Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

WYKŁAD 4 Marek Wasek. 1.Janusz Harasimowicz, Krótkie wprowadzenie do radiobiologii; 2.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "WYKŁAD 4 Marek Wasek. 1.Janusz Harasimowicz, Krótkie wprowadzenie do radiobiologii; 2."— Zapis prezentacji:

1 WYKŁAD 4 Marek Wasek

2 1.Janusz Harasimowicz, Krótkie wprowadzenie do radiobiologii; 2. Zbigniew Jaworowski, Dobroczynne promieniowanie; 3. Zbigniew Jaworowski, Zabójcza trucizna, Wiedza i Życie,1/ Adam Urbanek, Komórkowy ból głowy. Czy telefony szkodzą? MATERIAŁY, Z KTÓRYCH KORZYSTAŁEM PRZY OPRACOWYWANIU WYKŁADU

3 Trzeba dbać o propagowanie ścisłości naukowej, ponieważ każde odchylenie od faktów udowodnionych prowadzi do nieobliczalnego wpływu na opinię publiczną, która może popaść w niebezpieczne dwójmyślenie – w trakcie przygotowywania wykładu

4

5 WPŁYW PROMIENOWANIA ELEKTROMAGNETYCZNEGONA ORGANIZM LUDZKI Z punktu widzenia narażenia na organizm ludzki promieniowanie elektromagnetyczne dzielimy na 2 kategorie: niejonizujące jonizujące Energia jonizacji atomów sodu wynosi około 0, J Energia promieniowania nadfioletowego od 0, J do J

6

7

8 ZJAWISKO JONIZACJI. SILNIE JONIZUJĄCE – promieniowanie, - i + SŁABO JONIZUJĄCE – promieniowanie i X, UV NIE JONIZUJĄCE – fale radiowe, mikrofale, podczerwień, światło widzialne

9 TECHNOLOGIA TERAHERCOWA ZASTOSOWANIE: Wykrywanie materiałów wybuchowych, broni Medycyna (wykrywanie raka skóry, próchnicy) Biologia ( rozróżnianie białek rakowych i nierakowych

10 WPŁYW PROMIENIOWANIA NIEJONIZUJĄCEGO NA ORGANIZM LUDZKI Wiek XX i XXI – lawinowy wzrost liczby źródeł PEM, rozwój radiokomunikacji, sprawił, że naturalne środowisko elektromagnetyczne przestało istnieć w skali całego globu ziemskiego, nastąpił wzrost pól PEM o niespotykanych natężeniach i niespotykanym widmie (pola statyczne i zmienne małej i wielkiej częstotliwości). Średnia moc PEM z kosmosu – 1, W/m 2 Średnia moc PEM ze źródeł sztucznych – ponad W/m 2 i nadal lawinowo rośnie FOBIA ELEKTROMAGNETYCZNA, SMOG ELEKTROMAGNETYCZNY

11 PARAMETRY CHARAKTERYZUJĄCE PEM: Częstotliwość (dla pól sinusoidalnych) lub opis zmienności natężenie pól elektrycznych [ V/m ] natężenie pól magnetycznych [ A/m ] lub [ T ] gęstość mocy promieniowania [ W/m 2 ] czas ekspozycji SAR [ W/kg ] – współczynnik absorpcji właściwej Specific Absorption Rate - przewodność elektryczna właściwa; E – natężenie pola elektrycznego; - gęstość tkanki

12 ŚRODOWISKO NATURALNE Pola elektryczne: Natężenie pola E : od 100 do 150 V/m przy powierzchni ziemi maleje 2 razy na wysokości 1 km W warunkach burzowych natężenie pola wzrasta do wartości ponad 20 kV/m ( widmo quasi ciągłe do bardzo dużych częstotliwości ) Pola magnetyczne: Natężenie pola H: 20 – 60 A/m

13 CZŁOWIEK W POLU PEM: Ciało człowieka jest niejednorodne pod względem parametrów dielektrycznych ze względu na zmienną zawartość tłuszczu, białka, węglowodanów i elektrolitu (sole+woda) w zależności od wieku, płci i stanu zdrowia. Dla pól wysokiej częstotliwości ciało ludzkie jest półprzewodnikiem i swoistą anteną odbiorczą, której wymiary względem długości fali są zmienne. Centralny układ nerwowy w stanie czynności i spoczynku generuje prądy czynnościowe z zakresu od 1 do 1000 Hz. Pracą serca sterują impulsy o częstotliwości 1,1 – 1,3 Hz. Fale elektromagnetyczne szczególnie efektywnie wnikają do tkanek, jeśli ich rozmiary rezonansowe są zbliżone do częstotliwości fali. Dla dorosłej osoby stojącej na ziemi częstotliwość rezonansowa wynosi 35 MHz. Poszczególne tkanki mają częstotliwości rezonansowe umieszczone w zakresie mikrofalowym. Głowa dorosłego człowieka ma rezonans na częstotliwości ok. 400 MHz.

