Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

FIZJOLOGIA KRWI Liana Puchalska, Stanisław Kowalewski.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "FIZJOLOGIA KRWI Liana Puchalska, Stanisław Kowalewski."— Zapis prezentacji:

1 FIZJOLOGIA KRWI Liana Puchalska, Stanisław Kowalewski

2 Zaofiaruj swoją krew. Zaofiaruj swoje życie. Plakat agitacyjny, Iran,1993.

3

4 FUNKCJE KRWI Oddychanie Odżywianie Wydalanie Czynności regulacyjne Utrzymanie środowiska płynnego tkanek Regulacja temperatury ciała Czynności ochronne

5 SKŁAD KRWI OSOCZE ELEMENTY MORFOTYCZNE ERYTROCYTY normocyty, retikulocyty LEUKOCYTY neutrofile, eozynofile, bazo- file, limfocyty, moncyty TROMBOCYTY WODA (92%) BIAŁKA albuminy, globuliny α 1, α 2, β, γ, fibrynogen SKŁADNIKI POZABIAŁKOWE składniki organiczne, składniki nieorganiczne 55% objętości krwi45% objętości krwi Masa krwi stanowi 6-7% masy całego ciała

6 Elementy morfotyczne krwi (erytrocyty - czerwone, płytki – żółte, limfocyty T - zielone) Skrzep (erytrocyty, płytki, nici fibryny) Zdjęcia: Dennis Kunkel, University of Hawaii

7 ELEMENTY MORFOTYCZNE KRWIPARAMETRMĘŻCZYŹNIKOBIETYHemoglobina g/L g/L Hematokryt – 0.45 Liczba erytrocytów x /L 4.5 – 5.1 x /L Liczba retikulocytów x 10 9 /L ( %) Liczba trombocytów 150 – 450 x 10 9 /L Liczba leukocytów 4.4 – 11.3 x 10 9 /L - neutrofile 2.0 – 7.7 x 10 9 g/L (40% - 70%) - eozynofile 0.2 – 0.45 x 10 9 g/L (0% – 4%) - bazofile 0.0 – 0.5 x 10 9 g/L (0% - 1.8%) - limfocyty x 10 9 g/L (22% - 44%) - monocyty 0.1 – 0.8 x 10 9 g/L (2% - 7%)

8 Tuż po urodzeniu i w pierwsze godziny życia liczba erytrocytów wynosi 6,0–7,0 x /L Począwszy od pierwszej doby liczba erytrocytów zmniejsza się i w wieku 5-6 miesięcy jest minimalna - anemia fizjologiczna, która jest uwarunkowana niskim stężeniem erytropoetyny Erytropoetyna u noworodków jest produkowana głównie wątrobie, produkcja w nerce zaczyna się w wieku 5-6 miesięcy Liczba erytrocytów osiąga wartości charakte- rystycznych dla osoby dorosłej w okresie dojrzewania ERYTROCYTY

9 10–30 x 10 9 /LLiczba leukocytów u noworodków - 10–30 x 10 9 /L 60,5%,2%,0,2%,24%, 1,8% neutrofile – 60,5%, eozynofile – 2%, bazofile – 0,2%, limfocyty – 24%, monocyty – 1,8% 9–15 x 10 9 /LPo dwóch tygodniach – 9–15 x 10 9 /L 4713 x 10 9 /LW wieku 4 lat – 7 – 13 x 10 9 /L 4.4–11.3 x 10 9 /LW okresie dojrzewania – 4.4–11.3 x 10 9 /L LEUKOCYTY

10 Noworodek3 - 4 doba 1-2 rok NEUTROFILE LIMFOCYTY NEUTROFILE LIMFOCYTY NEUTROFILE LIMFOCYTY 4 lata NEUTROFILE LIMFOCYTY 14 lat NEUTROFILE LIMFOCYTY

11 Składniki nieorganiczne Stężenie Składniki organiczne Stężenie Na + Na mmol/L Białka g/L K+ K+ K+ K+ 3.8 – 5.1 mmol/L Glukoza mmol/L Ca 2+ Ca – 2.75 mmol/L Kwas mlekowy 0.4 – 1.7 mmol/L Mg 2+ Mg – 1.0 mmol/L Aminokwasy 30 – 55 mg/L Cl - Cl - 98 – 110 mmol/L Amoniak 24 – 41 μmol/L HCO mmol/L Mocznik 1.3 – 3.3 mmol/L PO mmol/L Bilirubina 1.7 – 6.8 μmol/L SO mmol/L Kwas moczowy 180 – 380 μmol/L Fe μmol/L – m 19.5 μmol/L - k Kreatynina 62 – 133 μmol/L Lipidy 5 – 8 g/L OSOCZE KRWI

12 BIAŁKA OSOCZAFrakcja Zawartość g/L (% całości) Czynnośćalbuminy 37 – 53 (55.1%) Utrzymanie ciśnienia onkotycznego krwi, transport kwasów tłuszczowych, billirubiny, metali, jonów, hormonów tarczycy, leków globuliny α 1 (38.4%) 2.8 – 5.0 (5.5%) Gliko- i mukoproteiny. Transport tyro- ksyny, witaminy B 12, hormonów kory nadnerczy, billirubiny, składnik HDL, hamowanie aktywności enzymów osocza α2α2α2α2 5.0 – 9.0 (8.7%) Transport tyroksyny, wiążanie Hb w osoczu, wiązanie retinolu, transport miedzi β1β1β1β1 6.5 – 13.0 (13.4%) Wiązanie steroidów płciowych, trans- port jonów Fe 3+, wiązanie hemu w osoczu, składnik LDL, transport lipidów i polisacharydów γ 7. 0 – 17.0 (11.0%) Przeciwciała IgG, IgA, IgM, IgD, IgE fibrynogen 2.0 – 4.0 (6.5%) Czynnik I krzepnięcia osocza

13 LIPIDY OSOCZA WOLNE KWASY TŁUSZCZOWE PROTEINY CHOLESTEROL (3.9 mmol/L (3.9 mmol/L) FOSFOLIPIDY (3 g/L) TRIACYLOGLICEROLE (1.5 g/L) (1.5 g/L) WITAMINY A, D, E, i K A, D, E, i K HORMONYSTEREOIDOWE CHYLOMIKRONY CHYLOMIKRONY VLDL - lipoproteiny o bardzo małej gęstości (50 nm) IDL – lipoptoteiny o pośred- niej gęstości (25-35 nm) LDL – lipoproteiny o małej gęstości (18-25 nm) HDL – lipoproteiny o dużej gęstości (5-12 nm) HDL – lipoproteiny o dużej gęstości (5-12 nm) Prawdopodobieństwo rozwojumiażdżycy naczyń jest wprost proporcjonalne do zawartości w osoczu całkowitego cholesterolu Prawdopodobieństwo rozwoju miażdżycy naczyń jest wprost proporcjonalne do zawartości w osoczu całkowitego cholesterolu Ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca jest bardzo wysokie, gdy stosunek VLDL do HDL jest większy niż 5 : 1 Ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca jest bardzo wysokie, gdy stosunek VLDL do HDL jest większy niż 5 : 1

