Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

NOWOTWORY Wiadomości ogólne, rozpoznanie, leczenie.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "NOWOTWORY Wiadomości ogólne, rozpoznanie, leczenie."— Zapis prezentacji:

1 NOWOTWORY Wiadomości ogólne, rozpoznanie, leczenie

2 PODZIAŁ NOWOTWORÓW Łagodne Łagodne Złośliwe Złośliwe

3 STATYSTYKA CHORÓB NOWOTWOROWYCH Najczęstsza przyczyna zgonów w Polsce po schorzeniach układu krążenia Najczęstsza przyczyna zgonów w Polsce po schorzeniach układu krążenia Spośród 100 nowych zachorowań na nowotwory złośliwe rocznie, 5 lat bez objawów przeżywa ok. 30% kobiet i 23% mężczyzn Spośród 100 nowych zachorowań na nowotwory złośliwe rocznie, 5 lat bez objawów przeżywa ok. 30% kobiet i 23% mężczyzn Zachorowalność wzrasta z wiekiem i skażeniem środowiska Zachorowalność wzrasta z wiekiem i skażeniem środowiska

4 ISTOTA CHOROBY NOWOTWOROWEJ Niekontrolowany rozplem komórek Niekontrolowany rozplem komórek Rozrost komórek Rozrost komórek Zdolność dawania przerzutów Zdolność dawania przerzutów Proces nieodwracalny Proces nieodwracalny Upośledzenie funkcji organizmu aż do śmierci przy braku leczenia Upośledzenie funkcji organizmu aż do śmierci przy braku leczenia

5 TEORIE NOWOTWORZENIA Wirusowa Wirusowa Drażnienia (Virchowa) Drażnienia (Virchowa) Nadmiernej regeneracji Nadmiernej regeneracji Hormonalna Hormonalna Immunologiczna Immunologiczna Chemiczna – ponad 700 substancji kancerogennych Chemiczna – ponad 700 substancji kancerogennych Działania promieni jonizujących Działania promieni jonizujących Bakteryjna – Helicobacter pylori Bakteryjna – Helicobacter pylori

6 PODEJRZENIE ROZPOZNANIA NOWOTWORU ZŁOŚLIWEGO Zgrubienie tkanek – guzek Zgrubienie tkanek – guzek Niegojące się owrzodzenia Niegojące się owrzodzenia Krwawienie z otworów naturalnych (niefizjologiczne) Krwawienie z otworów naturalnych (niefizjologiczne) Nieprawidłowe wydzielanie i wydalanie (upławy, zaparcia i in.) Nieprawidłowe wydzielanie i wydalanie (upławy, zaparcia i in.) Zaburzenia czynności narządów (chrypka, trudności połykania, bóle...) Zaburzenia czynności narządów (chrypka, trudności połykania, bóle...) Zmiany koloru i wzrost znamion i brodawek Zmiany koloru i wzrost znamion i brodawek Zmiany w normalnym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego Zmiany w normalnym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego

7 OBJAWY OGÓLNE CHOROBY NOWOTWOROWEJ Niedokrwistość, czasem czerwienica – np. rak nerki Niedokrwistość, czasem czerwienica – np. rak nerki Nawrotowa zakrzepica, wędrujące zakrzepowe zapalenie żył – np. w raku trzustki, żołądka Nawrotowa zakrzepica, wędrujące zakrzepowe zapalenie żył – np. w raku trzustki, żołądka Zmiany skórne – zapalenie skórno-mięśniowe, rogowacenie czarne, rumienie – np. raki przewodu pokarmowego Zmiany skórne – zapalenie skórno-mięśniowe, rogowacenie czarne, rumienie – np. raki przewodu pokarmowego Zespoły neurologiczne Zespoły neurologiczne Zaburzenia hormonalne Zaburzenia hormonalne

8 POSTAĆ MAKROSKOPOWA NOWOTWORU Guz Guz Zgrubienie Zgrubienie Naciek Naciek Barwa Barwa

9 BADANIA DIAGNOSTYCZNE Endoskopia – wziernikowanie Endoskopia – wziernikowanieezofagoskopiagastroskopiaduodenoskopiarektoskopiakoloskopialaryngoskopiabronchoskopiamediastinoskopiacystoskopia

