Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Substancje uzależniające Marta Skowrońska

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Substancje uzależniające Marta Skowrońska"— Zapis prezentacji:

1 Substancje uzależniające Marta Skowrońska

2 Podsumowanie  Wprowadzenie  Etanol  Farmakokinetyka  Działanie  Uzależnienie i leczenie  Epidemiologia narkomanii  Opiaty  Konopie  Stymulanty  Kokaina  Amfetaminy  Psychodysleptyki  LSD, psylocybina, meskalin  Ecstasy, fencyklidyna  Inhalanty

3 Uzależnienie (ICD-10)  „Kompleks zjawisk fizjologicznych, behawioralnych i poznawczych, wśród których przyjmowanie substancji dominuje nad innymi zachowaniami, które miały uprzednio dla pacjenta większą wartość.”  Co najmniej 3 występują łącznie  Głód narkotyku  Trudności w kontrolowaniu przyjmowania  Fizjologiczny stan abstynencyjny  Tolerancja  Zaniedbanie innych zainteresowań  Nadużywanie mimo wiedzy o szkodliwości

4 Definicje  Tolerancja  Wytworzenie przez organizm mechanizmów osłabiających działanie substancji  Zespół abstynencyjny  Zespół objawów po odstawieniu wynikający z przewagi mechanizmów przystosowawczych przy braku działania narkotyku  Uzależnienie fizyczne  Tolerancja + somatyczne objawy abstynencyjne  Uzależnienie psychicze  Tolerancja + psychiczne objawy abstynencyjne (głód narkotyku)

5 Układ nagrody Endorfiny ACh GABA Glu DA 5-HT

6 Podsumowanie  Wprowadzenie  Etanol  Farmakokinetyka  Działanie  Uzależnienie i leczenie  Epidemiologia narkomanii  Opiaty  Konopie  Stymulanty  Kokaina  Amfetaminy  Psychodysleptyki  LSD, psylocybina, meskalin  Ecstasy, fencyklidyna  Inhalanty

7 Etanol

8 Farmakokinetyka  Wchłanianie: dostępność 85-90%, w ciągu ok. 1h (pokarm przedłuża)  Dystrybucja: zależna od ilości tk. tłuszczowej 0,7 0,6 0,5 0,8 0,7 0,6 CH 3 -CH 2 -OH = CH 3 -C _ O H Dehydrogenaza alkoholowa Enzymy mikrosomalne = CH 3 -C _ O OH Dehydrogenaza aldehydowa  Wzór na stężenie V x Vol% x 0,8 x 0,9 WD x Mc 00 0 /  Metabolizm: 95%; 0,15 /h

9 Działanie (1) 0,05% Refleks Dokładność myślenia 0,1-0,2% Euforia Koordynacja 0,3% Koordynacja Diplopia 0,4% Napięcie Sen 0,5-0,6% Brak Odruchów RR Hipotermia Porażenie oddechu Śpiączka CH 3 -CH 2 -OH Rozszerzenie naczyń RR Zaczerwienienie skóry Nudności, wymioty, bóle głowy Duszność Arytmie = CH 3 -C _ O H

10 Działanie (2)  Działanie na neuroprzekaźniki  Wydzielanie dopaminy poprzez stymulację rec. N, 5-HT3 i wydzielanie endorfin euforia  Stymulacja rec. GABA-a uspokojenie  Postępowanie w zatruciu  Nalokson i.v., naltrekson  Płukanie żołądka, alkalizacja moczu (wodorowęglan sodu)  Glukoza w hipoglikemii  Monitoring, lecz. objawowe

11 Zespół abstynencyjny  Niepowikłany  Nadpobudliwość, lęk, bezsenność, zwiewne złudzenia wzrokowe  Drżenie, potliwość, HR, RR, nudności, wymioty, drgawki (5%)  Leczenie (do 10 dni): BDZ długodziałające, klometiazol, klonidyna, wit. B1, leczenie objawowe  Majaczenie alkoholowe (delirium tremens) (5%)  Dodatkowo: falujące zaburzenia świadomości, omamy, urojenia  Leczenie: NLP niedrgawkorodne

12 Uzależnienie  1-3%  Psychiczne i fizyczne  Tolerancja  Metaboliczna: indukcja enzymów mikrosomalnych (z kilku do 25% przetwarzanego alkoholu)  Receptorowa: układów pobudzających układów hamujących  Błonowa: płynność błon wymiana jonowa pobudliwość neuronów  Skutki długotrwałe  Zaburzenia osobowości, paranoje alkoholowe, zespół Wernickego-Korsakowa, otępienie alkoholowe, centralna mielinoliza mostu, padaczka  Choroba wrzodowa, marskość wątroby (♂60g/d, ♀40g/d), zap. trzustki, kardiomiopatia