14 UKŁADY BUFOROWE KRWI bufor wodorowęglanowy bufor wodorowęglanowy [HCO 3 - ] [H 2 CO 3 ] bufor fosforanowy bufor fosforanowy [HPO 4 2- ] [H 2 PO 4 - ] bufor białek osocza bufor białek osocza bufor krwinek czerwonych [Hb] bufor krwinek czerwonych [Hb]

15 Osocze jest elektroneutralne. Suma wszystkich anionów osocza jest równa sumie wszystkich kationów Stężenie wszystkich kinetycznie aktywnych cząsteczek w jednym litrze osocza jest nazywane aktywnością osmotyczna osocza. Aktywność osmotyczna osocza jest równa mosmol/L Cisnienie onkotyczne krwi wynosi około mmHg ( 3.3 kPa) Stężenie jonów H + we krwi wynosi 35 – 45 nmol/L, pH krwi w warunkach fizjologicznych waha się w granicach 7.35 – 7.45

16 ERYTROCYTY

17 Schemat cytogenezy układu czerwonokrwinkowego Prekursorowa komórka krwinek czerwonych Proerytroblast Erytroblast zasadochłonny Erytroblast poli- cytochromaryczny Retikulocyt Erytroblast kwasochłonny Erytrocyt ? 12 – 20 g 20 – 40 g 10 – 20 g 15 – 30 g 2- 5 dni Okres życia erytrocytu we krwi obwodowej wynosi ok. 120 dni

18 REGULACJA ERYTROPOEZY INTERLEUKINY (IL-3, IL-9, IL-11) ERYTROPOETYNA CZYNNIK WZROSTOWY NEUTROFILÓW I MAKROFAGÓW (CSF-GM) HORMONY GRUCZOŁU TARCZOWEGO (T 3 I T 4 ) HORMONY PŁCIOWE ANDROGENY HORMONY PŁCIOWE METABOLITY ESTROGENÓW ERYTROPOEZA % wytwarzane jest w nerkach, 10%-w innych tkankach, głównie w wątrobie Bodźcem do wzrostu produkcji eryt- ropoetyny jest zmniejszenie zawartości tlenu. Maksymalna produkcja erytro- poetyny jest osiągana po upływie od zadziałania bodźca. Wzrost liczby erytrocytów we krwi obwodowej obserwuje się po upływie około Bodźcem do wzrostu produkcji eryt- ropoetyny jest zmniejszenie zawartości tlenu. Maksymalna produkcja erytro- poetyny jest osiągana po upływie 24 godzin od zadziałania bodźca. Wzrost liczby erytrocytów we krwi obwodowej obserwuje się po upływie około 5 dni. Czynniki powodujące zmniejszenie zawartości tlenu w tkankach: - Zmniejszenie prężności tlenu w powietrzu - Mała objętość krwi krążącej - Małą liczba erytrocytów - Niskie stężenie hemoglobiny - Znaczne zmniejszenie przepływu krwi - Choroby układu oddechowego +

19 CHARAKTERYSTYKA ERYTROCYTÓW CZŁOWIEKA Średnia objętość (fL) MCV = Hct x 10 / RBC (10 6 /μL) 87 Średnia masa hemoglobiny w erytrocycie (pg) MCH = Hb x 10 / RBS (10 6 /μL) 29 Średnie stężenie hemoglobiny w erytrocycie (g/dL) MCHC = Hb x 100 / Hct 34 Średnia średnica erytrocytu (μm) MCD = średnia średnica 500 erytrocytów w rozmazie 7.5 MCV > 95 – makrocyty; MCV 95 – makrocyty; MCV < 80 – mikrocyty; MCH < 25 erytrocyty hipochromatyczne MCH < 25 erytrocyty hipochromatyczne

20 BUDOWA BŁONY ERYTROCYTÓW glikoforyna A p4.2 ankiryna Segment 3 glikoforyna C p55 p4.1 Adducyna tropomedulinaprotofilament aktyny tropomiozyna p4.9 α-spektryna β-spektryna

21 Średnica erytrocytu wynosi 8 μm, mimo to jest on w stanie przecisnąć się przez naczynie włosowate o średnicy 3 μm ulegając znacznej deformacji. Odkształcenie erytrocytu jest możliwe dzięki budowie jego cytoszkieletu, mianowicie dzięki współdziałaniu pomiędzy biał- kami błony erytrocytu (Segmetu 3 i glikoforyny A i C) oraz jego cytoplazmy (spektryny, ankiryny i białek 4.1 i 4.2). Defekty tych białek prowadzą do zaburzeń budowy i funkcji erytrocytów. Przykładem takich zaburzeń jest sferocytoza – choroba dziedzicz- na krwi. Najczęstsze anomalie dotyczą białek ankiryny i spektryny SCHEMAT BUDOWY CYTOSZKIELETU ERYTROCYTÓW

22 Gruczołowata kula schowana za gruchoczącym dnem żołądka pod mocną krzywą przeponą, popychana przez uderzenia przekazywane z silnika którym jest serce. Znajduje się w hałaśliwym koncie, według legendy w samym środku namiętności. Maleńki, o kształcie elipsy worek na śmiecie w jamie brzusznej, który pochłania stare komórki, zużytą krew; możliwe, że to właśnie on, żałując niezbędności kanibalizmu i pełny winy za nadmiar własnej złości jest źródłem melancholii. Pokutuje to tym, że jak kwoka wysiaduje nowe komórki niszczące obce ciała, które przybywają do ciemnego gruczołu. Filtr pomiędzy tętnicą i żyłą, jego mikroskopowe kanaliki i jeziorka krwi chronią wiele tajemnic w głębinach czerwonej miazgi. Alice Jones. M.D. Ocland, Kalifornia

23 Śledziona. Zdjęcie z mikroskopu elektronowego Śledziona zabarwiona barwnikami fluoryzującymi

24 KRĄŻENIE 3 x erytrocytów 900 g hemoglobiny UKŁAD MAKROFAGÓW TKANKOWYCH 1 x erytrocytów, 0.3 g hemoglobiny na godzinę hemoglobiny na godzinę SZPIK KOSTNY 1 x erytrocytów, 0.3 g hemoglobiny na godzinę hemoglobiny na godzinę AMINOKWASY POKARM Barwniki żółcio- we w kale i mo- czu. Utrata nieznacz- nej ilości żelaza ( mg Fe/d) SCHEMAT POWSTAWANIA I NISZCZENIA ERYTROCYTÓW OBRÓT ŻELAZA 12 – 15 mg/d Fe – 25 mgFe/d ŻELAZO we krwi (transferryna) Fe 3+ zapasowe (ferrytyna) g 20 – 36 mgFe/d

