP VI grupa – gmina, SP

16 Andrzej Stankiewicz 2012 Dziedziczenie ustawowe I grupa (art. 931 kc) I grupa (art. 931 kc) dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych; dziedziczą oni w częściach równych; Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku; Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku; Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

17 Andrzej Stankiewicz 2012 Dziedziczenie ustawowe II grupa (art. 932 par 1,2,6) II grupa (art. 932 par 1,2,6) w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku. udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku. jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku. jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku. ALE Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku. § 2. W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy. Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku. § 2. W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.

18 Andrzej Stankiewicz 2012 Dziedziczenie ustawowe III grupa (art. 932 par 3,4,5) III grupa (art. 932 par 3,4,5) w braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych w braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcyALE Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku. § 2. W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy. Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku. § 2. W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.

19 Andrzej Stankiewicz 2012 Dziedziczenie ustawowe IV grupa (art. 934 kc) IV grupa (art. 934 kc) w braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy; dziedziczą oni w częściach równych w braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy; dziedziczą oni w częściach równych jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału spadku między zstępnych spadkodawcy jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału spadku między zstępnych spadkodawcy w braku zstępnych tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych. w braku zstępnych tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych.

20 Andrzej Stankiewicz 2012 Dziedziczenie ustawowe V grupa (art. 934 (1) kc) V grupa (art. 934 (1) kc) w braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku w braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku

21 Andrzej Stankiewicz 2012 Dziedziczenie ustawowe VI grupa (art. 935 kc) VI grupa (art. 935 kc) w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu. jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu.

22 Andrzej Stankiewicz 2012 Dziedziczenie ustawowe (art. 936 kc) Przysposobienie - przysposobiony dziedziczy po przysposabiającym i jego krewnych tak, jak by był dzieckiem przysposabiającego, a przysposabiający i jego krewni dziedziczą po przysposobionym tak, jak by przysposabiający był rodzicem przysposobionego. Przysposobiony nie dziedziczy po swoich wstępnych naturalnych i ich krewnych, a osoby te nie dziedziczą po nim. (art. 936 kc) Przysposobienie - przysposobiony dziedziczy po przysposabiającym i jego krewnych tak, jak by był dzieckiem przysposabiającego, a przysposabiający i jego krewni dziedziczą po przysposobionym tak, jak by przysposabiający był rodzicem przysposobionego. Przysposobiony nie dziedziczy po swoich wstępnych naturalnych i ich krewnych, a osoby te nie dziedziczą po nim. wyjątek – przysposobienie przez małżonka (936 par 3 kc), przysposobienie niepełne (art. 937 kc). wyjątek – przysposobienie przez małżonka (936 par 3 kc), przysposobienie niepełne (art. 937 kc).

23 Andrzej Stankiewicz 2012 Szczególne uprawnienia i uregulowania – dziedziczenie ustawowe Art. 937 uprawnienie dziadków spadkodawcy - jeżeli znajdują się oni w niedostatku i nie mogą otrzymać należnych im środków utrzymania od osób, na których ciąży względem nich ustawowy obowiązek alimentacyjny, mogą żądać od spadkobiercy nie obciążonego takim obowiązkiem środków utrzymania w stosunku do swoich potrzeb i do wartości jego udziału spadkowego. Spadkobierca może uczynić zadość temu roszczeniu także w ten sposób, że zapłaci dziadkom spadkodawcy sumę pieniężną odpowiadającą wartości jednej czwartej części swojego udziału spadkowego. Art. 937 uprawnienie dziadków spadkodawcy - jeżeli znajdują się oni w niedostatku i nie mogą otrzymać należnych im środków utrzymania od osób, na których ciąży względem nich ustawowy obowiązek alimentacyjny, mogą żądać od spadkobiercy nie obciążonego takim obowiązkiem środków utrzymania w stosunku do swoich potrzeb i do wartości jego udziału spadkowego. Spadkobierca może uczynić zadość temu roszczeniu także w ten sposób, że zapłaci dziadkom spadkodawcy sumę pieniężną odpowiadającą wartości jednej czwartej części swojego udziału spadkowego. Art. 938 – małżonek - przedmioty urządzenia domowego Art. 938 – małżonek - przedmioty urządzenia domowego Art. 940 – wyłączenie małżonka od dziedziczenia Art. 940 – wyłączenie małżonka od dziedziczenia

