Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

KARTOGRAFIA I GIS W GEOGRAFII SPOŁECZNO-EKONOMICZNEJ Metoda kartogramu.

Коpie: 1
KARTOGRAFIA I GIS W GEOGRAFII SPOŁECZNO-EKONOMICZNEJ Metoda kartogramu.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "KARTOGRAFIA I GIS W GEOGRAFII SPOŁECZNO-EKONOMICZNEJ Metoda kartogramu."— Zapis prezentacji:

1 KARTOGRAFIA I GIS W GEOGRAFII SPOŁECZNO-EKONOMICZNEJ Metoda kartogramu

2 Rodzaje kartogramów Rodzaje kartogramów Kartogramy właściwe Kartogramy ciągłe Modyfikacje kartogramów

3 Rodzaje kartogramów. Kartogramy właściwe (skokowe) Kartogramy właściwe (skokowe) - prezentowane na mapie wartości liczbowe uporządkowane są w przedziały klasowe; kartogram właściwy ukazuje rozmieszczenie intensywności zjawiska w sposób uogólniony Kartogramy ciągłe Kartogramy ciągłe - spotykane bardzo rzadko; pozwalają odczytać reprezentowaną wartość w odniesieniu indywidualnym, tzn. właściwą każdej jednostce przestrzennej Modyfikacje kartogramów (pseudokartogramy) Modyfikacje kartogramów (pseudokartogramy) - zachowują jedynie część zasad metody podstawowej. Najczęściej jest to relatywny wyraz wartości liczbowej oraz rozpatrywanie zjawiska w odniesieniu do określonych jednostek powierzchni, przynajmniej w stadium opracowania. Odczytywanie natomiast takiej mapy odbywa najczęściej bez uwzględnienia tych zasad.

4 Rodzaje kartogramów Kartogramy Skokowe (właściwe) Proste Jednorodne Kwalifikatywne Selektywne Desenia kropkowego Złożone Strukturalne Ciągłe Skokowe Selektywne Ciągłe Kropkowe Kreskowe Bryłowe Modyfikacje kartogramów Pseudokartogram siatkowy Kartogram eumorficzny Sieci zmiennogęste

5 Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe proste przedstawiają tylko jedno zjawisko, które może być różnie prezentowane Kartogramy właściwe > proste

6 Kartogram prosty jednorodny Jest najczęściej spotykanym i jednocześnie najprostszym przedstawieniem. Każda z jednostek pokryta jest kolorem lub deseniem odpowiednio do przyjętej skali barw Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > proste > jednorodne

7 Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > proste > jednorodne

8 Kartogram prosty kwalifikatywny Powstaje w wyniku przyjęcia pewnych wartości granicznych dla całej zbiorowości, powyżej której dane zjawisko kwalifikuje się jako przeciwstawne do pozostałej reszty charakteryzującej wartości poniżej tej granicznej (np. obszary z dochodem ludności powyżej i poniżej średniej lub obszary przyrostu ludności poniżej i powyżej średniej). Konsekwentnie do rozróżnień kwalifikacyjnych obszary pozytywne i negatywne powinny być na mapie zróżnicowane barwą (ciepłe i zimne) lub deseniem Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > proste > kwalifikatywne

9 Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > proste > kwalifikatywne

10 Kartogram prosty selektywny (przeciwstawny) Polega na innym rodzaju kwalifikacji jednostek poprzez przeciwstawienie, wynikające z porównania dwóch lub więcej kategorii uzupełniających się (np. ludność rolnicza i pozarolnicza, obszary nadwyżek i niedoborów). W takich wypadkach równomiernie ze zmniejszaniem jednej cechy wrasta proporcjonalnie udział drugiej. Można więc za zasadzie bezwzględnej większości dokonać selekcji jednostek przynależnych do cechy pierwszej i cechy drugiej. W rozwiązaniu graficznym należy to ujęcie wyróżnić odpowiednimi kolorami lub deseniami. Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > proste > selektywne

11 Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > proste > selektywne

12 Kartogram prosty desenia kropkowego Inaczej nazywany kartogramem Bertina (od nazwiska kierownika laboratorium grafiki w Paryżu), opiera się na skalę 49 deseni składających się z kropek o ściśle obliczonej wielkości. Stosując odpowiedni sposób przyporządkowania wartości statystycznych owym deseniom uzyskuje się bardzo sugestywny i łatwy do odczytania obraz. Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > proste > desenia kropkowego

13 Gęstość zaludnienia Polski wg województw w 1975 r. Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > proste > desenia kropkowego

14 Kartogram prosty geometryczny Powstaje w wyniku podzielenia całego przedstawionego obszaru na pola jednakowej wielkości o regularnym geometrycznym kształcie, jak kwadraty, trójkąty, sześcioboki, rzadziej prostokąty. Trudności w stosowaniu tego rodzaju kartogramów związane z potrzebą obliczenia oddzielnych wartości liczbowych zjawiska, odnoszących się do poszczególnych pól całego obszaru. Zaletą tego kartogramu jest uniezależnienie od często zmieniających się pól odniesienia, zwłaszcza administracyjnych. Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > proste

15 Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > proste Udział procentowy użytków rolnych

16 Powstają przez nałożenie na siebie kilku, lecz zwykle nie więcej niż trzech, kartogramów prostych. Kartogramy złożone Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > złożone Ze względu na czytelność takiej mapy zaleca się ograniczenie liczby przedziałów do kilku.