25 Kobalamina jest kofaktorem enzy- mów biorących udział w reakcjach chemicznych zachodzących w mitochondriach i cytoplazmie. Związki kwasu foliowego odgrywają ważną rolę w syntezie DNA. Niedobór witaminy B 12 prowadzi do wtórnego niedoboru kwasu foliowego, skutkiem czego jest niedokrwistość megaloblastyczna. W przypadku niedoboru tylko wita- miny B 12 powstaje choroba układu nerwowego objawiająca się demie- linizacją istoty szarej mózgowia, rdzenia kręgowego i nerwów obwo- dowych. Amerykańscy naukowcy G.Whipple, G.Minot i W.Murphy zostali w 1934 laureatami Nagrody Nobla za odkrycie leczenia anemii za pomocą ekstraktu z wątroby (w których jak udo- wodniono później zawarta jest witamina B 12. WITAMINA B 12 i KWAS FOLIOWY białko B 12 Transkobalamina I tkanki pepsyna B 12 białko czynnik wewnętrzny Castlea (k.okładzinowe) B 12 Transkobalamina II krew B 12 Światło jelita krętegoŚwiatło naczyń włosowatych B/CF

26 HEMOGLOBINA Schematyczna budowa cząsteczki hemoglobiny (Hb A 1 ) α β α β o2o2o2o2 HEMOGLOBINY CZŁOWIEKA Hemoglobiny osoby dorosłej Hemoglobiny osoby dorosłej Hb A 1 α 2 β 2 95% - 98% Hb A 2 α 2 δ 2 1.5% - 3.5% Hb F α 2 γ 2 0.5% - 1% Hemoglobiny embrionalne Hemoglobiny embrionalne Hb G 1 ζ 2 ε 2 Hb G 2 α 2 ε 2 Hb Portland ζ 2 γ 2 Struktura hemu została odkryta przez polskiego naukowca M. Nenckiego

27 WŁAŚCIWOŚCI HEMOGLOBINY tkankipłuca P o2 (mmHg) %Hb 4 O 8 R T Hb A 1 Krzywa dysocjacji hemoglobiny HbA 1 – hemoglobina dorosłego R – stan rozluźnienia, T – stan ścisły

28 WPŁYW 2,3- DPG NA POWINOWACTWO HEMOGLOBINY DO TLENU 2.3 -difosfoglicerinian ( 2,3 -DPG) jest metabolitem przemian gli- kolitycznych w erytrocycie. Sto- sunek jego zawartości do za- wartości hemoglobiny wynosi 0.7:1. W stanie ścisłym (T) przestrzeń miedzy dimerami jest małą. Zbliżenie się dime- rów do siebie umożliwia łą- czenie 2,3 -DPG z łańcuchami β. Skutkiem tego jest zmniejsz- enie powinowactwa hemoglo- biny do tlenu. W stanie roz- luźnionym (R) przestrzeń mię- dzy dimerami zwiększa się, po- łączenia 2,3 -DPG z łańcuchami β ulegają zerwaniu i powino- wactwo hemoglobiny do tlenu zwiększa się. W warunkach hi- poksji synteza 2,3 -DPG zwięk- sza się. Krzywa dysocjacji he- moglobiny przesuwa się w pra- wo. Sprzyja to lepszemu wyko- rzystaniu rezerwy tlenowej β β α α

29 P o2 (mmHg) %Hb 4 O 8 Wpływ temperatury na krzywą dysocjacji hemoglobiny 37 ° C 30 ° C 23 ° C

30 Efekt Bohra i jego wpływ na krzywą dysocjacji hemoglobiny P o2 (mmHg) %Hb 4 O 8 pH 7.0 pH 7.4 pH 7.8

31 Krzywe dysocjacji różnych hemoglobin Biała – prawidłowa hemoglobina człowieka dorosłego; – hemoglobina płodowa; – mioglobina; – karboksy- hemoglobina Biała – prawidłowa hemoglobina człowieka dorosłego; żółta – hemoglobina płodowa; zielona – mioglobina; czerwona – karboksy- hemoglobina P o2 (mmHg) %Hb 4 O 8 tkankipłuca

32 NIEPRAWIDŁOWOŚCI BUDOWY HEMOGLOBINY HEMOGLOBINOPATIE HEMOGLOBINOPATIE Są to schorzenia genetyczne, w przebiegu których dochodzi do wytwarzania niepra- widłowych łańcuchów hemoglobiny (np. niedokrwistość sierpowatokrwinkowa (HbS). NIEPRAWIDŁOWE LIGANDY NIEPRAWIDŁOWE LIGANDY Związki żelaza z innymi substancjami nieorga- nicznymi. Najważniejszym z tych związków jest karboksyhemoglobina TALASEMIE TALASEMIE Są to schorzenia, w przebiegu których wytwarzane są prawidłowe łańcuchy hemoglobiny człowieka dorosłego (HbA), ale w mniejszej ilości lub nie wytwarzane wcale. W celu wyrównania braku HbA przez całe życie wytwarzana jest hemoglobina płodowa (HbF) METHEMOGLOBINA METHEMOGLOBINA W skład hemu wchodzi Fe 3+. Taka hemoglobina nie wiąże się z tlenem. Ludzie zdrowi posiadają enzy- my przekształcające Fe 3+ w Fe 2+. Brak tych enzy- mów ma miejsce w rodzinnej methemoglobinemii niedokrwistość sierpowatokrwinkowa

33 WYMIANA GAZOWA P o 2 (mmHg) P co 2 (mmHg) Powietrze atmosferyczne Powietrze pęcherzykowe Krew w naczyniach włosowa- tych pęcherzyków płucnych Krew tętnicza 9540 Krew żylna 4046 Tkanki3546 Ciśnienie parcjalne O 2 i CO 2 w powietrzu oraz prężność O 2 i CO 2 we krwi i tkankach

34 Zawartość tlenu: [Hb]g/dL 1.34 ml O 2 /gHb SaO 2 ILE TLENU ZAWIERA KREW TĘTNICZA? PO 2 = 100 mmHg O2O2 O2O2 O2O2 O2O2 O2O2 SaO 2 = 98% %Hb 4 O 8 Po 2 (mmHg) [Hb] = 14g/dL PaO 2 = 100 mmHg Zawartość tlenu: PaO ml/O 2 /mmHg/dL

35 CAŁKOWITA ZAWARTOŚĆ TLENU WE KRWI: CaO 2 = [Hb] g/dL 1.34 ml O 2 /gHb SaO 2 + PaO ml O 2 /mmHg g/dL + PaO ml O 2 /mmHg g/dL WARTOŚĆ PRAWIDŁOWA ml O 2 /dL