24 Andrzej Stankiewicz 2012 Testament rozrządzenie jednej osoby (art. 942 kc) rozrządzenie jednej osoby (art. 942 kc) jedyna forma rozrządzenia na wypadek śmierci (art. 941 kc) jedyna forma rozrządzenia na wypadek śmierci (art. 941 kc) możliwość odwołania całości lub części (art. 943 kc) możliwość odwołania całości lub części (art. 943 kc) zdolność testowania (art. 944 kc) zdolność testowania (art. 944 kc) forma bezpośredniości (art. 944 kc) forma bezpośredniości (art. 944 kc)

25 Andrzej Stankiewicz 2012 Testament nieważność testamentu (art. 945 kc), jeżeli został sporządzony: 1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli; 1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli; 2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści; 2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści; 3) pod wpływem groźby 3) pod wpływem groźby Termin nieważności - nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku. Termin nieważności - nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku.

26 Andrzej Stankiewicz 2012 Odwołanie testamentu art. 946 kc spadkodawca: sporządzi nowy testament sporządzi nowy testament zniszczy poprzedni testament zniszczy poprzedni testament pozbawi poprzedni testament cech ważności pozbawi poprzedni testament cech ważności dokona w poprzednim testamencie zmian, z których wynika wola odwołania dokona w poprzednim testamencie zmian, z których wynika wola odwołania

27 Andrzej Stankiewicz 2012 testament Wykładnia (per favorii) – art. 948 kc Wykładnia (per favorii) – art. 948 kc - Testament należy tak tłumaczyć, ażeby zapewnić możliwie najpełniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy - Testament należy tak tłumaczyć, ażeby zapewnić możliwie najpełniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy - Jeżeli testament może być tłumaczony rozmaicie, należy przyjąć taką wykładnię, która pozwala utrzymać rozrządzenia spadkodawcy w mocy i nadać im rozsądną treść - Jeżeli testament może być tłumaczony rozmaicie, należy przyjąć taką wykładnię, która pozwala utrzymać rozrządzenia spadkodawcy w mocy i nadać im rozsądną treść Sprzeczność testamentu Sprzeczność testamentu jeżeli spadkodawca sporządził nowy testament nie zaznaczając w nim, że poprzedni odwołuje, ulegają odwołaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu. jeżeli spadkodawca sporządził nowy testament nie zaznaczając w nim, że poprzedni odwołuje, ulegają odwołaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu.

28 Andrzej Stankiewicz 2012 Rodzaje testamentów Ogólne własnoręczny (holograficzny) własnoręczny (holograficzny) notarialny notarialny urzędowy (allograficzny) urzędowy (allograficzny)Szczególne ustny – 952 kc ustny – 952 kc podróżny – 953 kc podróżny – 953 kc wojskowy – 954 kc wojskowy – 954 kc

29 Andrzej Stankiewicz 2012 Świadek przy testamencie Obawa rychłej śmierci (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 marca 2000 r., II CKN 875/98 (LexPolonica nr ) stwierdza się, że przesłanka istnienia obawy rychłej śmierci jest spełniona, gdy subiektywne przekonanie spadkobiercy oparte jest na uzasadniających je okolicznościach). Obawa rychłej śmierci (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 marca 2000 r., II CKN 875/98 (LexPolonica nr ) stwierdza się, że przesłanka istnienia obawy rychłej śmierci jest spełniona, gdy subiektywne przekonanie spadkobiercy oparte jest na uzasadniających je okolicznościach). Nie może być świadkiem przy sporządzaniu testamentu (art. 956 kc): Nie może być świadkiem przy sporządzaniu testamentu (art. 956 kc): 1) kto nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych; 1) kto nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych; 2) niewidomy, głuchy lub niemy; 2) niewidomy, głuchy lub niemy; 3) kto nie może czytać i pisać; 3) kto nie może czytać i pisać; 4) kto nie włada językiem, w którym spadkodawca sporządza testament; 4) kto nie włada językiem, w którym spadkodawca sporządza testament; 5) skazany prawomocnie wyrokiem sądowym za fałszywe zeznania. 5) skazany prawomocnie wyrokiem sądowym za fałszywe zeznania.

