Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Cukrzyca a ciąża Dr n.med.. Dariusz Żebiełowicz. Cukrzycą określa się zespół przewlekłych zaburzeń metabolicznych objawiających się hiperglikemią spowodowaną

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Cukrzyca a ciąża Dr n.med.. Dariusz Żebiełowicz. Cukrzycą określa się zespół przewlekłych zaburzeń metabolicznych objawiających się hiperglikemią spowodowaną"— Zapis prezentacji:

1 Cukrzyca a ciąża Dr n.med.. Dariusz Żebiełowicz

2 Cukrzycą określa się zespół przewlekłych zaburzeń metabolicznych objawiających się hiperglikemią spowodowaną względnym lub bezwzględnym niedoborem insuliny,który prowadzi do zaburzeń w metabolizmie węglowodanów,białek,tłuszczów oraz w gospodarce wodno-elektrolitowej. Konsekwencją tych zaburzeń są przewlekłe powikłania cukrzycy pod postacią choroby naczyniowej,zmian w układzie nerwowym i specyficznych zmian narządowych.

3 Cukrzyca jest najczęściej spotykaną chorobą metaboliczną,która ma wpływ na zdrowie i życie kobiet planujących posiadanie potomstwa.Choruje na nią około 0.3% kobiet w wieku rozrodczym

4 Matabolizm węglowodanów w czasie ciąży Utrzymanie stałego stężenia glukozy we krwi ma w przebiegu ciąży ogromne znaczenie: Jest jednym z warunków zachowania prawidłowej homeostazy w ustroju ciężarnej Warunkuje stały dopływ węglowodanów do płodu

5 Matabolizm węglowodanów w czasie ciąży U zdrowych ciężarnych glikemia na czczo jest niższa i wynosi przeciętnie mg%(3,3 – 4,3mmol/l) Po posiłku glikemia jest wyższa u kobiet w ciąży niż u ich nieciężarnych równieśniczek 1.Zwiększona sekrecji insuliny 2.Transfer glukozy do płodu – wykorzystanie do syntezy białek i tłuszczów

6 Głównym efektem działania insuliny jest obniżenie stężenia glukozy Antagonistycznie do insuliny działają 1.Katecholaminy 2.Glukagon 3.Hormon wzrostu 4.Sterydy nadnerczowe

7 Kliniczne efekty niedoboru insuliny Hiperglikemia Glikozuria Ketonemia Wychudzenie Odowdnienie

8 Ciąża jest czynnikiem diabetogennym Laktogen łożyskowy HPL Hormony sterydowe łożyska: estrogeny i progesteron Prolaktyna Insulinazy łożyskowe

9 Wpływ ciąży na przebieg cukrzycy- I trymestr Poprawa tolerancji węglowodanów i zmniejszenie zapotrzebowania na insulinę- accelerated starvation (zwiększone pobieranie przez płód glukozy i aminokwasów).U cięarnych obserwuje się obniżenie poziomu glukozy we krwi na czczo,któremu towarzyszy obniżenie stężenia aminokwasów,szzególnie alaniny oraz wzrost WKT i ciał ketonowych.

10 Wpływ ciąży na przebieg cukrzycy- II i IIItrymestr Pogorszenie przemiany węglowodanów i stopniowy wzrost zapotrzebowania na insulinę w granicach 50-70%

11 Wpływ ciąży na przebieg cukrzycy- ostatnie tygodnie przed porodem Zapotrzebowanie na insulinę może się zmniejszać,prawdopodobnie wskutek zwiększonego wydzielania insuliny przez płód

12 Wpływ ciąży na przebieg cukrzycy- bezpośrednio po porodzie Spadek zapotrzebowania na insulinę o około 30-50%

13 Wpływ cukrzycy na przebieg ciąży Ilość transportowanej glukozy od matki do płodu jest bezpośrednio uzależniona od jej stężenia w surowicy krwi ciężarnej Transfer glukozy przez łożysko odbywa się na zasadzie dyfuzji ułatwionej –różnica stężeń między matką a płodem wynosi około mg%(1,11-1,67mmol/l) Jedynymi mechanizmami regulującymi transport glukozy do płodu jest przepływ krwi przez łożysko i stężenie glukozy w surowicy krwi matki

14 Wpływ cukrzycy na przebieg ciąży Poronienia : u około 10% kobiet chorych na cukrzycę Nadciśnienie i stan przedrzucawkowy:2-3x częściej Jawne lub bezobjawowe infekcje dróg moczowych: 2x częściej Poród przedwczesny: 2-3x częściej Wielowodzie Umieralność kobiet chorych na cukrzycę w związku z ciążą:ok.1%(kwasica metaboliczna,stan przedrzucawkowy, powikłania porodowe)