36 Hb HCO 3 - H+H+ CO 2 H2OH2OH2OH2O H 2 CO 3 Anhydraz a węganowa Cl - tkankiŚwiatło naczyń włosowatych Hb HCO 3 - H+H+ CO 2 H2OH2OH2OH2O H 2 CO 3 Anhydraza węglanowa Cl - płucaŚwiatło naczyń włosowatych AA WYMIANA GAZOWA O2O2O2O2 K+K+K+K+ K+K+K+K+ O2O2O2O2

37 ZADANIE 1 O godzinie 10 rano otrzymano następujący wynik gazometrii: Pa O 2 – 85 mmHg Pa O 2 – 85 mmHg Sa O 2 – 98 % Sa O 2 – 98 % Hb – 14 g/dL Hb – 14 g/dL Po dziesięciu minutach badanie powtórzono. Zawartość hemoglobiny we krwi wyniosła 7 g/dL. Zakładając, że pacjent nie ma żadnych schorzeń układu oddechowego jak zmieni się Pa O 2, Sa O 2 i zawartość tlenu we krwi ( Ca O 2 ) ? Co może być przyczyną takich zmian [Hb]? a.Pa O 2, Sa O 2, Ca O 2 a.Pa O 2, Sa O 2, Ca O 2 b.Pa O 2, Sa O 2, Ca O 2 b.Pa O 2, Sa O 2, Ca O 2 c.Pa O 2, Sa O 2, Ca O 2 c.Pa O 2, Sa O 2, Ca O 2 d.Pa O 2, Sa O 2, Ca O 2 d.Pa O 2, Sa O 2, Ca O 2

38 ZADANIE 2 Określić SaO 2 i obliczyć zawartość tlenu we krwi (CaO 2 ) u pacjenta, którego zawartość hemoglobiny we krwi wynosi 12 g/dL, PaO 2 = 50 mmHg, pH krwi – 7.4 KDHb

39 Po 2 (mmHg) %Hb 4 O 8 pH 7.0 pH 7.4 pH 7.8

40 ZADANIE 3 Dla każdej z poniżej przedstawionych sytuacji podaj kierunek zmian wyszczególnionych parametrów Sytuacja Pa O 2 Sa O 2 Ca O 2 Ciężka anemia Zatrucie CO Duży przeciek płucny Warunki wysokogórskie

41 ZADANIE 4 Który z pacjentów ma większą hipoksemię? Pacjent A: Pa O 2 – 95 mmHg, Sa O 2 – 95%, [Hb] – 7 g/dL Pacjent B: Pa O 2 – 55 mmHg, Sa O 2 – 85%, [Hb] – 15 g/dL

42 ZADANIE 5 Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe? a.Pa O 2 osób bez patologii układu oddechowego i układu krążenia zależy tylko od prężności O 2 w powietrzu pęcherzykowym b.U osób z prawidłowo funkcjonującym układem oddechowym i układem krążenia anemia nie prowadzi do spadku Pa O 2 we krwi c.Pa O 2 będzie rosło u pacjentów z hemoliza erytrocytów, ponieważ po rozpadzie erytrocytów więcej O 2 będzie rozpuszczone we krwi d.Gdy krzywa dysocjacji hemoglobiny jest przesunięta w prawo Pa O 2 również rośnie, ponieważ mniej O 2 jest związane z hemoglobiną e.U pacjenta z anemią po hemotransfuzji obserwuje się wzrost Sa O 2 oraz CaO 2 f.Pa O 2 w kubku z wodą jest równe zeru, ponieważ nie obecna tam jest krew g.Sa O 2 w kubku z wodą jest równa zeru, ponieważ nie ma tam hemoglobiny h.Ca O 2 w kubku z wodą jest równe zeru, ponieważ nie obecna tam jest krew

43 ODPOWIEDZI Zadanie 1 b Zadanie 2 Ca O 2 = 12 g/dL 1.34 mlO mmHg mlO 2 /mmHg/dL = 13.5 ml O 2 /dL Jest to wartość poniżej normy (norma mlO 2 /dL) Zadanie 3 Sytuacja Pa O 2 Sa O 2 Ca O 2 Ciężka anemia NormaNorma Zatrucie CO Norma Duży przeciek płucny Warunki wysokogórskie

44 Zadanie 4 Pacjent A: Ca O 2 = 7 g/dL 1.34 O 2 /gHb mmHg mlO 2 /mmHg/dL Ca O 2 = 9.2 mlO 2 /dL – znacznie poniżej normy Pacjent B Ca O 2 = 15 g/dL 1.34 O 2 /gHb mmHg mlO 2 /mmHg/dL Ca O 2 = mlO 2 /dL – w granicach normy Zadanie 5 e. a.prawdziwee.nie prawdziwe b.prawdziwef.nie prawdziwe c.nie prawdziweg.prawdziwe d.nie prawdziweh.nie prawdziwe

45 A A A A A B B B B B β β β β β β α α α α α α β β β α α α GRUPY KRWI (UKŁAD ABO) antygeny na erytrocytach przeciwciała w osoczu Grupa A Grupa B Grupa AB Grupa O A A A A A A A A A A B B B B B B B B B B Za odkrycie układu ABO australijski naukowiec K.Landsteiner został w 1930 roku laureatem Nagrody Nobla Odkrywcami czynnika Rh (1940 rok) są A. Winner (USA) oraz K. Landsztejner (ZSRR)

46 AA B AB AB O O SCHEMAT TRANSFUZJI KRWI B

47 HEMOSTAZA Teoria hemostazy została sformułowana w 1929 roku przez amerykańskiego naukowca W.Kennona

48 rŚRÓDBŁONEK Nieuszkodzony śródbłonek uniemożliwia agregację płytek i tworzeniu się skrzepów Nieuszkodzony śródbłonek uniemożliwia agregację płytek i tworzeniu się skrzepów Aktywacja śródbłonka (np. uszkodzenie) wywołuje szereg reakcji prowadzących do powstawania skrzepów Aktywacja śródbłonka (np. uszkodzenie) wywołuje szereg reakcji prowadzących do powstawania skrzepów Najszybszą reakcja na uszkodzenie śródbłonka jest zwężenia światła naczynia blisko miejsca uszkodzenia Najszybszą reakcja na uszkodzenie śródbłonka jest zwężenia światła naczynia blisko miejsca uszkodzenia

