Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

SEKSUALNOŚĆ KOBIET W OKRESIE PIERWSZEGO ROKU PO PORODZIE opracowali: Kinga Więznowska-Mączyńska Kinga Więznowska-Mączyńska Katedra i Klinika Zdrowia Matki.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "SEKSUALNOŚĆ KOBIET W OKRESIE PIERWSZEGO ROKU PO PORODZIE opracowali: Kinga Więznowska-Mączyńska Kinga Więznowska-Mączyńska Katedra i Klinika Zdrowia Matki."— Zapis prezentacji:

1 SEKSUALNOŚĆ KOBIET W OKRESIE PIERWSZEGO ROKU PO PORODZIE opracowali: Kinga Więznowska-Mączyńska Kinga Więznowska-Mączyńska Katedra i Klinika Zdrowia Matki i Dziecka Katedra i Klinika Zdrowia Matki i Dziecka UM w Poznaniu Jerzy Więznowski Wielkopolskie Centrum Seksuologii PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

2 Seksualność to możliwość odpowiadania na bodźce seksualne; to możliwość odpowiadania na bodźce seksualne; jest kształtowana przez wartości wyznawane przez danego człowieka, jego zachowania, emocje, osobowość, sposób wychowania, a nawet wygląd zewnętrzny. jest kształtowana przez wartości wyznawane przez danego człowieka, jego zachowania, emocje, osobowość, sposób wychowania, a nawet wygląd zewnętrzny. PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

3 Libido (łac. żądza) – popęd seksualny wybiórczy stan gotowości do przyjęcia partnera w zakresie jego płciowości wybiórczy stan gotowości do przyjęcia partnera w zakresie jego płciowości PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

4 Podniecenie seksualne ośrodkowe neurobiologiczne zmiany w cns obwodowe, nie dotyczące narządów płciowych Produkcji śliny, RR, HR, napięcia mięśniowego Rozszerzenie naczyń, krwionośnych w skórze Uczucie ciepła, Podniesienie się brodawek sutkowych narządów płciowych Kobieta pojawienie się na ścianach pochwy substancji zwilżającej (lubricatio), przekrwienie sromu i łechtaczki Mężczyzna - erekcja PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

5 Orgazm osiągnięcie szczytu podniecenia, napięcia i przyjemności seksualnej przyspieszenie HR, RR, zawężenie pola świadomości Orgazm osiągnięcie szczytu podniecenia, napięcia i przyjemności seksualnej przyspieszenie HR, RR, zawężenie pola świadomości KOBIETA skurcze macicy, pochwy, odbytu i mięśni dna miednicy skurcze macicy, pochwy, odbytu i mięśni dna miednicyMĘŻCZYZNA skurcze cewki moczowej, odbytu i mięśni dna miednicy, skurcze cewki moczowej, odbytu i mięśni dna miednicy, wytrysk nasienia wytrysk nasienia (ejakulacja) (ejakulacja) PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

6 Czynniki o udowodnionym wpływie na seksualność kobiet Czynniki Układ hormo- nalny Ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy Neuro- transmitery Czynniki psycho- społeczne Czynniki biologiczne Ponadto : Ponadto : narządy płciowe narządy płciowe strefy erogenne strefy erogenne zmysły: dotyk zmysły: dotyk wzrok wzrok węch węch słuch słuch smak smak PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

7 Neurotransmitery DOPAMINA libido DOPAMINA libido SERTONINA libido SERTONINA libido TLENEK AZOTU – przekrwienie sromu i łechtaczki, lubrykacja TLENEK AZOTU – przekrwienie sromu i łechtaczki, lubrykacja ACETYLOCHOLINA pobudzenie seksualne ACETYLOCHOLINA pobudzenie seksualne PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

8 Hormony Największe znaczenie w seksualności kobiet mają: estrogeny estrogeny androgeny androgeny progestageny progestageny prolaktyna prolaktyna kortyzol kortyzol ACTH ACTH PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

9 ESTROGENY poprawiają wrażliwość na bodźce seksualne poprawiają wrażliwość na bodźce seksualne wpływają na podniecenie seksualne – powodują pojawienie się na ścianach pochwy substancji zwilżającej (lubrykacja) wpływają na podniecenie seksualne – powodują pojawienie się na ścianach pochwy substancji zwilżającej (lubrykacja) przekrwienie narządów płciowych przekrwienie narządów płciowych PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

