Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

 Okoliczności wyłączające bezprawność,  Sporne, czy także wyłączają społeczną szkodliwość,  Kontratyp nie ma bytu samoistnego, zawsze musi funkcjonować.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: " Okoliczności wyłączające bezprawność,  Sporne, czy także wyłączają społeczną szkodliwość,  Kontratyp nie ma bytu samoistnego, zawsze musi funkcjonować."— Zapis prezentacji:

1

2  Okoliczności wyłączające bezprawność,  Sporne, czy także wyłączają społeczną szkodliwość,  Kontratyp nie ma bytu samoistnego, zawsze musi funkcjonować w powiązaniu z jakimś typem czynu zabronionego,  Sednem kontratypów jest element kolizji dóbr, który przesądza o wyłączeniu przestępności,  W ramach kontratypu dochodzi do poświęcenia dobra mającego wartość społeczną,  Poświęcenie dobra ma wartość społeczną,  Aby chronić jedno dobro należy naruszyć inne dobro

3  Zoll: „Kontratyp w znaczeniu materialnym oznacza społecznie opłacalne poświęcenie dobra mającego wartość społeczną, w sytuacji kiedy była to jedyna możliwa droga rozwiązania kolizji tego dobra z innym dobrem mającym wartość społeczną”.,  W doktrynie prawa karnego wyróżnia się następujące podziały kontratypów: - Względne (wyłączające jedynie bezprawie kryminalne) i bezwzględne (wyłączające wszelkie bezprawie), - Ustawowe (skodyfikowane) i pozaustawowe (nieskodyfikowane), - Ogólne (odnoszące się do bliżej nieokreślonej liczby typów czynów zabronionych) i szczególne (dotyczące wąskiej grupy typów)

4  Podstawowe kontratypy ustawowe ogólne: - Obrona konieczna (art. 25 k.k.), - Stan wyższej konieczności (art. 26 k.k.), - Dozwolone ryzyko (art. 27 k.k.)  Kontratypy szczególne: - Kontratyp dozwolonej krytyki (art. 213 k.k.), - Działanie w ostatecznej potrzebie (art.319 k.k.)  Katalog powyższy nie ma charakteru zamkniętego, ponieważ poza wskazanymi kontratypami istnieją jeszcze kontratypy pozaustawowe:

5 - zgoda pokrzywdzonego, - karcenie małoletnich, - ryzyko sportowe, - czynności lecznicze, - przerywanie ciąży, - działanie w ramach praw i obowiązków służbowych, - zwyczaj

6  Najstarszy kontratyp z zakresu prawa karnego, który pojawia się już w starożytnym Rzymie, kiedy powołał się na nią Cyceron w obronie Milona,  „Est enim ea non scripta sed nata lex quam non legimus nec decimus, sed hausimus et arripumius, quod vim vi repellere licet” – Istnieje bowiem owo niepisane lecz przyrodzone prawo, którego się nie uczymy ani nie czytamy, ale które przyjmujemy i akceptujemy, że wolno siłę siłą odeprzeć

7  Jest to wyraz przekonania, że prawo nie powinno ustępować przed bezprawiem,  W ramach kontratypu należy wyróżnić elementy go budujące: Zamach i Obronę, Warunki kontratypu obrony koniecznej:  Zamach musi być rzeczywisty, bezpośredni i bezprawny,  Skierowany jest na jakiekolwiek dobro prawem chronione (różnica w odniesieniu do k.k. z 1969 r.),  Sprzężone z zamachem jest odparcie zamachu,  Współmierność ochrony do niebezpieczeństwa

8  Cechy zamachu: - Bezprawny – oznacza to, ze może pochodzić wyłącznie od człowieka (w przypadku zwierząt można mówić tylko o niebezpieczeństwie), - Bezprawność oznacza, że w grę może wchodzić bezprawie kryminalne, ale również inne rodzaje bezprawia (np. cywilne), - Bezprawność polega na sprzeczności zachowania sprawcy z jakąkolwiek norma należącą do porządku prawnego, - Rzeczywisty – musi istnieć w obiektywnej rzeczywistości, a nie tylko w wyobraźni podejmującego obronę, - Bezpośredni – tzn. zamach musi stwarzać niebezpieczeństwo dla dobra prawnego, które może się zaktualizować natychmiast, trwa on tak długo jak długo trwa stan niebezpieczeństwa utrzymany zachowaniem napastnika (wyrok SN z 11 grudnia 1978, II KR 266/78, OSNKW 1979, nr 6, poz.65; Wyrok SN z 8 lutego 1985 r., IV KR 18/85, OSNKW 1985, nr 11 – 12, poz.92