17 Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > złożone Wymaga odpowiedniego, czytelnego rozwiązania graficznego: Jeśli jest do dyspozycji barwa, wtedy jeden z kartogramów składowych jest przedstawiany barwnie.

18 Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > złożone Można też użyć deseni w różnych kolorach, zwracając przy tym uwagę, aby desenie miały wyraźnie zróżnicowany kierunek i tony dopełniające się.

19 W rysunku jednobarwnym deseń w pierwszym kartogramie składowym musi być zawsze taki sam, a jedynie jego natężenie różne. Desenie pozostałych kartogramów składowych powinny mieć wyraźnie inny kierunek i być tak dobrane, aby nowy deseń, powstały po nałożeniu wszystkich, nie był podobny do poszczególnych deseni elementarnych. Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > złożone

20 Kartogramy strukturalne Są specyficzną rozbudową kartogramu prostego, polegającą na podziale każdej jednostki odniesienia w stosunku odpowiadającym strukturze zjawiska. Graficznie rozwiązuje się to w ten sposób, że całą mapę dzieli się na jednakowo szerokie, równoległe pasy pionowe lub skośne. Szerokość tych pasów powinna być tak dobrana, aby przynajmniej dwa z nich przechodziły przez najmniejsze pole odniesienia. Każdy pas oznacza 100%, jego podział wewnętrzny na węższe, równoległe, lecz różnej szerokości pasy odzwierciedla udział procentowy poszczególnych elementów struktury. W poszczególnych polach każdy element będzie powtórzony przynajmniej dwukrotnie. Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > strukturalne

21 Ze względu na przyjętą skalę wartości dla wewnętrznego podziału każdego 100-procentowego pasa (ciągłą lub skokową) rozróżniamy kartogramy strukturalne: a) ciągłe, b) skokowe, c) selektywne Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > strukturalne

22 Udziały procentowe będą indywidualne i dokładne w granicach możliwości graficznych. W takim kartogramie teoretycznie zawsze są pokazane wszystkie elementy struktury. Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > strukturalne > ciągłe

23 Przy skali skokowej założone są z góry odpowiednie przedziały klasowe, np. 10- procentowe, 20-procentowe. Możliwość przedstawienia wszystkich elementów struktury w zasadzie nie istnieje. Przy wybranych przedziałach 10-procentowych mogą być pokazane tylko te elementy, które stanowią wartość bliską 10% całości lub prostej wielokrotności 10%, np. 20%, 30%,..., 90%. Dla reszty elementów tworzy się kategoria pozostałe i te elementy traktuje się jako wartość przybliżoną, równą 10%. W konsekwencji nie wszystkie elementy strukturalne całego zjawiska będą się powtarzać w poszczególnych jednostkach odniesienia, lecz w danej jednostce pojawią się tylko elementy dominujące. Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > strukturalne > skokowe

24 Jest to zmodyfikowany kartogram strukturalny skokowy, który przedstawia na mapie tylko istotne (przekraczające lub bardzo bliskie np. 20% i ich wielokrotność) dla danej jednostki składniki strukturalne ignorując pozostałe. Jeśli np. struktura zjawiska w danej jednostce przedstawia się następująco: A – 8%, B – 23%, C – 39%, D – 16%, E – 5%, F – 9%, to w kartogramie zostaną przedstawione jedynie składniki B, C i D odpowiednio potraktowane razem jako 100%, mimo że w rzeczywistości stanowią tylko 78%. Ich rozdział powinien być następujący: B – 30%, C – 50%, D – 20%. Kartogramy właściwe Kartogramy właściwe > strukturalne > selektywne

25 Pozwalają odczytać reprezentowaną wartość w odniesieniu indywidualnym, tzn. właściwą danemu polu odniesienia. W legendzie tego typu mapy nie będzie zatem skali barw reprezentujących wartości poszczególnych przedziałów klasowych, lecz jedno tylko wyjaśnienie sposobu odczytania każdorazowej wartości w dowolnej jednostce odniesienia. Mierzalnymi elementami graficznymi na mapie są poszczególne znaki punktowe, liniowe i powierzchniowe, wynikające z istoty mapy jako odbicia stosunków przestrzeni geograficznej. Kartogramy ciągłe