14 Typowe źródła PEM:

15 Zakres częstotliwości promieniowania Składowa elektryczna Składowa magnetyczna Gęstość mocy Gęstość prądu jonowego Lp Pola stałe 16 kV/m8 kA/m- 100 nA/m 2 2 Pola 50 Hz 10 kV/m80 A/m MHz 100 V/m10 A/m- - 4 Powyżej MHz 20 V/m2 A/m- - 5 Powyżej MHz 7 V/m Powyżej MHz W/ m 2 - ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA z dnia 11 sierpnia 1998 r. (Dz.U z dnia 20 sierpnia 1998 r.) NORMY W POLSCE

16 NORMY W POLSCE c.d. Graniczna wartość SAR ustalona przez organizacje międzynarodowe wynosi 2,0 W/kg. Dla telefonii komórkowej:

17 NORMY W POLSCE c.d.

18 ODDZIAŁYWANIE PEM NA ORGANIZM LUDZKI TERMICZNENIETERMICZNE

19 ODDZIAŁYWANIA TERMICZNE Podwyższenie temperatury tkanek i płynów ustrojowych Nagrzewanie się tkanek Powstawanie zmian patologicznych Koagulacja białek (znaczny wzrost natężenia PEM) Najbardziej podatne na przegrzanie są tkanki o słabej cyrkulacji krwi: soczewka oka woreczek żółciowy układ pokarmowy

20 ODDZIAŁYWANIA NIETERMICZNE PEM prowadzi do zmian immunologicznych Oddziaływanie PEM wraz z innymi czynnikami np.. Chemicznymi oże powodować: zaburzenia funkcjonalne układu nerwowego zmiany układu sercowo-naczyniowego, szpiku kostnego wzrost poziomu hormonów, zaburzenia w popędzie seksualnym przyspieszenie wymiany jodu w tarczycy oraz obniżenie poziomu melatoniny nerwice Zmiany w zapisie EEG i wiele, wiele innych ????????????????????????????

21 BARDZO DUŻO KONTROWERSYJNYCH I SPRZECZNYCH ZE SOBA BADAŃ (NAUKOWYCH ?) OBECNY STAN WIEDZY NIE POZWALA NA JEDNOZNACZNE STWIERDZENIE, ŻE PODWYŻSZONY POZIOM PROMIENIOWANIA ELEKTROMAGNETYCZNEGO PROWADZI DO CHORÓB NOWOTWOROWYCH, JEDNOCZEŚNIE JEDNOZNACZNIE TEGO NIE WYKLUCZA ! WPŁYW PEM W ZAKRESIE ODDZIAŁYWAŃ NIETERMICZNYCH – SPRAWA DO DALSZYCH BADAŃ, BYĆ MOŻE POLICZONYCH NA WIELE POKOLEŃ (?)

22 Adam Urbanek: Graniczna wartość SAR ustalona przez organizacje międzynarodowe wynosi 2,0 W/kg Siemens C30Siemens C W/kg SonyEricsson Z600SonyEricsson Z W/kg Nokia 8850Nokia W/kg Samsung SGH A110Samsung SGH A W/kg Nokia 8890Nokia W/kg Siemens M30Siemens M W/kg Nokia 6250Nokia W/kg Ericsson T28sEricsson T28s 1.27 W/kg Alcatel One Touch MaxAlcatel One Touch Max 1.29 W/kg Alcatel One Touch Easy Alcatel One Touch Easy 1.35 W/kg Alcatel One Touch View Alcatel One Touch View 1.35 W/kg Sendo P200Sendo P W/kg Motorola Talkabout 19 Motorola Talkabout W/kg Motorola v66Motorola v W/kg Bosch 908Bosch W/kg Samsung SGH-Q200 1,94 W/kg WPŁYW TELEFONII KOMÓRKOWEJ NA ORGANIZMY LUDZKIE

