Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Grant edukacyjny Merck Institute of Aging & Health Washington (USA) Poprawa opieki nad osobami starszymi przez lekarzy Podstawowej Opieki Zdrowotnej Łódź

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Grant edukacyjny Merck Institute of Aging & Health Washington (USA) Poprawa opieki nad osobami starszymi przez lekarzy Podstawowej Opieki Zdrowotnej Łódź"— Zapis prezentacji:

1 Grant edukacyjny Merck Institute of Aging & Health Washington (USA) Poprawa opieki nad osobami starszymi przez lekarzy Podstawowej Opieki Zdrowotnej Łódź

2 Tomasz Kostka Aktualne zalecenia żywieniowe

3 Tomasz Kostka Odżywianie osób starszych

4

5 Stan odżywienia osób starszych: - nadwaga i otyłość - niedożywienie białkowo-energetyczne

6 Losowo dobrana grupa mieszkańców Łodzi w wieku lat U 42% respondentów stwierdzono nadwagę (BMI: 25-30) a u 33,3% otyłość (BMI>30)

7 Losowo dobrana grupa mieszkańców Łodzi w wieku lat KobietyMężczyźni (n=177)(n=123) Wiek70.0 (4.1) 70.2 (4.2) BMI 29.2 (4.9) 27.0 (3.9) % tkanki tłuszczowej 39.3 (5.9) 30.8 (4.6) WHR 0.84 (0.06) 0.94 (0.06) Obwód łydki 37.1 (4.9) 37.4 (3.8) MNA 24.8 (3.0) 24.4 (2.6)

8

9

10 Losowo dobrana grupa mieszkańców Łodzi w wieku lat KobietyMężczyźni (n=177)(n=123) Cukrzyca (%) Nadciśnienie tętnicze (%) Ch.n.s. (%) Dolegliwości ze strony układu ruchu(%)

11

12

13

14

15 Niski poziom cholesterolu Osoby zdrowe (młodsze): hypobetalipoproteinemia Wybrane populacje: Chiny (3.28 mmol/l) Pigmeje ( mmol/l) Bantu ( mmol/l) Osoby chore (starsze): choroby nowotworowe przewlekłe choroby zapalne i zwyrodnieniowe

16

17

18

19 4S - podobna redukcja epizodów wieńcowych, umieralności z powodu ch.n.s. oraz ogólnej w grupie osób lat i młodszych CARE - 27% redukcja epizodów wieńcowych w grupie osób w wieku lat w porównaniu z 20% u osób <60 r.ż. WOSCOPS - podobna redukcja epizodów wieńcowych, umieralności z powodu ch.n.s. oraz ogólnej w grupie mężczyzn w wieku lat i młodszych

20 Postępowanie w hiperlipidemii Kontrola hiperlipidemii wtórnej: cukrzyca, choroby wątroby i nerek, niedoczynność tarczycy Niefarmakologiczne: dieta, regularny wysiłek fizyczny, redukcja nadwagi i innych czynników ryzyka Farmakologiczne: - inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny) - pochodne kwasu fibrynowego (fibraty) - kwas nikotynowy - żywice

21 Miażdżyca i jej powikłania stanowią główną przyczynę umieralności osób starszych. Poziom frakcji lipidowych powinien być oznaczany również w starszym wieku. U osób starszych, bez współistniejącej choroby o złym rokowaniu i szybkim przebiegu, dyslipidemie (szczególnie wysoki LDL-C i niski HDL-C) powinny być leczone, zwłaszcza w prewencji wtórnej. W leczeniu hyperlipidemii u osób starszych dostępny jest pełen zakres postępowania nie- i farmakologicznego.

