1.  Prawa rzeczowe służące zabezpieczeniu wierzytelności; odmiennie niż inne ograniczenia prawa rzeczowe nie służą korzystaniu z nieruchomości  Akcesoryjny.

Slides:



Advertisements
Podobne prezentacje
Kredyt hipoteczny od A do Z
Advertisements

WYPŁATY NALEŻNOŚCI DLA PRZEDSIĘBIORCÓW
Hipoteka i zastaw – zabezpieczenia wierzytelności
Spółka Cywilna Zagadnienia ogólne.
Dr hab. Fryderyk Zoll, prof. UJ
Jerzy Olszewski, Notariusz
PAPIERY WARTOŚCIOWE.
Przekształcenie użytkowania wieczystego we własność Kwestię tę reguluje ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu użytkowania wieczystego we własność
Wykonanie zobowiązań. Zaliczenie świadczenia
Ograniczone prawa rzeczowe Użytkowanie
SPÓŁKI CYWILNE – art. 860 – 875 k.c.
Elementy prawa cywilnego
Własność prawa rzeczowe
PRZEDMIOT PRAW RZECZOWYCH
Pojęcie własności Ograniczone prawa rzeczowe
Postępowanie zabezpieczające Materiały pomocnicze Prawo egzekucyjne
ŹRÓDŁA PRAWA CYWILNEGO
§ 2. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Prawo spadkowe [prawo stacjonarne jednolite magisterskie] (WZPiNoS KUL, rok IV, semestr VIII [letni], grupa 3 [2014/2015]) Ćwiczenia 13 ( r.)
Mgr Sabina Wencel Podstawy prawa handlowego
Mgr Sabina Wencel WSP gr.4
Mgr Robert Drożdż Zawieranie i wykonywanie umów. Forma czynności prawnych – rygory niezachowania formy Rygor dowodowy – ad probationem (art. 73 § 1 i.
Podział rzeczy quoad usum
PRZEDMIOT PRAW RZECZOWYCH
FORMA CZYNNOŚCI PRAWNYCH
Bezpodstawne wzbogacenie Kazusy. Ewa D. kupiła od Grażyny W. za pośrednictwem internetowego portalu aukcyjnego książkę za 50 zł, za którą zapłaciła przelewem.
OCHRONA WŁASNOŚCI I OCHRONA POSIADANIA Literatura:
1 BANKOWOŚĆćwiczenia 3 UNIWERSYTET WARSZAWSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Działalność kredytowo-pożyczkowa banków Marcin Ignatowski Warszawa 2013.
Podstawy prawa cywilnego
Umowa przedwstępna (pactum de contrahendo). art. 389 § 1 k.c.: Umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ Z TYTUŁU RĘKOJMI ZA WADY FIZYCZNE I PRAWNE Mocą art. 52 ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta uchylono ustawę z dnia 2.
ZASTAW Literatura: red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Zarys prawa cywilnego, Warszawa 2014 red. E Gniewek, Kodeks Cywilny. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa.
Księgi wieczyste hipoteka. Zupełny odpis KW.
SŁUŻEBNOŚCI Literatura: red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Zarys prawa cywilnego, Warszawa 2014 red. E Gniewek, Kodeks Cywilny. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa.
PRAWA RZECZOWE - pojęcie, charakter, przedmiot. w znaczeniu przedmiotowym - prawo rzeczowe oznacza zbiór przepisów regulujących formy korzystania z rzeczy,
PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO Mgr. Agnieszka Kwiecień-Madej
Ochrona posiadania.
Księgi wieczyste.
Prawo cywilne i handlowe – zajęcia nr 4
UMOWA KOMISU Literatura:
Prowadzący: dr Joanna Kuźmicka-Sulikowska
UMOWA POŻYCZKI Literatura:
Ochrona własności.
Prawo cywilne z umowami w adm 2 Podmioty. Udział w obrocie gospodaczym
Ograniczone prawa rzeczowe
Przedmioty stosunku cywilnoprawnego
Prawo cywilne z umowami w adm.3 Składanie oświadczeń woli
UMOWA SPEDYCJI Literatura:
Ustroje majątkowe w małżeństwie.
UMOWA KREDYTU Literatura:
Wspólność majątku spadkowego i dział spadku
Mgr Agnieszka Kwiecień-Madej PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO
Potrącanie wierzytelności
PRAWA RZECZOWE - pojęcie, charakter, przedmiot
SKARGA PAULIAŃSKA Literatura:
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawy prawa cywilnego
Sprzedaż nieruchomości obciążonej hipoteką
Zmiana treści hipoteki.
mgr Małgorzata Dziwoki
Przelew.
ograniczone prawa rzeczowe
Umowa Komisu Dorota Wieczorkowska
Ogólne wiadomości o prawie rzeczowym
Gwarancja bankowa Dorota Wieczorkowska
Zmiana wierzyciela i dłużnika
Agnieszka Kwiecień-Madej
HIPOTEKA Zajęcia nr 3 – NSP (W).
Agnieszka Kwiecień-Madej
ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA DŁUGI SPADKOWE
Zapis prezentacji:

