Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Wykład 1 Promieniowanie rentgenowskie Widmo promieniowania rentgenowskiego: ciągłe i charakterystyczne Widmo emisyjne promieniowania rentgenowskiego: -promieniowanie.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Wykład 1 Promieniowanie rentgenowskie Widmo promieniowania rentgenowskiego: ciągłe i charakterystyczne Widmo emisyjne promieniowania rentgenowskiego: -promieniowanie."— Zapis prezentacji:

1 Wykład 1 Promieniowanie rentgenowskie Widmo promieniowania rentgenowskiego: ciągłe i charakterystyczne Widmo emisyjne promieniowania rentgenowskiego: -promieniowanie charakterystyczne -promieniowanie ciągłe (białe) Prawo Moseley`a (zależność między długością fali a liczbą atomową Z): 1/ = R(Z - ) 2 (1/n 2 k – 1/n 2 p ) R-stała Rydberga; n – główna liczba kwantowa - stała ekranowania, =1 dla serii K

2 Otrzymywanie charakterystycznego promieniowania rentgenowskiego promieniowanie rentgenowskie: Å metody rentgenograficzne: Å (badania strukturalne) stosuje się liniowe lub punktowe ognisko anody (zależne od ustawienia lampy);stosuje się liniowe lub punktowe ognisko anody (zależne od ustawienia lampy); można zmieniać sposób oświetlenia próbki, stosując odpowiednie układy szczelin na drodze wiązki pierwotnej: można zmieniać sposób oświetlenia próbki, stosując odpowiednie układy szczelin na drodze wiązki pierwotnej: - zmiana szerokości szczeliny wraz ze zmianą kąta padania wiązki w celu zachowania stałego pola oświetlenia próbki, - zmiana szerokości szczeliny wraz ze zmianą kąta padania wiązki w celu zachowania stałego pola oświetlenia próbki, - stała szerokość szczeliny i jednoczesna zmiana pola oświetlenia próbki wraz ze zmianą kąta padania - stała szerokość szczeliny i jednoczesna zmiana pola oświetlenia próbki wraz ze zmianą kąta padania

3 Monochromatyzacja promieniowania rentgenowskiego Zastosowanie filtrów

4 Monochromatory promieniowania X na przykładzie monochromatora Johanssona W monochromatorach (odpowiednio wypolerowanych monokryształach) wykorzystuje się odbicie wiązki promieniowania X na powierzchni kryształu, równoległej do wybranej płaszczyzny d hkl. Warunkiem ogniskowania jest konieczność umieszczenia na jednym okręgu ogniskowania (okręgu Rolanda lub fokusacji) punktowego żródła promieniowania, monokryształu i ogniska. Monochromatory (monokryształy lub steksturyzowane polikryształy) płaskie wygięte

5 Zjawiska zachodzące przy przechodzeniu promieniowania rentgenowskiego przez materię rozpraszanie niekoherentne promieniowanie rentgenowskie MATERIA fluorescencja absorpcja załamanie rozpraszanie koherentne

6 Rozpraszanie promieniowania rentgenowskiego Rozpraszanie koherentne: gdy elektrony zachowują się jak oscylatory - (drgając i emitując fotony promieniowania pod wpływem padających promieni X), wysyłają falę o tej samej długości i częstości, jak promieniowanie padające, tylko przesuniętą w fazie, - mówimy o rozpraszaniu spójnym (sprężystym, koherentnym), które, rozchodząc się we wszystkich kierunkach, może ze sobą interferować. Wykorzystanie: dyfraktometria rentgenowska Rozpraszanie niekoherentne: (comptonowskie) jeśli emitowane są fotony o mniejszej energii niż w wiązce padającej, to efektem będzie otrzymanie promieniowania o większej długości fali, zjawisko to nazywamy rozpraszaniem niespójnym, takie promieniowanie nie może interferować, konsekwencją tego typu rozpraszania jest powstanie ciągłego tła promieniowania.

7 FluorescencjaFluorescencja: absorpcja odpowiednich kwantów promieniowania rentgenowskiego z jednoczesnym wzbudzeniem elektronów na wewnętrznych powłokach atomów. Energia padającego fotonu musi być na tyle duża, aby spowodować usunięcie elektronu z wewnętrznej powłoki i nadanie mu jednocześnie pewnej energii kinetycznej, powstająca w ten sposób luka na wewnętrznej powłoce jest zapełniana dzięki przejściom elektronów z kolejnych powłok, dozwolonych przez reguły wyboru (sformułowane przez mechanikę kwantową), efektem przejścia elektronu z poziomu o wyższej energii na niższy poziom energetyczny jest foton wtórnego promieniowania rentgenowskiego, odpowiadający charakterystycznej dla danego pierwiastka różnicy energii między tymi poziomami. Wykorzystanie: analiza chemiczna

8 Absorpcja i załamanie Absorpcja energia, związana z kwantami promieniowania, pochłaniana jest przez elektrony powłok wewnętrznych w atomach, zdolność do absorpcji promieni X rośnie z liczbą atomową pierwiastka, cięższe atomy absorbują promieniowanie rentgenowskie w większym stopniu, niż atomy lekkie. Wykorzystanie: prześwietlenie, tomografia komputerowa Załamanie wiązka promieni rentgenowskich ulega załamaniu przy przechodzeniu z jednego ośrodka do drugiego, dla promieni rentgenowskich współczynnik refrakcji jest bliski jedności, co pozwala pominąć efekt załamania w dalszych rozważaniach.

9 Teoria Laue`go – ugięcie promieni X na prostych sieciowych AB = t 1 cos CD = t 1 cos 0 gdzie: t 1 – translacja na prostej sieciowej; 0 – kąt między wiązką a prostą sieciową; α - kąt między wiązką ugiętą a prostą sieciową AB – CD = t 1 (cos - cos 0 ) AB – CD = t 1 (cos - cos 0 ) = n H = a 0 (cos - cos 0 ) K = b 0 (cos - cos 0 ) L = c 0 (cos - cos 0 ) o, o, o – kąty miedzy wiązką padającą a odpowiednimi prostymi sieciowymi;,, - kąty miedzy wiązką ugiętą a odpowiednimi prostymi sieciowymi; t 1, t 2, t 3 – długości wektorów translacji na rozważanych trzech prostych sieciowych; H, K, L – liczby całkowite,

10 n =2 d hkl sin Teoria Braggów-Wulfa – ugięcie promieni X na płaszczyznach sieciowych S = AB + BC = n AB = d hkl sin BC = d hkl sin gdzie: d hkl – odległość międzypłaszczyznowa; - kąt odbłysku; n – liczba całkowita, rząd refleksu ugięcia); - długość fali; S – różnica dróg optycznych.


Pobierz ppt "Wykład 1 Promieniowanie rentgenowskie Widmo promieniowania rentgenowskiego: ciągłe i charakterystyczne Widmo emisyjne promieniowania rentgenowskiego: -promieniowanie."

Podobne prezentacje


Reklamy Google