23 Zagrożenia pośrednie: jednoczesna jazda samochodem i rozmowa uleganie fobiom Zagrożenia bezpośrednie: bardzo dużo kontrowersji zaburzenia transportu jonów wapnia (Ca ++ ), potasu i sodu (K +, Na + ) zaburzenia snu (zmniejszenie poziomu melatoniny (?)) Czego nie należy robić i unikać: używać w samochodach (puszka Faradaya) używać w zamkniętych pomieszczeniach ( wzrost mocy nadajnika) korzystać w uzasadnionych przypadkach

24 ZADANIE ROZWIĄZANIE WYNIK, NAD KTÓRYM TRZEBA SIĘ ZASTANOWIĆ

25 DOBOCZYNNE PROMIENIOWANIE ? 1 kg uranu – 235 = 3 miliony kg węgla kamiennego 10 miliardów kg węgla brunatnego 2,3 miliardów kg ropy naftowej 2,25 miliardów m 3 gazu ziemnego 21 milionów kg trotylu !!! CENTRALNE LABORATORIUM OCHRONY RADIOLOGICZNEJ

26

27 PORÓWNANIE RYZYKA WYSTĄPIENIA RAKA: ( RYZYKO 1 ZGONU NA 1 MILION OSÓB ) lot samolotem na odległości 650 km jazda samochodem na odległości 100 km wypalenie 1 papierosa przebywanie w pokoju palaczy w czasie 2 godz. spożycie 1/2 litra wina 1,5 tygodnia pracy w fabryce (U.K.) 1 godzinny połów ryb napromieniowanie dawką 0,02 mSv Adapted from Pochin, 1979

28 WielkośćJednostkaDefinicja Aktywność źródła Bq (bekerel) Liczba rozpadów promieniotwórczych zachodzących w nim w jednostce czasu Dawka pochłonięta Gy (grej) Energia promieniowania E przekazana jednostce masy substancji Dawka ekspozycyjna C/kg (Kulomb/kg) Ładunek jonów wytworzonych przez promieniowanie fotonowe w jednostce masy napromieniowanej substancji Równoważnik dawki H T Sv (Sivert) Dawka pochłonięta D przez tkankę T z uwzględnieniem różnych typów promieniowania PODSTAWOWE JEDNOSTKI STOSOWANE W OCHRONIE RADIOLOGICZNEJ 1 Ci = 3, Bq 1 Gy = 100 rd 1 C/kg = 3876 R 1 Sv = 100 rem

29 równoważnik dawki = dawka pochłonięta QF UWAGA: 1 Gy = 1 Sv dla promieniowania X i gamma

30 Roczna średnia dawka dla Polaka wynosi: ok. 3,6 mSv Roczna średnia dawka dla Ziemianina: ok. 2,4 mSv Średnio życiowa dawka naturalna przeliczana jest na 70 lat życia 168 mSv

31 Składowe promieniowania Średnie dawki [mSv/rok na osobę] Udział procentowy [%] Promieniowane kosmiczne 0,2908,0 Promieniowanie gamma z podłoża 0,0401,1 Promieniowanie 222 Rn i 220 Rn (powietrze) 0,0802,2 Opad promieniotwórczy po wybuchach jądrowych i Czarnobylu 0,0210,6 Promieniowanie gamma w budynkach 0,38010,6 Promieniowanie 222 Rn i 220 Rn oraz ich pochodnych wewnątrz budynków 1,58043,9 Radionuklidy inkorporowane (bez radonu) 0,40911,4 Diagnostyka rentgenowska i badania in vivo 0,78021,7 Zagrożenia zawodowe w górnictwie 0,0160,4 Inne (przedmioty powszechnego użytku) 0,0050,1 Razem 3,600100,0

32

33 ŚREDNIOŻYCIOWE DAWKI PROMIENIOWANIA NATURALNEGO W RÓŻNYCH MIEJSCACH ZIEMI : 365 mSv – Norwegia ( są miejsca do 1500 mSv) 525 mSv – Finlandia 2000 mSv – stan Kerala, Indie 3000 mSv – wiele regionów w Iranie mSv – Ramsar - Iran Ewakuacja ludności z Czarnobyla z obszarów o poziomie radiacji powyżej 350 mSv ( niejednokrotnie w miejsca o wyższym poziomie radiacji)

