Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

KOSMICZNE ROZBŁYSKI Z ODLEGŁYCH GALAKTYK PREZENTUJĄ : MARCIN SOKOŁOWSKI ( Instytut Problemów Jądrowych ) KATARZYNA MAŁEK ( Centrum Fizyki Teoretycznej.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "KOSMICZNE ROZBŁYSKI Z ODLEGŁYCH GALAKTYK PREZENTUJĄ : MARCIN SOKOŁOWSKI ( Instytut Problemów Jądrowych ) KATARZYNA MAŁEK ( Centrum Fizyki Teoretycznej."— Zapis prezentacji:

1 KOSMICZNE ROZBŁYSKI Z ODLEGŁYCH GALAKTYK PREZENTUJĄ : MARCIN SOKOŁOWSKI ( Instytut Problemów Jądrowych ) KATARZYNA MAŁEK ( Centrum Fizyki Teoretycznej ) ROMAN WAWRZASZEK ( Centrum Badań Kosmicznych )

2 CO TO ZNACZY ODLEGŁE ? Średnica = km = 0,04252 sekundy świetlnej ZIEMIA Na Ziemi mamy do czynienia z odległościami w skali km ( 1km = 1000m ) Obwód Ziemi to około km czyli odległość jaką pokonuje światło w ciągu ułamka sekundy 0,13 sekundy Odległości w kosmosie są znaaaaaacznie większe miarą odległości we wszechświecie są lata świetlne 1 rok świetlny = 9,5 biliona km Prędkość światła c = km/s

3 UKŁAD SŁONECZNY Odległość ze Słońca do Ziemi to około 150 mln km czyli zaledwie 8,5 minuty świetlnej Odległość w najdalsze zakątki układu słonecznego to około 1/3 roku świetlnego Odległość do najbliższej gwiazdy Proxima Centauri to około 4,22 lat świetlnych !

4 NASZA GALAKTYKA DROGA MLECZNA ROZMIAR OKOŁO lat świetlnych ! lat św. Około 200 bilionów gwiazd WIELKA GALAKTYKA W ANROMEDZIE ( M31 ) ODLEGŁA O OKOŁO 2,5 mln lat św. !!! Galaktyka spiralna NGC 7331 Galaktyka eliptyczna M87 Galaktyka nieregularna NGC1427A Jeszcze 100 lat temu ludzie sądzili Że wszechświat to tylko 1 galaktyka … Teraz już wiemy, że jest ich około 10 mld !

5 WSZECHŚWIAT Składa się z około 10mld galaktyk a każda składa się z około 100 mld gwiazd Odległości dochodzą do kilkunastu miliardów ( 10 9 ) lat świetlnych ! I rozbłyski o których tu będziemy mówili dochodzą do nas z takich właśnie odległości

6 Rozbłyski Gamma ( ang. Gamma Ray Bursts ) Jak wiele innych odkryć zostały odkryte raczej przypadkowo i jak wiele innych odkryć bardziej przez siły zbrojne niż naukowców … 10 października 1963 Podpisanie układu o Zakazie Doświadczeń z Bronią Jądrową w atmosferze przestrzeni kosmicznej i pod wodą, a każda ze stron podejrzewała drugą o chęć złamania umowy … wzajemna kontrola

7 1958 – USA planowało testy jądrowe na drugiej stronie Księżyca Satelity szpiegowskie VELA 1 i 2 wystrzelone w 1963 roku detektory promieniowania X i gamma możliwość określenia natężenia i czasu błysku promieni z wybuchu jądrowego późniejsze VELE umiały wyznaczać pozycję z dokładnością do 5 o obserwacje całej Ziemi i Księżyca

8 Odkrycie pierwszego GRB z 2 lipca 1967 analizujący dane Ray Klebesadel i Roy Olson (Los Alamos National Laboratory) odkrywają w danych z 2 lipca 1967 błysk promieni gamma został on jednocześnie zarejetrowany przez satelity VELA 4 a i b dwugarbny kształt błysku raczej całkowicie wykluczał wybuch jądrowy ! ??? CO TO JEST ??? w latach zarejestrowano w sumie 16 błysków w roku 1973 informacje te zostały odtajnione odległość oceniono na ponad 1 mln km wykluczono Słońce i planety ale nie ustalono ich pochodzenia