49 ŚRÓDBŁONKOWE CZYNNIKI BIORĄCE UDZIAŁ W HEMOSTAZIE Prostacyklina (w tym PGI 2 ) Prostacyklina (w tym PGI 2 ) Sródbłonkowy czynnik relaksacji Sródbłonkowy czynnik relaksacji Urokinaza Urokinaza Tlenek azotu (NO) Tlenek azotu (NO) ADP-aza ADP-aza Glikozaminoglikany Glikozaminoglikany Kompleks antitrombin III – heparyna – Kompleks antitrombin III – heparyna – Kompleks trombina - trombomodu- lina - proteina C Kompleks trombina - trombomodu- lina - proteina C Czynniki aktywujące plazminogen Czynniki aktywujące plazminogen Białko S Białko S ANTIKOAGULANTY Tromboplastyna tkankowa Tromboplastyna tkankowa Fibronektyna Fibronektyna Laminina Laminina Czynnik von Willebranda Czynnik von Willebranda ADP, ATP ADP, ATP Czynnik V Czynnik V Inhibitory aktywatora plazminogenu Inhibitory aktywatora plazminogenu Interleukina-1 Interleukina-1 Czynnik nekrotyczny guzów Czynnik nekrotyczny guzów Endotelina-1 Endotelina-1 Czynnik aktywujący trombocyty ( PAF ) Czynnik aktywujący trombocyty ( PAF ) Plazminogen Plazminogen Kolagen Kolagen Elastyna Elastyna Witronektyna Witronektyna PROKOAGULANTY

50 PŁYTKI Wytwarzane w szpiku kostnym czerwonym z MEGAKARIOCYTÓW Czynniki stymulujące trombocytopoezę: TROMBOPOETYNA wytwarzana przez nerki i wątrobę – w warunkach fizjologicznych TROMBOPOETYNA wytwarzana przez nerki i wątrobę – w warunkach fizjologicznych IL- 3, IL- 6, IL- 11 – mogą odgrywać rolę w warunkach pato- logicznych IL- 3, IL- 6, IL- 11 – mogą odgrywać rolę w warunkach pato- logicznych

51 Cytoplazma trombocytów zawiera: cząsteczki aktyny i miozyny oraz białko kurczliwe trombosteninę cząsteczki aktyny i miozyny oraz białko kurczliwe trombosteninę resztki siateczki śródplazmatycznej i aparatu Golgiego, które produkują różne enzymy i gromadzą dużą ilość Ca 2+ resztki siateczki śródplazmatycznej i aparatu Golgiego, które produkują różne enzymy i gromadzą dużą ilość Ca 2+ mitochondria i układy enzymatyczne zdolne do wyt- warzania ADP i ATP mitochondria i układy enzymatyczne zdolne do wyt- warzania ADP i ATP układy enzymatyczne syntetyzujące prostoglandyny układy enzymatyczne syntetyzujące prostoglandyny ziarnistości, które różnią się miedzy sobą strukturalnie i zawierają różne związki trombocytospecyficzne i trombocytoniespecyficzne ziarnistości, które różnią się miedzy sobą strukturalnie i zawierają różne związki trombocytospecyficzne i trombocytoniespecyficzne

52 ZAWARTOŚĆ ZIARNISTOŚCI TROMBOCYTÓW ZIARNISTOŚCI GĘSTE Aniony ATP, ADP, GTP, GDP, fosfor nieorganiczny Kationy Ca 2+, Mg 2+, serotonina Katecholaminy ZIARNISTOŚCI α Białka analogiczne do białek osocza Fibrynogen, czynnik krze- pnięcia V i VIII, fibronek- tyna, albumina, kallikreina, α 2 - antyplazmina,, białko S, czynnik wzrostu śródbłonka, inhibitor aktywatora plaz - minogenu, kininogen, trom - bospodyna, witronektyna, czynnik von Willebranda Specyficzne białka trombo- cytów czynnik płytkowy 4, β - tromboglobulina, płytkowy czynnik wzrostu czynnik płytkowy 4, β - tromboglobulina, płytkowy czynnik wzrostu LIZOSOMY β -heksoaminidaza β -galaktozydaza β -glikuronidaza β -arabinozydaza β -glicerofosfataza

53 Na błonie komórkowej trombocytów wyeksponowane są liczne glikoproteiny, które pełnia funkcje receptorowe: glikoproteiny Główny ligand Wtórny ligand GP IIb-IIIa Fibrynogen Czynnik von Willebranda, fibronektyna, witronektyna GP Ib-IX Czynnik von Willebranda Trombina GP Ia-IIa Kolagen GP Ic-IIa FibronektynaLaminina α 6 /IIa Laminina Receptor dla witronektyny WitronektynaTrombospodyna

54 r AKTYWACJA TROMBOCYTÓW USZKODZENIE NACZYNIA Czynnik von Willebranta TROMBOCYT GPIb GPIIb-IIIa KOLAGEN GPIa WYEKSPONOWANIE STRUKTUR PODŚRÓDBŁONKOWYCH FIBRYNOGEN TROMBOCYTAKTYWNY GPIIb-IIIa α Tromboksan A 2, czynnik aktywujący płytki (PAF), ADP, serotonina GPIIb-IIIa GPIIb-IIIa GPIIb-IIIa GPIIb-IIIa GPIIb-IIIa GPIIb-IIIa TROMBINA

55 Agregacja płytek w miejscu uszko- dzenia ściany naczynia krwionośnego Skrzep formujący się w naczyniu krwionośnym

56 CZYNNIKI KRZEPNIĘCIA KRWI CZYNNIKNAZWA MIEJSCE SYNTEZY FUNKCJAIfibrynogenhepatocytysubstrat IIprotrombina hepatocyty+ hepatocyty+wit Kenzym III tromboplastyna tkankowa śrbł, inne komórki kofaktor/receptor V czynnik labilny (proakceleryna) hepatoc/śrbł/trombkofaktor VII czynnik stabilny (akcelerator konwersji protrombiny) hepatocyty+ hepatocyty+wit Kenzym VIII czynnik antyhemofilowy (VIIIc) zatoki wątroby kofaktor IX czynnik Christmas (składnik trombo- plastyny osoczowej) hepatocyty+ hepatocyty+wit Kenzym X czynnik Stuarta-Prowera hepatocyty+ hepatocyty+wit Kenzym XI poprzednik osoczowej tromboplastyny PTC hepatocytyenzym XII czynnik Hagemana (czynnik kontaktu) hepatocytyenzym XIII czynnik stabilizujący fibrynę hepatoc, tromboc. transglut- aminaza Czynnik Fitzgeralda kininogen o dużej masie cząsteczkowej hepatocytyenzym Czynnik Fleczera prekalikreinahepatocytykofaktor

57 CHARAKTERYSTYKA CZYNNIKÓW KRZEPNIĘCIA CZYNNIKI KONTAKTU CZYNNIKI ZALEŻNE OD WITAMINY K POZOSTAŁE CZYNNIKI XII, XI, czynnik Fleczera (prekalikreina), czynnik Fit- zgeralda ( kininogen o dużej masie cząsteczkowej) X, IX, VII, II V, VIII, XIII, I stabilnestabilne Stabilne za wyjątkiem V i VIII Ca 2+ - niezależne Ca 2+ - zależne Ca 2+ - niezależne wszystkie są obecne w surowicy wszystkie są obecne w surowicy, za wyjątkiem II obecny w surowicy tylko XIII Niedobór nie powoduje krwawienia (za wyjąt- kiem XI) Niedobór powoduje krwawienia