26 Ze względu na wyraz graficzny można wyróżnić kartogramy ciągłe: a) kropkowe, b) kreskowe, c) bryłowe Kartogramy ciągłe

27 Powstają przez umieszczenie w danej jednostce odniesienia odpowiedniej liczby jednowagowych kropek. Zagęszczenie kropek w danej jednostce odniesienia będzie odpowiadało więc natężeniu zjawiska, a ich liczba będzie każdorazowo wyrażać indywidualną jego wartość. Kartogramy kropkowe Waga kropki w odróżnieniu od metody kropkowej nie jest bezpośrednim odpowiednikiem wartości statystycznej, a reprezentuje tylko wartość w granicach zmienności, tzn. tylko różnice między najmniejszą i największą wartością zbioru danych. Na przykład, jeśli na określonym terytorium gęstość zaludnienia waha się od 56 do 78 mieszkańców na 1 km 2, czyli rozpiętość wynosi 78-56=22, wystarczy 22 kropki, aby pokazać obszar najgęściej zaludniony przy wadze kropki jeden ponad 56 lub inaczej (56) + 1. Kartogramy ciągłe Kartogramy ciągłe > kropkowe

28 Kartogramy ciągłe Kartogramy ciągłe > kropkowe

29 Kartogramy kreskowe Oparte na zastąpieniu kropek równoległymi liniami. Jedna linia ma taki samy wyraz liczbowy, jak poprzednio jedna kropka. Kartogramy ciągłe Kartogramy ciągłe > kreskowe

30 Kartogramy bryłowe Zbudowane są na nieco innej zasadzie i wyrazem liczbowym jest tu wysokość bryły, której podstawą jest dana jednostka odniesienia Kartogramy ciągłe Kartogramy ciągłe > bryłowe

31 Modyfikacje kartogramów Jest modyfikacją kartogramu strukturalnego, a różnica polega na tym, że zamiast dzielić całą mapę na równoległe pasy, dzieli się ją na jednakowe, proste figury regularne, najczęściej na sieć kwadratów. Liczbę oczek tej siatki w ramach danego pola odniesienia traktuje się jako 100%. Udział procentowy poszczególnych elementów można wyrażać odpowiednią liczbą oczek. Liczbę oczek właściwą danemu elementowi pokrywa się odpowiednim do legendy kolorem lub deseniem w miejscu pojawiania się tego elementu na obszarze danej jednostki odniesienia. Pseudokartogram siatkowy Modyfikacje kartogramów > pseudokartogram siatkowy

32 Modyfikacje kartogramów Modyfikacje kartogramów > pseudokartogram siatkowy

33 Kartogram eumorficzny Jest kartogramem odwróconym, tzn. że odniesienie wartości do powierzchni wyraża się nie w zmienności wyrazu graficznego znaku powierzchniowego przy zachowaniu rozmiaru i kształtu jednostki odniesienia, lecz przeciwnie – w zmienności rozmiaru i kształtu jednostki odniesienia przy zachowaniu tego samego wyrazu graficznego znaku. Modyfikacje kartogramów Modyfikacje kartogramów > kartogram eumorficzny

34 Migrację międzyregionalne w Francji w latach Zasoby ropy naftowej na świecie Modyfikacje kartogramów Modyfikacje kartogramów > pseudokartogram siatkowy

35 Sieci zmiennogęste Istotą ich jest przyjęcie przy prezentacji zjawisk geograficznych takiego układu odniesienia, w którym wartość zmienną stanowią powierzchnie pól tego układu, przy stałej w każdym polu bezwzględnej wartości zjawiska. Założenie jednakowej wartości zjawiska w polu powoduje, że nie ma potrzeby graficznego rozróżniania ich powierzchni. Jedynym elementem graficznym są linie rozgraniczające poszczególne pola, natomiast elementem informacyjnym jest ich wielkość. Modyfikacje kartogramów Modyfikacje kartogramów > sieci zmiennogęste

36 Rozmieszczenie ludności w północno- zachodniej części woj. suwalskiego Modyfikacje kartogramów Modyfikacje kartogramów > pseudokartogram siatkowy

37 Ratajski L., 1989: Metodyka kartografii społeczno-gospodarczej. PPWK, Warszawa. Saliszczew K.A., 2002: Kartografia ogólna. PWN, Warszawa. Kraak M.-I., Ormeling F., 1998: Kartografia: Wizualizacja danych przestrzennych. PWN, Warszawa. Literatura


Pobierz ppt "KARTOGRAFIA I GIS W GEOGRAFII SPOŁECZNO-EKONOMICZNEJ Metoda kartogramu."

Podobne prezentacje


Reklamy Google