10 TESTOSTERON libido i aktywność seksualną libido i aktywność seksualną PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

11 PROGESTAGENY libido, libido, podobnie jak występujące w nadmiernych stężeniach kortyzol i ACTH PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

12 PROLAKTYNA pożądanie seksualne (przez hamowanie receptorów dla DOPAMINY) PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

13 Czynniki psycho-społeczne Sfera psychiczna: problemy emocjonalne, stres, depresja, zaburzenia lękowe, obsesyjno-kompulsywne, schizofrenia J akość związku między dwiema osobami Wcześniejsze doświadczenia seksualne PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

14 Seksualność kobiet po porodzie 40-60% kobiet ponownie podejmuje współżycie w ciągu pierwszych 6 tygodni po porodzie, a % w ciągu pierwszych 3 miesięcy 40-60% kobiet ponownie podejmuje współżycie w ciągu pierwszych 6 tygodni po porodzie, a % w ciągu pierwszych 3 miesięcy ( Abraham S; Med J Aust 1990; 152:387; Ryding E; Acta Obst Gynecol Scand 1984;63:679-82) ( Abraham S; Med J Aust 1990; 152:387; Ryding E; Acta Obst Gynecol Scand 1984;63:679-82)<> U 2/3 kobiet w ciągu pierwszego roku po porodzie występuje przynajmniej jeden problem związany z funkcjonowaniem seksualnym, zazwyczaj problemy te rozwiązują się w ciągu roku U 2/3 kobiet w ciągu pierwszego roku po porodzie występuje przynajmniej jeden problem związany z funkcjonowaniem seksualnym, zazwyczaj problemy te rozwiązują się w ciągu roku (Abraham S; Med J Aust 1990; 152:387; Fischman S.H et al.; J bst Gyn Nurs;1986; 15:58-63) (Abraham S; Med J Aust 1990; 152:387; Fischman S.H et al.; J bst Gyn Nurs;1986; 15:58-63) PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

15 Czynniki związane ze zmniejszonym pożądaniem seksualnym, zmniejszoną częstością współżycia i poziomem satysfakcji seksualnej w okresie poporodowym Dostosowywanie się kobiety do zmiany roli społecznej – macierzyństwa Satysfakcja ze związku z partnerem Zmiany fizyczne związane z porodem Nacięcie i ból krocza Dyspareunia Nastrój Zmęczenie Karmienie piersią PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

16 Zmiany fizyczne związane z porodem Nacięcie i ból krocza Dyspareunia 41-67% kobiet w 2-3 miesiące po porodzie (Signorello et al.; Am J Obstet Gynecol 2001 (184)) (Signorello et al.; Am J Obstet Gynecol 2001 (184)) PSN a CC ? 3 miesiące po porodzie różnica w dyspareunii była jedyną wartością znaczącą statystycznie wartością znaczącą statystycznie 6 miesięcy po porodzie nie było już różnicy ( Barnett G et al; Birth 2005; 32(4): ( Barnett G et al; Birth 2005; 32(4): PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

17 Nastrój 35-40% kobiet nastrój Objawy depresyjne Poczucie zmartwienia Nie spełniają one jednak kryteriów koniecznych do rozpoznania depresji poporodowej PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

18 Zmęczenie Jedna z najczęściej podawanych przyczyn spadku pożądania, rzadkiej aktywności seksualnej i spadku zadowolenia ze współżycia Jedna z najczęściej podawanych przyczyn spadku pożądania, rzadkiej aktywności seksualnej i spadku zadowolenia ze współżycia PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

19 Karmienie piersią MECHANIZM ENDOKRYNOLOGICZNYPSYCHOLOGICZNY NOCNE KARMIENIE ZMĘCZENIE SPONTANICZNE UCZUCIE AWERSJI DO AKTU KARMIENIA NIECHĘĆ DO NAGOŚCI I SEKSUALNOŚCI STYMULACJA PIERSI PODCZAS KARMIENIA POCZUCIE WINY I DYSKOMFORT PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