22 WHO 2002

23 Ograniczyć spożycie soli do 5 gramów na dobę, Owoce i warzywa spożywać w ilości 5 porcji ( g) na dobę 1 porcja odpowiada 1 jabłku, bananowi lub 3 łyżkom gotowanych warzyw Ograniczyć spożycie tłustego mięsa, i olejów do smażenia Spożycie ryb co najmniej 3 razy tygodniowo, najlepiej tłuste ryby Unikać nadużywania alkoholu Mężczyźni do 2 drinków Kobiety do 1 drinka dziennie (25g alkoholu)

24 Niedożywienie białkowo-energetyczne osób starszych

25 Proces starzenia się związany jest z szeregiem zmian strukturalnych i czynnościowych: a) spadek beztłuszczowej masy ciała (15% między 3 i 8 dekadą życia) b) spadek masy mięśni szkieletowych (sarkopenia) c) spadek podstawowej przemiany materii (BMR) i całkowitego wydatku energetycznego d) wzrost % zawartości tkanki tłuszczowej e) spadek siły i mocy mięśni - główna przyczyna niesprawności, w braku stabilności posturalnej i uzależnienia od osób trzecich f) elastyczności mięśni, ścięgien i więzadeł g) wydolności tlenowej (aerobowej)

26 Sarcopenia - spadek masy mięśniowej wraz z wiekiem Przyczyny spadku masy mięśniowej: - zmiany hormonalne [siarczan dehydroepiandrosteronu (dehydroepiandrosterone sulphate - DHEAS), insulinopodobny czynnik wzrostu I (insulin-like growth factor I - IGF-I) i testosteron] - choroby przewlekłe - spadek aktywności ruchowej

27 W jakim stopniu zmiany związane z wiekiem są nieuchronną konsekwencją starzenia się? Starzenie się: a) genetycznie uwarunkowany proces starzenia się b) współistnienie szeregu chorób ograniczających sprawność fizyczną c) siedzący tryb życia d) niedożywienie

28 Niedożywienie białkowo-energetyczne: Uwiąd (marazm, marasmus) – zmniejszenie masy mięśniowej i zapasów tłuszczu Kwashiorkor – j.w.+ hipoalbuminemia (obrzęki)

29 EPIDEMIOLOGIA NIEDOŻYWIENIA albuminemia : n % 35 g/l ,3 30 < < 35 g/l ,7 25 < < 30 g/l ,3 < 25 g/l 49 4,7 Facteurs prédictifs du devenir immédiat de patients âgés hospitalisés à la suite d'un évènement aigü. M. Bonnefoy, L. Ayzac, J. Bienvenu, Revue de Gériatrie 20 : , 1995.

30 EPIDEMIOLOGIA NIEDOŻYWIENIA * W środowisku domowym: - niewystarczająca podaż pokarmowa: 20 % - niedożywienie: 4 % (Euronut Seneca). * W szpitalu lub DPS: - niewystarczająca podaż pokarmowa: 30-40% osób starszych - niedożywienie: 20-60% wg różnych kryteriów

31 Zbyt niska podaż białka jako przyczyna sarkopenii. Dzienne zapotrzebowanie wg WHO: g kg -1 d -1 Zalecane dzienne spożycie (RDA) w USA: 0,8 g kg -1 d -1 U osób starszych dzienna dobowa podaż białka powinna wynosić 1.25g kg -1 d -1 ( g kg- 1 d -1 )

32 Ok. 50% osób 60 r. życia spożywało mniej (USA) Ok. 25 % mężczyzn i kobiet spożywało mniej niż 0.86 i 0.81 g kg -1 - d -1 Niska podaż kalorii: 1400 kcal w wieku 65 lat

33 Przyczyny niedożywienia Zmiany pato-fizjologiczne związane z wiekiem: + zmiany składu ciała, + zmniejszenie stężenia GH-IGF1, DHEAS, testosteronu, + zmniejszenie wydatku energetycznego

34 Przyczyny niedożywienia Anoreksja osób starszych: - aktywność ruchowa, - szybko osiągane uczucie sytości (CCK) - stany chorobowe (cytokiny), - depresja, - leki, - nadmierna dieta.

