Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Najstarsze pisanki – czyli barwione i zdobione jaja, pochodzą z terenów Mezopotamii, zamieszkanej przez starożytny lud Sumerów. Między innymi ten rodzaj.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Najstarsze pisanki – czyli barwione i zdobione jaja, pochodzą z terenów Mezopotamii, zamieszkanej przez starożytny lud Sumerów. Między innymi ten rodzaj."— Zapis prezentacji:

1

2 Najstarsze pisanki – czyli barwione i zdobione jaja, pochodzą z terenów Mezopotamii, zamieszkanej przez starożytny lud Sumerów. Między innymi ten rodzaj wytwórczości wskazywał na ich wyjątkowo zaawansowany rozwój cywilizacyjny.

3 Wykonana z gliny i pokryta szkliwem pisanka ma 4,9 cm wysokości i średnicę 3,9 cm. Zabytek pochodzi z Podhorzec na Ukrainie. Archeolodzy przypuszczają, że powstała między końcem XI a początkiem XIII wieku. W jej wnętrzu zamknięty został kamyk. Jajko zostało znalezione w 1881 r. podczas wykopalisk prowadzonych przez krakowskiego archeologa Teodora Ziemięckiego na grodzisku Pleśnisko.

4 Zwyczaj malowania jajek znany był w czasach cesarstwa rzymskiego, wspominają o nim Owidiusz, Pliniusz Młodszy i Juwenalis. Na ziemiach polskich najstarsze pisanki, pochodzące z końca X wieku, odnaleziono podczas wykopalisk archeologicznych w pozostałościach grodu na opolskiej wyspie Ostrówek. W procesie chrystianizacji pisankę włączono do elementów symboliki wielkanocnej. Obecnie pisanki wykonuje się przed Wielkanocą. Mają symbolizować rodzącą się do życia przyrodę, a w chrześcijaństwie dodatkowo nadzieję wynikającą z wiary w zmartwychwstanie Chrystusa. Zdobione świąteczne jajka to tradycja starsza niż chrześcijaństwo. Pojawiały się u Persów, Chińczyków i Fenicjan. Wzór rysowano na nich roztopionym woskiem, a następnie wkładano je do barwnika – łupin cebuli lub ochry, które nadawały im brunatnoczerwoną barwę.

5 Arabska pisanka z pismem koranicznym

6 Ateny Starożytna Grecja

7 Starożytny Egipt

8 500 lat temu Wschodnia Europa

9 wapienne Polska IX wiek

10 Najstarsza polska pisanka sięga X wieku, a znaleziono ją w czasie wykopalisk na Ostrówku. Jest wykonana niemal tą samą techniką, co współczesne cudeńka tej części regionu śląska Opolskiego.

11  To jeden z najstarszych i najbardziej popularnych symboli. W wyobrażeniach wielu ludów pierwotnych wszechświat był monstrualnym jajem, które uformował wszechmocny i niewidzialny Bóg. Z chaosu wyłoniło się olbrzymie jajo, z którego wykluł się świat.

12  Oznacza nieboskłon, na który składa się siedem sfer.  Zmienione przez Noc jajo wydało Erosa.  Z jaja powstała Ziemia, ze skorupy Niebo.  Także z jaja, jakie zniosła uwiedziona przez Zeusa Leda, wykluli się Dioskurowie, Helena Trojańska i Klitajmestra.

13 W fińskim eposie Kalevala kaczka złożyła sześć złotych jaj i siódme żelazne. Wpadły one do wody, a z okruchów powstały ziemia, niebo, z żółtek wyszło słońce, z białka księżyc, z pstrych plam gwiazdy, a z ciemnych cząstek jajek odpłynęły chmury.