20 Karmienie piersią – mechanizm endokrynologiczny PROLAKTYNA supresja produkcji ESTROGENÓW PROLAKTYNA supresja produkcji ESTROGENÓW w jajnikach w jajnikach ESTROGENY ścieńczenie ścian pochwy ESTROGENY ścieńczenie ścian pochwy i lubrykacja i lubrykacja DYSPAREUNIA DYSPAREUNIA PROLAKTYNA hamuje receptory dla DOPAMINY PROLAKTYNA hamuje receptory dla DOPAMINY PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

21 A co z mężczyznami? A co z mężczyznami? Poporodowa utrata libido i zaburzenia erekcji związane są często z urazem psychicznym po porodzie Poporodowa utrata libido i zaburzenia erekcji związane są często z urazem psychicznym po porodzie PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

22 Cel badania Poznanie seksualności i jej zaburzeń u kobiet w okresie pierwszego roku po porodzie Poznanie seksualności i jej zaburzeń u kobiet w okresie pierwszego roku po porodzie Cel realizowany był poprzez: Analizę zmian w funkcjonowaniu seksualnym kobiet do roku po porodzie w porównaniu z okresem 3 miesięcy przed zajściem w ciążę. Analizę zmian w funkcjonowaniu seksualnym kobiet do roku po porodzie w porównaniu z okresem 3 miesięcy przed zajściem w ciążę. Analizę czynników wpływających na funkcjonowanie seksualne kobiet po porodach (psychicznych, hormonalnych, środowiskowych, drogi porodu i innych). Analizę czynników wpływających na funkcjonowanie seksualne kobiet po porodach (psychicznych, hormonalnych, środowiskowych, drogi porodu i innych). Próbę zdefiniowania najbardziej istotnych czynników, mogących mieć wpływ na funkcjonowanie seksualne kobiet. Próbę zdefiniowania najbardziej istotnych czynników, mogących mieć wpływ na funkcjonowanie seksualne kobiet. PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

23 Materiał i metody Badaniami objęto 105 losowo wybranych pacjentek po porodach fizjologicznych i operacyjnych, hospitalizowanych w Ginekologiczno – Położniczym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu w okresie październik 2005 – październik 2006 Badaniami objęto 105 losowo wybranych pacjentek po porodach fizjologicznych i operacyjnych, hospitalizowanych w Ginekologiczno – Położniczym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu w okresie październik 2005 – październik 2006 PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

24 Materiał i metody Hospitalizacja po porodzie 1. Ankieta zawierająca pytania, za pomocą których zbierany był wywiad lekarski, położniczo- ginekologiczny oraz dotyczący parametrów biologicznych i pożycia intymnego; 2. FSFI (Female Sexual Function Index) dotyczący okresu 3 miesięcy przed ciążą oraz I, II, III trymestru ciąży; 3. Ocena stanu psychicznego pacjentek. PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

25 Materiał i metody 6 tygodni po porodzie 6 miesięcy po porodzie 1. wywiad laktacyjny i dotyczący stanu ogólnego i aktywności seksualnej; 2. FSFI; 3. Ocena stanu psychicznego pacjentek. PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

26 Materiał i metody 3 miesiące po porodzie 3 miesiące po porodzie 12 miesięcy po porodzie 12 miesięcy po porodzie Estradiol Estradiol Prolaktyna Prolaktyna Testosteron Testosteron Progesteron Progesteron SHBG SHBG Indeks wolnych androgenów (FAI) Indeks wolnych androgenów (FAI) + 1. wywiad laktacyjny i dotyczący stanu ogólnego i aktywności seksualnej 1. wywiad laktacyjny i dotyczący stanu ogólnego i aktywności seksualnej 2. FSFI 3. Ocena stanu psychicznego pacjentek PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

27 Na badanie uzyskano zgodę Komisji Bioetycznej Na badanie uzyskano zgodę Komisji Bioetycznej Na wykorzystanie ankiety FSFI uzyskano zgodę Na wykorzystanie ankiety FSFI uzyskano zgodę Wszystkie pacjentki wyraziły pisemną świadomą zgodę na udział w badaniu Wszystkie pacjentki wyraziły pisemną świadomą zgodę na udział w badaniu PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

28 Wyniki Czas rozpoczęcia współżycia po porodzie 7-12 tydzień po porodzie Do 6 tygodnia po porodzie tydzień po porodzie PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

