Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Przygotowanie do poczęcia dziecka. Opieka nad ciężarną. Zadania: 1.Przybliżenie czynników ryzyka dla zdrowia kobiety ciężarnej i jej dziecka oraz działań

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Przygotowanie do poczęcia dziecka. Opieka nad ciężarną. Zadania: 1.Przybliżenie czynników ryzyka dla zdrowia kobiety ciężarnej i jej dziecka oraz działań"— Zapis prezentacji:

1 Przygotowanie do poczęcia dziecka. Opieka nad ciężarną. Zadania: 1.Przybliżenie czynników ryzyka dla zdrowia kobiety ciężarnej i jej dziecka oraz działań legislacyjnych dotyczących ciężarnych. 2.Uświadomienie konsekwencji picia alkoholu, palenia tytoniu i innych zagrożeń w czasie ciąży. 3.Poznanie opieki przedkoncepcyjnej i zasadności suplementacji kwasem foliowym. 4.Przybliżenie badań koniecznych przed i w czasie ciąży. 5.Uświadomienie potrzeb i korzystnego ich zaspakajania przez ciężarną

2 Pomoce: prezentacja multimedialna, folie, test, plansze, pisaki kolorowe. Czas: 60 min. Oczekiwania: uczestnik będzie: znał czynniki ryzyka dla zdrowia kobiety ciężarnej i jej dziecka oraz działania legislacyjne dotyczące ciężarnych, opiekę przedkoncepcyjną i zasadność suplementacji kwasem foliowym; rozumiał konsekwencje picia alkoholu, palenia tytoniu i innych zagrożeń w czasie ciąży, konieczność wykonywania badań przed i w czasie ciąży; potrafił korzystnie zaspakajać potrzeby będąc w ciąży. Przebieg zajęć: 1.Prezentacja zadań przygotowanych przez studentów i po każdym zagadnieniu uzupełnianie prowadzącego (slajdy: 4 – 13 oraz folie – zał.1, 1a, 1b, 1c, 1d, 1e,1f,1g, 1h). 2.Prezentacja celów zajęć i tematu ( slajd 1)

3 3.Test:Co wiesz o zdrowiu kobiet przed planowaną ciążą? Uczestnicy wypełniają test indywidualnie ( zał. 2 – dla każdego), po – zachęcamy do prezentacji pierwszych 5 pytań, prowadzący wyjaśnia prawidłowe odpowiedzi ( zał. 2a – folia) 4. Burza mózgów: Co to jest opieka przedkoncepcyjna i suplementacja kwasem foliowym - kogo dotyczy? Dyskusja i prowadzący prezentuje (zał. 3 – folia i slajd 14 oraz slajd 15 i zał. – folie 3a, 3b, 3c oraz slajd 16 i 17 oraz zał. – folie 3d – 3h). 5. Wykładzik: Badania kobiety przed planowaną ciążą i w czasie ciąży (slajd 18 i zał. – folie 4, 4a, 4b, 4c) – prowadzący. 6. Praca w grupach: Potrzeby kobiet w czasie ciąży. a. dzielimy uczestników na 7 grup: 1 – racjonalne żywienie, 2 – aktywność fizyczna, 3- utrzymywanie prawidłowej masy ciała, 4 – pielęgnacja ciała, 5 – eliminowanie zachowań ryzykownych, 6 – opieka medyczna, 7 – przygotowanie do porodu i opieki nad dzieckiem. b. Prezentacja pracy grup c. po każdej - prowadzący ( slajdy 19 – 26 i zał. 5, 5a folie - po gr. 1). 7. Ewaluacja: Buźki – uczestnicy na małych kartkach rysują buźkę uśmiechniętą - gdy zajęcia się podobały i smutną – gdy się nie podobały

4 Czynniki ryzyka dla zdrowia kobiety ciężarnej i jej dziecka: 1.Cechy przyszłej ciężarnej: – wiek przed 15 i po 40 r.ż., – nieprawidłowa masa ciała: niedobór – ryzyko małej urodzeniowej masy ciała dziecka; – otyłość – często współistniejąca cukrzyca, nadciśnienie (większa częstość operacyjnego zakończenia porodu); – niski status ekonomiczno-społeczny – ubóstwo, niski poziom wykształcenia (niedożywienie matki, zaniedbywanie zdrowia własnego i dziecka); – przeszłość położnicza – poronienia.

5 2. Choroby i inne zaburzenia u matki: cukrzyca, fenuloketonuria (genetycznie uwarunkowane zaburzenie przemiany aminokwasu fenyloalaniny), choroby tarczycy, nadciśnienie tętnicze – zwiększone ryzyko wad wrodzonych i zaburzeń w przebiegu ciąży.