15 Wpływ cukrzycy na rozwój płodu Wzrost odsetka zgonów okołoporodowych Występowanie dużych wad rozwojowych-6-10% noworodków matek c cukrzycą PGDM Zaburzenia wzrastania wewnątrzmacicznego płodu Wzrost odsetka wcześniactwa Wzrost odsetka zgonów wewnątrzmaciczych Zwiększona zachorowalność noworodków

16 Wady wrodzone Wady wrodzone płodu to przyczyna % zgonów okołoporodowych dzieci matek z PGDM.Znaczenie w rozwoju wad wrodzonych mają: 1.Zaburzenia metaboliczne u matki 2.Podatność genetyczna (układ HLA DR3 i DR4) Czynniki teratogenne mają najistotniejsze znaczenie przed ukończeniem 7 tygodnia ciąży.

17 Wady wrodzone – etiologia Hiperglikemia Nadmiar związków ketonowych Zaburzenia równowagi sorbitol-myoinozytol Zahamowanie procesu glikolizy Niedobór kwasu arachidonowego Wzrost ilości wolnych rodników tlenowych Inhibitory somatomedyny? Hipoglikemia-wpływ teratogenny? Hipoglikemia przdłużająca się z niedotlenienie płodu uszkodzenie tkanek zgon

18 Profilaktyka wad wrodzonych u ciężarnych z PGDM Prawidłowe wyrównanie metabolizmu węglowodanów w okresie zapłodnienia (poziom hemoglobiny glukozylowanej <5,6%) Odpowiednie leczenie młodych kobiet chorych na cukrzycę (uniknięcie zmian naczyniowych) Stosowanie kwasu foliowego

19 Makrosomia płodu Hiperglikemia ciężarnej (średnia dobowa > mg%) Hipergikemia u matki/hiperglikemie u płodu/hiperinsulinemia Hipertrofia adipocytów Nieobecność zmian naczyniowych

20 Makrosomia płodu Niedotlenienie wewnątrzmaciczne Dystocja barkowa-zgon śródporodowy Uszkodzenie okooporodowe Otyłość/nietolerancja glukozy u dziecka

21 Niedotlenienie wewnątrzmaciczne płodu to efekt upośledzenia przepływu maciczno- łożyskowego: Zmiany naczyniowe w zaawansowanych postaciach cukrzycy Kwasica metaboliczna:hipowolemia i odwodnienie-zmniejszenie przestrzeni międzykosmkowej Preeklampsja-uogólniony skurcz naczyń Hiperinsulinemia u płodu-zwiększone zapotrzebowanie płodu na tlen

22 RDS –zespół zaburzeń oddychania 5-6x częściej u dzieci matek z cukrzycą przed zakończeniem 38 tygodnia ciąży Przyczyny: 1.Przedwczesne zakończenie ciąży 2.Cięcie cesarskie 3.Niedotlenienie wewnątrzmacicne (hipoksemia,kwasica) upośledzenie syntezy surfaktantu płucnego 4.Hiperinsulinemia upośledzenie syntezy surfaktantu płucnego

23 Niewyjaśnione zgony płodów u ciężarnych z PGDM mają miejsce najczęściej po 36 tygodniu ciąży stąd konieczność hospitalizacji ciężarnych od tygodnia ciąży.

24 Czynniki ryzyka zgonu wewnątrzmacicznego Obecnośc powikłań naczyniowych Zła kontrola metaboliczna cukrzycy Stan przedrzucawkowy Makrosomia płodu Wielowodzie

25 Zasady postępowania położniczego u ciężarnych chorych na cukrzycę Podstawowym celem nowoczesnej opieki nad ciężarną chorującą na cukrzycę jest maksymalne zmniejszenie ryzyka wystąpienia powikłań u matek i noworodków

26 Planowanie ciąży W okresie prekoncepcyjnym w kobiet z cukrzycą należy: Udzielić wszelkich informacji dotyczących ciąży i jej związku z cukrzycą Wdrożyć odpowiednią insulinoterapię i ocenić wyrównanie glikemii Ocenić obecność powikłań naczyniowych Zasady postępowania położniczego u ciężarnych chorych na cukrzycę

27 Przygotowanie do ciąży powinno trwać około 6 miesięcy Zasady postępowania położniczego u ciężarnych chorych na cukrzycę

