Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

O BIBLIOGRAFII i BIBLIOGRAFIACH Oprac. Maria Wołoszyn PBW Rzeszów Cz. 1 Wprowadzenie.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "O BIBLIOGRAFII i BIBLIOGRAFIACH Oprac. Maria Wołoszyn PBW Rzeszów Cz. 1 Wprowadzenie."— Zapis prezentacji:

1 O BIBLIOGRAFII i BIBLIOGRAFIACH Oprac. Maria Wołoszyn PBW Rzeszów Cz. 1 Wprowadzenie.

2 Prezentacja składa się z dwóch części. Opracowana została z myślą o młodych adeptach zawodu bibliotekarskiego zdobywających kwalifikacje lub uzupełniających wiedzę na zorganizowanych formach kształcenia. Może być wykorzystana przez nauczycieli bibliotekarzy jako materiał metodyczny pomocny przy organizowaniu pracy w bibliotekach szkół średnich. Może także stanowić materiał poglądowy ułatwiający przyswojenie podstawowych wiadomości z zakresu bibliografii dla wszystkich zainteresowanych podjętym tematem.

3 Co to jest bibliografia???

4 Termin bibliografia pochodzi z języka greckiego i oznaczał pierwotnie czynność pisania, i oznaczał pierwotnie czynność pisania, względnie przepisywania książek względnie przepisywania książek (biblion,biblos - książka ; graphein - pisać). (biblion,biblos - książka ; graphein - pisać). Dziś używamy go w kilku znaczeniach. Bibliografia to przede wszystkim czynność spisywania i opisywania książek oraz wynik tej czynności tj. uporządkowany spis (wykaz, zestawienie) dokumentów dobranych według pewnych kryteriów, spełniający określone zadania informacyjne. uporządkowany spis (wykaz, zestawienie) dokumentów dobranych według pewnych kryteriów, spełniający określone zadania informacyjne.

5 Bibliografia a katalog BIBLIOGRAFIA wykazuje jakie książki z interesującej nas dziedziny ukazały się w druku wykazuje jakie książki z interesującej nas dziedziny ukazały się w druku rejestruje dokumenty bez względu na miejsce ich przechowywania rejestruje dokumenty bez względu na miejsce ich przechowywania podaje w opisie cechy wspólne, dotyczące wszystkich egzemplarzy nakładu (odbitych z tego samego składu drukar- skiego) podaje w opisie cechy wspólne, dotyczące wszystkich egzemplarzy nakładu (odbitych z tego samego składu drukar- skiego)KATALOG wykazuje egzemplarze dokumentów znajdujące się w danej bibliotece lub księgarni wykazuje egzemplarze dokumentów znajdujące się w danej bibliotece lub księgarni opis katalogowy ujmuje indywidualne cechy katalogowanego egzemplarza opis katalogowy ujmuje indywidualne cechy katalogowanego egzemplarza wskazuje gdzie dany egzemplarz można znaleźć wskazuje gdzie dany egzemplarz można znaleźć

6 Twórcy bibliografii w Polsce Bibliografię polską Bibliografię polską otwiera dzieło otwiera dzieło Szymona Starowolskiego Szymona Starowolskiego (ok ) (ok ) Scriptorum Scriptorum Polonicorum Hecatontas Polonicorum Hecatontas (Setnik pisarzów polskich) (Setnik pisarzów polskich) wydane w 1625 r. wydane w 1625 r. we Frankfurcie, zawierające życiorysy pisarzy polskich, uzupełnione tytułami ich prac. we Frankfurcie, zawierające życiorysy pisarzy polskich, uzupełnione tytułami ich prac.

7 Twórcy bibliografii w Polsce Twórcy bibliografii w Polsce Właściwą bibliografię polską zapoczątkowały prace katalogowe i bibliograficzne biskupa Józefa Andrzeja Załuskiego ( ) i bibliograficzne biskupa Józefa Andrzeja Załuskiego ( ) twórcy pierwszej biblioteki narodowej zwanej Biblioteką Załuskich (1747 r.).

8 Twórcy bibliografii w Polsce Twórcy bibliografii w Polsce Samuel Bogumił Linde ( ) Samuel Bogumił Linde ( ) twórca Słownika języka polskiego ( ). twórca Słownika języka polskiego ( ).

9 Twórcy bibliografii w Polsce Józef Maksymilian Ossoliński ( ) Józef Maksymilian Ossoliński ( ) twórca Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie (1817) twórca Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie (1817) dzisiaj we Wrocławiu. dzisiaj we Wrocławiu.