30 Andrzej Stankiewicz 2012 Świadek przy testamencie Nie może być świadkiem przy sporządzaniu testamentu osoba, dla której w testamencie została przewidziana jakakolwiek korzyść. Nie mogą być również świadkami: małżonek tej osoby, jej krewni lub powinowaci pierwszego i drugiego stopnia oraz osoby pozostające z nią w stosunku przysposobienia. Nie może być świadkiem przy sporządzaniu testamentu osoba, dla której w testamencie została przewidziana jakakolwiek korzyść. Nie mogą być również świadkami: małżonek tej osoby, jej krewni lub powinowaci pierwszego i drugiego stopnia oraz osoby pozostające z nią w stosunku przysposobienia. Jeżeli świadkiem była jedna z osób wymienionych w paragrafie poprzedzającym, nieważne jest tylko postanowienie, które przysparza korzyści tej osobie, jej małżonkowi, krewnym lub powinowatym pierwszego lub drugiego stopnia albo osobie pozostającej z nią w stosunku przysposobienia. Jednakże gdy z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez nieważnego postanowienia spadkodawca nie sporządziłby testamentu danej treści, nieważny jest cały testament. Jeżeli świadkiem była jedna z osób wymienionych w paragrafie poprzedzającym, nieważne jest tylko postanowienie, które przysparza korzyści tej osobie, jej małżonkowi, krewnym lub powinowatym pierwszego lub drugiego stopnia albo osobie pozostającej z nią w stosunku przysposobienia. Jednakże gdy z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez nieważnego postanowienia spadkodawca nie sporządziłby testamentu danej treści, nieważny jest cały testament.

31 Andrzej Stankiewicz 2012 Ogłoszenie testamentu- art. 646 kpc Obowiązek osoby posiadającej testament. Osoba, u której znajduje się testament, jest obowiązana złożyć go w sądzie spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy, chyba że złożyła go u notariusza. Obowiązek osoby posiadającej testament. Osoba, u której znajduje się testament, jest obowiązana złożyć go w sądzie spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy, chyba że złożyła go u notariusza. Nakaz złożenia testamentu Nakaz złożenia testamentu Sąd albo notariusz otwiera i ogłasza testament, gdy ma dowód śmierci spadkodawcy. O terminie otwarcia i ogłoszenia nie zawiadamia się osób zainteresowanych, jednakże mogą one być obecne przy tej czynności. Sąd albo notariusz otwiera i ogłasza testament, gdy ma dowód śmierci spadkodawcy. O terminie otwarcia i ogłoszenia nie zawiadamia się osób zainteresowanych, jednakże mogą one być obecne przy tej czynności. W protokole otwarcia i ogłoszenia testamentu opisuje się jego stan zewnętrzny oraz wymienia się jego datę, datę złożenia i osobę, która testament złożyła. Na testamencie zamieszcza się datę otwarcia i ogłoszenia. W protokole otwarcia i ogłoszenia testamentu opisuje się jego stan zewnętrzny oraz wymienia się jego datę, datę złożenia i osobę, która testament złożyła. Na testamencie zamieszcza się datę otwarcia i ogłoszenia. O dokonanym otwarciu i ogłoszeniu testamentu sąd spadku albo notariusz zawiadamia w miarę możności osoby, których rozrządzenia testamentowe dotyczą, oraz wykonawcę testamentu i kuratora spadku. Notariusz niezwłocznie zawiadamia o tym sąd spadku, przesyłając odpis sporządzonego protokołu. O dokonanym otwarciu i ogłoszeniu testamentu sąd spadku albo notariusz zawiadamia w miarę możności osoby, których rozrządzenia testamentowe dotyczą, oraz wykonawcę testamentu i kuratora spadku. Notariusz niezwłocznie zawiadamia o tym sąd spadku, przesyłając odpis sporządzonego protokołu.