58 DROGA ZEWNĄTRZPOCHODNA TROMBOPLASTYNA TKANKOWA czynnik III + Ca 2+ CZYNNIK VII TROMBOPLASTYNA TKANKOWA czynnik III CZYNNIK VIIa Ca 2+ CZYNNIK IX CZYNNIK IXa CZYNNIK X CZYNNIK Xa + + CZYNNIK VIII Ca 2+ +

59 DROGA WEWNĄTRZPOCHODNA CZYNNIK XII CZYNNIK XIIa KOLAGEN prekalikreina kininogen czynnik Fitzeralda CZYNNIK XI + CZ XI CZ XIa KALIKREINA PREKALIKREINA kininogen (czynnik Fitzeralda) kininogen a bradikinina kalikreina + Ca 2+ + PROUROKINAZA UROKINAZA PLAZMINOGEN PLAZMINA + Aktywacja fibrynolizy CZ IXa CZ IX KININY + CZ Xa CZ X + CZYNNIK VIII Ca 2+ +

60 WSPÓLNA DROGA KRZEPNIĘCIA TOR ZEWNĄTRZ- POCHODNY TOR WEWNĄTRZ- POCHODNY CZYNNIK X CZYNNIK Xa + CZYNNIK V Ca 2+ CZYNNIK II CZYNNIK Xa L H CZYNNIK IIa + Fibrynamonomer Fibryna I wodorozpuszczalna Fibryna II nierozpuszczalna CZYNNIK XIII a CZYNNIK XIII + Ca Błona trombocytu

61 TROMBINA POWSTANIE FIBRYNY AKTYWACJA TORU TROMBO- MODULINA-TROMBOCYTY (fibrynoliza posrednia) UWALNIANIE CZYNNIKA von WILLEBRANDA i CZYNNIKA V ze ŚRÓDBŁONKA UWALNIANIE ENDOTELINY, NO, PGI2 ze ŚRÓDBŁONKA WZROST KOMÓREK AGREGACJA TROMBOCYTÓW UWALNIANIE TxA2 z FIBROBLASTÓW i TROMBOCYTÓW MIGRACJA KOMÓREK STYMULACJA FIBRYNOLIZY REGULACJA NAPIĘCIA ŚCIANY NACZYŃ UWALNIANIE LEUKOTRIENÓW z LEUKOCYTÓW AKTYWACJA CZYNNIKÓW V, VIII, XI

62 CZYNNIKI ZAPOBIEGAJĄCE SPONTANICZNEMU KRZEPNIĘCIU Stały przepływ krwi prowadzi do zmniejszenia lokalnego stężenia aktywnych proteaz serynowych oraz zapewnia transport ich do wątroby, gdzie są dezaktywowane Stały przepływ krwi prowadzi do zmniejszenia lokalnego stężenia aktywnych proteaz serynowych oraz zapewnia transport ich do wątroby, gdzie są dezaktywowane Dezaktywacja aktywnych proteaz przez hepatocyty oraz komórki siateczkowo-śródbłonkowe wątroby i innych narządów Dezaktywacja aktywnych proteaz przez hepatocyty oraz komórki siateczkowo-śródbłonkowe wątroby i innych narządów Proteolityczny wpływ trombiny polega na inaktywacji i degradacji czynników XI, V i VIII, wspomagając działanie swoistych inhibitórów. Trombina również zapoczątkowuje aktywację układu fibrynolitycznego poprzez białko C Proteolityczny wpływ trombiny polega na inaktywacji i degradacji czynników XI, V i VIII, wspomagając działanie swoistych inhibitórów. Trombina również zapoczątkowuje aktywację układu fibrynolitycznego poprzez białko C Obecność w osoczu inhibitorów hamujących reakcje proteolityczne. Obecność w osoczu inhibitorów hamujących reakcje proteolityczne. Głównymi inhibitorami czynników krzepnięcia są: Antytrombina III, kofaktor heparynowy II, białko C, białko S, proteaza neksyna-1, C1-inhibitor, α 1 -Antytrypsyna, inhibitor toru czynnika tkankowego, α 2 -Makroglobulina

63 W zależności od mechanizmu działania inhibitory krzepnięcia można podzielić na następujące grupy: SEPTYNY – inhibitory proteaz serynowych (serine protease inhibitor): Antytrombina III (AT III), kofaktor heparynowy II (H.cfII), proteaza neksyna-1, C1-inhibitor, α 1 -Antytrypsyna KININY - inhibitor toru czynnika tkankowego α 2 -MAKROGLOBULINA – nie należy do żadnej z wymienionych wyżej grup

64 ANTYTROMBINA III AT III CZYNNIK IIa AT III CZYNNIK Xa AT III CZYNNIK IXa Działanie AT III jest potęgowane przez heparynę H.cf II CZYNNIK IIa HEPARYNOWY KOFAKTOR II Blokuję głównie nie związane z krzepnięciem funkcje trombiny dzięki czemu odgrywa rolę w regulacji procesów gojenia się, stanów zapalnych, rozwoju tkanki nerwowej

65 C1 -INHIBITOR C 1 - inhibitor CZYNNIK XIIa (95%) C 1 - inhibitor KALIKREINA (50%) Niedobór C 1 -inhibitora prowadzi do powstania obrzęku angioneurotycznego

66 BIAŁKO – C Sródbłonek TM TM - trombomodulina CZ IIa witronektyna + Białko C Białko Ca + Ca 2+ CZ Va CZ VIIIa Białko S + dezaktywacja Niedobór białka C lub białka S prowadzi do nadkrzepliwości Kompleks TM/czIIa jest internalizowany do komórek śród- błonka, gdzie trom- bina ulega des- trukcji

67 INHIBITOR TORU CZYNNIKA TKANKOWEGO (IPTF) Miejsce syntezy: głowne komórki śródbłonka, w mniejszym stopniu hepatocyty i komórki jednojądrzaste W śródbłonku znajduje się ok %, w osoczu – %, 2,5% - w płytkach W osoczu tylko ok. 5 % znajduje się w stanie wolnym, reszta jest związana przez fosfoproteiny. Zdolność hamowania krzepnięcia jest uwarunkowana wolnym IPTF zawartym w osoczu Heparyna stymuluje wytwarzanie IPTF oraz nasila jego działanie przeciwzakrzepowe.