6 3. Czynniki infekcyjne – zakażenie, zwłaszcza w pierwszych tygodniach ciąży: – różyczką: ryzyko uszkodzenia płodu w pierwszym miesiącu 50–100%, drugim 20%, trzecim 10%, – wirusem cytomegalii: zakażenie w pierwszym miesiącu – śmierć zarodka i samoistne poronienie; w okresie płodowym – liczne i poważne wady u płodu, – wirusem opryszczki: we wczesnej ciąży – ryzyko poronienia, po 29 tygodniu – liczne wady płodu, – wirusem ospy wietrznej i półpaśca: w pierwszych 4 miesiącach – duże ryzyko wady wrodzonej płodu,

7 – wirusem grypy: ostra infekcja do 12 tygodnia ciąży śmierć zarodka i samoistne poronienie oraz wady wrodzone (częściej u płci żeńskiej; zarodek/płód męski z reguły obumiera), – wirusem HIV: 30% płodów matek zakażonych HIV zakaża się w czasie ciąży; zakażenie może powodować śmierć, poronienie lub zespół wad wrodzonych. Do zakażenia może dojść w czasie porodu (kontakt z krwią matki) i karmienia piersią. Ciężarna i jej dziecko po urodzeniu powinni otrzymywać leki antyretrowirusowe, – toksoplazmozą przed ciążą i w czasie jej trwania (zakażenie spowodowane spożywaniem zakażonego cystami pierwotniaka surowego mięsa, kontaktem z odchodami kota): pierwotniak przenika przez łożysko i uszkadza OUN i narząd wzroku.

8 4. Czynniki chemiczne: – alkohol – najpowszechniejszy teratogen. Spożywany przez przyszłego ojca może zaburzać cykl rozwojowy plemników. Każda ilość alkoholu spożytego przez matkę w czasie poczęcia i ciąży może uszkadzać płód. Picie alkoholu w ciąży jest najczęstszą przyczyną niepełnosprawności intelektualnej u dzieci. Nadużywanie alkoholu przez ciężarną powoduje liczne wady rozwojowe określane jako płodowy zespoł alkoholowy (ang. FetalAlcohol Syndrom, FAS), – narkotyki – obniżają płodność kobiet i mężczyzn, zaburzają wzrastanie płodu, a niektóre również powodują wady rozwojowe.

9 - palenie tytoniu – obniża płodność, uszkadza komórkę jajową, proces bruzdkowania i zagnieżdżania się zarodka. Dzieci palących matek mogą urodzić się z płodowym zespołem tytoniowym (ang. Fetal Tobacco Syndrom, FTS) – ryzyko nagłej śmierci noworodka, większa podatność na infekcje, zespół cech neurobehawioralnych (obniżony iloraz inteligencji, trudności w nauce, zaburzenia emocjonalne). Szkodliwe dla płodu jest także bierne palenie matki.

10 5. Czynniki środowiskowe: zanieczyszczenie powietrza i gleby: – ołowiem – zatrucie matki przed ciążą lub w trakcie jej trwania może spowodować śmierć wewnątrzmaciczną i liczne wady rozwojowe; zatrucie u ojca 80 dni przed poczęciem może powodować uszkodzenie plemników, – innymi metalami ciężkimi – kadm, rtęć, cynk.

11 6. Leki przyjmowane przez matkę: – doustne środki antykoncepcyjne stosowane we wczesnym okresie nierozpoznanej ciąży – należy zaprzestać ich stosowania co najmniej 3 miesiące przed planowanym poczęciem dziecka, – antybiotyki – w okresie ciąży przeciwwskazane jest stosowanie tetracykliny (powoduje przebarwienie, niedorozwój szkliwa zębów i upośledzenie wzrostu kości długich) oraz streptomycyny i jej pochodnych (uszkodzenie nerwu słuchowego), – leki przeciwpadaczkowe – kobiety z padaczką planujące ciążę powinny być objęte specjalnym programem leczenia,

12 – witamina A – stosowana doustnie u ciężarnych, np. w leczeniu trądziku, ma działanie teratogenne (może powodować wady OUN i kości czaszki), – kwas acetylosalicylowy (aspiryna, polopiryna) w dużych dawkach we wczesnej ciąży może zaburzać zagnieżdżenie się blastocysty; w drugiej połowie ciąży zwiększa ryzyko krwawień do mózgu płodu w czasie porodu, – leki uspokajające – duże ryzyko uszkodzenia płodu. Każdy lek w czasie ciąży powinien być stosowany w porozumieniu z lekarzem!