35 Przyczyny niedożywienia Niedostateczna podaż: - niepełnosprawność -braki w uzębieniu, suchość jamy ustnej -utrudnienie połykania

36 Przyczyny niedożywienia Nadmierny katabolizm: - przewlekłe choroby zapalne -nadczynność tarczycy -nowotwory - infekcje

37 Diagnostyka niedożywienia osób starszych - aspekty kliniczne - kwestionariusze (MNA) - masa ciała i jej utrata - BMI - fałdy skórne (% zawartość tkanki tłuszczowej) - obwody ramienia i łydki

38 Three screening tests for protein energy malnutrition have been widely circulated: The Mini-Nutritional Assessment (MNA) The Nutrition Screening Initiative (NSI) SCALES

39 Kwestionariusz oceny stopnia odżywienia I Ocena skrócona A. Czy przyjmowanie pokarmów w okresie ostatnich trzech miesięcy zmniejszyło się z powodu utraty apetytu, problemów z trawieniem, żuciem czy połykaniem ? ڤ w dużym stopniu - 0 pkt ڤ w umiarkowanym stopniu - l pkt ڤ nie zaobserwowano - 2 pkt B. Utrata masy ciała w ostatnich trzech miesiącach: ڤ więcej niż 3 kg – 0 pkt ڤ badana osoba nie wie, nie potrafi sprecyzować - 1 pkt ڤ utrata masy ciała l -3 kg - 2 pkt ڤ bez utraty masy ciała - 3 pkt C. Mobilność / zdolność do samodzielnego przemieszczania się: ڤ nie opuszcza sam ( sama) łóżka lub krzesła - 0 pkt ڤ jest w stanie sam ( sama) podnieść się z łóżka lub krzesła, lecz nie wychodzi na zewnątrz - l pkt ڤ wychodzi samodzielnie z domu - 2 pkt D. Czy w ciągu trzech ostatnich miesięcy wystąpiła u pani/pana choroba o przebiegu ostrym lub stres o znacznym nasileniu ? ڤ tak - 0 pkt ڤ nie -2 pkt E. Problemy neuropsychologiczne ڤ znacznego stopnia demencja lub depresja- 0 pkt ڤ umiarkowanego stopnia demencja lub depresja - l pkt ڤ bez problemów psychologicznych - 2 pkt F. BMI body mass index = masa ciała w kg np. 76 kg: ( 1,64) 2 = 76: 2,69 = 28,25 ( wzrost w metrach) 2 ڤ BMI poniżej pkt ڤ BMI między 19 a 21 - l pkt ڤ BMI 21 i < pkt ڤ BMI pkt

40 II. Ocena pełna G. Mieszka poza placówką opiekuńczo-leczniczą: ڤ nie- 0 pkt ڤ tak - l pkt H. Przyjmuje więcej niż trzy leki dziennie: ڤ tak - 0 pkt ڤ nie - l pkt I. Odleżyny lub owrzodzenia: ڤ tak - 0 pkt ڤ nie - l pkt J. Ile posiłków dziennie pacjent spożywa: ڤ jeden posiłek - 0 pkt ڤ dwa posiłki -1 pkt ڤ trzy posiłki - 2 pkt K. Wybrane wskaźniki spożycia białka: -co najmniej jeden posiłek z produktów mlecznych ( mleko, ser, jogurt) tak ڤ nie ڤ -dwa lub więcej posiłków zawierających jajka lub rośliny strączkowe na tydzień tak ڤ nie ڤ -mięso, ryby lub drób codziennie tak ڤ nie ڤ 0 - l razy tak - 0 pkt 2 razy tak- 0,5 pkt 3 razy tak -1 pkt L. Spożywa, co najmniej dwa razy dziennie warzywa lub owoce: ڤ nie- 0 pkt ڤ tak -1 pkt M. Ile płynów ( woda, sok, kawa, herbata, mleko) dziennie spożywa? ڤ poniżej 3 filiżanek - 0 pkt ڤ od 3 do 5 filiżanek - 0,5 pkt ڤ więcej niż 5 filiżanek ( szklanek) -1 pkt N. Sposób odżywiania: ڤ nie jest w stanie jeść samodzielnie - 0 pkt ڤ je samodzielnie z trudnością -1 pkt ڤ je samodzielnie -2 pkt