29 Pożądanie przed ciążą i po porodzie 3 miesiące przed ciążą 6 tygodni po porodzie 3 miesiące po porodzie 6 miesięcy po porodzie 12 miesięcy po porodzie PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

30 Satysfakcja seksualna przed ciążą i po porodzie 3 miesiące przed ciążą 6 tygodni po porodzie 3 miesiące po porodzie 6 miesięcy po porodzie 12 miesięcy po porodzie PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

31 Zależności między badanymi parametrami funkcji seksualnych 3 miesiące przed ciążą i 6 tygodni po porodzie 3 MIESIĄCE PRZED CIĄŻĄ Me Min-max 6 TYGODNI PO PORODZIE Me Min-max Istotność statystyczna p POŻĄDANIE 4,8 2,4-6,0 3,0 1,2-6,0 0,0000 PODNIECENIE 5,7 3,3-6,0 4,8 1,8-6,0 0,0001 LUBRYKACJA 6,0 4,2-6,0 5,4 1,2-6,0 0,0001 ORGAZM 6,0 2,8-6,0 5,2 1,2-6,0 0,0001 SATYSFAKCJA 5,2 3,6-5,2 4,0 0,8-6,0 0,0000 BÓL 6,0 0,4-6,0 5,2 0,6-6,0 0,0001 PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

32 Zależności między badanymi parametrami funkcji seksualnych 3 miesiące przed ciążą i 3 miesiące po porodzie 3 MIESIĄCE PRZED CIĄŻĄ Me Min-max 3 MIESIĄCE PO PORODZIE Me Min-max Istotność statystyczna p POŻĄDANIE 4,8 2,4-6,0 3,6 1,2-6,0 0,0000 PODNIECENIE 5,7 3,3-6,0 4,8 1,2-6,0 0,0000 LUBRYKACJA 6,0 4,2-6,0 4,8 1,2-6,0 0,0001 ORGAZM 6,0 2,8-6,0 4,8 0,4-6,0 0,0000 SATYSFAKCJA 5,2 3,6-5,2 5,2 0,8-6,0 NS BÓL 6,0 0,4-6,0 5,2 0,8-6,0 0,0000 PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

33 Zależności między badanymi parametrami funkcji seksualnych 3 miesiące przed ciążą i 6 miesięcy po porodzie 3 MIESIĄCE PRZED CIĄŻĄ Me Min-max 6 MIESIĘCY PO PORODZIE Me Min-max Istotność statystyczna p POŻĄDANIE 4,8 2,4-6,0 3,6 1,2-6,0 0,0000 PODNIECENIE 5,7 3,3-6,0 4,8 1,5-6,0 0,0000 LUBRYKACJA 6,0 4,2-6,0 5,4 2,4-6,0 0,0001 ORGAZM 6,0 2,8-6,0 4,8 1,6-6,0 0,0000 SATYSFAKCJA 5,2 3,6-5,2 5,2 1,2-6,0 NS BÓL 6,0 0,4-6,0 5,6 1,2-6,0 0,0001 PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

34 Zależności między badanymi parametrami funkcji seksualnych 3 miesiące przed ciążą i 12 miesięcy po porodzie 3 MIESIĄCE PRZED CIĄŻĄ Me Min-max 12 MIESIĘCY PO PORODZIE Me Min-max Istotność statystyczna p POŻĄDANIE 4,8 2,4-6,0 4,2 1,2-6,0 0,0000 PODNIECENIE 5,7 3,3-6,0 5,1 1,2-6,0 0,0000 LUBRYKACJA 6,0 4,2-6,0 5,7 3,0-6,0 0,0001 ORGAZM 6,0 2,8-6,0 5,2 1,6-6,0 0,0001 SATYSFAKCJA 5,2 3,6-5,2 5,2 1,2-6,0 NS BÓL 6,0 0,4-6,0 6,0 1,6-6,0 0,0045 PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