13 7. Czynniki fizyczne: – promieniowanie jonizujące – możliwość uszkodzenie komórki jajowej, plemników i zarodka, – promieniowanie elektromagnetyczne – w pierwszym trymestrze ciąży czas pracy przy komputerze nie powinien być dłuższy niż 5 godz. dziennie, z przerwą po każdej godzinie, – promieniowanie ultrafioletowe – może powodować rozkład i niedobór kwasu foliowego, należy ograniczyć nasłonecznianie, – wysoka temperatura otoczenia – przeciwwskazana sauna we wczesnym okresie ciąży, – dźwiganie przez ciężarną ciężarów, hałas, praca zmianowa.

14 Opieka przedkoncepcyjna -o zaspokajaniu potrzeb biologicznych dziecka jego przyszli rodzice powinni zacząć myśleć już przed planowaną ciążą. Warunkiem prawidłowego rozwoju dziecka w okresie prenatalnym jest dobre zdrowie psychofizyczne obojga jego przyszłych rodziców oraz wyeliminowanie lub co najmniej ograniczenie czynników, które mogą zagrażać rozwojowi dziecka w momencie zapłodnienia, w czasie ciąży i porodu Należy zachęcać pary planujące poczęcie dziecka do zgłoszenia się na wizytę do lekarza rodzinnego i ginekologa. W przypadku wystąpienia lub podejrzenia w rodzinie - chorób genetycznie uwarunkowanych konieczne jest zgłoszenie się do poradni genetycznej (Mazurczak, 2008).

15 Dzięki postępowi medycyny można obecnie zapobiegać wielu wadom wrodzonym, w tym zwłaszcza wadom cewy nerwowej. Cewa nerwowa tworzy się i zamyka między 16 a 28 dniem od zapłodnienia, a więc wtedy, gdy większość kobiet nie wie, że jest w ciąży. Z przedniego odcinka cewy rozwija się mózgowie, z tylnego – rdzeń kręgowy. Skutkiem zaburzeń w zamykaniu się cewy nerwowej może być: bezmózgowie, przepukliny okolicy głowy (oponowa, mózgowa, oponowo-mózgowa) oraz przepukliny kręgosłupa (oponowa, rdzeniowa, oponowo- rdzeniowa). Dzieci z tymi wadami często nie przeżywają, u innych, mimo leczenia chirurgicznego, występują trwałe zaburzenia lokomocji, oddawania moczu i czynności jelit.

16 Do czynników (teratogennych) zwiększających ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej należy niedobór kwasu foliowego (witaminy z grupy B). Z tego powodu w wielu krajach, także w Polsce, zaleca się kobietom w wieku rozrodczym (15–49 lat): przyjmowanie codziennie kwasu foliowego w postaci tabletek, w dawce 0,4 mg (preparat FOLIK); u kobiet, które poprzednio urodziły dziecko z wadą cewy nerwowej lub w rodzinie wada ta występowała, zaleca się dawkę dzienną 4 mg; spożywanie żywności naturalnie bogatej w foliany: warzywa zielono-liściaste, rośliny strączkowe, owoce cytrusowe i orzechy (Mierzejewska, 2008).

17 Od 1999 r. realizowany jest w Polsce (głownie przez pracowników stacji sanitarno- epidemiologicznych i pielęgniarki szkolne) program edukacyjny dla młodzieży w wieku 16–24 lata Już teraz mogę zadbać o zdrowie swojego przyszłego dziecka (Woynarowska i in., 1999, 2004). Celem programu jest zachęcanie dziewcząt i młodych kobiet do codziennego przyjmowania kwasu foliowego, a także uświadamianie młodym ludziom ich własnej roli, jako przyszłych rodziców, w tworzeniu szans na zdrowie i dobrą jakość życia ich dziecka. Program ten jest dostępny na stronie internetowej Instytutu Matki i Dziecka:

18 Badania - kobieta planująca ciążę powinna sprawdzić, czy jest uodporniona (ma przeciwciała): przeciw różyczce, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B). W przypadku braku przeciwciał powinna się zaszczepić (po szczepieniu konieczny jest 3- miesięczny okres zapobiegania ciąży), zachęca się przyszłą matkę, a także ojca, do wykonania testu w kierunku zakażenia HIV (ciężarnej - dwukrotnie wykona ginekolog), niezbędne jest wyleczenie ostrych chorób (np. zakażeń układu moczowego), w przypadku chorób przewlekłych kontakt z lekarzem specjalistą w celu ewentualnej modyfikacji leczenia.

