Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

ETYCZNE ZASADY POSTĘPOWANIA Z PACJENTAMI W ŚPIĄCZCE I STANACH WEGETATYWNYCH ks. dr Andrzej Muszala, Międzywydziałowy Instytut Bioetyki Papieskiej Akademii.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "ETYCZNE ZASADY POSTĘPOWANIA Z PACJENTAMI W ŚPIĄCZCE I STANACH WEGETATYWNYCH ks. dr Andrzej Muszala, Międzywydziałowy Instytut Bioetyki Papieskiej Akademii."— Zapis prezentacji:

1 ETYCZNE ZASADY POSTĘPOWANIA Z PACJENTAMI W ŚPIĄCZCE I STANACH WEGETATYWNYCH ks. dr Andrzej Muszala, Międzywydziałowy Instytut Bioetyki Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie.

2 ETYCZNE ZASADY POSTĘPOWANIA Z PACJENTAMI W ŚPIĄCZCE I STANACH WEGETATYWNYCH 1.Ustalenie pojęć 2.Kryteria oceny moralnej 3.Zasady etyczne odniesienia do pacjentów w stanach terminalnych 4.Problem etyczny odstąpienia od uporczywej terapii 5.Zasady odniesienia rodziny i kapelana do osoby w stanie wegetatywnym

3 1.Ustalenie pojęć a. Śmierć mózgowa (Śpiączka nieodwracalna) (koma; fr. coma dépassé, ang. irreversible coma). brak przytomności brak przytomności brak oddychania brak oddychania brak czynności elektrycznej mózgu przy zachowanej funkcji hemodynamicznej serca brak czynności elektrycznej mózgu przy zachowanej funkcji hemodynamicznej serca

4 1968 r. (Uniwersytet Harvarda) – definicja śmierci mózgowej brak czynności elektrycznej brak czynności elektrycznej mózgu (tzw. płaskie EEG) mózgu (tzw. płaskie EEG) brak reakcji na bodźce zewnętrzne i brak spontanicznych odruchów (brak reakcji źrenic na światło, brak odruchu rogówkowego, brak jakichkolwiek reakcji na ból, brak odruchów wymiotnych i kaszlowych) brak reakcji na bodźce zewnętrzne i brak spontanicznych odruchów (brak reakcji źrenic na światło, brak odruchu rogówkowego, brak jakichkolwiek reakcji na ból, brak odruchów wymiotnych i kaszlowych) brak ruchów ciała brak ruchów ciała brak funkcji pnia mózgu (a w konsekwencji brak oddechu i akcji serca) brak funkcji pnia mózgu (a w konsekwencji brak oddechu i akcji serca)

5 b. Stan wegetatywny utrata wyższych funkcji mózgu, głównie świadomości utrata wyższych funkcji mózgu, głównie świadomości zachowane niektóre funkcje pnia mózgu (chory może bezwiednie otwierać i zamykać oczy, zapadać w sen zachowane niektóre funkcje pnia mózgu (chory może bezwiednie otwierać i zamykać oczy, zapadać w sen w zapisie elektroencefalograficznym (EEG) może być obserwowana słaba aktywność elektryczna kory mózgowej; w zapisie elektroencefalograficznym (EEG) może być obserwowana słaba aktywność elektryczna kory mózgowej; Spontaniczna akcja serca Spontaniczna akcja serca Oddychanie samodzielne Oddychanie samodzielne

6 Przyczyny stanu wegetatywnego mechaniczny uraz głowy (np. wskutek upadku z dużej wysokości) mechaniczny uraz głowy (np. wskutek upadku z dużej wysokości) niedotlenienie mózgu (np. wskutek chwilowego zatoru). niedotlenienie mózgu (np. wskutek chwilowego zatoru).