68 TROMBOPLASTYNA TKANKOWA (cz III) Ca 2+ CZ VII + CZ VIIa Ca 2+ cz III CZ IXcz IXa CZ Xcz Xa CZ IIcz IIa + CZ Xa IPTF + I etap CZ VIIa Ca 2+ cz III CZ Xa IPTF II etap 2 etapy dezaktywacji czynników VIIa i Xa przez IPTF CZ Xa IPTF

69 FIBRYNOLIZA Jest to podstawowy endogenny mechanizm zapobiegający powstawaniu zakrzepów UKŁAD FIBTYNOLITYCZNY OSOCZA FIBRYNOLIZA KOMÓRKOWY UKŁAD FIBTYNOLITYCZNY

70 UKŁAD FIBRYNOLITYCZNY OSOCZA Składa się z plazminogenu, plazminy oraz odpowiednich inhibitorów Aktywacja układu fibrynolitycznego odbywa się przez aktywację wewnętrzną (czynnikami aktywującymi są czynniki kaskady krzepnięcia) i aktywację zewnętrzną (poprzez działanie tkankowego aktywatora plazminogenu i urokinazy) Aktywacja układu fibrynolitycznego osocza prowadzi do powstania plazminy z plazminogenu PLAZMINOGEN - glikoproteina produkowana w wątrobie, eozynofilach i nerkach. Okres półtrwania – 2,2 doby

71 TKANKOWY AKTYWATOR PLAZMINOGENU (TAP) Miejsce wytwarzania – głównie komórki śródbłonka, jak również monocyty, megakariocyty, komórki nabłonka śródjamowego (surowiczego). Jest to proteaza serynowa, krążąca we krwi związana ze swoim inhibitorem. Ma duże powinowactwo do fibryny Po związaniu się TAP i plazminogenu z fibryną katalityczne działanie TAP w stosunku do plazminogenu wielokrotnie się nasila. Powstała plazmina przekształca urokinazę jedołańcuchową w bardziej aktywną dwułancuchową, która z kolei przyspiesza i nasila proces przekształcania plazminogenu z plazminę

72 PLAZMINA Proteoliza czynników XI, XII, XIII, von Willebranda Rozkład fibryny do fragmentów: X, Y, D i E Degradacja glikoprotein płytkowych Rozkład fibrynogenu do fragmentów: X, Y, D i E Proteoliza czynników V i VIII

73 UKŁAD FIBRYNOLITYCZNY OSOCZA PLAZMINA Aktywacja wewnętrzna Aktywacja zewnętrzna Inhibitory CZ XIIa, XIa prekalikreina, kininogen PLAZMINOGEN + streptokinaza stafylokinaza + Tkankowy czynnik ak- tywacji plazminogenu + UROKINAZA jednolańcuchowa + UROKINAZA dwulańcuchowa + FIBRYNOGEN i FIBRYNA i FIBRYNA PRODUKTY DEGRADACJI + PAI - 1 ­ PAI – 1 PAI - 2 ­ + α 2 -Antyplazmina α 2 -Makroglobulina α 1 - Antytrypsyna Antytrombia III C1-inhibitor ­

74 INHIBITORY PLAZMINY α 2 – Antyplazmina – główny inhibitor plazminy. Działanie polega na szybkim zahamowaniu działania plazminy, utrudnieniu przyłączenia plazminogenu do fibtyny, wspomaganie łączenia się monofibryny w polimer α 2 – Antyplazmina – główny inhibitor plazminy. Działanie polega na szybkim zahamowaniu działania plazminy, utrudnieniu przyłączenia plazminogenu do fibtyny, wspomaganie łączenia się monofibryny w polimer Miejscem syntezy jest wątroba Niedobór objawia się nasilonym krwawieniem α 2 – Makroglobulina hamuje działanie plazminy oraz kalikreiny i tkankowego aktywatora plazminogenu α 2 – Makroglobulina hamuje działanie plazminy oraz kalikreiny i tkankowego aktywatora plazminogenu

75 INHIBITORY AKTYWATORA PLAZMINOGENU PAI-1 – główny inhibitor plazminogenu i urokinazy dwulańcuchowej, należący do grupy serpin. PAI-1 – główny inhibitor plazminogenu i urokinazy dwulańcuchowej, należący do grupy serpin. MIEJSCE WYTWARZANIA: komórki śródbłonka, komórki mięśni gładkich, megakariocyty, komórki nabłonka śródjamowego (surowiczego) Miejsce gromadzenia w nieaktywbej postaci: trombocyty CZYNNIKI PRZYSPIESZAJĄCE SYNTEZĘ PAI-1: trombina, transformujący czynnik wzrostu β, płytkowy czynnik wzrostu, interleukina-1,, insulinopodobny czynnik wzrostu, glikokortykoidy, endotoksyna CZYNNIK HAMUJĄCY WYDZIELANIE PAI-1 ZE ŚRÓDBŁONKA: aktywne białko C GŁÓWNA FUNKCJA PAI-1: ograniczenie aktywności fibrynilitycznej do miejsca położenia zakrzepu. W miejscu uszkodzenia dochodzi do wzmożonego wydzielania przez trombocyty PAI-1 i zahamowania przedwczesnej fibrynolizy PAI-2 główny inhibitor urokinazy dwulańcuchowej PAI-2 główny inhibitor urokinazy dwulańcuchowej

76 KOMÓRKOWY UKŁAD FIBRYNOLITYCZNY Do komórkowego układu fibrynolitycznego należą leukocyty, makrofagi, śródbłonek i trombocyty Funkcją jest podtrzymanie specyficznej aktywności lokalnej i systemowej fibrynolizy Leukocyty migrują do miejsc zgromadzenia fibryny na skutek działania związków hemostatycznych, wydzie- lanych przez trombocyty jak również kalikreiny i pro- duktów degradacji fibryny Leukocyty i makrofagi fagocytują fibrynę oraz resztki komórkowe zgromadzone w miejscu uszkodzenia

77 HEMOFILIA Niedobór każdego z czynników kaskady krzepnięcia z wyjątkiem czynnika XII, czynnika Fitzeralda i czynnika Fleczera prowadzi do powstania zaburzeń krzepnięcia Najczęściej spotykane są trzy rodzaje dziedzicznego zaburzenia krzepnięcia: - Hemofilia A - niedobór czynnika VIII (80-85% wszystkich przypadków hemofilii) - Hemofilia B – niedobór czynnika IX - Choroba Willdebranda – niedobór czynnika von Willderbranda

78 HEMOFILIA A Zmniejszenie aktywności czynnika VIII mimo jego obecności w osoczu Czynnik VIII krąży we krwi w postaci związanej z czynnikiem von Willdebranda, który reguluje syntezę oraz aktywność czynnika VIII CZYNNIK von Willebranda CZYNNIK VIII Miejsce wiązania płytek Miejsce wiązania cz VIII Koagulacyjna aktywność czynnika VIII waha się w szerokich granicach. Wzrasta po intensywnym wysiłku fizycznym, podczas ciąży, w stresie

79 Hemofilia A dziedziczy się z chromosomem X XY XX h XY XhXXhXXhXXhX XX XhYXhYXhYXhY XX XY XhXXhXXhXXhX XhXXhXXhXXhX XY Stopień ciężkości obja- wów klinicznych zależy od stopnia koagulacyjnej aktywności czynnika VIII

