Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

BÓL- CO NAPRAWDĘ O NIM WIEMY … LEK. MED. TOMASZ KLICHE.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "BÓL- CO NAPRAWDĘ O NIM WIEMY … LEK. MED. TOMASZ KLICHE."— Zapis prezentacji:

1 BÓL- CO NAPRAWDĘ O NIM WIEMY … LEK. MED. TOMASZ KLICHE

2  Definicja………………  Ból, są to doznania skrajnie nieprzyjemne występujące pod wpływem bodźców uszkadzających tkanki lub zagrażających ich zniszczeniem odbierane przez każdego człowieka jako szkodliwe.

3  RODZAJE BÓLU  1) Ból pierwotny- ma charakter ostry, kłujący, szybko dociera do świadomości, jest dobrze umiejscowiony i mija z chwilą ustania czynnika szkodliwego. Ból ten wywołuje odruchową reakcję organizmu mającą na celu ochronę tkanek przez uniknięcie działania czynnika szkodliwego.  2) Ból wtórny jest przewodzony znacznie wolniej, ma charakter rozlany, trudny do umiejscowienia i trwa znacznie dłużej niż bodziec, który go spowodował. Wywołuje on narastający, toniczny wzrost napięcia mięśni szkieletowych otaczających uszkodzone tkanki.

4  Ból jest doznaniem czuciowym, związanym zarówno z działaniem uszkadzającego bodźca jak i spostrzeżeniem powstającym na podstawie psychicznej interpretacji zachodzących zjawisk, zmodyfikowanym przez wcześniejsze doświadczenia i psychosomatyczne uwarunkowania. Nocycepcja jest fizjologicznym procesem odczuwania bólu a jego klinicznym wykładnikiem jest cierpienie, będące psychicznym komponentem zachowania bólowego  Ból powstaje w wyniku podrażnienia receptorów bólowych lub obniżenia progu ich pobudliwości albo też w następstwie uszkodzenia układu nerwowego. Może się pojawiać także bez uszkodzenia tkanek, jednak jest odnoszony przez chorego do takiego uszkodzenia- ból psychogenny

5  Podstawową funkcją bólu jest jego ostrzegająco-ochronne działanie  Ból fizjologiczny np. taki gdy dotkniemy gorącego przedmiotu ma na celu wywołanie natychmiastowej reakcji, jaką jest usunięcie się z obszaru zagrożenia w obawie przed uszkodzeniem tkanek  W przypadku dokonanych urazów np. skręcenia, złamania, bólowi towarzyszy ograniczenie aktywności a wraz z nadwrażliwością dodatkowo eliminuje możliwość jakiegokolwiek kontaktu, przez co zmniejsza się ryzyko dalszego uszkodzenia lub nasilenia zmian patofizjologicznych

6  Ból ostry (pierwotny) wywołuje wyzwolenie reakcji atawistycznych takich jak: przyspieszenie akcji serca i oddechu, wzrostu rzutu serca, wzrostu ciśnienia tętniczego krwi, wzmożonej potliwości, pobudzenia psychomotorycznego  Ból wtórny (przewlekły o ile trwa ponad 3 miesiące) oprócz wyżej wymienionych, aczkolwiek pozbawionych pierwotnej dynamiki objawów, powoduje obniżenie jakości życia, poprzez zaburzenia fizjologiczne, psychologiczne i społeczne. Zależą one od czasu trwania bólu i stopnia jego natężenia, nie zaś od przyczyny powstawania bólu

7  Istnieje także trzeci rodzaj bólu tzw. ból niereceptorowy czyli ból patologiczny w którym rozróżniamy ból neuropatyczny oraz ból psychogenny, związany z procesem myślenia, stanem emocjonalnym lub osobowością, występujący bez uszkodzenia tkanek, chociaż opisywany w takich kategoriach  Ból neuropatyczny jest rodzajem bólu patologicznego. Jest on spowodowany lub zainicjowany pierwotnym uszkodzeniem układu nerwowego. Są to różnorodne zespoły bólowe, które nie mają wspólnej etiologii ani umiejscowienia. Może on wynikać z nadpobudliwości neuronów zarówno obwodowych jaki i ośrodkowych, może też wynikać z obniżenia progu pobudliwości zakończeń nerwowych.

8  Ból ten może być zależny od pobudzenia układu współczulnego. Nadpobudliwość neuronów nie jest jednak przejawem jednego mechanizmu ale wynika z kombinacji wielu czynników, które sumując się określają stopień tej nadpobudliwości u poszczególnych pacjentów jak też w poszczególnych zespołach bólowych

9  PRZYCZYNY BÓLU NEUROPATYCZNEGO (Wordliczek, Dobrogowski)  1) Nerw- amputacja, przecięcie nerwu  - ucisk (zespoły cieśni, guzy)  - zmiażdżenie, rozciągnięcie, niecałkowite przecięcie-uraz  -mononeuropatie- cukrzyca, napromieniowanie, niedokrwienie  -polineuropatie- cukrzyca, amyloidoza, zatrucia  2) Zwój rdzeniowy- ucisk (krążek międzykręgowy, guz, blizna)  - wyrwanie (awulsja) korzeni  -infekcja (półpasiec)  Rdzeń kręgowy- stłuczenie, guz, niecałkowite przecięcie  Pień mózgu, wzgórze, półkule mózgu- zaburzenia ukrwienia, guz, uraz