13

14 Sexual dysfunctions  Initialy increased libido: inhibition of „social control” centers  Long-term decreased libido: general inhibition of the brain  50% of chronic alcoholics are impotent  Testicular atrophy: altered hypothalamic function and toxiciy for Leydig cells  Gynecomasty:  liver function

15 Fetal alcohol syndrome

16 Leczenie uzależnienia  Psychoterapia (indywidualna, grupowa, AA), leczenia współuzależnienia  Skuteczność rocznej „monoterapii” 12%  Akamprozat – pochodna tauryny  Agonista rec. GABA-a i antagonista NMDA  Skuteczność rocznej terapii z psychoterapią 22%  Naltrekson  długodziałający bloker opioidowy  Hamowanie działania endorfin stymulowanych przez alkohol  Disulfiram  Bloker dehydrogenazy aldehydowej  Leczenie awersyjne – grozi nawet śmiercią  W tabletkach przez rok, do wszczepiania Esperal

17 Podsumowanie  Wprowadzenie  Etanol  Farmakokinetyka  Działanie  Uzależnienie i leczenie  Epidemiologia narkomanii  Opiaty  Konopie  Stymulanty  Kokaina  Amfetaminy  Psychodysleptyki  LSD, psylocybina, meskalin  Ecstasy, fencyklidyna  Inhalanty

18 Rozpowszechnienie narkomanii (narkomani / 100 tys. mieszk.)

19 Używanie substancji w czasie 12 miesięcy (odsetki badanych) Amfetamina Crack Heroina Sterydy Grzyby

20 Opiaty

21  Przetwory maku Papaver somniferum (mleczka i słomy makowej)  Brown sugar do palenia, iniekcji, kompot i.v., makiwara p.o., leki opioidowe i.v., p.o.  Substancje aktywne: morfina, kodeina, diacetylomorfina, metadon, petydyna  Mechanizm: agonizm wobec receptorów opioidowych 

22 Objawy  Zażywanie  Euforia, „wyostrzenie zmysłów”, osłabienie przykrych bodźców po podaniu i.v. (4-6h)  Analgezja, sedacja, dysforia, zab. koncentracji  Zwężenie źrenic, odruchu wykrztuśnego, suchość śluzówek, nudności, temperatury, depresja oddechowa, napięcia mm. gładkich  Zatrucie  Źrenice szpilkowate, niewydolność oddechowa, sinica, RR  Senność śpiączka, hipotermia, odruchy, napięcie mięśniowe

23 Uzależnienie  Psychiczne i fizyczne  Tolerancja  Po 10 dniach dwukrotnie mniejsza euforia  Duża na działanie wymiotne, mała na inne  Zespół abstynencyjny  Heroina, morfina: początek 6h, koniec 1 tydz. kompot: 10h – 2 tyg. metadon: 36h – 3 tyg.  Głód, niepokój, drażliwość, męczliowść, bezsenność  Bóle mięśniowe, stawowe; bolesne skurcze żołądka, wymioty, biegunka; RR, HR, hipertermia; mydriasis, piloerekcja, wysięk z nosa, łzawienie, potliwość  Skutki długotrwałe: niedożywienie, zapalenia skóry i naczyń, WZW-B, HIV, grzybice, gruźlica

24 Leczenie  Zatrucie  Nalokson (antagonista rec. opoioidowych)  i.v., działa do 1,5h  objawowe  Zespół abstynencyjny - detoksykacja  Klonidyna  Agonista  2 pobudzenie noradrenergiczne  Działa głównie na objawy wegetatywne  Powoli zwiększać i zmniejszać dawkę: 3-5 x dziennie z przerwą nocną  BDZ (diazepam), NLP (promazyna)  Metadon  Agonista  o przedłużonym działaniu  Podawany doustnie nie daje tolerancji ani euforii; w tabletkach z dodatkiem naloksonu  Leczenie 1-6 m-cy

25 Leczenie uzależnienia  Street workers – zmniejszanie zachowań ryzykownych i motywacja  Metoda drug free  Psychoterapia ambulatoryjna lub w ośrodkach: od kilku miesięcy do 2 lat  Czasem stosowanie „blokerów” – naltreksonu  Skuteczność 1-roczna: kilka procent  Substytucja metadonem lub buprenorfiną  Buprenorfina – ago-antagonista słabo euforyzujący, znosi głód  Leki + psychoterapia  Skuteczność rzędu 20%