41 O. Samoocena stanu odżywiania: ڤ ocenia się jako osoba niedożywiona - 0 pkt ڤ nie potrafi ocenić stanu odżywiania - 1 pkt ڤ ocenia się jako osoba nie mająca problemów z odżywianiem - 2 pkt P. W porównaniu z innymi osobami w tym samym wieku jak pacjent ocenia swój stan zdrowia? ڤ jako gorszy - 0 pkt ڤ nie wie - 0,5 pkt ڤ tak samo dobry -1 pkt ڤ lepszy - 2 pkt Q. Obwód ramienia: ڤ <21 cm - 0 pkt ڤ 21 cm < 22 cm - 0,5 pkt ڤ 22 cm lub więcej - l pkt R. Obwód łydki: ڤ < 31 cm - 0 pkt ڤ 31 cm - 1 pkt

42 Markery niedożywienia białkowo- energetycznego Utrata masy ciała BMI < 20 kg/m 2 (< 21 kg/m 2 ) Albuminy < 3.5 g/dl Transferyna < 250 /dl Cholesterol < 160 mg/dl Niedokrwistość Limfocytopenia

43 Biologiczne markery niedożywienia białkowo-energetycznego Okres półtrwania Czułość Swoistość Albuminy Transferyna Pre-Albuminy RBP 1/

44 Nadmierny katabolizm PINI (Prognostic Inflammatory and Nutritional Index) PINI = 1 AGP (mg/l) x CRP (mg/l) Alb (g/l) x PA (mg/l)

45 Zapobieganie i leczenie niedożywienia osób starszych Utrata masy ciała u pensjonariuszy DPS jest niezależnym czynnikiem ryzyka zgonu Pensjonariusze DPS u których występuje zwiększenie masy ciała mają mniejsze ryzyko zgonu w porównaniu z pensjonariuszami o stabilnej masie ciała !

46 Zapobieganie i leczenie niedożywienia osób starszych - zwalczanie przyczyn - wczesne wykrywanie - suplementacja żywieniowa (odżywki białkowo-energetyczne, witaminy, mikroelementy, hormony?) - sonda nosowo-żołądkowa - przezskórna przetoka żołądkowa - żywienie pozajelitowe

47 Protein and energy supplementation in elderly people at risk from malnutrition Cochrane Database Syst Rev 2002; 3: CD Suplementacja białkowo-energetyczna: - wzrost masy ciała - skrócenie hospitalizacji o 3.4 dnia - zmniejszenie umieralności (RR 0.67, CI ) Sprawność funkcjonalna, jakość życia – brak wystarczających danych

48 Protein and energy supplementation in elderly people at risk from malnutrition Cochrane Database Syst Rev 2002; 3: CD Suplementacja białkowo-energetyczna: -umiarkowany korzystny wpływ - bardziej intensywne leczenie? - płynne odżywki białkowo-energetyczne powinny być podawane między posiłkami

49 The effect of micronutrient supplementation on quality of life and left ventricular function in elderly patients with chronic heart failure Witte et al., Eur Heart J 2005; 21; Witaminy i mikroelementy? Poprawa funkcji lewej komory serca ( LV i LVEF) oraz jakości życia u osób starszych z przewlekłą niewydolnością krążenia po 9 miesiącach suplementacji

50 Council for Nutritional Clinical Strategies in Long- Term Care J Gerontol A Biol Sci Med. Sci 2000; 55: M725-M734

51 Development of Guidelines for the Use of Orexigenic Drugs in Long-Term Care John E. Morley, M.D., and David R. Thomas, M.D. St. Louis University School of Medicine

52 Council for Nutritional Clinical Strategies in Long-Term Care Recommendations for Use of Orexigenics

53

54 Robert M. Russell, M.D. Joel B. Mason, M.D. Modified Food Pyramid for 70+ Adults


Pobierz ppt "Grant edukacyjny Merck Institute of Aging & Health Washington (USA) Poprawa opieki nad osobami starszymi przez lekarzy Podstawowej Opieki Zdrowotnej Łódź"

Podobne prezentacje


Reklamy Google