10 SOMATYZACJA  Obecność różnego rodzaju objawów (w tym bólu), sugerujących istnienie choroby somatycznej przy jednoczesnym braku innych objawów w badaniu przedmiotowym, laboratoryjnych czy obrazowych  Objawy te mogą towarzyszyć zaburzeniom depresyjnym, chorobom psychicznym, nerwicom ale mogą też występować sytuacyjnie np. ból brzucha przed wystąpieniem publicznym

11 BÓL MIĘŚNIOWO-SZKIELETOWY  Jest zjawiskiem na tyle powszechnym, że można pokusić się o stwierdzenie że bólu takiego doświadczyli praktycznie wszyscy w dorosłej populacji  Ostry, przewlekły, nawracający  EPIDEMIOLOGIA  Ból krzyża 30-40%  Ból obręczy barkowej 15-20%  Ból kolan, stawu skroniowo-żuchwowego, rozlany ból mięśniowo- szkieletowy 10-15%

12  W Polsce aż 27% dorosłej populacji zgłasza długotrwałe lub nawracające dolegliwości bólowe  Zapadalność wzrasta z wiekiem i jest zależna od płci. Kobiety cierpią 1,5 raza częściej niż mężczyźni  Innymi czynnikami ryzyka są przewlekłe choroby narządu ruchu takie jak rzs, powtarzające się przeciążenia lub oszczędzanie struktur mięśniowo-szkieletowych, zaburzenia emocjonalne, depresja, czynniki genetyczne

13  Ból mięśniowo-szkieletowy i jego leczenie stanowi ogromne obciążenie dla systemu finansowego każdego państwa  -koszty nieproduktywności, absencji w pracy i wypłacanych zasiłków chorobowych i świadczeń rentowych  -refundacja kosztów farmakoterapii  -leczenie szpitalne (w tym operacyjne), obciążenie systemu ochrony zdrowia dużą ilością wciąż powracających pacjentów

14  Przewlekły stan zapalny powoduje bliznowacenie włókniste tkanek czego konsekwencją jest redukcja ruchomości i powstawanie mikrourazów wskutek rozciągania co w konsekwencji nasila ból  Uwalnianie z uszkodzonych tkanek koktajlu różnego rodzaju cytokin, neurotransmiterów, i innych mediatorów stamu zapalnego obniża próg wrażliwości nocyceptorów co w konsekwencji powoduje przejście bólu w stan przewlekły, powstanie dużych obszarów bólu rzutowanego i nadwrażliwości na bodźce bólowe

15  Nadrzędnym celem zastosowanego leczenia powinno być nie tylko złagodzenie bólu ale głównie poprawa czynności, ograniczenie niesprawności, zahamowanie lub spowolnienie postępu choroby i zapobieganie jej następstwom.  Stosowanie różnych leków przeciwbólowych jako jedynej formy terapii w zdecydowanej większości przypadków nie doprowadzi do założonego celu ani pacjenta ani terapeuty, będzie za to źródłem wystąpienia wielu reakcji niepożądanych, które zresztą można było wcześniej przewidzieć

16  Przewodzenie bólu, neurotransmitery, rogi przednie i tylne, włókna afferentne i differentne, pień mózgu, receptory opioidowe itp.  To wszystko ważne ale…………………………………………………..  Najistotniejsze moim zdaniem jest to czy(?) i jak(?) walczyć z bólem

17 CZY?  Oczywiście że tak, ale….  Wszystko zależy z jakim rodzajem bólu mamy do czynienia  BEZWZGLĘDNIE I NATYCHMIAST WALCZYMY Z BÓLEM  -wieńcowym (walka ze wstrząsem)  -nowotworowym (poprawa jakości życia)  -urazowym (walka ze wstrząsem, wtórne następstwa urazu)

18 JAK?  Wszelkimi dostępnymi i adekwatnymi metodami, zależnymi od przyczyny powstania bólu czyli:  Leczenie przyczynowe  Leczenie farmakologiczne  Leczenie niefarmakologiczne

19 KLINICZNA OCENA CHOREGO Z BÓLEM  1)Skala słowna (VRS- verbal rating scale)  0-brak bólu; 1- ból lekki; 2- ból silny; 3- ból nie do zniesienia  2) Skala numeryczna (numerical rating scale)  Badający prosi chorego o ocenę bólu gdzoe 0- „wcale nie odczuwam bólu: 10-”najgorszy ból, jaki mogę sobie wyobrazić”  3)Skala wzrokowo-analogowa (visual analogue scale)  Badający prosi chorego aby zaznaczył stopień natężenia bólu na odcinku długości 10 cm  WAŻNE ZNACZENIE PORÓWNAWCZE W TRAKCIE PROWADZONEJ TERAPII