1

 Prawa rzeczowe służące zabezpieczeniu wierzytelności; odmiennie niż inne ograniczenia prawa rzeczowe nie służą korzystaniu z nieruchomości  Akcesoryjny charakter – powiązanie z wierzytelnością  Zastawca oraz dłużnik hipoteczny może, lecz nie musi być jednocześnie dłużnikiem osobistym  Hipoteka co do zasady obciąża prawo własności nieruchomości, zastaw – rzeczy ruchome  Skuteczność wobec każdoczesnego właściciela rzeczy  Szczególna pozycja wierzyciela rzeczowego wobec innych wierzycieli 2

Przepisy regulujące hipotekę - ustawa o księgach wieczystych i hipotece – dalej KWU - uzupełniająco przepisy ogólne o ograniczonych prawach rzeczowych – o ile KWU nie wprowadza rozwiązań odmiennych (art. 244 § 2 k.c.) 3

Charakter prawny hipoteki -ograniczone prawo rzeczowe o charakterze akcesoryjnym – służy zabezpieczeniu wierzytelności (art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 79, art. 94 KWU) -Inaczej niż w przypadku ograniczonych praw rzeczowych o charakterze samoistnym uprawnienia właściciela do posiadania, korzystania i rozporządzania nieruchomością nie zostają ograniczone (art. 72 KWU) – musi on jednak liczyć się z możliwością ponoszenia odpowiedzialności ze swojej rzeczy (utraty rzeczy) 4

5 wierzyciel hipoteczny = wierzyciel osobisty Właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką nie musi (choć może) być jednocześnie dłużnikiem osobistym – dotyczy to zarówno momentu ustanowienia hipoteki jak i zdarzeń późniejszych (zmiany właściciela) - art. 65 ust. 1, art. 72 KWU. dłużnik o. dłużnik rz. = właściciel

6 -wierzyciel hipoteczny może dochodzić swojej należności z nieruchomości z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela – art. 65 ust. 1 KWU, -zasada ta nie jest bezwzględna – zob. art KPC wierzyciel hipoteczny = wierzyciel osobisty dłużnik rz. = właściciel wierzyciel osobisty (2) wierzyciel osobisty (3) wierzyciel osobisty (x) dłużnik o.

7 art KPC § 1. Z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności: 1) koszty egzekucyjne, 2) należności alimentacyjne, 3) należności za pracę za okres 3 miesięcy do wysokości najniższego wynagrodzenia za pracę określonego w odrębnych przepisach oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu dłużnika, 4) należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim, 5) należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu, (…) 9) należności wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję, 10) inne należności. (…)

8 Powstanie hipoteki hipoteka umowna (art. 65 KWU) hipoteka przymusowa (art. 109 i n. KWU) – m. in. tytuł wykonawczy, postanowienie o zabezpieczeniu

9 -W przypadku hipoteki umownej stronami umowy są właściciel nieruchomości (dłużnik osobisty bądź osoba trzecia) i wierzyciel -Oświadczenie właściciela musi zostać złożone w formie aktu notarialnego (art. 245 § 2 zd. 2 k.c.) – nie dotyczy to hipoteki ustanawianej na rzecz banku w związku z udzieleniem kredytu, gdzie wystarczająca jest forma pisemna oświadczenia właściciela (art. 95 pr.bank.) -Suma hipoteki – oznaczana w umowie; ma zabezpieczać nie tylko roszczenie główne (np. zwrot kapitału kredytu) lecz również dalsze roszczenia (w tym odsetki, koszty postępowania sądowego i egzekucyjnego) – art. 68 KWU -Do powstania hipoteki konieczny jest wpis w księdze wieczystej (wpis konstytutywny) – dot. to zarówno hipoteki umownej, jak i przymusowej – art. 67 KWU Powstanie hipoteki c.d.