14  U Słowian jajko związane było z kultem boga słońca, było symbolem solarnym, symbolem nowego życia, narodzin.  Było również uważane za potężny amulet przeciw czarom i złym mocom, występowało więc w obrzędach wiosennych i ku czci zmarłych.  Z kultury ludowej, w której jajko pełniło rolę talizmanu zabezpieczającego przed złem lub zaklinacza dobrego, symbolu zdrowia i życia, miłości i płodności wyrósł zwyczaj święcenia wielkanocnych pisanek.  W swej pierwotnej symbolice (jajka zdobione są przed Jarymi Godami, obchodzonymi współcześnie przez rodzimowierców słowiańskich. jajo w mitologii Słowian

15

16 Szlaczki, zygzaczki symbolizują nieskończoność i niepoznawalność wszechświata. Kolory czerwony i biały wyrażały szacunek dla duchów opiekuńczych, Zieleń nawiązuje do odrodzenia przyrody i miłości, która wraz z rodzinnym szczęściem ukryta jest w brązie. Figury geometryczne były znakiem nieskończoności. Elementy solarne odwoływały się do takich wartości jak odrodzenie i wieczność. Praktyka dekorowania skorupki miała spotęgować cudowne własności jajka.

17  Motywy dekoracyjne umieszczone na jajach miały określone znaczenie:  ; róża rozkwitnięta - gwiazda z kropkami w środku = rozwój, wydanie dobrych owoców Liście dębu i czterolistna koniczyna = siła, moc krzyż, kotwica, koło = wiara, nadzieja, miłość

18 Maria Magdalena, która pierwsza ujrzała Chrystusa zmartwychwstałego, pobiegła do domu. Zauważyła, że jajka w jej gospodarstwie zabarwiły się na czerwono. Podzieliła się nimi z apostołami, do których udała się z wiadomością. wg. podania greckiego z Xw. Na pamiątkę zmartwychwstania kolor czerwony stał się symbolem zwycięstwa, radości i dobrych wiadomości. Rumuńskie przysłowie mówi „ kiedy zabraknie czerwonego jajka, to nastąpi koniec świata”. Pierwsi Chrześcijanie w Armeni także barwili jajka na czerwono

19 pisanie woskiem na jajku

20 żółty oznacza urodzaj, ziarno, siłę witalną słońca, oznacza również centrum wszechświata liście brzozy i olchy, kora szakłaka i młodej jabłoni, drewno morwy, suszone kwiaty jaskrów polnych, majówki błotnej, trzciny i rumianku, łuski cebuli igły modrzewiowe

21 radość ze zmartwychwstania marchew dynia

22 miłość, związek małżeński dający początek życiu, biologiczny wymiar życia, krew Chrystusa przelana za ludzi marzanna, kora kruszyny i dębu, olchowe szyszki, owoce czarnego bzu, suszone owoce jagody

23 wytrzymałość, siła oraz symbol cierpliwości, urodzaj ziemi łupiny, korzenie orzecha, igliwie jodły, bardzo ciemny brązowy dawała kora dębu i olchy.

24 niebo, powietrze, symbol zdrowia owoce tarniny

25 płatki ciemnej malwy, czarne jagody, niebieski łączony z barwnikami czerwonymi zapewniał ładne odmiany fioletu symbol żałoby wielkopostnej, a także jej koniec, i czas radości ze zmartwychwstania

26 symbol nadziei, wiosny i rodzącego się życia niektóre trawy, ozimina, liście ziół, w tym głównie pokrzywa i liście barwinka

27 . Elegancji dodawał zewnętrzny połysk kraszanki, dlatego powlekano ją cienką warstwą oliwy.

28  KRASZANKI, KROSZONKI, MALOWANKI, BYCZKI to gotowanie jajka w naturalnym wywarze barwnym

29 BATIKOWA jajko zdobi się wzorami z wosku, a następne całe jajko zanurza się w farbie wschodnie rejony Polski

30 DRAPANKI zafarbowane jaja, na których drapało się wzory ostrym narzędziem – np. nożykiem, brzytwą technika spotykana głównie w Polsce i Austrii

31 OKLEJANKI, NAKLEJANKI są przyozdobione sitowiem, płatkami bzu, skrawkami kolorowego, błyszczącego papieru, tkaniny, również nicią lub włóczką wełnianą itp. na Podlasiu

32 NALEPIANKI Powstaje przez ozdabianie skorupki jajka różnobarwnymi wycinankami z papieru. Huculskie wyróżniają się misternym wzorem plamkowym, przypominającym barwną mozaikę. okolice Krakowa i Łowicza

33 AŻURKI, PISANKI AŻUROWE są wykonywane z wydmuszek jaj kurzych, kaczych, gęsich i strusich. Technika polega na nawiercaniu w skorupce otworów przy pomocy wiertarki i malutkiego wiertła. Wydmuszka z wyciętymi w ten sposób wzorami jest malowana najczęściej farbą akrylową.