7 W przypadku braku powrotu świadomości po kilku lub kilkunastu miesiącach stan wegetatywny może przerodzić się w tzw. przetrwały stan wegetatywny. W przypadku braku powrotu świadomości po kilku lub kilkunastu miesiącach stan wegetatywny może przerodzić się w tzw. przetrwały stan wegetatywny. Prawdopodobieństwo kilkunastoletniego przeżycia w przetrwałym stanie wegetatywnym jest niezwykle małe, aczkolwiek się zdarza. Prawdopodobieństwo kilkunastoletniego przeżycia w przetrwałym stanie wegetatywnym jest niezwykle małe, aczkolwiek się zdarza. Salvatore Crisafulli Salvatore Crisafulli (w przetrwałym stanie wegetatywnym od roku 2003) z bratem Pietro

8 Najczęstszy błąd W środkach masowego przekazu i mowie potocznej używa się terminu śpiączka na określenie przetrwałego stanu wegetatywnego W środkach masowego przekazu i mowie potocznej używa się terminu śpiączka na określenie przetrwałego stanu wegetatywnego Postulat: Postulat: Określanie precyzyjne stanu śmierci jako śmierci mózgowej lub stanu komy (rezygnacja ze słowa śpiączka) Określanie precyzyjne stanu śmierci jako śmierci mózgowej lub stanu komy (rezygnacja ze słowa śpiączka) Określenie stanu wegetatywnego jako stanu śpiączki Określenie stanu wegetatywnego jako stanu śpiączki

9 c. Stan (zespół) zamknięcia pacjent robi wrażenie nieświadomego, jego ciało jest bezwładne, lecz w istocie wie on, co dzieje się wokół niego, rozpoznaje osoby, miejsca, słyszy mówione do niego słowa, ale sam nie może kontaktować się z otoczeniem, wskutek czego uznaje się go za nieprzytomnego. pacjent robi wrażenie nieświadomego, jego ciało jest bezwładne, lecz w istocie wie on, co dzieje się wokół niego, rozpoznaje osoby, miejsca, słyszy mówione do niego słowa, ale sam nie może kontaktować się z otoczeniem, wskutek czego uznaje się go za nieprzytomnego. Czasem chory usiłuje się Czasem chory usiłuje się komunikować z otoczeniem przy pomocy ruchów gałek ocznych bądź powiek. Terry Wallis wybudzony po 19 latach w stanie zamknięcia

10 d. Stan minimalnej świadomości trudny do zdiagnozowania, polega na okresowej obecności świadomości różnego stopnia. trudny do zdiagnozowania, polega na okresowej obecności świadomości różnego stopnia.

11 2. Kryteria oceny moralnej Etyka (gr. éthos – obyczaj, zwyczaj) - nauka filozoficzna, która ustala normy i reguły ludzkiego. Etyka (gr. éthos – obyczaj, zwyczaj) - nauka filozoficzna, która ustala normy i reguły ludzkiego. Wielość systemów etycznych Wielość systemów etycznych Zasady hipokratejsko-personalisyczne Zasady hipokratejsko-personalisyczne i chrześcijańskie

12 Zasady personalistyczne (gr. persona – osoba) (gr. persona – osoba) Osoba ludzka i jej integralne dobro Osoba ludzka i jej integralne dobro jest podstawowym kryterium etyki Dobro osoby ludzkiej jest pojęte całościowo Dobro osoby ludzkiej jest pojęte całościowo Osoba ludzka jest zasadą, podmiotem i celem wszystkich urządzeń społecznych (KDK 25) Osoba ludzka jest zasadą, podmiotem i celem wszystkich urządzeń społecznych (KDK 25)

13 Pacjent znajdujący się w stanie terminalnym i jego dobro jest celem działalności medycznej Pacjent znajdujący się w stanie terminalnym i jego dobro jest celem działalności medycznej Przysięga Hipokratesa: Przysięga Hipokratesa: Nikomu, nawet na żądanie, nie dam śmiercionośnej trucizny, ani nikomu nie będę jej doradzał (…). Nikomu, nawet na żądanie, nie dam śmiercionośnej trucizny, ani nikomu nie będę jej doradzał (…). Do jakiegokolwiek wejdę domu, wejdę doń dla pożytku chorych, nie po to, żeby świadomie wyrządzać krzywdę lub szkodzić w inny sposób (…). Do jakiegokolwiek wejdę domu, wejdę doń dla pożytku chorych, nie po to, żeby świadomie wyrządzać krzywdę lub szkodzić w inny sposób (…).