32 Andrzej Stankiewicz 2012 Powołanie do spadku – art. 959 kc do całości lub części spadku do całości lub części spadku domniemanie równości udziałów (art. 960 kc) domniemanie równości udziałów (art. 960 kc) rozrządzenie poszczególnymi przedmiotami (art. 961 kc) rozrządzenie poszczególnymi przedmiotami (art. 961 kc) zastrzeżenie warunku lub terminu (art. 962 kc) zastrzeżenie warunku lub terminu (art. 962 kc) podstawienie zwykłe (art. 963 kc) podstawienie zwykłe (art. 963 kc) uprawnienie dziadków (art. 966 kc) uprawnienie dziadków (art. 966 kc)

33 Andrzej Stankiewicz 2012 Zapis – art. 968 kc spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis zwykły) spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis zwykły) zapis dalszy zapis dalszy

34 Andrzej Stankiewicz 2012Zapis W braku odmiennej woli spadkodawcy zapisobierca może żądać wykonania zapisu niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu. Jednakże zapisobierca obciążony dalszym zapisem może powstrzymać się z jego wykonaniem aż do chwili wykonania zapisu przez spadkobiercę. W braku odmiennej woli spadkodawcy zapisobierca może żądać wykonania zapisu niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu. Jednakże zapisobierca obciążony dalszym zapisem może powstrzymać się z jego wykonaniem aż do chwili wykonania zapisu przez spadkobiercę. Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, zapis obciąża ich w stosunku do wielkości ich udziałów spadkowych, chyba że spadkodawca postanowił inaczej. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszego zapisu. Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, zapis obciąża ich w stosunku do wielkości ich udziałów spadkowych, chyba że spadkodawca postanowił inaczej. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszego zapisu. Przepisy o powołaniu spadkobiercy, o zdolności do dziedziczenia i o niegodności stosuje się odpowiednio do zapisów. Przepisy o powołaniu spadkobiercy, o zdolności do dziedziczenia i o niegodności stosuje się odpowiednio do zapisów.

35 Andrzej Stankiewicz 2012 Zapis może być uczyniony pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu (art. 975 kc) może być uczyniony pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu (art. 975 kc) przedawnienie – 5 lat od dnia wymagalności zapisu (art. 981 kc) – ogłoszenie testamentu przedawnienie – 5 lat od dnia wymagalności zapisu (art. 981 kc) – ogłoszenie testamentu

36 Andrzej Stankiewicz 2012 Zapis windykacyjny w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny). w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny). przedmiotem zapisu windykacyjnego może być: 1) rzecz oznaczona co do tożsamości, 2) zbywalne prawo majątkowe, 3) przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, 4) ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności. przedmiotem zapisu windykacyjnego może być: 1) rzecz oznaczona co do tożsamości, 2) zbywalne prawo majątkowe, 3) przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, 4) ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności.

37 Andrzej Stankiewicz 2012 Polecenie – art. 982 kc spadkodawca może w testamencie włożyć na spadkobiercę lub na zapisobiercę obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem (polecenie) spadkodawca może w testamencie włożyć na spadkobiercę lub na zapisobiercę obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem (polecenie) wykonania polecenia może żądać każdy ze spadkobierców, jak również wykonawca testamentu, chyba że polecenie ma wyłącznie na celu korzyść obciążonego poleceniem. Jeżeli polecenie ma na względzie interes społeczny, wykonania polecenia może żądać także właściwy organ państwowy. wykonania polecenia może żądać każdy ze spadkobierców, jak również wykonawca testamentu, chyba że polecenie ma wyłącznie na celu korzyść obciążonego poleceniem. Jeżeli polecenie ma na względzie interes społeczny, wykonania polecenia może żądać także właściwy organ państwowy.

