Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

DRAMAT I JEGO GATUNKI. Dramat (gr. drama = działanie)-jeden z trzech rodzajów literackich oparty na konstrukcji fabularnej, obejmujący utwory przeznaczone.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "DRAMAT I JEGO GATUNKI. Dramat (gr. drama = działanie)-jeden z trzech rodzajów literackich oparty na konstrukcji fabularnej, obejmujący utwory przeznaczone."— Zapis prezentacji:

1 DRAMAT I JEGO GATUNKI

2 Dramat (gr. drama = działanie)-jeden z trzech rodzajów literackich oparty na konstrukcji fabularnej, obejmujący utwory przeznaczone do realizacji teatralnej z dominacją dialogu. Rodzaj literacki, powstały w starożytnej Grecji, wywodzący się z pieśni pochwalnych, śpiewany w czasie misteriów dionizyjskich. Rozwinął się około V w. p.n.e.

3 Cechy dramatu antycznego podział na akty, sceny i odsłony tekst poboczny - didaskalia zasada decorum podzielony na role – 3 aktorów brak narratora kreowanie świata poprzez dialogi i monologi zasada trzech jedności - akcja trwająca 24 godziny, jedno miejsce wydarzeń, jeden problem Istnienie chóru

4 Krzywa dramatyczna prolog Rozwiązanie akcji Punkt kulminacyjny katastrofa ekspozycja Rozwój akcji

5 Dramat antyczny Tragedia Komedia Ajschylos Sofokles Eurypides Seneka Arystofanes Menander Plaut Terencjusz

6 Tragedia (łac. tragoedia, z gr. τραγ δία tragodia, od wyrazów τράγος tragos - kozioł i δή ode - pieśń) Tragedia oznacza pieśń kozłów - aktorów ubranych w koźle skóry mające ich upodobnić do satyrów. W VI wieku p.n.e. poeta Tespis wprowadził dialog między chórem a aktorem, były to początki tragedii. utwór, który przedstawia nieprzezwyciężalny konflikt między dążeniami jakiejś wybitnej osoby, a siłami wyższymi (Bogiem, bogami, losem, prawem, moralnością). Wszystkie dążenia bohatera prowadzą do nieuchronnej klęski. Często też do klęski popycha bohatera Hybris, czyli pycha i zaślepienie na prawdę Służy przeżyciu katharsis.

7 Cechy tragedii Hibris – pycha, zaślepienie Hamatia – omyłka tragiczna Pathos – czyn tragiczny Katastrophe- katastrofa Gnosis – wiedza Katharsis - oczyszczenie

8 Wyznaczniki tragedii wysoki styl wznisłośc bogactwo figur stylistycznych patos kommos stasimon

9 Budowa tragedii prolog - temat sztuki i charakter; wprowadzenie parados - pierwsza, wprowadzająca pieśń chóru epejsódion - część mówiona przez aktora, aktorów stásimon - część mówiona przez chór éxodos - kończy sztukę właściwą; zawiera kommos, czyli lament bohatera. Wg Poetyki Arystotelesa

10 Dramat średniowieczny liturgiczny misterium moralitet mirakle dramat liturgiczny intermedium farsa

11 Misterium Nowy gatunek średniowieczny; którego początki sięgają X-XIII wiekuXXIII wieku misterium przeznaczone było do wystawienia na scenie; prezentowało jakiś fragment historii biblijnej, konstruowane były z myślą o ukazaniu akcji jako wielkiego dramatu chrześcijańskich dziejów ludzkości; początek tego dramatu to upadek człowieka, punkt kulminacyjny to odkupienie, a koniec - mający nadejść sad ostateczny; na scenie wszystkie elementy, które miały wystąpić w późniejszych scenach były od razu umieszczane i stały obok siebie; często następowało mieszanie się scen poważnych z komicznymi, bo zakładano bosko-ludzka naturę Chrystusa i pozwalało to na ścisłe połączenie ziemskości i świętości

12 Mirakle gatunek średniowiecznego dramatu ukształtowanego w XII wieku.XII wieku W scenicznych obrazach ukazuje on wydarzenia z życia męczenników i świętych. Przedstawienia te mogły być oparte na apokryfach i opowiadać o cudach Matki Boskiej pomagającej ludziom. Gatunek szczególnie popularny w późnym średniowieczu we Francji, w Niemczech, Niderlandach, Anglii i Hiszpanii.