26 Podsumowanie  Wprowadzenie  Etanol  Farmakokinetyka  Działanie  Uzależnienie i leczenie  Epidemiologia narkomanii  Opiaty  Konopie  Stymulanty  Kokaina  Amfetaminy  Psychodysleptyki  LSD, psylocybina, meskalin  Ecstasy, fencyklidyna  Inhalanty

27 Konopie

28  Przetwory konopii indyjskich Cannabis sativa (liści, kwiatostanów i żywicy)  Marihuana do palenia i p.o., haszysz do palenia  Substancje aktywne: tetrahydrokannabinol (THC), kannabinol, anandamid  Mechanizm: receptory dla kannabinoli hamujące cAMP i kan. Ca 2+  W hipokampie, móżdżku i istocie czarnej  W układzie limfatycznym (hamowanie)

29 Objawy  Zażywanie  Relaksacja, dobrostan, „wyostrzenie zmysłów”, pełniejsze rozumienie rzeczywistości, zaburzenie percepcji czasu i przestrzeni, lekkość ciała, napady śmiechu  Osłabienie refleksu, funkcji poznawczych, koordynacji, sedacja, analgezja  RR, hipotonia ortostatyczna, HR, suchość śluzówek, nieżyt oskrzeli, przekrwienie spojówek, hipertermia  Trwa 3-6h, magazynowanie w tk. tłuszczowej i długa eliminacja  Zatrucie  Omamy, nastrój urojeniowy, depersonalizacja, derealizacja, lęk, sedacja  Bez poważnych konsekwencji

30 Uzależnienie  Psychiczne  Tolerancja  bardzo niewielka  początkowo sensytyzacja  Zespół abstynencyjny  Głód, drażliwość, lęk, brak apetytu, potliwość, hipertermia  Trwają kilka dni, mierne nasilenie  Skutki długotrwałe  Zespół amotywacyjny, zaburzenia poznawcze, myślenie porozrywane, magiczne  Zespoły pseudoschizofreniczne

31 Leczenie  Zatrucie i zesp. abstynencyjny nie wymagają leczenia: jedynie obserwacji  Uzależnienie  Psychoterapia indywidualna, edukacja  Neuroleptyki w zespołach pseudoschizofrenicznych

32 Kokaina

33  Alkaloid liści koki Erythroxylon coca  Czysta kokaina do inhalacji, i.v., p.o., crack (z węglanem sodu) do inhalacji  Substancje aktywne: kokaina, chlorowodorek kokainy  Mechanizm: nasilanie przekaźnictwa DA i NA przez hamowanie wychwytu i zwiększanie uwalniania  Kokaina i pochodne (lignokaina i ksylokaina) służą jako analgetyki miejscowe  Znosi działanie depresyjne barbituranów

34 Objawy  Zażywanie  Euforia, wzrost napędu, odhamowanie, poczucie mocy, wzrost libido, bezsenność, omamy  Urojenia prześladowcze, agresja, lęk po ustaniu euforii głód kilkudniowe ciągi do wyczerpania  Aktywacja współczulna (HR, RR, mydriasis, hipertermia)  Trwa 0.5-1h przy podaniu i.v., 10 min przy inhalacji  Zatrucie  Zespoły schizofrenopodobne  Arytmie, zawał serca, udar, rabdomioliza, drgawki

35 Uzależnienie  Psychiczne  Tolerancja miernego stopnia, na początku sensytyzacja  Zespół abstynencyjny  po kilkunastu minutach (trwa do 2 dni): głód, dysforia, anhedonia, lęk, bezsenność, myśli samobójcze, odrętwienie  Przewlekle obniżony nastrój (kilka tygodni)  Silny głód (do 2 m-cy)  Skutki długotrwałe  Martwica przegrody nosa, rozedma, zapalenia płuc  Choroby sercowo-naczyniowe

36 Leczenie  Zatrucie  BDZ (diazepam), objawowe (RR, arytmie)  Dozór, ochrona przed hipertermią  Zespół abstynencyjny – SSRI  Uzależnienie  Psychoterapia  Kontrolowane podawanie amfetaminy  W przyszłości szczepionki

37 Amfetaminy

38  Grupa narkotyków syntetycznych, m.in.: amfetamina, metamfetamina, fenfluramina, metylfenidat  Proszek do inhalacji, iniekcji, tabletki p.o., „Ice” do inhalacji  Mechanizm: jak kokaina hamowanie wychwytu i zwiększanie wydzielania NA i DA oraz hamowanie MAO