35 Częstość współżycia przed ciążą i po porodzie PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

36 Częstość stosowania antykoncepcji hormonalnej po porodzie PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

37 Zależności między stosowaniem antykoncepcji hormonalnej a parametrami funkcji seksualnych po 12 miesiącach od porodu AH Me Min-max Bez AH Me Min-max Istotność statystyczna p POŻĄDANIE 12 miesięcy po porodzie 4,8 2,4-6,0 4,2 1,2-6,0 NS PODNIECENIE 12 miesięcy po porodzie 5,1 3,0-6,0 5,1 2,1-6,0 NS LUBRYKACJA 12 miesięcy po porodzie 5,7 3,0-6,0 5,7 3,0-6,0 NS ORGAZM 12 miesięcy po porodzie 5,2 2,0-6,0 5,2 1,6-6,0 NS SATYSFAKCJA 12 miesięcy po porodzie 4,8 3,6-6,0 5,2 1,2-6,0 NS BÓL 12 miesiące po porodzie 6,0 1,6-6,0 6,0 3,2-6,0 NS PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

38 Porównanie średnich wyników badań hormonalnych u kobiet stosujących i nie stosujących antykoncepcji hormonalnej po 3 i 12 miesiącach po porodzie. 3 MIESIĄCE12 MIESIĘCY AHBEZ AHpAHBEZ AHp E2 26,77±20,7455,97±55,710,001222,21±20,09131,44±174,860,0000 T całk. 0,27±0,220,37±0,180,00980,26±0,210,42±0,210,0009 SHBG 107,07±84,6453,31±23,470, ,56±79,5850,19±25,040,0000 FAI 0,39±0,410,85±0,800,00000,23±0,241,11±0,980,0000 PRL 39,62±79,6237,00±37,71NS8,91±4,4812,50±9,760,0474 PROG 0,45±0,360,82±1,20NS0,39±0,251,15±3,050,0206 PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

39 Zależność między drogą porodu a bólem podczas współżycia BÓL PORÓD DROGAMI NATURY Me Min-max CIĘCIE CESARSKIE Me Min-max ISTOTNOŚĆ STATYSTYCZNA p 6 tygodni po porodzie 5,2 1,2-6,0 5,2 1,2-6,0 NS 3 miesiące po porodzie 5,2 3,0-6,0 5,8 2,1-6,0 NS 6 miesięcy po porodzie 5,6 1,6-6,0 5,6 1,2-6,0 NS 12 miesięcy po porodzie 6,0 3,2-6,0 6,0 1,6-6,0 NS PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

40 Wnioski Częstość współżycia oraz wszystkie badane parametry funkcji seksualnych, takie jak: pożądanie, podniecenie, lubrykacja, orgazm, ból podczas współżycia za wyjątkiem satysfakcji seksualnej są niższe w badanych okresach, nawet rok po porodzie, w porównaniu do okresu przed ciążą. Satysfakcja seksualna wraca do poziomu przed zajściem w ciążę już po 3 miesiącach po porodzie; Częstość współżycia oraz wszystkie badane parametry funkcji seksualnych, takie jak: pożądanie, podniecenie, lubrykacja, orgazm, ból podczas współżycia za wyjątkiem satysfakcji seksualnej są niższe w badanych okresach, nawet rok po porodzie, w porównaniu do okresu przed ciążą. Satysfakcja seksualna wraca do poziomu przed zajściem w ciążę już po 3 miesiącach po porodzie; Ludzka odpowiedź seksualna jest zbyt złożona, by wpływ na nią miał pojedynczy czynnik. Jednoznaczne określenie, które z badanych czynników mają najistotniejsze znaczenie w funkcjonowaniu seksualnym kobiet nie jest możliwe. Funkcjonowanie w tej sferze jest wypadkową działania wszystkich z nich; Ludzka odpowiedź seksualna jest zbyt złożona, by wpływ na nią miał pojedynczy czynnik. Jednoznaczne określenie, które z badanych czynników mają najistotniejsze znaczenie w funkcjonowaniu seksualnym kobiet nie jest możliwe. Funkcjonowanie w tej sferze jest wypadkową działania wszystkich z nich; Zarówno w grupie pacjentek stosujących i niestosujących antykoncepcji hormonalnej nie stwierdzono istotnej statystycznie zależności między stężeniem testosteronu całkowitego i indeksem wolnych androgenów a siłą pożądania; Zarówno w grupie pacjentek stosujących i niestosujących antykoncepcji hormonalnej nie stwierdzono istotnej statystycznie zależności między stężeniem testosteronu całkowitego i indeksem wolnych androgenów a siłą pożądania; Droga porodu nie ma wpływu ani na poziom bólu podczas współżycia podczas pierwszego roku po porodzie ani na moment ponownego podjęcia współżycia. Droga porodu nie ma wpływu ani na poziom bólu podczas współżycia podczas pierwszego roku po porodzie ani na moment ponownego podjęcia współżycia. PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