10 BADANIA DIAGNOSTYCZNE cd. Laparoskopia Laparoskopia Badania radiologiczne Badania radiologiczne klasyczne – bez lub z kontrastem klasyczne – bez lub z kontrastem komputerowe tomograficzne komputerowe tomograficzne rezonans magnetyczny rezonans magnetyczny Scyntygrafia Scyntygrafia Ultrasonografia ( USG ) Ultrasonografia ( USG ) Termografia Termografia Markery nowotworowe Markery nowotworowe Badanie mikroskopowe Badanie mikroskopowe

11 MARKERY NOWOTWOROWE Markery nowotworowe – substancje o różnorodnej budowie chemicznej, produkowane przez organizm pod wpływem rozwijającego się guza nowotworowego Markery nowotworowe – substancje o różnorodnej budowie chemicznej, produkowane przez organizm pod wpływem rozwijającego się guza nowotworowego Po doszczętnym przeciwnowotworowym zabiegu operacyjnym – spadek stężenia markerów nowotworowych Po doszczętnym przeciwnowotworowym zabiegu operacyjnym – spadek stężenia markerów nowotworowych Nawrót choroby (rozrost guza, pojawienie się przerzutów odległych) – ponowny wzrost poziomu markerów Nawrót choroby (rozrost guza, pojawienie się przerzutów odległych) – ponowny wzrost poziomu markerów

12 MARKERY NOWOTWOROWE cd. Antygen karcinoembrionalny (CEA) Antygen karcinoembrionalny (CEA) Alfa-fetoproteina (AFP) Alfa-fetoproteina (AFP) Beta-gonadotropina (β-hCG) Beta-gonadotropina (β-hCG) Ca 19-9 – nowotwory przewodu pokarmowego Ca 19-9 – nowotwory przewodu pokarmowego Ca 125 – nowotwory sutka Ca 125 – nowotwory sutka Ca 15-3 – nowotwory jajnika Ca 15-3 – nowotwory jajnika PSA – nowotwory jąder PSA – nowotwory jąder

13 BADANIE MIKROSKOPOWE Materiał badany Materiał badany zbiórka płynnej treści patologicznej – odwirowanie – cytologia osadu zbiórka płynnej treści patologicznej – odwirowanie – cytologia osadu wydzieliny z naturalnych wrót – utrwalenie na szkiełku podstawowym – cytologia wydzieliny z naturalnych wrót – utrwalenie na szkiełku podstawowym – cytologia biopsje aspiracyjne (cienkoigłowe, gruboigłowe) – cytologia – wynik niepewny biopsje aspiracyjne (cienkoigłowe, gruboigłowe) – cytologia – wynik niepewny biopsja chirurgiczna – pobranie fragmentu tkanki do badania histopatologicznego biopsja chirurgiczna – pobranie fragmentu tkanki do badania histopatologicznego biopsja endoskopowa

14 BADANIE MIKROSKOPOWE cd. Materiał badany Materiał badany Dobrze pobrany wycinek obejmuje zmianę (bez ognisk martwicy) wraz z fragmentem otaczającej zdrowej tkanki Dobrze pobrany wycinek obejmuje zmianę (bez ognisk martwicy) wraz z fragmentem otaczającej zdrowej tkanki Utrwalenie materiału w 10% roztworze formaliny obojętnej lub w 70% etanolu (drobne wycinki, punktaty)

15 CECHY MIKROSKOPOWE NOWOTWORÓW Polimorfizm komórek Polimorfizm komórek Jądra - często mnogie Jądra - często mnogie nieproporcjonalnie duże do całej komórki nieproporcjonalnie duże do całej komórki różnokształtne różnokształtne posiadające kilka jąderek posiadające kilka jąderek Figury podziału jąder komórkowych Figury podziału jąder komórkowych Znaczenie rokownicze: Znaczenie rokownicze: cechy włóknienia cechy włóknienia nacieki limfocytarne nacieki limfocytarne nacieki komórek nowotworowych w naczyniach chłonnych, krwionośnych nacieki komórek nowotworowych w naczyniach chłonnych, krwionośnych

16 KLASYFIKACJA TNM MIĘDZYNARODOWEJ UNII WALKI Z RAKIEM Obiektywna klasyfikacja morfologiczna Obiektywna klasyfikacja morfologiczna Umożliwia systematyzację w zakresie metod i przewidywanie wyników leczenia chorób nowotworowych Umożliwia systematyzację w zakresie metod i przewidywanie wyników leczenia chorób nowotworowych Opiera się na ocenie i analizie trzech cech: Opiera się na ocenie i analizie trzech cech: T (tumor) - wielkość guza N (nodulus) – przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych N (nodulus) – przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych M (metastases) – obecność odległych przerzutów M (metastases) – obecność odległych przerzutów