19 Organizm kobiety i rozwijający się w nim płód stanowią jedność. Zaspokajanie potrzeb biologicznych matki jest więc równoznaczne z zaspokajaniem potrzeb dziecka

20 Potrzeby ciężarnej - szczególne znaczenie mają cztery grupy zachowań kobiety ciężarnej: 1. Prozdrowotny styl życia, w tym szczególnie: Racjonalne żywienie: – pokrycie zwiększonego zapotrzebowania energetycznego o ok. 300 kcal/ dziennie w stosunku do okresu sprzed ciąży w II i III trymestrze ciąży; w I trymestrze tylko u kobiet z niedoborem masy ciała, – urozmaicona dieta ze szczególnym uwzględnieniem: mleka i jego przetworów (główne źródło wapnia - zapotrzebowanie do 1300 mg/dzień), produktów zawierających błonnik (zapobieganie zaparciom), kwas foliowy, żelazo (zapobieganie niedokrwistości), ryb morskich(jod),

21 – przyjmowanie kwasu foliowego w tabletkach (0,4 mg) do 12 tygodnia ciąży (lekarz może zalecić zwiększenie dawki), – ograniczanie spożycia: soli kuchennej; kawy, coca-coli, pepsi-coli (nadmiar kofeiny zwiększa ryzyko poronienia i przedwczesnego porodu); mocnej herbaty (zawiera kofeinę i teinę, które utrudniają wchłanianie żelaza); produktów wzdymających (kapusta, cebula);

22 Aktywność fizyczna - niezbędna dla utrzymania dobrej kondycji psychofizycznej i przygotowania się do porodu. Zalecane ćwiczenia co najmniej 20 minut dziennie, w tym chód i pływanie. Należy ograniczyć ćwiczenia o dużej intensywności wysiłku, uprawianie sportów, w czasie których występują wstrząsy miednicy małej; Kontrolowanie i utrzymywanie odpowiedniej masy ciała. Optymalny przyrost masy ciała podczas ciąży pojedynczej powinien wynosić średnio 12,5 kg (11–14 kg), w tym: w pierwszym trymestrze: 0–2 kg; w drugim: 5–6 kg; w trzecim: 4–5 kg). Zbyt mały przyrost (zwłaszcza u kobiet z niedoborem masy ciała) zwiększa ryzyko małej urodzeniowej masy ciała dziecka;

23 Pielęgnacja ciała – utrzymywanie właściwej higieny narządów płciowych (zapobieganie zakażeniom układu moczowego oraz pochwy), jamy ustnej (zapobieganie stanom zapalnym dziąseł); pielęgnacja piersi (hartowanie brodawek); noszenie odzieży nieuciskającej, z tkanin naturalnych oraz obuwia na płaskim obcasie; 2. Eliminowanie zachowań ryzykownych oraz unikanie czynników teratogennych - wrażliwość na działanie tych czynników zależy od stadium rozwoju zarodka/płodu. Największa jest w okresie od 18 do 60 dnia rozwoju, ze szczytem w 30 dniu, ale istnieją tu pewne różnice zależne od czasu i tempa rozwoju poszczególnych narządów.

24 Największe zagrożenie (okres krytyczny) dla rozwoju mózgu występuje między 3 a 16 tygodniem, ale do jego uszkodzenia może dojść również pod koniec okresu płodowego, gdy rozwój tkanki nerwowej jest bardzo intensywny. Odporność na działanie rożnych czynników wzrasta wraz z zaawansowaniem w rozwoju. 3. Korzystanie z opieki zdrowotnej. Kobieta ciężarna powinna być pod stałą opieką lekarza ginekologa. Pierwsza wizyta powinna odbyć się nie później niż w 6–8 tygodniu ciąży. Niezbędna jest także opieka stomatologiczna. Wyleczenie próchnicy zębów i innych stanów zapalnych w jamie ustnej u matki i zamieszkujących z nią osób zapobiega wczesnemu zakażeniu jamy ustnej niemowlęcia bakteriami kwasotwórczymi i wczesnemu rozwojowi próchnicy zębów mlecznych.

25 4. Przygotowanie się do: porodu, opieki nad noworodkiem i rodzicielstwa - najkorzystniejszą formą tego przygotowania jest uczęszczanie przyszłej matki, a także ojca, do szkoły rodzenia. Celem tej szkoły jest: fizyczne przygotowanie kobiety do porodu (ćwiczenia ogólnousprawniające, relaksacyjne i oddechowe), karmienia piersią, a także budowanie poczucia więzi psychicznej przyszłych rodziców i pomoc w dojrzewaniu do ról rodzicielskich.

26 Rodzaj i terminy świadczeń określono w opracowaniu Standard opieki okołoporodowej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem. Standard opracowany przez zespół ekspertów powołanych przez Ministra Zdrowia będzie zatwierdzony do końca 2010 r.


Pobierz ppt "Przygotowanie do poczęcia dziecka. Opieka nad ciężarną. Zadania: 1.Przybliżenie czynników ryzyka dla zdrowia kobiety ciężarnej i jej dziecka oraz działań"

Podobne prezentacje


Reklamy Google