10 Twórcy bibliografii w Polsce Twórcy bibliografii w Polsce Feliks Bentkowski ( ) profesor i bibliotekarz w Liceum Warszawskim, autor bibliografii piśmiennictwa polskiego ułożonej według dziedzin wiedzy pt. Historia literatury polskiej wystawiona w spisie dzieł drukiem ogłoszonych.

11 Twórcy bibliografii w Polsce Joachim Lelewel Joachim Lelewel ( ) historyk, ( ) historyk, bibliotekarz Uniwersytetu bibliotekarz Uniwersytetu Warszawskiego, twórca Warszawskiego, twórca teorii bibliografii, autor teorii bibliografii, autor dzieła Bibliograficznych dzieła Bibliograficznych ksiąg dwoje (T. 1-2, Wilno, ksiąg dwoje (T. 1-2, Wilno, ) ).

12 Twórcy bibliografii w Polsce Karol Estreicher Karol Estreicher ( ) najwybitniejszy bibliograf polski, wykładowca bibliografii i bibliotekarz w Szkole Głównej w Warszawie, ( ) najwybitniejszy bibliograf polski, wykładowca bibliografii i bibliotekarz w Szkole Głównej w Warszawie, od 1868 r. dyrektor Biblioteki od 1868 r. dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej. Jagiellońskiej. Jest autorem 60 tomowej Jest autorem 60 tomowej Bibliografii Polskiej, kontynuowanej przez jego Bibliografii Polskiej, kontynuowanej przez jego syna Stanisława i wnuka syna Stanisława i wnuka Karola jr., zawierającej zestawienie druków od początków drukarstwa w Polsce (XV w.) do końca 1900 r. Karola jr., zawierającej zestawienie druków od początków drukarstwa w Polsce (XV w.) do końca 1900 r.

13 Bibliografia Polska Estreicherów Jest to bibliografia ogólna, narodowa, prymarna, adnotowana. Zaprojektowana i realizowana w czterech częściach: Cz. 1. T. I-VII, Druki z lat w układzie alfabetycznym. Cz. 1. T. I-VII, Druki z lat w układzie alfabetycznym. Cz. 2. T. VIII-XI, Druki z lat w układzie chronologicznym. Cz. 2. T. VIII-XI, Druki z lat w układzie chronologicznym. Cz. 3. T. XII-XXXIV, Druki do końca XVIII wieku w układzie alfabetycznym. Cz. 3. T. XII-XXXIV, Druki do końca XVIII wieku w układzie alfabetycznym. Cz. 4. T. I-IV, Dopełnienie części I, druki z lat w układzie alfabetycznym. Cz. 4. T. I-IV, Dopełnienie części I, druki z lat w układzie alfabetycznym. Zakład Bibliografii Polskiej kontynuuje wydawanie wielkiego dzieła rodu Estreicherów Bibliografii Polskiej oraz przygotowuje jej wersję elektroniczną w postaci Elektronicznej Bazy Bibliografii Estreichera - EBBE. EBBE

14 Bibliografia Polska Estreicherów

15

16

17 Istnieją różne rodzaje bibliografii. Wspólną cechą ich wszystkich jest to, że składają się z szeregu opisów bibliograficznych Wspólną cechą ich wszystkich jest to, że składają się z szeregu opisów bibliograficznych (książek lub innych dokumentów) wykazujących: autora, tytuł wydawnictwa wraz z podtytułem, kolejność wydania, miejsce i rok wydania, wydawcę, a także objętość. (książek lub innych dokumentów) wykazujących: autora, tytuł wydawnictwa wraz z podtytułem, kolejność wydania, miejsce i rok wydania, wydawcę, a także objętość.

18 Zakres bibliografii Zakres bibliografii określany jest Zakres bibliografii określany jest przez treść dokumentów objętych przez treść dokumentów objętych spisem. spisem.

19 Zasięg bibliografii Zasięg bibliografii wyznaczony jest przez cechy formalne dokumentu takie jak: język - zasięg językowy (zależny od języka, w jakim dokument został napisany) język - zasięg językowy (zależny od języka, w jakim dokument został napisany) czas wydania - zasięg chronologiczny (jest wyznaczony datą powstania dokumentu) czas wydania - zasięg chronologiczny (jest wyznaczony datą powstania dokumentu) terytorium - zasięg terytorialny (jest wyznaczony przez terytorium, na którym zostały wydane dokumenty zarejestrowane w bibliografii, dokumenty dotyczące tego terytorium lub napisane przez autorów pochodzących z tego terytorium) terytorium - zasięg terytorialny (jest wyznaczony przez terytorium, na którym zostały wydane dokumenty zarejestrowane w bibliografii, dokumenty dotyczące tego terytorium lub napisane przez autorów pochodzących z tego terytorium)