28 Kobietom chorym na cukrzycę należy uświadomić konieczność zaplanowania nie więcej niż dwóch ciąż,w stosunkowo młodym wieku

29 Przeciwwskazania do ciąży u pacjentek z cukrzycą wg deklaracji St,Vincent Pacjentki młodociane i w wieku starszym Pacjentki z nieleczoną retinopatią proliferacyjną Pacjentki z chorobą niedokrwienną serca Pacjentki w okresie niewyrównania cukrzycy (HbA1c>8%) Pacjentki z kwasicą

30 I trymestr ciąży Ścisła kontrola wyrównania metabolicznego cukrzycy poprzez ocenę: 1.HbA1C 2.Glikemii 3.Obecności acetonu w moczu Wizyty co tydzień do 10 tygodnia ciąży USG-ocena zaawansowania ciąży Zasady postępowania położniczego u ciężarnych chorych na cukrzycę

31 II trymestr ciąży Wizyty kontrolne co 2 tygodnie Insulinoterapia Monitorowanie glikemii Ocena wzrostu masy ciała i modyfikacja diety Badanie okulistyczne Ocena funkcji nerek i HbA1C –1x w miesiącu USG płodu - wady Zasady postępowania położniczego u ciężarnych chorych na cukrzycę

32 Kryteria idealnego wyrównania glikemii Na czczo 60-90mg% (3,3-5,0mmol/l) 1 godzina po posiłku mg%(3,9-7,8mmol) 2 godziny po posiłku mg%(3,36- 6,7mmol/l) Średnia dobowa wartość glikemii –poniżej 100mg%(5,5mmol/l) HbA1c < 6,5% (<5,6% w okresie okołokoncepcyjnym) Fruktozamina umol/l

33 III trymestr ciąży Od 32 tygodnia ciąży wizyty kontrolne co 1 tydzień USG-ocena wzrastania płodu i AFI Monitorowanie stanu płodu:profil biofizyczny i NST KTG -od 34 tygodnia co 2 tygodnie -od 36 tygodnia 2x w tygodniu insulinoterapia

34 Jeśli wystąpią powikłania ciąży i/lub cukrzycy należy rozważyć ukończenie ciąży

35 Kwasica metaboliczna

36 W ciąży istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia kwasicy metabolicznej z powodu: Przyspieszonego głodowania Wzrostu stężenia antagonistów insuliny Odowdnienia (wymioty) stersu

37 Bezpośrednie przyczyny wystąpienia kwasicy metabolicznej Infekcje Nieprzyjęcie insuliny Leki: glikokortykosteroidy,B-mimetyki Palenie tytoniu

38 Hiperglikemia Diureza osmotyczna Objetość płynów ustrojowych Stężenie elektrolitów Objętość minutowa tachykardia Ciśnienie tętnicze krwi Kurczliwość arterioli i włośniczek wystąpienia kwasicy metabolicznej WSTRZĄS

39 ROZPOZNANIE KWASICY METABOLICZNEJ Objawy kliniczne: złe samopoczucie,bóle głowy,nudności,wymioty,nadmierne pragnienie poliuria,osłabienie,duszność,oddech kwasiczy, zaburzenia czucia,zaburzenia świadomości,niewydolność krążenia,zgon Wykładniki laboratoryjne: -pH < 7,3 -Niedobór zasad <15mmol/l -Aceton w moczu (++++) -Stężenie glukozy we krwi >300mg/dl (u ciężarnej ketoza może się rozwinąć przy glikemii <200mg/dl)

40 Postępowanie Ocena stanu płodu (FHR, zapis KTG) Intensywny nadzór i leczenie ciężarnej Okreśłenie stanu metabolicznego pacjentki (oznaczanie co 1-2 h stężenia glukozy,związków ketonowych,elektrolitów i gazometrii) Podawanie insuliny,po dawce wstępnej 0,2-0,4 j./kg.m.c.i.v w pompie z szybkością 2-10j na godzinę Brak spadku o 25% w ciągu 2 h –zwiększyć dawkę insuliny Glikemia <250mg/dl – dawkę zmniejszyć o połowę Glikemia < 150mg/dl – insulina 1-2 j/godzinę

41 Postępowanie Podawanie płynów:0.9% NaCl.W ciągu 12 godzin 4-6 litrów wg schematu :1 l w ciągu pierwszej godziny, ml w ciągu 2-4 godzin, a następnie po podaniu 80% Całkowitej ilośći płynów 250ml/h Podawanie glukozy w proporcji 1:1 z 0.9%NaCl,jeśłi stężenie glukozy osiągnie 250 mg% Podawanie potasu jeśli jego poziom jest obniżony lub mieści się w granicach normy w dawce do 40mEq/l podawanych płynów Dwuwęglany tylko jeśli pH < 7,1 – 1 ampułka NaHCO3 + 1 litr 0,45% NaCl Pobranie płynów do badań bakteriologicznych :mocz,krew,wymaz z szyjki macicy