38 Andrzej Stankiewicz 2012 Wykonawca testamentu jeden lub kilku w jednym testamencie (art. 986 kc) jeden lub kilku w jednym testamencie (art. 986 kc) wykonawca – pełna zdolność do czynności prawnych (art. 986 kc) wykonawca – pełna zdolność do czynności prawnych (art. 986 kc) do całości lub części spadku albo wyodrębnionego składnika (art. 986(1) kc) do całości lub części spadku albo wyodrębnionego składnika (art. 986(1) kc) odmowa objęcia – oświadczenie przed sądem odmowa objęcia – oświadczenie przed sądem

39 Andrzej Stankiewicz 2012 Wykonawca testamentu - prawa i obowiązki zarządzać majątkiem spadkowym, spłacić długi spadkowe, w szczególności wykonać zapisy zwykłe i polecenia, wydać spadkobiercom majątek spadkowy zgodnie z wolą spadkodawcy i z ustawą, a w każdym razie niezwłocznie po dokonaniu działu spadku – jeżeli spadkodawca inaczej nie postanowi wykonawca – może być pozywany i może pozywać w sprawach wynikających z zarządu spadkiem

40 Andrzej Stankiewicz 2012 Zachowek Cel – ochrona interesów osób najbliższych spadkodawcy Cel – ochrona interesów osób najbliższych spadkodawcy Uprawnieni: Uprawnieni: 1. zstępni, małżonek, rodzice, 2. którzy byliby powołani do spadku z ustawy Wyłączenia: Wyłączenia: 1. Osoby uznane za niegodne, które zrzekły się dziedziczenia albo odrzuciły spadek – traktowane jakby nie dożyły otwarcia spadku 2. Małżonek, który został wyłączony od dziedziczenia (art. 940 kc) 3. Osoby wydziedziczone

41 Andrzej Stankiewicz 2012 Wydziedziczenie – art kc Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku: Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku: 1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; 2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci; 2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci; 3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. 3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Przebaczenie (art kc) Przebaczenie (art kc) Prawo zstępnych wydziedziczonego do zachowku (art kc) Prawo zstępnych wydziedziczonego do zachowku (art kc)

42 Andrzej Stankiewicz 2012 Zachowek Wysokość udziału Wysokość udziału 1. 2/3 wartości udziału spadkowego – małoletni lub trwale niezdolny do pracy 2. ½ wartości udziału udziału spadkowego - pozostali Ustalenie udziału spadkowego – uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz tych, którzy spadek odrzucili Ustalenie udziału spadkowego – uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz tych, którzy spadek odrzucili Ustalenie substratu zachowku - nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę; wartość uwzględnia się wg cen z daty orzekania o roszczeniach z tytułu zachowku (uchw. SN (7) z r, III CZP 75/84, OSP Nr 10/1988,pz. 147) Ustalenie substratu zachowku - nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę; wartość uwzględnia się wg cen z daty orzekania o roszczeniach z tytułu zachowku (uchw. SN (7) z r, III CZP 75/84, OSP Nr 10/1988,pz. 147)

43 Andrzej Stankiewicz 2012 Zachowek - darowizny Zasada - podlegają zaliczeniu wszystkie darowizny, za wyjątkiem Zasada - podlegają zaliczeniu wszystkie darowizny, za wyjątkiem Nie podlegają zaliczeniu: Nie podlegają zaliczeniu: 1. drobne, zwyczajowo przyjęte (niezależnie od czasu dokonanania) 2. na rzecz osób niebędących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku przed więcej niż 10 laty 3. Inne art. 994 par. 2 i 3 kc

44 Andrzej Stankiewicz 2012 Zachowek Zaliczenie kosztów utrzymania – art. 997 kc Zaliczenie kosztów utrzymania – art. 997 kc Ograniczenie odpow. spadkobiercy uprawnionego do zachowku– art. 999 kc Ograniczenie odpow. spadkobiercy uprawnionego do zachowku– art. 999 kc przedawnienie: przedawnienie: 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat trzech od ogłoszenia testamentu. 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat trzech od ogłoszenia testamentu. 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat trzech od otwarcia spadku. 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat trzech od otwarcia spadku.