20 Zasięg bibliografii zasięg określony przez formę wydawniczą zarejestrowanych dokumentów (np. bibliografia druków zwartych, bibliografia czasopism, bibliografia artykułów) zasięg określony przez formę wydawniczą zarejestrowanych dokumentów (np. bibliografia druków zwartych, bibliografia czasopism, bibliografia artykułów) zasięg określony przez formę piśmienniczą dokumentów zasięg określony przez formę piśmienniczą dokumentów (np. bibliografia bibliografii, bibliografia pamiętników) (np. bibliografia bibliografii, bibliografia pamiętników) zasięg określony przez typy dokumentów (np. dokumenty z tekstem słownym, nuty, mapy, filmy, płyty). zasięg określony przez typy dokumentów (np. dokumenty z tekstem słownym, nuty, mapy, filmy, płyty).

21 Rodzaje bibliografii Ze względu na zasięg chronologiczny Ze względu na zasięg chronologiczny rozróżniamy bibliografie: rozróżniamy bibliografie: bieżące (rejestracja bieżącej, współczesnej produkcji wydawniczej) prospektywne (rejestracja dokumentów, których opublikowanie planowane jest w najbliższej przyszłości) retrospektywne (rejestracja dokumentów opublikowanych w zamkniętym okresie przeszłości).

22 Bibliografiaprospektywna najszerzej znane i najłatwiej najszerzej znane i najłatwiej dostępne czasopismo dostępne czasopismo poświęcone nowościom poświęcone nowościom wydawniczym (miesięcznik) wydawniczym (miesięcznik) we wkładceZapowiedzi we wkładce Zapowiedzi Wydawnicze zamieszczane Wydawnicze zamieszczane są dane bibliograficzne są dane bibliograficzne i miniaturowe opisy i miniaturowe opisy poszczególnych tytułów. poszczególnych tytułów.

23 Rodzaje bibliografii Bibliografie o pełnym zasięgu i zakresie rejestrujące całokształt piśmiennictwa to bibliografie ogólne. rejestrujące całokształt piśmiennictwa to bibliografie ogólne. Bibliografie o ograniczonym zakresie i zasięgu rejestrujące tylko część piśmiennictwa to bibliografie specjalne.

24 Rodzaje bibliografii Do bibliografii ogólnych zalicza się bibliografie: powszechne (dążące do zarejestrowania wszystkich dokumentów o zasięgu światowym - dziś nie spotykane ) narodowe (dotyczące jednego kraju).

25 Rodzaje bibliografii Bibliografie specjalne stanowią wśród bibliografii Bibliografie specjalne stanowią wśród bibliografii zdecydowaną większość. zdecydowaną większość. Mogą mieć ograniczony zakres treściowy np. Mogą mieć ograniczony zakres treściowy np. do jednego działu wiedzy, dziedziny, zagadnie- do jednego działu wiedzy, dziedziny, zagadnie- nia. nia. Mogą mieć ograniczony zasięg np. do jednej Mogą mieć ograniczony zasięg np. do jednej epoki, regionu (bibliografie regionalne), epoki, regionu (bibliografie regionalne), miejscowości (bibliografie lokalne), osoby (bibliografie miejscowości (bibliografie lokalne), osoby (bibliografie osobowe). osobowe).

26 Rodzaje bibliografii Bibliografia regionalna lub lokalna rejestrująca druki wydane na danym terenie jest bibliografią podmiotową. Bibliografia regionalna lub lokalna rejestrująca druki dotyczące tego regionu jest bibliografią przedmiotową. Bibliografia osobowa rejestrująca twórczość danej osoby jest bibliografią osobową podmiotową. jest bibliografią osobową podmiotową. Bibliografia osobowa rejestrująca piśmiennictwo dotyczące danej osoby jest bibliografią osobową przedmiotową. Bibliografia rejestrująca piśmiennictwo jednej i drugiej kategorii jest bibliografią podmiotowo-przedmiotową.