80 CZAS PROTROMBINOWY TROMBOPLASTYNA TK (cz III) + CZ VII Ca 2+ + CZ V CZ I CZ Ia CZ VII a TROMBOPLASTYNA TK (cz III) Ca 2+ CZ X CZ Xa CZ II CZ IIa TOR ZEWNĄTRZPOCHODNY DROGA WSPÓLNA 10 – 14 sekund

81 Czas protrombinowy nie uwzględnia czyn- ników krzepnięcia toru wewnątrzpochodnego Czas protrombinowy nie uwzględnia czyn- ników krzepnięcia toru wewnątrzpochodnego Czas protrombinowy rośnie u osób z niedoborem wrodzonym lub nabytym czyn- ników VII, X, V, II i I, u osób z niedoborem wita- miny K lub u osób leczonych antykoagulantami Czas protrombinowy rośnie u osób z niedoborem wrodzonym lub nabytym czyn- ników VII, X, V, II i I, u osób z niedoborem wita- miny K lub u osób leczonych antykoagulantami Wartość czasu protrombinowego pacjenta w odniesieniu do normy tego parametru dla danego laboratorium wyrażona w procentach nazywana jest wskaźnikiem Quicka. Norma 80 – 120%, terapeutyczny wskaźnik – 40 – 70% Wartość czasu protrombinowego pacjenta w odniesieniu do normy tego parametru dla danego laboratorium wyrażona w procentach nazywana jest wskaźnikiem Quicka. Norma 80 – 120%, terapeutyczny wskaźnik – 40 – 70%

82 CZAS KAOLINOWO-KEFALINOWY (APTT) Wydłużenie APTT stwierdza się przy niedoborze kininogenu, czynników II, V, VIII, IX, X, XI, XII i fibrynogenu oraz po podaniu HEPARYNY Wydłużenie APTT stwierdza się przy niedoborze kininogenu, czynników II, V, VIII, IX, X, XI, XII i fibrynogenu oraz po podaniu HEPARYNY Terapeutyczne APTT powinno być wydłużone 1,5 – 2,5 razy Terapeutyczne APTT powinno być wydłużone 1,5 – 2,5 razy TOR WEWNĄTRZPOCHODNY 37 – 46 sekund CZ XII a Ca 2+ KEFALINA osocze

83 LEKI ANTYAGRAGACYJNE I PRZECIWPŁYTKOWE: LEKI ANTYAGRAGACYJNE I PRZECIWPŁYTKOWE: - ASPIRYNA – blokuje cyklooksygenazę 1 (COX-1), a tym samym przemianę kwasu arachidonowego w tromboksan, hamując agregację trombocytów - ABCIKSIMAB – blokuje płytkowe receptory IIb/IIIa hamując agregację płytek LEKI ANTYKOAGULACYJNE INHIBITORY WITAMINY K LEKI ANTYKOAGULACYJNE INHIBITORY WITAMINY K - DIKUMAROL, SINKUMAR, SINTROM – blokuje wytwarzanie czynników II, VII, IX i X oraz białek C i S. Stosowany jest w przypadku migotania przedsionków, obecności sztucznych zastawek, protez naczyniowych, chorobie zakrzepowej HEPARYNA – blokuje czynniki XII, XI, IX, VII i II. Hamuje syntezę trombiny, potęguje działanie antytrombiny III HEPARYNA – blokuje czynniki XII, XI, IX, VII i II. Hamuje syntezę trombiny, potęguje działanie antytrombiny III LEKI FIBRYNOLITYCZNE (post faktum) LEKI FIBRYNOLITYCZNE (post faktum) - STREPTOKINAZA – aktywuje syntezę plazminy z plazminogenu

84 UKŁAD KRZEPNIĘCIA U NOWORODKÓW Według Dorota Sitkowska, Marcin Rawicz, AM Warszawa

85 CZYNNIKI KRZEPNIĘCIA Niższe, niż u dorosłych stężenie związanych z witaminą K czynników układu krzepnięcia… - II, VII, IX, XI Niższe, niż u dorosłych stężenie związanych z witaminą K czynników układu krzepnięcia… - II, VII, IX, XI …oraz czynników kontaktowych – XI, XII, PK, HMWK …oraz czynników kontaktowych – XI, XII, PK, HMWK Podobne stężenie fibrynogenu, V i VIII Podobne stężenie fibrynogenu, V i VIII

86 INHIBITORY KRZEPNIĘCIA Niższe stężenie inhibitorów bezpośrednich (AT, HCII i α 2 M) Niższe stężenie inhibitorów bezpośrednich (AT, HCII i α 2 M) Niższe stężenie APC Niższe stężenie APC Niepewne dane co do TFPI Niepewne dane co do TFPI

87 REGULACJA AKTYWNOŚCI TROMBINY W OSOCZU Tworzenie trombiny jest obniżone i opóźnione o ok. 50% Tworzenie trombiny jest obniżone i opóźnione o ok. 50% Hamowanie trombogenezy jest podobne Hamowanie trombogenezy jest podobne Czas półtrwania fibrynogenu bywa krótszy, szczególnie w patologiach oddechowych Czas półtrwania fibrynogenu bywa krótszy, szczególnie w patologiach oddechowych

88 FIBRYNOLIZA Podobne mechanizmy Podobne mechanizmy Niższe stężenie plazminogenu Niższe stężenie plazminogenu Wyższe stężenie aktywatora tkankowego (tPa) jak i inhibitorów aktywacji plazminogenu Wyższe stężenie aktywatora tkankowego (tPa) jak i inhibitorów aktywacji plazminogenu Upośledzone tworzenie plazminy Upośledzone tworzenie plazminy

89 PŁYTKI Podobna ilość i czas przetrwania Podobna ilość i czas przetrwania Zwiększone stężenie czynnika von Willebranda Zwiększone stężenie czynnika von Willebranda Zwiększona zdolność płytek do agregacji Zwiększona zdolność płytek do agregacji

90 ŚRÓDBŁONEK Wysokie stężenie PGI 2 Wysokie stężenie PGI 2 Kapilary podatne na uszkodzenie Kapilary podatne na uszkodzenie Zmienna zawartość tlenku azotu Zmienna zawartość tlenku azotu Wysoka zawartość trombomoduliny przyśpiesza (?) przejście białka C w postać aktywowaną Wysoka zawartość trombomoduliny przyśpiesza (?) przejście białka C w postać aktywowaną

91 CZAS KRWAWIENIA Skrócony! Skrócony! - Zwiększone stężenie czynnika von Willebranda - Duże krwinki czerwone - Wysoki hematokryt


Pobierz ppt "FIZJOLOGIA KRWI Liana Puchalska, Stanisław Kowalewski."

Podobne prezentacje


Reklamy Google