10 Przedmiot hipoteki: a)Nieruchomość (prawo własności nieruchomości), b)Hipoteka łączna (jedna hipoteka na dwóch lub więcej nieruchomościach) c)Użytkowanie wieczyste – wraz z budynkami i urządzeniami stanowiącymi własność użytkownika wieczystego d)Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu e)Część ułamkowa nieruchomości współwłaściciela lub udział we wspólności praw z lit. c i d – udział we współwłasności ułamkowej, a nie łącznej. f)Wierzytelność zabezpieczona hipoteką

11 Hipoteka na wierzytelności hipotecznej Wierzyciel 2 Wierzyciel (a zarazem dłużnik) Właściciel nieruchomości – dłużnik rzeczowy

12 Wierzytelność zabezpieczona hipoteką -wierzytelność pieniężna -można zabezpieczyć wierzytelność, która dopiero ma powstać (wierzytelność przyszłą), jak również kilka wierzytelności z różnych stosunków prawnych przysługujących jednemu wierzycielowi -strony określają w umowie sumę hipoteki która limituje odpowiedzialność dłużnika – odpowiedzialności tej nie wyznacza zatem wysokość wierzytelności istniejąca w momencie powstania hipoteki -kilka wierzytelności na rzecz różnych podmiotów – wspólne przedsięwzięcie – administrator hipoteki

13 -wierzyciel musi się legitymować tytułem wykonawczym (przede wszystkim prawomocny wyrok zaopatrzony w klauzulę wykonalności) -gdy właściciel nie jest dłużnikiem osobistym egzekucja jest ograniczona do oznaczonej nieruchomości, -przedawnienie roszczenia zabezpieczonego hipoteką nie wyłącza możliwości zaspokojenia się z przedmiotu hipoteki (nie dot. świadczeń ubocznych, w szczególności odsetek) – art. 77 KWU -w toku egzekucji dochodzi do zbycia nieruchomości – uzyskana kwota służy zaspokojeniu wierzyciela hipotecznego Zaspokojenie z nieruchomości obciążonej hipoteką

14 Kazus 1 B przysługuje wobec A wierzytelność w wysokości zł zabezpieczona w całościhipoteką na nieruchomości należącej do A. Natomiast C jest wierzycielem A z tytułu umowypożyczki na kwotę zł. Obie wierzytelności są wymagalne. Dochodzi do egzekucji sądowej, w której nieruchomość zostaje sprzedana, a do podziału między wierzycieli pozostaje kwota zł. A nie ma żadnego innego majątku. Ile dostanie B, a ile C?

15 Kazus 2 Zarówno B jak i C posiadają wierzytelność zabezpieczoną hipoteką na nieruchomości należącej do A, przy czym obie wierzytelności wynoszą po zł. Nieruchomość zostaje zbyta w toku postępowania egzekucyjnego, a do podziału pomiędzy B i C pozostaje kwota zł. W jakim zakresie zostaną zaspokojeni B i C?

16 Kazus 3 A zaciągnął w banku X kredyt na zakup domu w wysokości zł. Na zabezpieczenie wierzytelności kredytowych banku A ustanowił hipotekę na swojej nieruchomości, przy czym sumę hipoteki określono na kwotę zł, która to kwota miała obejmować zwrot kapitału kredytu, odsetki oraz ewentualne koszty postępowania służącego wyegzekwowaniu zwrotu kredytu. Oświadczenie właściciela o ustanowieniu hipoteki zostało złożone w formie zwykłej pisemnej. Hipoteka została wpisana do księgi wieczystej. A nie spłacił kredytu, wobec czego bank X chce zaspokoić się z przedmiotu hipoteki. W międzyczasie A sprzedał jednak nieruchomość na rzecz B. 1.Czy forma oświadczenia właściciela w przedmiocie ustanowienia hipoteki była prawidłowa? 2.Czy strony mogły określić sumę hipoteki na kwotę wyższą niż wysokość udzielonego kredytu? 3.Czy umowa sprzedaży nieruchomości na rzecz B jest ważna? 4.Kto jest obecnie dłużnikiem banku i z jakiego tytułu? 5.W jaki sposób bank może ewentualne dochodzić zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką?