41 Bibliografia Bancroft, J. (1989). Human sexuality and its problems. Edinburgh, Scotland: Churchill Livingstone. wyd. II. Bancroft, J. (1989). Human sexuality and its problems. Edinburgh, Scotland: Churchill Livingstone. wyd. II. Bancroft, J. (2002). The medicalization of female sexual dysfunction: the need for caution. Arch Sex Behav; 31(5), (451-5). Bancroft, J. (2002). The medicalization of female sexual dysfunction: the need for caution. Arch Sex Behav; 31(5), (451-5). Barnett, B. (1991). Coping with postnatal depresion. Melbourne. Australia: Lothian. Barnett, B. (1991). Coping with postnatal depresion. Melbourne. Australia: Lothian. Basson, R. (2003). Womens desire differences and avoidance. W: Levine SB, Risen CB, Althof SB (red). Handbook of clinical sexuality for mental health professionals. (111-30). New York: Brunner Routledge. Basson, R. (2003). Womens desire differences and avoidance. W: Levine SB, Risen CB, Althof SB (red). Handbook of clinical sexuality for mental health professionals. (111-30). New York: Brunner Routledge. Basson, R., Brotto, L., Laan, E. et al. (2005). Assessment and management of womens sexual dysfunctions: problematic desire and arousal. J Sex Med. 2, ( ). Basson, R., Brotto, L., Laan, E. et al. (2005). Assessment and management of womens sexual dysfunctions: problematic desire and arousal. J Sex Med. 2, ( ). Basson, R., Leiblum, S., Brotto, L. et al. (2004). Revision definitions of womens sexual dysfunction. J Sex Med. 1, (40-9). Basson, R., Leiblum, S., Brotto, L. et al. (2004). Revision definitions of womens sexual dysfunction. J Sex Med. 1, (40-9). Belsky, J., Rovine, M. (1990). Patterns of martial change across the transition to parenthood. Pregnancy to three years postpartum. J Mar Fam. 52, (5-19). Belsky, J., Rovine, M. (1990). Patterns of martial change across the transition to parenthood. Pregnancy to three years postpartum. J Mar Fam. 52, (5-19). Demyttenaere, M., Gheldof, M., Van Assche, FA. (1995). Sexuality in the postpartum period: a review. Current Obst Gyn. 5, (81-4). Demyttenaere, M., Gheldof, M., Van Assche, FA. (1995). Sexuality in the postpartum period: a review. Current Obst Gyn. 5, (81-4). Fischman, S.H., Rankin, E.A., Socken, K.L. et al. (1986). Changes in sexual relationships in postpartum couples. J Obst Gynecol Nurs. 15, (58-63). Fischman, S.H., Rankin, E.A., Socken, K.L. et al. (1986). Changes in sexual relationships in postpartum couples. J Obst Gynecol Nurs. 15, (58-63). Forster, C., Abraham, S., Taylor, A. et al. (1994). Psychological and sexual changes after the cessation of breast-feeding. Obst Gyn. 84, (872-3). Forster, C., Abraham, S., Taylor, A. et al. (1994). Psychological and sexual changes after the cessation of breast-feeding. Obst Gyn. 84, (872-3). Giuliano, F. (2001). Dopamine and male sexual function. Eur Urol. 40, (601-8) Giuliano, F. (2001). Dopamine and male sexual function. Eur Urol. 40, (601-8) Giuliano, F., Rampin, O., Benoit, G. et al. (1995). Neural control of penile erection. Urol Clin North Am. 22, (747-66). Giuliano, F., Rampin, O., Benoit, G. et al. (1995). Neural control of penile erection. Urol Clin North Am. 22, (747-66). PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

