Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

OBIEG WĘGLA w PRZYRODZIE. Zbiorniki węgla.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "OBIEG WĘGLA w PRZYRODZIE. Zbiorniki węgla."— Zapis prezentacji:

1 OBIEG WĘGLA w PRZYRODZIE

2

3

4 Zbiorniki węgla

5

6

7 Cykl pierwszy, krótkookresowy obejmuje wymianę węgla pomiędzy atmosferą a biosferą. W procesie fotosyntezy węgiel jest wiązany w tkankach roślin zielonych. Jego powrót do atmosfery następuje na skutek oddychania roślin i zwierząt oraz w procesie utleniania obumarłej masy organicznej. Pełen cykl trwa do kilkudziesięciu lat, a rocznie w wymianie bierze udział około 150 Gt węgla. Ponieważ biosfera lądowa jest większa niż wodna, podczas sezonu wegetacyjnego półkuli północnej dominuje akumulacja węgla w materii organicznej, a latem półkuli południowej procesy oddychania przeważają i rośnie stężenie CO2 w atmosferze. Wahania w cyklu rocznym sięgają 5 ppm.

8 Fotosynteza Respiracja (oddychanie)

9

10 Istotnym czynnikiem wymiany w tym cyklu jest także biosfera oceaniczna, stanowiąca coś w rodzaju biologicznej pompy. W powierzchniowej warstwie oceanu o grubości około 100 m fitoplankton pobiera dwutlenek węgla i w procesie fotosyntezy przekształca go w tlen i cukry proste. Fitoplankton stanowi jednak dolne piętro łańcucha pokarmowego stworzeń morskich, które w czasie życia wiążą w swych organizmach znaczne ilości węgla organicznego (3 Gt). Pompa biologiczna

11 W oceanie obieg węgla w procesach fotosyntezy i oddychania jest znacznie szybszy niż na lądzie, ponieważ nie występuje faza przetrzymywania węgla w glebie. Węgiel w postaci dwutlenku węgla szybko zwracany jest do obiegu, a jedynie drobny jego ułamek opada na dno oceanu, unika rozkładu i zasila pokłady paliw kopalnych, włączając się w długoterminowy cykl węgla organicznego. Bierze w nim udział również drobna część biosfery lądowej, która uniknęła procesu rozkładu i zwiększyła zasoby paliw kopalnych. Szybkość tego procesu jest obecnie niezmiernie mała, ale w historii Ziemi były okresy, gdy procesy rozpadu obumarłej materii organicznej przebiegały znacznie wolniej niż fotosyntezy i pokłady węgla, ropy naftowej i gazu ziemnego rosły znacznie szybciej. W warunkach naturalnych tylko procesy wietrzenia i erozji prowadzą do przejścia węgla związanego w paliwach kopalnych do innych zbiorników. Człowiek, produkując energię, znacznie przyspieszył ten proces. Zasoby węgla w pokładach paliw kopalnych sięgają 4200 Gt, czyli są pięcioipółkrotnie większe niż zasoby węgla w atmosferze.

12 W trzecim cyklu – długoterminowym związanym z nieorganicznymi związkami węgla – istotną rolę odgrywa ocean. CO2 rozpuszcza się w wodzie tworząc najpierw słaby kwas węglowy, który następnie ulega dysocjacji: CO 2 + H 2 O H 2 CO 3 H + + HCO 3 - 2H + + CO 3 2- Zawarte w wodzie oceanicznej jony wapnia reagują z jonami dwuwęglanu tworząc węglan wapnia: Ca HCO 3 CaCO 3 + H 2 CO 3 W podobny sposób węglan wapnia tworzony jest przez różne organizmy morskie budujące sobie skorupki. Po ich śmierci skorupki te, opadają na dno. Akumulacja węglanu wapnia następuje na dnie stosunkowo płytkich mórz, ponieważ na dużych głębokościach kwasowość wody jest na tyle duża, że węglan wapnia rozpuszcza się zanim dotrze do dna.

