Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Sokrates, (Platon) i Arystoteles jako twórcy pierwszej teorii etycznej – zwanej etyką cnoty.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Sokrates, (Platon) i Arystoteles jako twórcy pierwszej teorii etycznej – zwanej etyką cnoty."— Zapis prezentacji:

1 Sokrates, (Platon) i Arystoteles jako twórcy pierwszej teorii etycznej – zwanej etyką cnoty.

2 Tradycja europejska stworzyła sześć wielkich teorii etycznych: 1.Etyka cnoty (Sokrates, Platon i Arystoteles) 2.Etyka miłości bliźniego (filozofia chrześcijańska) 3.Formalizm, czyli etyka obowiązku (Kant) 4.Utylitaryzm (Mill) 5.Etyka umowy społecznej (Hobbes, Rousseau, Rawls) 6.Etyka uprawnień (Locke, Nozik, Dworkin)

3 Etyka cnoty (lub racjonalizm etyczny) W obrębie tego stanowiska uznaje się, że cnota (gr. arete) jest doskonałością samą w sobie. Wg Platona i Arystotelesa pewne sposoby postępowania budzą naturalny podziw, a to ze względu na swoją bezinteresowność i pogardę dla konsekwencji. Uosobieniem etyki cnoty a zarazem wzorcami moralnej doskonałości są bohaterowie antycznych tragedii greckich. (np. Antygona);

4 Def. cnoty Cnota – to działania, które współgrają z naszą rozumną naturą czyli działania zgodne z rozumem. (Cnota – to odpowiedni, utrwalony w naszym charakterze stosunek do emocji, pragnień, pożądań: nienawiści, strachu, gniewu, miłości, zazdrości, litości itd.) Arystotelesowa def. człowieka Homo animal razionale est.

5 Sokratesa wersja etyki cnoty intelektualizm etyczny Skoro istotą człowieka jest dusza pojmowana jako rozum (myślenie), zatem dla Sokratesa cnotą jest wiedza. Ona jest największą wartością. Ignorancja, czyli niewiedza jest zatem brakiem cnoty (wadą). Według niego wystarczy, że człowiek wie, co jest dobre, wówczas automatycznie to czyni. Innymi słowy człowiek postępuje źle tylko wtedy gdy nie pozna prawdy, tzn. tego, co jest dobre.

6 Problem słabej woli w perspektywie myśli Sokratesa Sokrates odrzuca ł istnienie s ł abej woli jak naprawd ę wiem, co jest dobre, to na pewno tak post ą pi ę S ł aba wola - jego zdaniem - to tylko pozór, który powstaje wtedy, gdy cz ł owiek racjonalny przestaje by ć racjonalny; Cz ł owiek racjonalny, musi robi ć to, co jest lepsze, w przeciwnym razie staje si ę g ł upcem. Racjonalno ść zdaniem Sokratesa jest ponad wszystkim!

7 Arystotelesa wersja etyki cnoty Dla Arystotelesa cnotą jest przede wszystkim umiejętność postępowania stroniącego od skrajności, czyli trafiającego w złoty środek. Stąd jego rada: Należy zawsze poszukiwać kompromisu pomiędzy skrajnościami; Cnota męstwa – środek pomiędzy brawurą i tchórzostwem Cnota wielkoduszności - środek pomiędzy pychą i uniżonością Cnota hojności - środek pomiędzy rozrzutnością i skąpstwem

8 Zadanie! Pomiędzy jakimi skrajnymi wadami będą następujące cnoty: NadmiarNiedomiar Sprawiedliwość Rozsądek Przyjaźń

9 Arystoteles w aspekcie problemu słabej woli -Arystoteles nie chce zgodzić się (w całości) z rozwiązaniem Sokratesa. -Stwierdza, że słaba wola to przypadek zmąconej świadomości, rodzaj sklerozy. Słaba wola jest mimowolnym zapomnieniem tego, co wcześniej postanowiliśmy. Chodzi dokładniej o ogólne normy postępowania. -(Np. niech ogólną normą będzie zasada, że nie należy kłamać. [analiza]) -Słaba wola jest znamieniem człowieka chwiejnego, który poddaje się innym bodźcom niż te racjonalne: przypadkowym okolicznościom, emocjom, przygodnym pragnieniom.

10 Weźmy przykład kłamstwa (albo osoby uzależnionej od alkoholu) Można rozróżnić dwa rodzaje pragnień -Pierwszego rzędu – [np. jakieś przypadkowe okoliczności, sytuacja szybko skłania (niekiedy) człowieka do kłamstwa] -Drugiego rzędu (pragnienie co do pragnień) – [ogólna zasada – kłamać nie należy – czyli pragnienie co do pragnienia pierwszego rzędu, w postaci nie chcę kłamać] -Jeśli moje alter ego – system pragnień drugiego rzędu jest dobrze ugruntowany, wówczas nie mam problemu ze słabą wolą. Pogląd Arystotelesa można zinterpretować odwołując się do współczesnej psychologii * Arystoteles by powiedział, że chodzi o dzielność w dobru

11 Co znaczy w powyższej perspektywie autonomia moralna? Człowiek autonomiczny ma piętrową osobowość – rozpoznaje w sobie pragnienie dwóch rządów; Zadaje sobie pytanie Jak chciałby chcieć postępować? Autonomia zakłada głęboki namysł nad samym sobą, otoczeniem, wartościami – chroni nas przed moralnością odruchową, przed niefrasobliwością; Autonomia moralna zakłada również analizę tego, z czego wyrastamy : kultury i tradycji; Autonomia zakłada także pokorę wobec samego siebie – wynika to z rozpoznania swojej ograniczoności. * Por. J. Hołówka, Etyka w działaniu

12 Cnota sama sobie nagrodą - Eudajmonizm etyczny – pogląd, że szczęście jest najwyższym dobrem; CO TO JEDNAK ZNACZY DĄŻYĆ DO SZCZĘSCIA? W tym względzie Arystoteles, Sokrates i Platon głoszą w zasadzie to samo: szczęście polega na rozwijaniu swojej rozumnej, osobowej natury. Chodzi o dążenie do cnót.

13 Wspólnota jako najważniejszy punkt odniesienia w etyce cnoty. Współcześnie pojęcie reputacji moralnej straciło niemal całkowicie swój sens, ponieważ żyjemy anonimowo, indywidualistycznie, tzn. zasadniczo dla siebie a nie ze sobą. W antyku i średniowieczu posiadanie cnót znaczyło bycie użytecznym dla wspólnoty. To był właśnie wymóg moralny: ćwiczenie własnej doskonałości na rzecz grupy. Wspólnota dba o wszystkich i wszyscy dbają o wspólnotę. Zatem wartość moralna zbiegała się z prestiżem społecznym.

14 Podsumowanie Warto wiedzieć, że każda teoria etyczna ma swoje wady. Traktowanie którejkolwiek absolutystycznie prowadzić może niekiedy do absurdu. NP. Problem etyki cnoty polega zasadniczo na tym, że każe nam podporządkować się wymogom wspólnoty. Jeśli potraktujemy to zbyt dosłownie może okazać się, że będziemy działać wbrew naszemu sumieniu i zdrowemu rozsądkowi, a to byłoby działaniem wbrew cnocie.


Pobierz ppt "Sokrates, (Platon) i Arystoteles jako twórcy pierwszej teorii etycznej – zwanej etyką cnoty."

Podobne prezentacje


Reklamy Google