Zastaw zwykły (ręczny ) rejestrowy ustawowy skarbowy 17

18 Zastaw zwykły -uregulowany w art. 306 i n. k.c. -przedmiotem zastawu są co do zasady rzeczy ruchome oznaczone co do tożsamości; możliwy jest także zastaw na prawach -charakter akcesoryjny – służy zabezpieczeniu wierzytelności i jest z nią związany -zastawca (właściciel rzeczy) – zastawnik (wierzyciel) -skuteczny wobec każdoczesnego właściciela, por. art. 311 k.c. -pierwszeństwo przed innymi wierzycielami osobistymi zastawcy -umowa między właścicielem rzeczy a wierzycielem ma mieć formę pisemną z datą pewną – gdy nie dochowa się tej formy zastaw jest nieskuteczny wobec innych wierzycieli (forma ad eventum)

19 Zastaw zwykły cd. -dla ustanowienia zastawu konieczne jest wydanie rzeczy zastawnikowi -pierwszeństwo zastawu ustanowionego później (art. 310 k.c.) -Przeniesienie wierzytelności zabezpieczonej zastawem pociąga za sobą przeniesienie zastawu - art. 323 k.c. -podobnie jak w przypadku hipoteki, zaspokojenie wierzyciela następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym (art. 312 k.c.)

20 Zastaw rejestrowy -uregulowany w ustawie o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów -odmiennie niż w przypadku zastawu rejestrowego nie ma konieczności przekazywania przedmiotu zastawu zastawnikowi – dla powstania zastawu konieczny jest natomiast wpis w rejestrze zastawów -w przypadku zastawu rejestrowego obok zaspokojenia wierzyciela w drodze postępowania egzekucyjnego możliwe są również inne sposoby realizacji wierzytelności – zbycie przedmiotu zastawu w drodze przetargu publicznego bądź niekiedy również przejęcie przedmiotu na własność przez zastawnika (np. w przypadku rzeczy powszechnie występujących w obrocie towarowym)

21 Zastaw ustawowy -zastaw ustawowy powstaje z mocy samego prawa (na podstawie ustawy) -występuje w ramach niektórych regulacji kodeksu cywilnego – np. art. 432 k.c. (zastaw na zwierzęciu wyrządzającym szkodę), art. 670 k.c. (zastaw na rzeczach najemcy) -do zastawu ustawowego znajdują zastosowanie przepisy o zastawie zwykłym na rzeczach ruchomych

22 Zastaw skarbowy -uregulowany w ordynacji podatkowej -służy zabezpieczeniu należności podatkowych – obciąża rzeczy ruchome oraz zbywalne prawa majątkowe podatnika (bądź stanowiące współwłasność łączną podatnika i jego małżonki), o ile wartość danej rzeczy lub prawa wynosi co najmniej zł (kwota zmienna) -do powstania zastawu konieczny jest wpis do rejestru zastawów skarbowych

23 Kazus 4 A ustanowił na swoim samochodzie zastaw na rzecz B. Ustanowienie zastawu miało służyć zabezpieczenia wierzytelności, którą B miał wobec C. Umowa została zawarta w formie pisemnej z datą pewną. W dniu zawarcia umowy A wydał samochód B. Obecnie toczy się postępowanie egzekucyjne przeciwko A, którego uczestnikami są B (zastawnik) i D (wierzyciel osobisty A). 1.Czy A mógł ustanowić zastaw na rzecz B, mimo że nie był jego dłużnikiem osobistym? 2. O jakim zastawie jest mowa w niniejszym kazusie – zwykłym, rejestrowym, ustawowym czy skarbowym? 3. Czy zastaw został skutecznie ustanowiony? 4. Komu przysługuje pierwszeństwo w zaspokojeniu się z przedmiotu zastawu w postępowaniu egzekucyjnym?