13 Wietrzenie wapieni pod wpływem wody deszczowej zawierającej słaby kwas węglowy tworzący się w reakcji wody z dwutlenkiem węgla zawartym w powietrzu: CO 2 + H 2 O H 2 CO 3 prowadzi do powrotu węgla do atmosfery: CaCO 3 + H 2 CO 3 Ca HCO 3 - Węgiel nieorganiczny bierze również udział w cyklu krzemianowo-węglanowym regulującym dostępność jonów wapnia niezbędnych do tworzenia węglanów. W tym cyklu wapienie ulegają przekształceniu w skały metamorficzne, a uwolniony w tym procesie dwutlenek węgla wraca do atmosfery podczas erupcji wulkanicznych.

14 W naturalnym środowisku procesy powstawania i wietrzenie skał metamorficznych są w równowadze. Wzrost temperatury i opadów może przyspieszyć procesy wietrzenia zwiększając dostępność jonów wapnia. Zwiększy to szybkość tworzenia wapieni, zmniejszając stężenie dwutlenku węgla w atmosferze. Cykl węglanowo-krzemianowy uruchamia mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego regulującego globalne zmiany temperatury na Ziemi.

15

16

17

18 Rozpuszczanie dwutlenku węgla w wodzie pH>7 pH<7 wzrost stężenia CO2 zwiększa kwasowość oceanu

19 Rozpuszczanie dwutlenku węgla w wodzie pH>7 pH<7 oceaniczny CO 3 -2 < przyszłego antropogenicznego CO2 dalsza produkcja CO2 spowoduje zmniejszenie zdolności oceanu do jego rozpuszczania, co będzie skutkowało wzrostem zawartości CO2 w atmosferze

20

21

22

23

24

25 Cykl węglanowo - krzemianowy Wulkany są źródłem dwutlenku węgla w atmosferze Dwutlenek węgla jest usuwany z atmosfery w procesie tworzenia skał węglanowych

26 Procesy górotwórcze "faworyzują" ochłodzenie Wypiętrzenie eksponuje skały na wietrzenie Skały węglanowo-krzemowe ulegają wietrzeniu chemicznemu Wapń jest transportowany do oceanów, gdzie organizmy morskie wbudowują go w minerały węglanowe. W wyniku tworzenia węglanów dwutlenek węgla jest usuwany z atmosfery. Wietrzenie skał węglanowych powoduje powrót dwutlenku węgla do atmosfery Cykl węglanowo - krzemianowy

27 Na skutek wędrówki płyt tektonicznych pewna część skał węglanowych jest przesuwaną w głąb Ziemi. Na skutek ciepła uwalnia się dwutlenek węgla Dwutlenek węgla wraca do atmosfery Cykl nie wymaga udziału przyrody ożywionej, ale wymaga wody. Cykl węglanowo - krzemianowy

28

29

30

31

32

33 Globalny cykl węgla w latach 90-tych XX w. Naturalne przepływy pokazano na czarno, antropogeniczne na czerwono. Rys 7.3 z pracy Denmana i in. (2007) opublikowany w: Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, Cambridge University Press, IPCC 2007

34 Dekompozycja materii organicznej resztki roślinne i zwierzęce mineralizacjahumifikacja butwienie (tlenowe) CO2, H2O jony gnicie (beztlenowe) CO2, H2O, H2S, CH4 N2 produkty humifikacji: kwasy fulwowe kwasy huminowe huminy

35 Dekompozycja w środowisku wodnym 1. utlenianie 2. redukcja azotanów 3. redukcja tlenku manganu

36 Dekompozycja w środowisku wodnym 4. redukcja tlenków (wodorotlenków) żelaza 5. redukcja siarczanów 6. metanogeneza

37 METAN

38 Ogólne informacje o metanie Źródła i zbiorniki CH 4 w glebie CH 4 w atmosferze Wnioski

39 Najobficiej obecny gaz śladowy w atmosferze Koncentracja wzrosła ponad dwukrotnie od początku epoki przemysłowej (obecnie ~1700 ppbv) Po CO 2 i H 2 O najobficiej występujący w atmosferze gaz szklarniowy 20 do 30 razy bardziej efektywny gaz szklarniowy niż CO 2