17 KLASYFIKACJA TNM cd. Przed operacją określa się rodzaj guza i cechy T (1,2,...) N (1,2,...) M (1,2,...) Przed operacją określa się rodzaj guza i cechy T (1,2,...) N (1,2,...) M (1,2,...) Po operacji ponowna ocena (histopatologiczna) guza i jego cech pT (1,2,...) pN (1,2,...) pM (1,2,...) Po operacji ponowna ocena (histopatologiczna) guza i jego cech pT (1,2,...) pN (1,2,...) pM (1,2,...) Cyfry w indeksie oznaczają klasyfikację w obrębie cechy i świadczą o zaawanso- waniu procesu nowotworowego Cyfry w indeksie oznaczają klasyfikację w obrębie cechy i świadczą o zaawanso- waniu procesu nowotworowego

18 METODY LECZENIA Chirurgia Chirurgia Radioterapia Radioterapia Leczenie systemowe Leczenie systemowechemioterapiahormonoterapiaimmunoterapia Skojarzone, np.: chirurgia + radioterapia Skojarzone, np.: chirurgia + radioterapia

19 CHIRURGIA ONKOLOGICZNA – PODSTAWOWE ZASADY Ustalenie rozpoznania histopatologicznego i stopnia zaawansowania nowotworu przed rozpoczęciem leczenia Ustalenie rozpoznania histopatologicznego i stopnia zaawansowania nowotworu przed rozpoczęciem leczenia Ustalenie wskazań do leczenia operacyjnego Ustalenie wskazań do leczenia operacyjnego Ograniczenie zabiegów paliatywnych (cytoredukcyjnych ) Ograniczenie zabiegów paliatywnych (cytoredukcyjnych ) Ewentualne przedoperacyjne leczenie cytostatyczne lub promieniami jonizującymi nowotworów o dużej złośliwości Ewentualne przedoperacyjne leczenie cytostatyczne lub promieniami jonizującymi nowotworów o dużej złośliwości

20 CHIRURGIA ONKOLOGICZNA – PODSTAWOWE ZASADY cd. Radykalność zabiegu – usunięcie guza wraz ze stosownym marginesem tkanek zdrowych oraz regionalnych węzłów chłonnych w jednym bloku Radykalność zabiegu – usunięcie guza wraz ze stosownym marginesem tkanek zdrowych oraz regionalnych węzłów chłonnych w jednym bloku Czystość onkologiczna – delikatne operowanie bez uszkadzania guza Czystość onkologiczna – delikatne operowanie bez uszkadzania guza Usuwanie pojedynczych przerzutów odległych – guz pierwotny o małej złośliwości, usunięty w całości Usuwanie pojedynczych przerzutów odległych – guz pierwotny o małej złośliwości, usunięty w całości Rozważne leczenie wznów po radioterapii oraz powikłań choroby nowotworowej Rozważne leczenie wznów po radioterapii oraz powikłań choroby nowotworowej

21 ZWIĄZKI CHIRURGII Z INNYMI NAUKAMI MEDYCZNYMI Współczesna anestezjologia Współczesna anestezjologia doskonała kontrola stanu chorego w czasie operacji, zmniejszenie ryzyka zabiegu, możliwość prowadzenia bardzo rozległych i długotrwałych operacji, zwalczanie bólu pooperacyjnego oraz nowotworowego zwalczanie bólu pooperacyjnego oraz nowotworowego

22 Mikrobiologia – nowe antybiotyki – zmniejszenie infekcji pooperacyjnych Mikrobiologia – nowe antybiotyki – zmniejszenie infekcji pooperacyjnych Wiek biologiczny podstawą kwalifikowania chorych do zabiegów operacyjnych Wiek biologiczny podstawą kwalifikowania chorych do zabiegów operacyjnych Rozwój diagnostyki radiologicznej – USG, TK, MR – dokładniejsza przedoperacyjna ocena zaawansowania procesu nowotworowego Rozwój diagnostyki radiologicznej – USG, TK, MR – dokładniejsza przedoperacyjna ocena zaawansowania procesu nowotworowego Farmakologia – nowe metody leczenia skojarzonego – ograniczenie zabiegów amputacyjnych Farmakologia – nowe metody leczenia skojarzonego – ograniczenie zabiegów amputacyjnych ZWIĄZKI CHIRURGII Z INNYMI NAUKAMI MEDYCZNYMI cd.