45 Andrzej Stankiewicz 2012 Przyjęcie i odrzucenie spadku art kc Odrzucenie Odrzucenie zakaz częściowego przyjęcia, za wyjątkiem (przyrost, podstawienie, odrzucenie z testamentu a przyjąć z ustawy) zakaz częściowego przyjęcia, za wyjątkiem (przyrost, podstawienie, odrzucenie z testamentu a przyjąć z ustawy) przyjęcie przyjęcie 1. Proste 2. Z dobrodziejstwem inwentarza zakaz częściowego odrzucenia, za wyjątkiem (przyrost, podstawienie, odrzucenie z testamentu, a przyjęcie z ustawy) zakaz częściowego odrzucenia, za wyjątkiem (przyrost, podstawienie, odrzucenie z testamentu, a przyjęcie z ustawy)

46 Andrzej Stankiewicz 2012 Przyjęcie lub odrzucenie spadku Termin – 6 m-cy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (art par. 1 kc) Termin – 6 m-cy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (art par. 1 kc) Brak oświadczenia – domniemanie - prostego przyjęcia spadku. Wyjątek - gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Brak oświadczenia – domniemanie - prostego przyjęcia spadku. Wyjątek - gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Skutki przyjęcia przez jednego ze spadkobierców jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Skutki przyjęcia przez jednego ze spadkobierców jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

47 Andrzej Stankiewicz 2012 Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku Przed sądem Przed sądem lub notariuszem lub notariuszem Oświadczenie o prostym przyjęciu spadku lub z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku może być złożone przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie. Notariusz lub sąd prześle niezwłocznie oświadczenie, wraz z załącznikami, do sądu spadku. § 2. Oświadczenia, o których mowa w paragrafie pierwszym, mogą być również składane w sądzie spadku w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku Brak możliwości odwołania oświadczenia (wyjątek wady oświadczenia woli – błąd groźba) Brak możliwości odwołania oświadczenia (wyjątek wady oświadczenia woli – błąd groźba)

48 Andrzej Stankiewicz 2012 Treść oświadczenia o przyjęciu lub odrzucenia spadku 1) imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci oraz miejsce jego ostatniego zamieszkania; 1) imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci oraz miejsce jego ostatniego zamieszkania; 2) tytuł powołania do spadku; 2) tytuł powołania do spadku; 3) treść złożonego oświadczenia. 3) treść złożonego oświadczenia. § 2. Oświadczenie powinno również zawierać wymienienie wszelkich wiadomych składającemu oświadczenie osób należących do kręgu spadkobierców ustawowych, jak również wszelkich testamentów, chociażby składający oświadczenie uważał je za nieważne, oraz danych dotyczących treści i miejsca przechowywania testamentów.. § 2. Oświadczenie powinno również zawierać wymienienie wszelkich wiadomych składającemu oświadczenie osób należących do kręgu spadkobierców ustawowych, jak również wszelkich testamentów, chociażby składający oświadczenie uważał je za nieważne, oraz danych dotyczących treści i miejsca przechowywania testamentów.. § 3. Przy oświadczeniu należy złożyć wypis aktu zgonu spadkodawcy albo prawomocne orzeczenie sądowe o uznaniu za zmarłego lub o stwierdzeniu zgonu, jeżeli dowody te nie zostały już poprzednio złożone. § 3. Przy oświadczeniu należy złożyć wypis aktu zgonu spadkodawcy albo prawomocne orzeczenie sądowe o uznaniu za zmarłego lub o stwierdzeniu zgonu, jeżeli dowody te nie zostały już poprzednio złożone. § 4. Jeżeli oświadczenie złożono ustnie, z oświadczenia sporządza się protokół. § 4. Jeżeli oświadczenie złożono ustnie, z oświadczenia sporządza się protokół.