40 Rola CH 4 Pomaga utrzymać odpowiednią ilość OH (hydroxyl) w troposferze Wpływa na koncentrację pary wodnej i O 3 w stratosferze Odgrywa kluczową rolę w przejściu od reaktywnego Cl do mniej reaktywnego HCl w stratosferze Jako gaz szklarniowy wpływa na ocieplenie globalne

41 Rozkład geograficzny CH ppb gradient od bieguna do bieguna, wskazuje na intensywną produkcję w wysokich szerokościach na półkuli północnej

42 Źródła i zbiorniki

43 mokradła termity oceany hydraty Naturalne źródła metanu

44 produkcja energii składowiska odpadów przeżuwacze ścieki pola ryżowe spalanie biomasy inne Antropogeniczne źródła metanu

45 gleby troposfer. OH stratosfera Zbiorniki metanu

46 Atmosferyczny CH 4 jest głównie (70- 80%) pochodzenia biologicznego Produkowany w środowisku beztlenowym, przez anaerobowy rozkład materii organicznej Naturalne i uprawiane pod wodą gleby produkują ~55% emitowanego CH 4 Gleby wyżynne (niezalewane) pochłaniają około ~5% atmosferycznego CH 4

47 Powstawanie metanu w glebie Produkowany w środowisku beztlenowym, przez anaerobowy rozpad i mineralizację materii organicznej: C 6 H 12 O 6 3CO 2 + 3CH 4 (przy niskich stężeniach SO 4 2- and NO 3 - )

48 Powodują je bakterie metanotroficzne Zachodzi w glebach o pH > 4.4 w strefie aerobowej Utlenianie metanu jest aerobowe czynnikiem ograniczającym jest dostępność tlenu W ten sposób powstaje metan na polach ryżowych utlenianie

49 pH i temperatura Powstawanie metanu jest najintensywniejsze przy pH obojętnym Metanotrofy tolerują zmiany pH Produkcja metanu jest najintensywniejsza między 30 a 40 o C Metanotrofy lepiej tolerują zmiany temperatury

50 Pola ryżowe i nawożenie Cel: Większe plony i mniejsza emisja metanu Nawozy organiczne przyspieszają produkcję metanu Redukcja CH 4 przez wprowadzenie siarki (e.g. SO 4 )

51 CH 4 w atmosferze

52 Główne atmosferyczne zbiorniki CH 4 Reakcja z grupą hydroksylową redukuje ~90% CH 4 w troposferze OH powstaje przez fotodysocjację troposferycznego ozonu i pary wodnej OH jest podstawowym utleniaczem wielu troposferycznych zanieczyszczeń (CH 4, CO, NO x ) Ilość CH 4 zależy od poziomu OH i tempa reakcji

53 Źródła OH Powstaje podczas fotodysocjacji ozonu O 3 : O 3 + hv O( 1 D) + O 2 Który z kolei reaguje z parą wodną tworząc dwie grupy OH: O( 1 D) + H 2 O OH + OH (OH powstaje również w stratosferze przez utlenianie CH 4 ze względu na duże stężenie Cl)

54 Zbiorniki OH CH 4 jest usuwany głównie w reakcji: CH 4 + OH CH 3 + H 2 O Stężenie OH nie tylko bezpośrednio wpływa na emisję metanu lecz również przez produkty jego utleniania, zwłaszcza CO Wzrost metanu prowadzi do dodatniego sprzężenia zwrotnego (feedback);

55 Wpływ CH 4 na klimat CH 4 absorbuje promieniowanie podczerwone zwiększa efekt szklarniowy Globalnie ocenia się wpływ metanu na 1.3 o C (cieplej) Dysocjacja CH 4 prowadzi do powstania CO 2 : dodatkowy wpływ na klimat


Pobierz ppt "OBIEG WĘGLA w PRZYRODZIE. Zbiorniki węgla."

Podobne prezentacje


Reklamy Google