23 RADIOTERAPIA Stosowanie promieniowania jonizującego, elektromagnetycznego i cząsteczkowego Stosowanie promieniowania jonizującego, elektromagnetycznego i cząsteczkowego Oderwanie elektronu z orbity atomu – powstanie jonów i wyzwolenie energii uszkadzającej komórki w okresie podziału oraz komórki niezróżnicowane (anaplastyczne) – najwrażliwsze jest DNA komórkowe Oderwanie elektronu z orbity atomu – powstanie jonów i wyzwolenie energii uszkadzającej komórki w okresie podziału oraz komórki niezróżnicowane (anaplastyczne) – najwrażliwsze jest DNA komórkowe Wpływ energii na komórki nowotworowe, jak i zdrowe Wpływ energii na komórki nowotworowe, jak i zdrowe

24 RADIOTERAPIA cd. Promieniowanie elektromagnetyczne – powstaje śródjądrowo w izotopach i w naturalnych pierwiastkach promieniotwórczych Promieniowanie elektromagnetyczne – powstaje śródjądrowo w izotopach i w naturalnych pierwiastkach promieniotwórczych promienie Roentgena ( promienie X ) promienie Roentgena ( promienie X ) promienie gamma promienie gamma Cząstki materii Cząstki materiielektronyneutronyprotony jądra atomów

25 RADIOTERAPIA – TECHNIKI NAPROMIENIANIA Brachyterapia – max. zbliżenie źródła promieni Brachyterapia – max. zbliżenie źródła promieni implantacja do nowotworu lub do jam ciała – krótki okres leczenia – rak jamy ustnej i macicy Telegammaterapia – napromienianie od zewnątrz z odległości Telegammaterapia – napromienianie od zewnątrz z odległości aparat rentgenowski: 0,02 - 0,4 MeV aparaty do telegammaterapii izotopem kobaltu ( 60 Co): do 1,3 MeV betatrony i cyklotrony: MeV akceleratory liniowe – promieniowanie cząsteczkowe: MeV

26 RADIOTERAPIA – TECHNIKI NAPROMIENIANIA cd. Napromienianie elektronami w skojarzeniu z promieniami gamma Napromienianie elektronami w skojarzeniu z promieniami gamma Dożylne podawanie izotopów promieniotwórczych – np. w leczeniu jodochwytnego raka tarczycy Dożylne podawanie izotopów promieniotwórczych – np. w leczeniu jodochwytnego raka tarczycy

27 STRATEGIA RADIOTERAPII Leczenie radykalne – ognisko pierwotne i przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych Leczenie radykalne – ognisko pierwotne i przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych dawki: Gy ( radów) na guz dawki: Gy ( radów) na guz wskazania: wskazania: nieuogólnione promienioczułe nowotwory złośliwe nowotwory złośliwe przekraczające zakres biologicznej operacyjności

28 STRATEGIA RADIOTERAPII cd. Wskazania: nowotwory złośliwe o dużej dynamice i niewielkiej podatności na leczenie chemiczne nowotwory układowe we wczesnym okresie zaawansowania gdy pacjent jest zdyskwalifikowany od leczenia chirurgicznego z przyczyn pozaonkologicznych

29 Leczenie paliatywne – wstrzymanie wzrostu guza, uzyskanie remisji, zmniejszenie niektórych objawów, np. bólu Leczenie paliatywne – wstrzymanie wzrostu guza, uzyskanie remisji, zmniejszenie niektórych objawów, np. bólu dawki: do 40 Gy (4000 radów) wskazania: promienioczułość nowotworu spodziewana poprawa i złagodzenie objawów metoda samodzielna lub skojarzona z leczeniem chirurgicznym lub z chemioterapią STRATEGIA RADIOTERAPII cd.

30 Przeciwwskazania onkologiczne guzy o znikomej promienioczułości guzy o znikomej promienioczułości zaawansowanie procesu nowotworowego (odległe przerzuty) zaawansowanie procesu nowotworowego (odległe przerzuty) owrzodzenie guzów owrzodzenie guzów znaczna wielkość znaczna wielkość rozległe naciekanie sąsiednich narządów rozległe naciekanie sąsiednich narządów nowotwory indukowane promieniami jonizującymi nowotwory indukowane promieniami jonizującymi STRATEGIA RADIOTERAPII cd.

31 Przeciwwskazania ogólne niedokrwistość niedokrwistość leukopenia leukopenia współistnienie stanów zapalnych współistnienie stanów zapalnych niewydolność narządu objętego procesem nowotworowym niewydolność narządu objętego procesem nowotworowym zły stan ogólny zły stan ogólny kacheksja kacheksja STRATEGIA RADIOTERAPII cd.