27 Bibliografie specjalne Bibliografie ogólne RODZAJE BIBLIOGRAFII Bibliografie powszechne Bibliografie narodowe Bibliografie wydawniczo- formalne Bibliografie treściowe Bibliografie regionalne i lokalne podmiotowe Bibliografie osobowe i zespołów osobowych podmiotowe Bibliografie form wydawniczych i piśmienniczych Bibliografie wielkich działów piśmiennictwa np. literatury Bibliografie dziedzin np. elektrotechniki Bibliografie zagadnień Bibliografie osobowe przedmiotowe Bibliografie zagadnień ogólnych i szczegółowych Bibliografie regionalne i lokalne przedmiotowe

28 Rodzaje bibliografii Spisy bibliograficzne sporządzone na podstawie oględzin egzemplarzy dokumentów (autopsji) noszą nazwę bibliografii prymarnych. Spisy tworzone na podstawie bibliografii prymarnych noszą nazwę bibliografii pochodnych. noszą nazwę bibliografii pochodnych. Spisy uwzględniające jak najpełniej materiały o określonym zakresie i zasięgu noszą nazwę bibliografii kompletnych. Bibliografia dokonująca wyboru, odrzucająca piśmiennictwo mniej wartościowe to bibliografia selekcyjna. Jeżeli rejestruje piśmiennictwo szczególnie wartościowe pod względem naukowym jest bibliografią wyborową.

29 Rodzaje bibliografii Spis bibliograficzny obejmujący wydawnictwa polecane dla określonej grupy czytelników to bibliografia zalecająca (np. spisy lektur dla uczniów i studentów). (np. spisy lektur dla uczniów i studentów). Bibliografia zawierająca wyłącznie opisy to bibliografia rejestracyjna. Bibliografia, w której opisy są uzupełnione adnotacjami to bibliografia adnotowana. Adnotacje oceniające treść książki zamieszczają bibliografie krytyczne. Jeżeli zamiast adnotacji bibliografia zawiera abstrakty (sformalizowane charakterystyki treści) jest bibliografią dokumentacyjną.

30 Rodzaje bibliografii O spisach bibliograficznych dotyczących różnych O spisach bibliograficznych dotyczących różnych dziedzin i zagadnień informują dziedzin i zagadnień informują bibliografie-bibliografii. bibliografie-bibliografii. Spis bibliograficzny dołączony do wydawnictwa, Spis bibliograficzny dołączony do wydawnictwa, zawierający wykaz wykorzystanych przez autora zawierający wykaz wykorzystanych przez autora źródeł bądź lekturę uzupełniającą to bibliografia źródeł bądź lekturę uzupełniającą to bibliografia załącznikowa (kryptobibliografia, literatura przedmiotu). załącznikowa (kryptobibliografia, literatura przedmiotu).

31 Forma piśmiennicza bibliografii spisy (forma klasyczna) spisy (forma klasyczna) prace o formie nieschematycznej: prace o formie nieschematycznej: stany badań stany badań przeglądy literatury przeglądy literatury omówienia bibliograficzne omówienia bibliograficzne monografie bibliograficzne monografie bibliograficzne biobibliografie biobibliografie indeksy słów kluczowych indeksy słów kluczowych current contents - current contents - (zbiory abstraktów czasopism (zbiory abstraktów czasopism z wybranych dziedzin nauki z wybranych dziedzin nauki ) Forma piśmiennicza bibliografii

32 Forma wydawnicza bibliografii niepublikowana kartoteka (pierwotna forma każdego spisu) wydawnictwo zwarte wydawnictwo ciągłe (np. bibliografia bieżąca) publikacja niesamoistna (np.kryptobibliografia) formy współczesne: bibliograficzne bazy danych (dostępne on-line i na płytach CD-ROM )

33 Części składowe bibliografii w postaci drukowanej tytulatura tytulatura spis treści spis treści przedmowa i wstęp przedmowa i wstęp wykaz skrótów i symboli wykaz skrótów i symboli zrąb główny zrąb główny indeksy (skorowidze) indeksy (skorowidze)

34 Układ zrębu głównego mechaniczny według cech wydawniczych opisywanych dokumentów: alfabetyczny alfabetyczny chronologiczny chronologiczny rzeczowy według treści dokumentów: klasowy klasowy działowy działowy systematyczny systematyczny przedmiotowy przedmiotowy

35 Wykorzystana literatura: Bibliografia : metodyka i organizacja / pod red. 1. Bibliografia : metodyka i organizacja / pod red. Z. Żmigrodzkiego. Warszawa : SBP, 2000 Z. Żmigrodzkiego. Warszawa : SBP, Burbianka M., Wstęp do bibliografii. Wyd. 4. Warszawa : PWN, 1974 Warszawa : PWN, Korpała J., Krótka historia bibliografii polskiej. Wrocław : Ossolineum, 1986 Wrocław : Ossolineum, Mendykowa A., Podstawy bibliografii. Wyd. 2. Warszawa : PWN, 1986 Warszawa : PWN, 1986

36 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "O BIBLIOGRAFII i BIBLIOGRAFIACH Oprac. Maria Wołoszyn PBW Rzeszów Cz. 1 Wprowadzenie."

Podobne prezentacje


Reklamy Google