13 Moralitet zadaniem moralitetów było kierowanie człowieka na właściwą drogę; pierwotnym bohaterem moralitetu był człowiek (ktoś) usytuowany miedzy niebem, a piekłem, dokonujący odpowiedniej linii życia, toczący wewnętrzna walkę miedzy siłami dobra i zła; walka wyrażana była za pomocą alegorii, tj. uosobionych cnót i grzechów, a jej zakończenie wieńczone było nagroda (kara)

14 Tragedia renesansowa Jan Kochanowski (Odprawa posłów greckich) Nawiązanie do wzorców antycznych Dramat humanistyczny W. Szekspir i jego twórczość Odrzucenie zasady decorum i trzech jedności, Luźna kompozycja, Łącznie tragedii z elementami epiki, liryki oraz fantastyki.

15

16

17 Tragedia klasycystyczna (XVII w.) Reguła trzech jedności, Czystość gatunkowa, Chronologia wydarzeń przyczynowo- skutkowych, Harmonia między aktami, Wzniosły nastrój. Mowa:wysoka,ozdobna, wykwintna Np. P. Corneille Cyd, J.B. Racine Berenika.

18 Kolejne etapy rozwoju dramatu XVIII w. - Dramat mieszczański 1 poł. XIX w. - Dramat romantyczny 2 poł. XIX w. - Dramat obyczajowo – psychologiczny XX w. -Dramat poetycki i groteskowy

19 Drama mieszczańska komedia łzawa Melodramat Dramat obyczajowo- psychologiczny

20 Drama mieszczański (XVIIIw) Przedstawienie o tematyce historycznej,obyczajowej sentymentalnej Posiada cechy dydaktyczne Upiększa świat Odmiana – łzawa komedia

21 Dramat romantyczny Odrzucenie reguły trzech jedności, Wprowadzenie fabuły o luźnej kompozycji, dającej znaczną swobodę poszczególnym epizodom, Swobodne łączenie elementów dramatycznych z poetyckimi i epickimi. Twórcy: W. Hugo, J. Słowacki, Z. Krasiński, A. Mickiewicz.

22 Dramat obyczajowo-psychologiczny, dramat poważny = dramat właściwy Idea realizmu Konsekwentna akcja Niewielka liczba postaci, dokładnie określone ideologicznie Język potoczny A.Czechow(Trzy siostry, Czajka, Wiśniowy sad) G.Zapolska (Żabusia)

23 Dramat poetycki Swobodna kompozycja Poetyckośc języka Symbole i metafory Elementy przypowieści

24 Komedia (< gr. komoidía, od kómos = hulaszczy pochód + aoidé = pieśń) Cechy charakterystyczne: pogodna tematyka, żywa akcja, zamknięta rozwiązaniem pomyślnym dla bohaterów, operowanie chwytami komizmu sytuacyjnego, charakterologicznego i językowego, wyjaskrawienia i groteska cel: wywołanie śmiechu u widza.

25 Komedia wyrosła z dwojakich źródeł: pierwsze attyckie – stanowiły je obrzędy dionizyjskie, w których śpiewane były swawolne i satyryczne piosenki towarzyszące wesołym pochodom ku czci Dionizosa, drugie doryckie – były nim mimy ludowe, improwizowane scenki rodzajowe lub mitologiczne.

26 Rozwój komedii V w. p.n.e. - komedia staroattycka. Za prekursora uznaje się Epicharma; do głównych przedstawicieli zalicza się : Kratinosa, Eupolisa, Frynicha, Ferekratesa Arystofanesa (m.in. Chmury, Ptaki, Żaby, Rycerze, Plutos, Lizystrata).

27 IV w. p. n. e - komedia średnia reprezentowana m.in. przez : Antyfanesa, Aleksisa, Eubulosa. IV – III w. p.n.e. - komedia nowa uprawiana przez: Difilosa, Filemona, Menandra (m.in. Pochlebca, Bliźnięta, Sąd rozjemczy), Apollodora z Karystos. Pod jej wpływem rozwinęła się komedia rzymska (Plaut, Terencjusz).