9  Kwestia obrony przed działaniem funkcjonariuszy publicznych dotyczy rozgraniczenia między zasadnością formalną, a merytoryczną ich działań,  Dozwolona jest, jeśli działanie funkcjonariusza jest formalnie bezprawne (dokonuje on kradzieży w mieszkaniu w trakcie przeszukania),  Jeśli zachowanie funkcjonariusza jest formalnie zgodne z prawem, ale merytorycznie niewłaściwe nie wolno wówczas stosować obrony koniecznej,  Kwestia obrony koniecznej przy bójce; jest ona dopuszczalna gdy osoba postronna stara się rozdzielić bijących się ze sobą uczestników bójki, wówczas ma prawo ich rozdzielić,  Obrona konieczna przysługuje także osobie, która z bójki postanowiła definitywnie „wyjść” i ówczas ma prawo do zastosowania zachowania w ramach kontratypu, przy czym jej zachowanie musi być rzeczywiste, a nie pozorowane

10  Obrona konieczna musi być umyślna, tzn., ze osoba która decyduje się na działanie w ramach tego kontratypu musi działać ze świadomością istnienia zamachu i wolą jego odpierania,  Nieumyślna obrona konieczna jest niemożliwa (wyrok SN z 19 lutego 1997 r., IV KKK 292/96)  Zamach może być skierowany na jakiekolwiek dobro prawem chronione, zarówno na dobro własne jak i osoby trzeciej,  Kwestia charakteru kontratypu: samoistność czy subsydiarność obrony koniecznej?  W doktrynie i orzecznictwie dominuje pogląd o samoistnym charakterze obrony koniecznej: tzn., że można odpierać zamach kosztem dobra napastnika nawet wówczas, jeśli możliwe było uniknięcie zamachu w inny sposób,

11  Wyrok SN z 7 lutego 1972 r., IV KR 337/71, OSNKW 1972, nr 5 poz., 83; Wyrok SN z 19 kwietnia 1982 r., II KR 67/82, OSNPG 1982, nr 11, poz. 143; Wyrok SN z 14 maja 1984, II KR 93/84, OSNPG 1985, nr 5, poz. 63,

12  Dwie postacie przekroczenia granic obrony koniecznej: eksces intensywny i eksces ekstensywny (defensio antecedens i defensio subsequens),  Konsekwencją przekroczenia granic obrony koniecznej jest bezprawność zachowania broniącego się, co jednak może implikować jego odpowiedzialność karną,  Sąd może jednak zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpienie od jej wymierzenia (wyrok SN z 30 kwietnia 1974, VI KRN 26/74, OSNKW 1974, nr 9, poz. 162),  Drugą odmiana przekroczenia granic obrony koniecznej jest zachowanie pod wpływem strachu lub wzburzenia usprawiedliwionych okolicznościami zamachu,  Konsekwencją jest niepodleganie karze, to także istotna konsekwencja procesowa, ze względu na art. 17 § 1 pkt 4 k.k.

13  Cechy kontratypu: - Istnienie bezpośredniego niebezpieczeństwa, - Niebezpieczeństwo musi grozić jakiemukolwiek dobru prawnemu, - Niemożliwość uniknięcia niebezpieczeństwa inaczej niż przez poświęcenie danego dobra, - Działanie w celu uchylenia niebezpieczeństwa, - Poświęcenia dobra o wartości mniejszej dla ratowania dobra o wartości większej

14  Niebezpieczeństwo ma zakres szerszy niż zamach; może pochodzić od człowieka, sił przyrody, zachowania zwierząt,  Zasady dotyczące poświęcenia dobra kolidującego: - Subsydiarności – pozwala na poświęcenie w stanie wyższej konieczności dobra chronionego prawem tylko wówczas, gdy niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, - Proporcjonalności – wymaga zachowania określonego rodzaju proporcji między dobrem ratowanym, a poświęconym, - Przekroczenie powyższych zasad prowadzi do przekroczenia granic kontratypu

15  Nie popełnia przestępstwa ten, kto przeprowadza eksperyment poznawczy, medyczny, techniczny lub ekonomiczny, jeśli spełnia następujące warunki: - Spodziewana korzyść ma istotne znaczenie (poznawcze, medyczne lub gospodarcze), - Oczekiwane korzyści, celowość oraz sposób przeprowadzenia eksperymentu są zasadne w świetle aktualnego stanu wiedzy, - Konieczne jest wyrażenie zgody przez uczestnika eksperymentu, na którym jest on przeprowadzany


Pobierz ppt " Okoliczności wyłączające bezprawność,  Sporne, czy także wyłączają społeczną szkodliwość,  Kontratyp nie ma bytu samoistnego, zawsze musi funkcjonować."

Podobne prezentacje


Reklamy Google