49 Andrzej Stankiewicz 2012 Odrzucenie spadku skutki Odrzucenie spadku – skutki, wyłączony od dziedziczenia, tak jakby spadkobierca nie dożył otwarcia spadku Odrzucenie spadku – skutki, wyłączony od dziedziczenia, tak jakby spadkobierca nie dożył otwarcia spadku Jeżeli spadkobierca odrzucił spadek z pokrzywdzeniem wierzycieli, każdy z wierzycieli, którego wierzytelność istniała w chwili odrzucenia spadku, może żądać, ażeby odrzucenie spadku zostało uznane za bezskuteczne w stosunku do niego według przepisów o ochronie wierzycieli w razie niewypłacalności dłużnika. Jeżeli spadkobierca odrzucił spadek z pokrzywdzeniem wierzycieli, każdy z wierzycieli, którego wierzytelność istniała w chwili odrzucenia spadku, może żądać, ażeby odrzucenie spadku zostało uznane za bezskuteczne w stosunku do niego według przepisów o ochronie wierzycieli w razie niewypłacalności dłużnika. § 2. Uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne można żądać w ciągu sześciu miesięcy od chwili powzięcia wiadomości o odrzuceniu spadku, lecz nie później niż przed upływem trzech lat od odrzucenia spadku. § 2. Uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne można żądać w ciągu sześciu miesięcy od chwili powzięcia wiadomości o odrzuceniu spadku, lecz nie później niż przed upływem trzech lat od odrzucenia spadku.

50 Andrzej Stankiewicz 2012 Stwierdzenie nabycia spadku sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Domniemanie się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Domniemanie się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Przeciwko domniemaniu wynikającemu ze stwierdzenia nabycia spadku nie można powoływać się na domniemanie wynikające z zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. Przeciwko domniemaniu wynikającemu ze stwierdzenia nabycia spadku nie można powoływać się na domniemanie wynikające z zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia.

51 Andrzej Stankiewicz 2012 Stwierdzenie nabycia spadku Termin - stwierdzenie nabycia spadku oraz poświadczenie dziedziczenia nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Termin - stwierdzenie nabycia spadku oraz poświadczenie dziedziczenia nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku, chyba że wszyscy znani spadkobiercy złożyli już oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku.

52 Andrzej Stankiewicz 2012 Stwierdzenie nabycia spadku – aspekty procesowe rozprawa rozprawa sąd spadku uchyla zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, jeżeli w odniesieniu do tego samego spadku zostało wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku sąd spadku uchyla zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, jeżeli w odniesieniu do tego samego spadku zostało wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą (bada, czy spadkobierca pozostawił testament, oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jeżeli testament zostanie złożony, sąd dokona jego otwarcia i ogłoszenia. sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą (bada, czy spadkobierca pozostawił testament, oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jeżeli testament zostanie złożony, sąd dokona jego otwarcia i ogłoszenia. zapewnienie spadkowe, zapewnienie spadkowe, ewentualne ogłoszenie, ewentualne ogłoszenie, treść postanowienia sądu: sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów. treść postanowienia sądu: sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów.

53 Andrzej Stankiewicz 2012 Odpowiedzialność za długi spadkowe Do chwili przyjęcia spadku – tylko ze spadku Do chwili przyjęcia spadku – tylko ze spadku Od chwili przyjęcia spadku – z całego swego majątku Od chwili przyjęcia spadku – z całego swego majątku Proste przyjęcie spadku – odpowiedzialność bez ograniczenia Proste przyjęcie spadku – odpowiedzialność bez ograniczenia Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza – odpowiedzialność do wartości stanu czynnego spadku Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza – odpowiedzialność do wartości stanu czynnego spadku