42 Bibliografia Glazener, C.M.A. (1997). Sexual function after childbirth: Womens experiences, persistent morbidity and lack of professinal recognition. Br J Obst Gynaecol. 104, (330-5). Glazener, C.M.A. (1997). Sexual function after childbirth: Womens experiences, persistent morbidity and lack of professinal recognition. Br J Obst Gynaecol. 104, (330-5). Goldenson, R., Anderson, K. (1994). Dictionary of Sex. Ware: Wordsworth Reference. Goldenson, R., Anderson, K. (1994). Dictionary of Sex. Ware: Wordsworth Reference. Hyde, J.S., DeLamater, J.D., Hewitt, E.C. (1998). Sexuality and the dual earner couple: Multiple role and sexual functioning. J Fam Psych. 12, (354-68) Hyde, J.S., DeLamater, J.D., Hewitt, E.C. (1998). Sexuality and the dual earner couple: Multiple role and sexual functioning. J Fam Psych. 12, (354-68) Krane, JR., Goldstein, I., De Tejada, IS. (1989). Impotence. N Eng J Med. 321, ( ). Krane, JR., Goldstein, I., De Tejada, IS. (1989). Impotence. N Eng J Med. 321, ( ). Levin, RJ. (1994). Human male sexuality: appetite and arousal, desire and drive. W: Legg, C., Boott, D. (red). Human appetite neural and behavioural bases. ( ). New York: Oxford University Press. Levin, RJ. (1994). Human male sexuality: appetite and arousal, desire and drive. W: Legg, C., Boott, D. (red). Human appetite neural and behavioural bases. ( ). New York: Oxford University Press. Laumann, EO., Paik, A., Rosen, RC. (1999). Sexual disfunction in the United States. Prevalence and predictors. JAMA. 281, (537-44). Laumann, EO., Paik, A., Rosen, RC. (1999). Sexual disfunction in the United States. Prevalence and predictors. JAMA. 281, (537-44). Levin, RJ. (1992). The mechanisms of human female sexual arousal. Ann Rev Sex Research. 3, (1-48). Levin, RJ. (1992). The mechanisms of human female sexual arousal. Ann Rev Sex Research. 3, (1-48). Levin, RJ. (2002). The physiology of sexual arousal in the human female: a recreatioal and procreational synthesis. Arch Sex Behaviour. 31(5), (405-11) Levin, RJ. (2002). The physiology of sexual arousal in the human female: a recreatioal and procreational synthesis. Arch Sex Behaviour. 31(5), (405-11) Nappi, R., Salonia, A., Traish, A. et al. (2005). Clinical biologic pathophysiolgies of womens sexual dysfunction. J Sex Med. 2, (4-25). Nappi, R., Salonia, A., Traish, A. et al. (2005). Clinical biologic pathophysiolgies of womens sexual dysfunction. J Sex Med. 2, (4-25). Więznowski, J., Rzymski, P. (2003). Fizjologia i patologia seksualna kobiet. W: Opala, T. (red.) Ginekologia. Podręcznik dla położnych, pielęgniarek i fizjoterapeutów. (182-9). Warszawa:PZWL. Więznowski, J., Rzymski, P. (2003). Fizjologia i patologia seksualna kobiet. W: Opala, T. (red.) Ginekologia. Podręcznik dla położnych, pielęgniarek i fizjoterapeutów. (182-9). Warszawa:PZWL. Zdrojewicz, Z. (2005). Miłość, hormony i seks. Wrocław: Wydawnictwo Continuo. Zdrojewicz, Z. (2005). Miłość, hormony i seks. Wrocław: Wydawnictwo Continuo. Zdrojewicz, Z. (2009). Tajemniczy świat kobiecego orgazmu. Wrocław: Wydawnictwo Continuo. Zdrojewicz, Z. (2009). Tajemniczy świat kobiecego orgazmu. Wrocław: Wydawnictwo Continuo. PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)

43 FEMALE SEXUALITY DURING THE FIRST YEAR AFTER DELIVERY Kinga Więznowska-Mączyńska Kinga Więznowska-Mączyńska Clinic of Mothers and Childs Health of Poznan University of Medical Sciences Jerzy Więznowski Sexology Centre of Great Poland PRZEGLĄD TERAPEUTYCZNY NR 6/7(2009)


Pobierz ppt "SEKSUALNOŚĆ KOBIET W OKRESIE PIERWSZEGO ROKU PO PORODZIE opracowali: Kinga Więznowska-Mączyńska Kinga Więznowska-Mączyńska Katedra i Klinika Zdrowia Matki."

Podobne prezentacje


Reklamy Google