9 Wyznaczanie pozycji błysków przy pomocy sieci IPN (Interplanetary Network) Złożona z detektorów promieniowania znajdujących się na statkach kosmicznych badających Słońce i planety. Jeśli przynajmniej trzy satelity zarejestrują błysk to można określić jego pozycje na podstawie czasu rejestracji błysku niestety po bardzo długim czasie, co uniemożliwiało natychmiastowe obserwacje teleskopami optycznymi c T

10 Kroki milowe w badaniach GRB Detektor BATSE na pokładzie satelity Compton Gamma Ray Observatory (CGRO ), wystrzelony 5 kwietnia 1991 wyznaczanie pozycji błysku z dokładnością do około 5 o do końca misji ( zakończonej z powodów politycznych 6 maja 2000 ) udało się zarejestrować prawie 3000 błysków gamma ! rozkład izotropowy na niebie, prawdopodobnie pochodzenie spoza naszej Galaktyki ! to by znaczyło że są to największe wybuchy we wszechświecie !!! Satelita CGRO Błyski długie T>1s i Krótkie T<1s

11 Dlaczego nie widać ich z powierzchni Ziemi ?

12 KAŻDY BŁYSK JEST INNY JEŚLI WIDZIAŁEŚ JEDEN BŁYSK GAMMA TO … … WIDZIAŁEŚ JEDEN BŁYSK GAMMA

13 JAK DALEKO JEST DO BŁYSKÓW GAMMA ? BeppoSAX Odpowiedź przyszła dzięki satelicie Beppo-SAX dopiero w roku 1997 Umożliwił on obserwacje odpowiedników błysków gamma w promieniach X i wyznaczenia dokładnej pozycji błysku ( z dokładnością do 3 kątowych ) dla błysków i udało się zaobserwować poświatę X, następnie poświatę optyczna i wyznaczyć przesunięcie linii widmowych, a wiec i odległość Pierwsza obserwacja poświaty X błysku Gamma ( ) Odległość do błysku to około … 6,9 mld lat świetlnych ! A do to 11.3 mld lat św. BŁYSKI GAMMA POCHODZĄ SPOZA NASZEJ GALAKTYKI !

14 ŁOWY NA ODPOWIEDNIKI OPTYCZNE BŁYSKÓW GAMMA odpowiedniki bardzo ważne przy badaniach GRB pozwalają wyznaczać odległość do błysków ( z przesunięć linii widmowych ) pozwalają zrozumieć mechanizmy powstawania błysków Sieć GCN służąca rozsyłaniu informacji o błyskach do teleskopów ROTSE TAROT PROMPT

15 Co wiemy obecnie pochodzą spoza naszej Galaktyki błyski gamma to krótkie ( < 1000 sekund ) pulsy promieni z punktowych źródeł na niebie emisja energii w skolimowany w strugę ( ang. jet ) – o rozwartości kilku stopni wyzwalają się w nich gigantyczne energie ( długie E=10 51 erg/s, krótkie E=10 49 erg/s) takiej jak energia wypromieniowana przez Słońce w ciągu setek miliardów lat ! są jaśniejsze niż cała reszta nieba w promieniach gamma częstość występowania : 2-3 dziennie każdy błysk ma inną krzywą blasku Czego nie wiemy ? Nie wiemy co jest ich źródłem Nie rozumiemy mechanizmu ich powstawania Nie umiemy wytłumaczyć tego co obserwujemy ( krzywe blasku, widmo, energie itd. … ) Hipotezy – błyski długie collapsar czyli zapaść masywnej gwiazdy to gwiazdy neutronowej, błyski krótkie merger czyli zderzenie 2 gwiazd neutronowych w układzie podwójnym

16 Symulacje komputerowe ZJAWISKO ZBYT SKOMPILKOWANE ABY DOKONAĆ PEŁNYCH OBLICZEŃ TRZEBA ROBIĆ SYMULACJE KOMPUTEROWE I PORÓWNYWAĆ WYNIKI Z O BSERWACJAMI Wyobrażenie długiego błysku Wyobrażenie krótkiego błysku ( wizja artysty )


Pobierz ppt "KOSMICZNE ROZBŁYSKI Z ODLEGŁYCH GALAKTYK PREZENTUJĄ : MARCIN SOKOŁOWSKI ( Instytut Problemów Jądrowych ) KATARZYNA MAŁEK ( Centrum Fizyki Teoretycznej."

Podobne prezentacje


Reklamy Google