42 Powikłanie śpiączki cukrzycowej- obrzęk mózgu Można zapobiec obrzękowi mózgu poprzez powolne obniżanie poziomu stężenia glukozy we krwi ( > 5 godzin)

43 Kwasica u matki= kwasica u płodu Przyczyny: Spadek przepływu maciczno-łożyskowego Zaburzenia transportu tlenu przez erytrocyty Osłabienie kurczliwości mięśnia sercowego płodu

44 Zgon wewnątrzmaciczny płodu – 50% przypadków śpiączki cukrzycowej Jest on efektem masywnej diurezy osmotycznej: Znaczny spadek objętości śródnaczyniowej Znaczny spadek rzutu serca Znaczny spadek przepływu maciczno- łożyskowego

45 Poród Wyrównana cukrzyca i dobrostan płodu pozwalają na prowadzenie ciąży do samoistnego wystąpienia czynności porodowej,jednak nie zaleca się przedłużania czasu trwania ciąży ponad 40 tygodni

46 Wcześniejsze ukończenie ciąży u pacjentek z cukrzycą należy rozważyć w sytuacji: Brak ruchów płodu lub ewidentne osłabienie ruchów dziecka poniżej 10/12 godzin Objawy zagrożenia płodu w KTG Nieprawidłowy wynik testu Manningai/lub przepływów naczyniowych w krążenieu lózyskowym i płodowym Gwałtowne i znamienne zmniejszenie zapotrzebowania na insulinę Wzrost ciśnienia tętniczego krwi Acetonuria bez hiperglikemii utrzymująca się ponad 24 godziny,mimo intesywnego leczenia i dożylnego wlewu glukozy

47 Warunki bezpieczeństwa porodu drogami natury u ciężarnych z cukrzycą Miednica ma prawidłową budowę i PWP oceniona w badaniu USG nie przekracz 4500g W przebiegu ciąży nie pojawiły się istotne powikłania Stan szyjki macicy jest korzystny do wzniecenia i/lub przebiegu porodu Możliwy jest stały nadzór KTG nad płodem oraz biochemiczna kontrola glikemii u rodzącej co 1-2 godziny Obecny jest doświadczony zespół położniczo- neonatologiczny

48 W czasie porodu ważne jest utrzymanie normoglikemii – 70-90mg%

49 Proponowany schemat insulinoterapii w czasie porodu Wieczorna dawka insuliny przed zaplanowanym rozwiązaniem na dzień następny pozostaje bez zmian W dniu rozwiązania-oznaczenie porannego stężenia glikemii oraz podłączenie wlewu 5%glukozy + insulina krótkodziałająca (poranna dawka insuliny pozostaje bez zmian i może być podana s.c lub lepiej w pompie infuzyjnej w dawkach 0,25-2 j./h Oznaczenie stężenia glukozy co 1 h i podawanie należnej dawki insuliny jeśli glikemia przekracza 120(140)mg% Przy wartościach glikemii zaleca się podanie <70mg% wlew i.v. 5% glukozy mg% wlew i.v. 0,9 NaCl >120(140)mg% - s.c. 2j.insuliny krótkodziałającej na każde 20mg% powyżej tej wartości

50 Połog Spadek zapotrzebowania na insulinę o ok..50% Akceptowana średnia dobowa wartość glikemii – 130mg% Wizyta kontrolna 6 tygodni po porodzie i ocena: 1.Funkcji nerek 2.Stężenia lipidów 3.HbA1c 4.Stężenia TSH –istotne ryzyko poporodowego zapalenia gruczołu tarczowego 5.Badanie okulistyczne

51 Cukrzyca ciążowa

52 Cukrzyca ciążowa GDM według WHO jest zaburzeniem tolerancji węglowodanowej po raz pierwszy pojawiającym się lub rozpoznanym w przebiegu ciąży i najczęściej ustępującym po jej zakończeniu.GDM dotyczy od 1 do 10 % wszystkich ciąż.

53


Pobierz ppt "Cukrzyca a ciąża Dr n.med.. Dariusz Żebiełowicz. Cukrzycą określa się zespół przewlekłych zaburzeń metabolicznych objawiających się hiperglikemią spowodowaną"

Podobne prezentacje


Reklamy Google