14 3. Zasady etyczne odniesienia do pacjentów w stanach terminalnych a)W śmierci mózgowej: człowiek przeszedł już człowiek przeszedł już granicę życia i śmierci jego ciału przypisuje się status zwłok jego ciału przypisuje się status zwłok Lekarz nie ma wtedy obowiązku dalszej kontynuacji terapii, która staje się wówczas nieuzasadniona Lekarz nie ma wtedy obowiązku dalszej kontynuacji terapii, która staje się wówczas nieuzasadniona

15 GŁOS KOŚCIOŁA: Osobę uznaje się za zmarłą, gdy doznała nieodwracalnej utraty wszelkiej zdolności utrzymania czynności ustrojów integracyjnych i koordynacyjnych - tak fizycznych, jak i umysłowych. Śmierć stwierdza się gdy: 1. nastąpiło ostateczne zahamowanie czynności serca i oddechu; lub 2. stwierdzono nieodwracalne ustanie wszelkiej czynności mózgu. Osobę uznaje się za zmarłą, gdy doznała nieodwracalnej utraty wszelkiej zdolności utrzymania czynności ustrojów integracyjnych i koordynacyjnych - tak fizycznych, jak i umysłowych. Śmierć stwierdza się gdy: 1. nastąpiło ostateczne zahamowanie czynności serca i oddechu; lub 2. stwierdzono nieodwracalne ustanie wszelkiej czynności mózgu. (Papieska Akademia Nauk, Deklaracja o sztucznym przedłużaniu życia i dokładnym ustaleniu momentu śmierci). (Papieska Akademia Nauk, Deklaracja o sztucznym przedłużaniu życia i dokładnym ustaleniu momentu śmierci).

16 b. Zasady etyczne odniesienia do pacjenta w stanie wegetatywnym Pacjent w takim stanie jest osobą żywą, a jedynie nieświadomą Pacjent w takim stanie jest osobą żywą, a jedynie nieświadomą Wymagane jest stosowanie normalnego trybu leczenia przy zastosowaniu proporcjonalnych środków leczenia Wymagane jest stosowanie normalnego trybu leczenia przy zastosowaniu proporcjonalnych środków leczenia Środki proporcjonalne: Środki proporcjonalne: ogólnodostępne, używane standardowo w tych przypadkach, ogólnodostępne, używane standardowo w tych przypadkach, nie związane z niewspółmiernymi nie związane z niewspółmiernymi utrudnieniami, cierpieniami oraz wydatkami) odżywianie odżywianie podawanie leków podawanie leków transfuzja krwi transfuzja krwi

17 c. Zasady etyczne odniesienia do pacjenta w zespole zamknięcia lekarza, jak i cały personel medyczny obowiązują te same zasady postępowania, co w przypadku każdego pacjenta świadomego. lekarza, jak i cały personel medyczny obowiązują te same zasady postępowania, co w przypadku każdego pacjenta świadomego. leczenie proporcjonalne leczenie proporcjonalne wszelka opieka medyczną wszelka opieka medyczną i pielęgnacyjna, tak jak wobec i pielęgnacyjna, tak jak wobec każdego chorego. każdego chorego. Niedopuszczalne etycznie byłoby zastosowanie wobec pacjenta jakiejkolwiek formy skrócenia życia. Niedopuszczalne etycznie byłoby zastosowanie wobec pacjenta jakiejkolwiek formy skrócenia życia.

18 4. Odstąpienie od uporczywej terapii Uporczywa terapia (terapia nieefektywna) – forma aktywności medycznej stosowana w sytuacji, kiedy proces chorobowy osiągnął punkt, w którym proponowana interwencja lecznicza przestaje służyć dobru pacjenta. Uporczywa terapia (terapia nieefektywna) – forma aktywności medycznej stosowana w sytuacji, kiedy proces chorobowy osiągnął punkt, w którym proponowana interwencja lecznicza przestaje służyć dobru pacjenta.