34 KU PRZESTRODZE PALACZOM PAPIEROSÓW !!!

35 OrganizmLD 50/30 (Sv) człowiek 3-4 małpa 5-6 osioł 7,8 koza 3,5 nietoperz 150 ślimak mucha 800 pantofelek 3000 bakteria Deinococcus radiodurans DAWKA LETALNA LD 50/30 [Sv]

36 Co powoduje promieniowanie jonizacyjne? dawka 10 Sv ( śmiertelna dla człowieka) wywołuje wydzielenie się w 1 g tkanki około J energii ( tak mały, że nie mierzalny wzrost temperatury !!!) 5 uszkodzeń (!!!) DNA w każdej komórce rocznie po otrzymaniu dawki 2,4 mSv Spontanicznie (bez udziału promieniowania) dochodzi do około 70 mln uszkodzeń DNA w każdej komórce: 8000 uszkodzeń/godz. pojedynczoniciowych 6000 uszkodzeń/godz. podwójnoniciowych Zatem: bać się, czy się nie bać !!!

37 Efekty działania promieniowania Poziom molekularny: Poziom molekularny: uszkodzenia pośrednie i bezpośrednie uszkodzenia pośrednie i bezpośrednie Poziom komórki: Poziom komórki: śmierć mitotyczna i interfazalna śmierć mitotyczna i interfazalna śmierć apoptotyczna i nekrotyczna śmierć apoptotyczna i nekrotyczna Poziom organizmu: Poziom organizmu: efekty stochastyczne i deterministyczne efekty stochastyczne i deterministyczne wczesne i późne skutki napromienienia wczesne i późne skutki napromienienia Różne typy promieniowania Różne typy promieniowania

38 ODDZIAŁYWANIE PROMIENIOWANIA Z MATERIĄ 1. JONIZACJA cząstki naładowane, promieniowanie i -; w mniejszym stopniu i X 2. EFEKT FOTOELEKTRYCZNY ROZPROSZENIE COMPTONA ROZPROSZENIE COMPTONA TWORZENIE PAR TWORZENIE PAR PROMIENIOWANIE i X

39 Uszkodzenia DNA O H H OH H. uszkodzeniepośrednie uszkodzeniebezpośrednieDNA. Uszkodzenia bezpośrednie: zderzenie cząstki promieniowania z nicią DNA. Uszkodzenia pośrednie: oddziaływanie produktów radiolizy wody (wolnych rodników) znajdującej się w jądrze komórkowym z DNA.

40 Cząstki promieniowania jonizują wodę: H 2 O H 2 O + + e – Zjonizowana cząsteczka wody może np. połączyć się z uwolnionym elektronem, tworząc cząsteczkę wzbudzoną: H 2 O + + e – H 2 O* Na skutek jej rozpadu powstają produkty silnie reagujące ze związkami chemicznymi wchodzącymi w skład komórek organizmu: H 2 O* H. + OH. WYNIK RADIOLIZY WODY

41 CELE ATAKU RODNIKA WODOROTLENOWEGO

42

43 Częstości uszkodzeń DNA Rodzaj uszkodzenia Liczba uszkodzeń spontanicznych w komórce na godzinę Liczba uszkodzeń w komórce na 1 Gy Pęknięcie podwójnoniciowe < 1 40 Pęknięcie pojedynczoniciowe Utrata zasady Uszkodzenie zasady D. Billen, Spontaneous DNA damage and its significance for negligible dose controversy in radiation protection, Radiat. Res., 124, 242 (1990). Autor strony: Janusz Harasimowicz

44 Hypometylacja, prowadząca do zmian w ekspresji genów. Anomalie metylacji DNA Pęknięcie jednej nici, z reguły naprawiane oraz pęknięcia podwójne, których nagromadzenie prowadzi do śmierci komórki. Pęknięcie jednej nici, z reguły naprawiane enzymatycznie oraz pęknięcia podwójne, których nagromadzenie prowadzi do śmierci komórki. Pęknięcie łańcucha DNA w wyniku reakcji rodników hydroksylowych z pierścieniem cukrowym Tworzenie adduktu typu zasada azotowa- aminokwas; głównie połączenie tyminy z tyrozyną. Tworzenie wiązań poprzecznych typu DNA-białko Reakcja w miejscu wiązania aromatycznego pirymidyn, pomiędzy C-5 i C-6, puryn pomiędzy C-4 i C-8; przykładowo, tymina przemienia się w 5-hydroksy-5-metylohydantoinę, guanina ulega modyfikacji do 8-hydroksyguaniny. Modyfikacje zasad azotowych w wyniku działania rodników hydroksylowych Skutki Rodzaje uszkodzenia