54 Andrzej Stankiewicz 2012 Zabezpieczenie spadku i spis inwentarza Właściwy sąd - w którego okręgu znajdują się rzeczy będące w chwili otwarcia spadku we władaniu spadkodawcy. Sąd, który nie jest sądem spadku, zawiadomi o dokonanym zabezpieczeniu sąd spadku. Właściwy sąd - w którego okręgu znajdują się rzeczy będące w chwili otwarcia spadku we władaniu spadkodawcy. Sąd, który nie jest sądem spadku, zawiadomi o dokonanym zabezpieczeniu sąd spadku. Zabezpieczenie na wniosek lub z urzędu Zabezpieczenie na wniosek lub z urzędu Środkami zabezpieczenia są: Środkami zabezpieczenia są: 1. spisanie majątku ruchomego i oddanie go pod dozór, 2. złożenie do depozytu, 3. ustanowienie zarządu tymczasowego, 4. ustanowienie dozoru nad nieruchomością. Zastosowanie jednego z tych środków nie wyłącza zastosowania innych, równocześnie lub kolejno. Zastosowanie jednego z tych środków nie wyłącza zastosowania innych, równocześnie lub kolejno. Na wniosek tego, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku lub zapisobiercą, albo wykonawcy testamentu, wierzyciela mającego pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy lub właściwego urzędu skarbowego sąd postanowi sporządzenie spisu inwentarza. Na wniosek tego, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku lub zapisobiercą, albo wykonawcy testamentu, wierzyciela mającego pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy lub właściwego urzędu skarbowego sąd postanowi sporządzenie spisu inwentarza.

55 Andrzej Stankiewicz 2012 Odpowiedzialność za długi spadkowe Do chwili działu spadku – solidarna odpowiedzialność spadkobierców Do chwili działu spadku – solidarna odpowiedzialność spadkobierców Od chwili działu spadku – w stosunku do wielkości udziałów Od chwili działu spadku – w stosunku do wielkości udziałów

56 Andrzej Stankiewicz 2012 Wspólność majątku spadkowego i dział spadku umowny (wszyscy spadkobiercy, forma aktu not. jeżeli nieruchomość, może objąć cały spadek lub jego część) umowny (wszyscy spadkobiercy, forma aktu not. jeżeli nieruchomość, może objąć cały spadek lub jego część) sądowy (wniosek któregokolwiek, obejmuje cały spadek, z ważnych powodów tylko część) sądowy (wniosek któregokolwiek, obejmuje cały spadek, z ważnych powodów tylko część) rozporządzenie udziałem za zgodą pozostałych spadkobierców rozporządzenie udziałem za zgodą pozostałych spadkobierców

57 Andrzej Stankiewicz 2012 Dział spadku Wymogi formalne: Wymogi formalne: 1. powołać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia oraz spis inwentarza, 2. jak również podać, jakie spadkodawca sporządził testamenty, gdzie zostały złożone i gdzie się znajdują. 3. jeżeli spis inwentarza nie został sporządzony, należy we wniosku wskazać majątek, który ma być przedmiotem działu. 3. jeżeli spis inwentarza nie został sporządzony, należy we wniosku wskazać majątek, który ma być przedmiotem działu. jeżeli stwierdzenie nabycia spadku jeszcze nie nastąpiło i nie został sporządzony zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydaje sąd w toku postępowania działowego jeżeli stwierdzenie nabycia spadku jeszcze nie nastąpiło i nie został sporządzony zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydaje sąd w toku postępowania działowego skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd

58 Andrzej Stankiewicz 2012 Umowy dotyczące spadku Zakaz sporządzania umów o spadek po osobie żyjącej, za wyjątkiem: Zakaz sporządzania umów o spadek po osobie żyjącej, za wyjątkiem: -Umowy o zrzeczenie się dziedziczenia Zawarta pomiędzy spadkobiercą ustawowym a spadkodawcą Zawarta pomiędzy spadkobiercą ustawowym a spadkodawcą Forma aktu notarialnego Forma aktu notarialnego Skutek: wyłączenie od dziedziczenia nie tylko spadkobiercy, ale także jego zstępnych, chyba że umówiono się inaczej Skutek: wyłączenie od dziedziczenia nie tylko spadkobiercy, ale także jego zstępnych, chyba że umówiono się inaczej Możliwość uchylenia umowy – forma umowy - akt notarialnego Możliwość uchylenia umowy – forma umowy - akt notarialnego


Pobierz ppt "Andrzej Stankiewicz 2012 Prawo spadkowe Prezentacja stanowi własność autora i może służyć osobom z niej korzystającej tylko do użytku własnego. Prezentacja."

Podobne prezentacje


Reklamy Google