19 Zasady: Nie trzeba (choć można) stosować środków nieproporcjonalnych, tzn. bardzo kosztownych, ryzykownych, trudno dostępnych i których użycie nie przynosi znacznej poprawy chorego Nie trzeba (choć można) stosować środków nieproporcjonalnych, tzn. bardzo kosztownych, ryzykownych, trudno dostępnych i których użycie nie przynosi znacznej poprawy chorego Należy zawsze stosować środki proporcjonalne (ogólnodostępne, powszechnie stosowane itp.). Należy zawsze stosować środki proporcjonalne (ogólnodostępne, powszechnie stosowane itp.). W stanach terminalnych połączonych z wielkim cierpieniem i bólem winno stosować się środki znieczulające (nawet, gdyby powodowały utratę świadomości i nawet gdyby pośrednio spowodowały przyśpieszenie śmierci chorego). W stanach terminalnych połączonych z wielkim cierpieniem i bólem winno stosować się środki znieczulające (nawet, gdyby powodowały utratę świadomości i nawet gdyby pośrednio spowodowały przyśpieszenie śmierci chorego).

20 Można stosować sedację (uspokojenie polekowe, które ogranicza świadomość pacjenta, powoduje utratę przytomności lub głęboki sen) Można stosować sedację (uspokojenie polekowe, które ogranicza świadomość pacjenta, powoduje utratę przytomności lub głęboki sen) Warunki: Warunki: zgoda pacjenta zgoda pacjenta zagwarantowanie zagwarantowanie dopełnienia przez niego osobistych obowiązków życiowych Należy uszanować wolę chorego, który chce do końca swego życia zachować niezmąconą świadomość, mimo doznawanych bolesnych skutków choroby. Należy uszanować wolę chorego, który chce do końca swego życia zachować niezmąconą świadomość, mimo doznawanych bolesnych skutków choroby.

21 Gdy zagraża śmierć, której nie da się uniknąć, wolno w sumieniu podjąć zamiar nie korzystania z leczenia. Gdy zagraża śmierć, której nie da się uniknąć, wolno w sumieniu podjąć zamiar nie korzystania z leczenia. Człowiek ma prawo do śmierci we własnym domu, otoczony gronem najbliższej rodziny; Człowiek ma prawo do śmierci we własnym domu, otoczony gronem najbliższej rodziny; Kościół katolicki wzywa do świadomego i pełnego przygotowania się i przeżycia śmierci. Kościół katolicki wzywa do świadomego i pełnego przygotowania się i przeżycia śmierci.

22 Różnica między eutanazją a zaniechaniem uporczywej terapii Cel zaniechania uporczywej terapii – zapewnienie choremu godnych warunków umierania, kiedy śmierć w bliskim czasie jest nieuchronna i nie można jej zapobiec. Cel zaniechania uporczywej terapii – zapewnienie choremu godnych warunków umierania, kiedy śmierć w bliskim czasie jest nieuchronna i nie można jej zapobiec. Jest to postawa szacunku dla śmierci naturalnej i nie zakłócaniem jej działaniami nieuzasadnionymi. Jest to postawa szacunku dla śmierci naturalnej i nie zakłócaniem jej działaniami nieuzasadnionymi. Eutanazja jest negowaniem Eutanazja jest negowaniem szacunku dla śmierci naturalnej i zastąpieniem jej śmiercią sztucznie wywołaną.

23 5. Zasady odniesienia rodziny i kapelana do osoby w stanie wegetatywnym Rodzina: Rodzina: obecność przy łóżku pacjenta w stanie wegetatywnym obecność przy łóżku pacjenta w stanie wegetatywnym duchowe towarzyszenie. duchowe towarzyszenie. Próby kontaktu poprzez mówienie Próby kontaktu poprzez mówienie do niego, gesty (uchwycenie ręki, uśmiech), rozumieniu jego potrzeb.

24 Rola kapelana Zapewnienie ciągłości opieki duchowej i religijnej Zapewnienie ciągłości opieki duchowej i religijnej Wsparcie modlitewne Wsparcie modlitewne Posługa sakramentalna Posługa sakramentalna Wsparcie rodziny Wsparcie rodziny

25 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ ETYCZNE ZASADY POSTĘPOWANIA Z PACJENTAMI W ŚPIĄCZCE I STANACH WEGETATYWNYCH ks. dr Andrzej Muszala DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ !


Pobierz ppt "ETYCZNE ZASADY POSTĘPOWANIA Z PACJENTAMI W ŚPIĄCZCE I STANACH WEGETATYWNYCH ks. dr Andrzej Muszala, Międzywydziałowy Instytut Bioetyki Papieskiej Akademii."

Podobne prezentacje


Reklamy Google