28 Akcja komedii starożytnej nie była konsekwentna, mogła składać się z epizodów, zmian sytuacyjnych, przeszkód, pomyłek, nieporozumień.

29 Średniowiecze ukształtowało intermedium i przede wszystkim farsę. Z ludowych form dramatu największe znaczenie dla ewolucji komedia miała rozwijająca się w XVI –XVII w. włoska commedia dell'arte.

30 Comedia dellarte (wł. commedia dellarte= sztuka, sztuczka) Źródłami sięga: zarówno sztuk mimu oraz ludowego teatru artystycznego, jak i występów żonglerów i linoskoczków w średniowieczu.

31 Arlekin

32 Dottore

33 Capitano

34 Pantalone

35 Początek nowożytnym formom komedii dała epoka renesansu. Skrystalizowało się wiele jej odmian tematyczno- kompozycyjnych, po części nawiązujących do doświadczeń komedii antycznej, z których zasadnicze to komedia sytuacji (a w jej obrębie komedia intrygi), komedia charakterów, komedia satyryczna (w jej obrębie komedia obyczajowa i komedia polityczna).

36 Komedia sytuacji akcja obfitująca w konflikty, powikłania sytuacyjne, zbiegi okoliczności i nagłe zmiany kierunku akcji, zaskakujące zarówno bohaterów w niej uczestniczących, jak i widzów, Np. Komedia omyłek, Wieczór Trzech Króli Szekspira, Wesele Figara Baumarchais'go, Mąż i żona A. Fredry.

37 Wesela Figara w warszawskim Teatrze Wielkim

38 Komedia charakterów przed akcję wysuwają się sylwetki moralne i psychologiczne bohaterów, postacie są zwykle podporządkowane jakiejś jednej cesze charakteru lub namiętności, która kieruje ich czynami i określa stosunki z otoczeniem, Np. Poskromienie złośnicy, Kupiec wenecki Szekspira, Świętoszek, Skąpiec, Mizantrop Moliere'a, Pan Geldhab, Dożywocie Fredry.

39 Komedie wzbudzały w ówczesnej Francji wieloletnie nieraz spory o prawo ich wystawiania, gdyż - jak wielu uważało - demistyfikując szlachtę godzą w jej uprzywilejowaną pozycję w kraju. Nicolas-Bernard Lepicié, Molier, miedzioryt, 1735

40 Komedia satyryczna akcent główny pada na ośmieszającą charakterystykę zjawisk społecznych danego miejsca i czasu, posługuje się środkami dramatyczno-satyrycznymi w walce z istniejącym układem stosunków społecznych, instytucjami, modą, zepsuciem obyczajów, konwencjami zachowań i mowy, Np. Lizystrata Arystofanesa, Powrót posła J. Ursyna Niemcewicza, Łaźnia W. Majakowskiego.

41 Tragikomedia Zasada trzech jedności zastąpiona wielowątkową fabułą o zawiłej intrydze, Bohaterami mogły być postacie wzniosłe jak i pospolite, przeciętne, Postacie same musiały rozwiązywać zawiłości losu.

42 Teatr absurdu (łac. absurdus- głupi, niedorzeczny) Połączenie tragizmu z komizmem, patosu z banałem, piękna z brzydotą, Parodia, Czarny humor, Luźna kompozycja, Bohater jest wyalienowany, Brak chornologizacji zdarzeń. Dramat groteskowy Luźne, niespójne sceny, Pozornie nic nie znaczące wypowiedzi bohaterów, Groteska, parodia jako sposób zobrazowania absurdalności świata, Np. Operetka W. Gombrowicza, Kartoteka T. Różewicza.

43 KONIEC


Pobierz ppt "DRAMAT I JEGO GATUNKI. Dramat (gr. drama = działanie)-jeden z trzech rodzajów literackich oparty na konstrukcji fabularnej, obejmujący utwory przeznaczone."

Podobne prezentacje


Reklamy Google