39 Objawy i uzależnienie  Zażywanie i zatrucie przebiegają jak przy kokainie; objawy po „Ice” utrzymują się 2- 14h  Tolerancja silniejsza niż przy kokainie  Objawy abstynencyjne jak w kokainizmie, słabiej wyrażone  Szkody długotrwałe podobne jak przy kokainie, poza tym cytotoksyczność wobec neuronów DA i 5-HT  Leczenie jak w kokainizmie

40 Podsumowanie  Wprowadzenie  Etanol  Farmakokinetyka  Działanie  Uzależnienie i leczenie  Epidemiologia narkomanii  Opiaty  Konopie  Stymulanty  Kokaina  Amfetaminy  Psychodysleptyki  LSD, psylocybina, meskalin  Ecstasy, fencyklidyna  Inhalanty

41 LSD

42 LSD, psylocybina, meskalina  LSD – amid kwasu lizergowego, pochodna alkaloidów sporyszu  Psylocybina – alkaloid grzybów Psylocibe mexicana  Meskalina – alkaloid kaktusa peyote Lophophora williamsi  Stosowane doustnie  Mechanizm: agonizm wobec receptora 5-HT 2

43 Objawy  Zażywanie  Wyostrzenie zmysłów, synestezje, derealizacja, depersonalizacja, zmienione odbieranie przestrzeni i czasu, rzadko omamy wzrokowe, poczucie głębszej wiedzy  Zachowany wgląd, wzmożony nastrój i napęd  Czasem bad trips z lękiem i pobudzeniem, autoagresją  Aktywacja współczulna (RR, HR, mydriasis)  Zatrucie  Ataksja, drgawki, amnezja  Nawet wysokie dawki są dobrze znoszone

44 Uzależnienie  Psychiczne - słabe  Tolerancja: silna po kilku dniach zażywania, cofa się po kilku dniach odstawienia  Zespół abstynencyjny – brak  Skutki długotrwałe  Flashback – nawrót objawów nawet po latach  Przetrwałe stany psychotyczne – urojenia posłannicze, religijne, apatia  Leczenie objawowe stanów pobudzenia

45 Ecstasy, fencyklidyna  Ecstasy – MDMA, syntetyczna pochodna meskaliny  Fencyklidyna (PCP, angel dust) – narkotyk syntetyczny  W tabletkach p.o., dodatek do papierosów  Mechanizm  Ecstasy – agonista rec. 5-HT, hamowanie wychwytu DA i NA, hamowanie MAO  Fencyklidyna – pośrednio blokowanie rec. NMDA

46 Objawy i uzależnienie  Zażywanie  Jak przy LSD z silniejszym pobudzeniem (MDMA)  Psychozy schizofrenopodobne (PCP)  Zatrucie  MDMA – jak przy amfetaminach  PCP – depresja oddechowa, powikłania krążeniowe, śpiączka, drgawki  Uzależnienie  MDMA – nie zbadane  PCP - silne

47 Inhalanty

48  Kleje, gazy do zapalniczek, benzyny, rozpuszczalniki do farb  Wdychanie oparów  Substancja czynna: węglowodory różnego rodzaju  Mechanizm: nieznany

49 Objawy i uzależnienie  Zażywanie – podobne do alkoholowych  Sedacja/pobudzenie, dobrostan, zaburzenia percepcji ciała, przestrzeni, czasu, omamy  Agresja, zawroty głowy, ataksja, oczopląs, podrażnienie śluzówekbóle brzucha, nudności, kołatanie serca  Zatrucie  Sinica, niewydolność oddechowa, arytmie, śpiączka, śmierć  Uzależnienie  Psychiczne, fizyczne ?  Zespół abstynencyjny: po kilku dniach występuje pobudzenie współczulne, bezsenność  Skutki długotrwałe  Zaburzenia poznawcze, zachowania, zanik neuronów i istoty białej  Leczenie jest jedynie objawowe

50 Podsumowanie  Wprowadzenie  Etanol  Farmakokinetyka  Działanie  Uzależnienie i leczenie  Epidemiologia narkomanii  Opiaty  Konopie  Stymulanty  Kokaina  Amfetaminy  Psychodysleptyki  LSD, psylocybina, meskalin  Ecstasy, fencyklidyna  Inhalanty


Pobierz ppt "Substancje uzależniające Marta Skowrońska"

Podobne prezentacje


Reklamy Google