20 Leczenie przyczynowe  1) Ostre zespoły wieńcowe- angioplastyka tętnic wieńcowych, farmakoterapia  2) Choroby nowotworowe- leczenie chirurgiczne, radioterapia, chemioterapia i inne zaawansowane metody leczenia  3) Czynniki zewnętrzne i urazy- właściwe leczenie oparzeń i odmrożeń, prawidłowe zaopatrzenie skręceń, zwichnięć, złamań. W szczególności zapobieganie urazom wtórnym w tym jatrogennym

21 Leczenie farmakologiczne (objawowe)  DRABINA ANALGETYCZNA  1) Paracetamol  2) Niesteroidowe leki przeciwzapalne  3) Nieopioidowe środki przeciwbólowe działające ośrodkowo (tramadol, ewentualnie leki złożone paracetamol +tramadol_  4) Środki opioidowe np. morfina  Inne np. leki p/drgawkowe stosowane przy neuralgii nerwu trójdzielnego, leki przeciwdepresyjne w przewlekłym bólu neuropatycznym

22 Metody inwazyjne: - Blokady układu nerwowego- polegające na zablokowaniu przewodnictwa w nerwach obwodowych, korzeniach i zwojach nerwowych (lidokaina, metyloprednizolon, betametazon) - Blokady neurolityczne (zwykle w chorobach nowotworowych)- trwałe uszkodzenie struktur nerwowych przy niepowodzeniu innych form terapii (alkohol etylowy, fenol, glicerol, niska temperatura, wysoka temperatura i inne)

23 Leczenie niefarmakologiczne… Czy przypadkiem nie powinno być umieszczone przed leczeniem farmakologicznym ??? A jakie to są metody?

24  1) Przezskórna stymulacja nerwów- TENS  2) Krioterapia i terapia ciepłem w zależności od wskazań  3) Galwanizacja i jontoforeza  4) Masaż  5) Kinezyterapia  6) Akupunktura  7) Psychoterapia  8) Terapia behawioralna

25 ALE CZY TO WSZYSTKO???  Co robi przeciętny lekarz gdy zgłasza się do niego pacjent z bólem kręgosłupa, stawu obwodowego itp.  Z tych rozważań wyłączam bóle nowotworowe, wieńcowe i takie, których przyczyną był określony i świeży uraz  NO WIĘC CO ROBI???

26  Najczęstszym działaniem lekarza rodzinnego (na nim na razie się skupiamy) jest przepisanie leku recepturowego z grupy nlpz.  Dobrze aby był to lek dostępny tylko na receptę (przepisanie Ibupromu dostępnego przy kasie w Biedronce może przecież podważyć zaufanie do lekarza).  Cel jest jeden: a może przejdzie (to się nawet często zdarza), wtedy mamy pacjenta „cudownie” wyleczonego…no w każdym razie z głowy na parę tygodni  A JAK NIE PRZEJDZIE???

27  To są dwie opcje- można zmienić lek, ewentualnie dołożyć jakiś miorelaksant  Jak po pierwszym leku nie przeszło to po drugim też pewnie nie ale bywają wyjątki…  Co wtedy robi rodzinny?  1) jak jest mądry i w miarę bogaty to da skierowanie na rtg  2) jak jest tylko mądry to da skierowanie do neurologa

28  Ad.1  Po otrzymaniu wyniku rtg ….hmm wyszły zmiany: zniesienie, odprostowanie fizjologicznych krzywizn, zwężenie przestrzeni międzykręgowych, kręgozmyki, zmiany zwyrodnieniowe itp.  Wtedy-  1) Nlpz- pacjent wraca bo nie działają (rzadko działają)  2) Skierowanie na zabiegi (czas oczekiwania kilka miesięcy) a do tego czasu nlpz- pacjent wraca bo dolegliwości bólowe nadal są  3) Skierowanie do neurologa

29  Neurolog (czas oczekiwania zwykle parę miesięcy)  1) Skierowanie na tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny  2) Wyszły zmiany- skierowanie na zabiegi (czas oczekiwania kilka miesięcy) i nlpz  3) W skrajnych przypadkach skierowanie do neurochirurga  4) Brak poprawy- powrót do lekarza rodzinnego- zabiegi i nlpz…

30 TO JEST SCHEMAT KTÓRY SIĘ STOSUJE POWSZECHNIE JA TEŻ TAK LECZYŁEM !!!

31 MIEJSCE CHIROPRAKTYKI LECZENIE PRZYCZYNOWE !!!

32 NA KONIEC OBSERWACJE WŁASNE  W grupie pacjentów regularnie zgłaszających się na zabiegi chiropraktyczne zapotrzebowanie na wystawianie recept na leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych (w tym paracetamol i tramadol) spadło o 90%  U pacjentów u których cel terapeutyczny nie został jeszcze osiągnięty, zapotrzebowanie na te leki istotnie zmalało.  Żaden z pacjentów nie poprosił o zwiększenie dawki ani ilości uprzednio ordynowanych leków

33  DZIĘKUJĘ  ZA UWAGĘ  Przysiek,


Pobierz ppt "BÓL- CO NAPRAWDĘ O NIM WIEMY … LEK. MED. TOMASZ KLICHE."

Podobne prezentacje


Reklamy Google