45 Atak *OH Schemat następstw działania wolnych rodników na DNA Chemiczna naprawa uszkodzeń Enzymatyczna naprawa uszkodzeń Mutageneza, karcynogeneza USZKODZONE DNA BŁĘDNIE NAPRAWIONE DNA

46

47

48 BIOLOGICZNE SKUTKI PROMIENIOWANIA SOMATYCZNE GENETYCZNE WCZESNE Choroba popromienna - ostra - przewlekła Miejscowe uszkodzenia skóry ODLEGŁE Zmętnienie soczewek Aberracje chromosomowe w komórkach somatycznych Niepłodność MUTACJE GENOWE -dominujące - recesywne Aberracje chromosomowe w komórkach

49 Narząd poddany badaniu Dawka efektywna mSv Równoważnik zdjęć RTG klp. Równoważnik okresu promieniowania tła naturalnego Klatka piersiowa 0,021 3 dni Kręgosłup1-2, miesięcy Jelita grubego ,5 roku Urografia4,6230 2,5 roku CT głowy rok CT brzucha lata Scyntygrafia kośćca ,5 roku Scyntygrafia tarczycy miesięcy OTRZYMYWANE DAWKI PODCZAS PRZEŚWIETLEŃ RTG i BADAŃ IZOTOPOWYCH ( za A.A. Czerwiński: Energia jądrowa i promieniotwórczość str.79)

50 CZY NAWET MAŁE DAWKI PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO, ODDZIAŁYWUJĄCE NA CZŁOWIEKA SĄ SZKODLIWE DLA ZDROWIA? diagnostyka z wykorzystaniem promieniowania rentgenowskiego diagnostyka z wykorzystaniem izotopów promieniotwórczych tło promieniowania obecne od zawsze wzrost promieniowania od skażeń promieniotwórczych (awarie elektrowni jądrowych, reaktorów badawczych, próby bomb jądrowych itp.) A może istnieje dawka graniczna, poniżej której promieniowanie nie jest szkodliwe, a powyżej której jest szkodliwe?

51 W 1977 roku Międzynarodowa Komisja Ochrony Radiologicznej (ICRP) zaleciła rozróżnianie 2 kategorii skutków popromiennych w organizmach żywych: - skutków stochastycznych - skutków deterministycznych

52 EFEKTY STOCHASTYCZNE Efekt stochastyczny (np. nowotwór) jest niezależny od dostarczonej dawki i jest sprawą przypadku. Wraz ze wzrostem dawki wzrasta jednak prawdopodobieństwo wystąpienia efektu stochastycznego. Nie można wskazać progu (>0), poniżej którego efekt nie wystąpi. Natura i stopień nasilenia efektu stochastycznego wynika wyłącznie z rodzaju uszkodzenia materiału genetycznego komórki i jej funkcji w organizmie

53 EFEKTY DETERMINISTYCZNE Efekty deterministyczne to zmiany w tkankach lub narządach wynikające ze śmiertelnego uszkodzenia pewnej liczby komórek. Stopień nasilenia efektu deterministycznego jest wprost proporcjonalny do liczby zabitych komórek.

54 Efekty działania promieniowania Bezprogowa zależność od dawkiProgowa zależność od dawki

55 DWIE KATEGORIE SKUTKÓW POPROMIENNYCH (STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE) SĄ PODSTAWĄ DO ROZRÓŻNIENIA DWÓCH PODEJŚĆ DO ZAGADNIEŃ OCHRONY RADIOLOGICZNEJ: 1. HIPOTEZA LINIOWA 2. HORMEZA RADIACYJNA