32 CHEMIOTERAPIA Stosowana w wielu chorobach nowotworowych jako leczenie z wyboru Stosowana w wielu chorobach nowotworowych jako leczenie z wyboru Skuteczna również w przypadku zaawansowanego złośliwego procesu nowotworowego Skuteczna również w przypadku zaawansowanego złośliwego procesu nowotworowego Wartościowa metoda, gdy nie można zastosować leczenia chirurgicznego lub napromieniania jonizującego Wartościowa metoda, gdy nie można zastosować leczenia chirurgicznego lub napromieniania jonizującego

33 CHEMIOTERAPIA cd. Cytostatyki - leki chemiczne Cytostatyki - leki chemiczne Terapie wielolekowe – o różnych mechanizmach działania na komórki Terapie wielolekowe – o różnych mechanizmach działania na komórki

34 CHEMIOTERAPIA cd. Cytostatyki Cytostatyki działające niezależnie od proliferacji komórek działające niezależnie od proliferacji komórek działające wybiórczo na proliferujące komórki działające wybiórczo na proliferujące komórki leki swoiste dla fazy, np. hydroksymocznik zabija tylko komórki w fazie S leki swoiste dla fazy, np. hydroksymocznik zabija tylko komórki w fazie S leki nieswoiste dla fazy – zabijają wybiórczo komórki proliferujące, nie działają swoiście na komórki w określonej fazie cyklu, np. fluorouracyl

35 1.Leki alkilujące – wszystkie nieswoiste dla fazy pochodne iperytu azotowego pochodne nitrozomocznika estry kwasu sulfonowego triazeny CHEMIOTERAPIA KLASY CYTOSTATYKÓW

36 2.Antymetabolity – zwykle swoiste dla fazy (faza S ) analogi kwasu foliowego (metotreksat) analogi pirymidyny analogi puryn i pokrewne inhibitory CHEMIOTERAPIA KLASY CYTOSTATYKÓW

37 3.Związki naturalne – izolowane z różnych roślin lub organizmów niższych antybiotyki, np. daktynomycyna alkaloidy barwnika, np. winkrystyna enzymy zw. modyfikujące odpowiedź biologiczną, np. interferony pochodne pedofilotoksyny, np. etopozyd CHEMIOTERAPIA KLASY CYTOSTATYKÓW

38 4. Hormony i antagoniści nie mają silnego działania toksycznego nie mają silnego działania toksycznego działają łącząc się z receptorami dla hormonów endogennych potrzebnych do proliferacji komórek działają łącząc się z receptorami dla hormonów endogennych potrzebnych do proliferacji komórek CHEMIOTERAPIA KLASY CYTOSTATYKÓW

39 CHEMIOTERAPIA cd. Hormonoterapia poprzez: Hormonoterapia poprzez: eliminację wpływu hormonów – operacje, napromienianie gruczołów, których hormony przyspieszają rozplem nowotworu eliminację wpływu hormonów – operacje, napromienianie gruczołów, których hormony przyspieszają rozplem nowotworu podawanie hormonów hamujących proliferację komórek nowotworowych podawanie hormonów hamujących proliferację komórek nowotworowych leki przeciwhormonalne leki przeciwhormonalne

40 Zastosowanie hormonoterapii Zastosowanie hormonoterapii niektóre raki sutka, np. Tamoksyfen – antagonista receptorów – blokuje działanie estrogenu pobudzającego rozrost komórek estrogenozależnych niektóre raki sutka, np. Tamoksyfen – antagonista receptorów – blokuje działanie estrogenu pobudzającego rozrost komórek estrogenozależnych rak gruczołu krokowego rak gruczołu krokowego rak endometrium, np. octan megestrolu (Progestyny) – stosowany w leczeniu raka przerzutowego śluzówki macicy, nerki rak endometrium, np. octan megestrolu (Progestyny) – stosowany w leczeniu raka przerzutowego śluzówki macicy, nerki CHEMIOTERAPIA cd.

41 5. Leki różne Hydroksymocznik Hydroksymocznik Mitotan Mitotan Cisplatyna Cisplatyna CHEMIOTERAPIA KLASY CYTOSTATYKÓW


Pobierz ppt "NOWOTWORY Wiadomości ogólne, rozpoznanie, leczenie."

Podobne prezentacje


Reklamy Google