34

35 pisać pisanki mogły tylko kobiety mężczyznom nie wolno było wchodzić do pomieszczenia, w którym to robiły gdy któryś wszedł, trzeba było odprawić urok zakochani obdarowywali się pisankami dziewczyna chcąc się podobać, pocierała pisanką część ciała, którą chciała zachwycić chłopaka później pisankę tłukła, rozcierała na proszek skorupkę, która po dodaniu jej do jedzenia miała zapewnić dziewczynie uczucie chłopaka skorupki po poświęconych pisankach zapewniają urodzaj planów W pierwszy dzień Wielkanocy zakopywano jaja w skiby pól i w grządki ogrodów warzywnych, skorupy pisanek rzucano do sadów pod drzewa owocowe. Miało to odstraszyć szkodniki i spowodować obfitość owoców

36  XIX wieczny jubiler z Petersburga Petera Carla Fabergé wykonywał te kunsztowne jaja dla rosyjskiego cara Aleksandra III.  Handlarz złomem z USA kupił na targu staroci złote jajko. Okazało się, że było to jedno z jaj Fabergé, klejnot wart 33 miliony dolarów.  Do czasu wybuchu rewolucji powstały 54 jaja. W 1900 roku klejnoty wystawiono na paryskiej Wystawie Światowej, a jej twórca w dowód uznania otrzymał Legię Honorową

37 Jajko o jajko, Wybitka, stukanie to popularna zabawa wielkanocna polegająca na stukaniu ugotowanymi jajkami. Wygrywa ten, kogo jajko nie popęka. Zwycięstwo ma wróżyć szczęście na przyszłość. Zabawa ta była znana w Polsce już od XV wieku pod nazwą „w waletke” Taczanie jajek, kto dalej zabawa ta polegała na kulaniu jajek. Wygrywa tutaj ten, kto poturla swoje jajko najdalej. Najczęściej tacza się po niewielkiej pochyłości. W pewnej odmianie należało trafić w wcześniej wykopany dołek.

38 Palant, Piłka Palantowa W Grabowie w województwie łódzkim w wtorek wielkanocny obchodzone jest święto palanta i oczywiście prowadzone są rozgrywki w te grę. W wielu regionach Europy zachodniej zachował się zwyczaj, że podczas śniadania rozbija się skorupki jaj monetami, uderzając jajkiem o jajko czy jajkiem o czoło.

39 Wielkanocnym zwyczajem, który wiąże się z pradawnym wierzeniem w słońce tańczące na niebie u progu wiosny, jest wrzucanie tzw. tańczącego jaja do źródła. Zbijak – dwie osoby stoją naprzeciwko siebie i rzucają jakiem w swoją stronę. Po każdym złapanym rzucie oddalają się od siebie o krok. Wygrywa ta para, która odejdzie od siebie na największą odległość.

40 Wszystko za sprawą emeryta Volkera Krafta, który w 1965 roku wymarzył sobie barwne, wielkanocne drzewo i od ponad pół wieku – wraz z żoną i córką – dokładał wszelkich starań, by owo marzenie spełnić. Zaczynał skromnie, od 18 pisanek. W tym roku na jabłonce zawisła rekordowa liczba 10 tysięcy dekorowanych różnymi technikami jaj. Umieszczenie na drzewie wszystkich ozdób zajęło rodzinie Kraftów 3 tygodnie.

41

42 drapane

43 pisane woskiem

44 zdobione sitowiem

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82

83

84

85

86

87

88

89

90

91

92

93

94

95

96

97  smocze jaja

98

99

100

101 Frywolitka

102

103

104 wesołych świąt! pa, pa…

105


Pobierz ppt "Najstarsze pisanki – czyli barwione i zdobione jaja, pochodzą z terenów Mezopotamii, zamieszkanej przez starożytny lud Sumerów. Między innymi ten rodzaj."

Podobne prezentacje


Reklamy Google