56 HIPOTEZA LINIOWA ICRP – 1959 R. 1. SKUTKI POPROMIENNE NP. NOWOTWORY, CHOROBY DZIEDZICZNE, PO DUZYCH DAWKACH (5000 mSv) WYSTĘPUJĄ RÓWNIEŻ PO MAŁYCH DAWKACH (2,6 mSv – TŁO PORMIENIOWANIA NATURALNEGO), A TYLKO CZĘSTOŚĆ ICH WYTĘPOWANIA JEST MNIEJSZA, PROPORCJONALNA OD DAWKI. 2. NIE ISTNIEJE ŻADEN PRÓG, PONIŻEJ KTÓREGO PRZESTAJA WYSTĘPOWAĆ SKUTKI OBSERWOWANE PO WIELKICH DAWKACH 3.SKUTKI POPROMIENNE SĄ WYŁACZNIE SZKODLIWE 4.NAWET NAJMNIEJSZA DAWKA, BLISKA ZEROWEJ, ZAWSZE PRZYNOSI SZKODĘ 5.NAWET POJEDYNCZY FOTON GAMMA MOŻE BYĆ POWODEM SKRÓCENIA ŻYCIA, POWSTANIA NOWOTWORU ZŁOŚLIWEGO I USZKODZENIA GENETYCZNEGO ???? ALARA – As Low As Readily Achievable

57 Hipoteza liniowa ekstrapoluje wyniki badań epidemiologicznych ludności Hiroszimy i Nagasaki, napromienionej dużymi dawkami, do dawki zerowej. Średnie dawki promieniowania od opadu czarnobylskiego w pierwszym roku po katastrofie oraz obecne dawki od wybuchów jądrowych, energetyki jądrowej, diagnostyki rentgenowskiej oraz promieniowania naturalnego wg UNSCEAR, Maksymalny zakres dawki naturalnej wg Sohrabi, 1990

58 HORMEZA RADIACYJNA CO JEST TRUCIZNĄ? WSZYSTKO JEST TRUCIZNĄ I NIC NIE JEST TRUCIZNĄ. Paracelsus PRZEZ ANALOGIĘ DO HORMEZY FARMACEUTYCZNEJ. 1. WYSTEPOWANIE SKUTKÓW STYMULUJĄCYCH LUB OGÓLNIE POZYTECZNYCH DLA ORGANIZMU PO MAŁYCH DAWKACH 2.SKUTEK SZKODLIWY PO OTRZYMANIU DUZYCH DAWEK 3. ISTNIENIE PROGU DAWKI BRAK U CZŁOWIEKA ZMYSŁU CZUŁEGO NA WPŁYW PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO

59 Uogólniony model odpowiedzi biologicznej na czynniki chemiczne i fizyczne. Deficyt czynnika (dawka mniejsza od D) powoduje objawy niedoboru (kolor jasnoniebieski); małe dawki (pomiędzy D i T) poprawiają stan zdrowia (kolor jasnopomarańczowy); dawki wyższe od T powodują toksyczne i inne skutki szkodliwe. N oznacza średnią dawkę naturalną promieniowania jonizującego. Linią przerywaną i ciągłą przedstawiono, odpowiednio, liniową-bezprogową i hormetyczną zależność dawka- skutek

60 Obniżenie rozmnażania się pantofelków przy deficycie promieniowania. Rycina przedstawia wpływ zastosowania osłon ołowiowych na rozmnażanie się Paramecium tetraurelia, hodowanego w trzech identycznych komorach cieplarkowych. Dwie komory były osłonięte ołowiem: jedna warstwą o grubości 5 cm, a druga 10 cm. Nieosłonięte zwierzęta kontrolne były eksponowane na promieniowanie naturalne odpowiadające dawce rocznej 1.75 mSv, a zwierzęta osłonięte 10 cm ołowiu na promieniowanie odpowiadające dawce rocznej 0.3 mSv. Ósmego dnia rozmnażanie się pierwotniaków osłoniętych 5 cm ołowiu było o 40% niższe od rozmnażania się orzęsków nie osłoniętych, a pierwotniaków osłoniętych 10 cm ołowiu o 60% niższe. Wg Panel et al., 1987

61 Ryzyko śmierci z powodu białaczek w Hiroszimie i Nagasaki w zakresie dawek niskich i średnich. Wg UNSCEAR, Białą linią oznaczono normalne ryzyko w nie napromienionej populacji tych miast

62 Lambin i Wouters r. HRS/IRR - low dose hypersensitivity/induced radioresistance -zjawisko nadwrażliwości na niskie dawki i indukowanej promieniooporności

63

64

65

66

67

68

69


Pobierz ppt "WYKŁAD 4 Marek Wasek. 1.Janusz Harasimowicz, Krótkie wprowadzenie do radiobiologii; 2."

Podobne prezentacje


Reklamy Google