Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dr hab. Marcin Miłkowski, prof. IFiS PAN. Rozkład jazdy  Filozofowie o świadomości  Podstawowe rozróżnienia  Funkcjonalistyczne teorie świadomości.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dr hab. Marcin Miłkowski, prof. IFiS PAN. Rozkład jazdy  Filozofowie o świadomości  Podstawowe rozróżnienia  Funkcjonalistyczne teorie świadomości."— Zapis prezentacji:

1 dr hab. Marcin Miłkowski, prof. IFiS PAN

2 Rozkład jazdy  Filozofowie o świadomości  Podstawowe rozróżnienia  Funkcjonalistyczne teorie świadomości  Argument z wiedzy

3 Filozofowie o świadomości  Filozofia nowożytna to przede wszystkim filozofia świadomości: filozofia świadomego podmiotu, który ma różne stany świadomości  Filozofię świadomości kwestionuje dopiero późna fenomenologia Heideggera, filozofia analityczna i późny marksizm  Ale kwestionuje, rzadko odpowiadając na pytanie, czym w ogóle jest świadomość.

4 Dwa typy świadomości: część a całość  Świadomość podmiotowa (creature consciousness): przypisuje się całemu podmiotowi, który jest czegoś świadomy  Świadomość stanu (state consciousness): przypisuje się ją świadomemu stanowi – ten stan nie jest sam czegoś świadomy, ale jest stanem świadomym, który jest o czymś

5 Dwa typy świadomości: przedmiot i brak  Odróżnia się też świadomość:  Tranzytywną, tj. mającą przedmiot: wedle fenomenologów świadomość jest zawsze świadomością czegoś, jakiegoś przedmiotu (choćby tylko intencjonalnego)  Postrzeżenia, myśli, pragnienia, postawy propozycjonalne różnego rodzaju  Nietranzytywną, tj. nierelacyjną: np. jestem świadom bólu, lecz nie wszyscy chcą rozumieć ból jako będący o czymś (np. o żołądku):  Emocje, nastroje, qualia?

6 Czym jest świadomość?  Intuicja reflektora: monitor stanu wewnętrznego, stan dotyczący innego stanu umysłowego  Teorie świadomości jako stanu wyższego rzędu  Intuicja lokalizacji: miejsce, gdzie wszystko się łączy  Tradycyjny kartezjański teatr  Teoria globalnego obszaru roboczego  Teoria wielokrotnych szkiców, koncepcja świadomości poznawczej  Teoria minimalnej złożoności obliczeniowej  Tylko odpowiednio zintegrowane sieci neuronowe są substratami świadomości

7 Teorie stanu wyższego rzędu  David Rosenthal: stan jest świadomy, jeśli ktoś zdaje sobie sprawę, że jest w tym stanie.  Świadectwem świadomości jest to, że można z niej zdać sprawę werbalnie.  Teoria ta jest nową wersją koncepcji zmysłu wewnętrznego.

8 Teatr kartezjański  Intuicja, że istnieje „ekran” świadomości, w którym wszystko się zbiega:  Ale procesy przetwarzania mogą być równoległe, przez co trudno mówić o jednym ekranie.  Nie mówiąc o tym, że trzeba zluzować homunkulusa.

9 Globalna przestrzeń robocza  Bernard Baars, Stanislas Dehaene, Daniel Dennett: istnieje globalna przestrzeń przetwarzania informacji, do której dostęp mają różne procesy.  Przetwarzanie jest równoległe i nie ma tu klasycznego kartezjańskiego teatru.

10 Teoria minimalnej wymaganej złożoności informacyjnej  Gulio Tononi: istnieje pewna miara złożoności układu nerwowego φ (zdefiniowana matematycznie, choć na razie formuła jest trudna do obliczenia).  Po przekroczeniu tej miary mamy do czynienia ze świadomością.

11 Teorie funkcjonalistyczne  David Chalmers określa wszystkie wymienione teorie jako funkcjonalistyczne.  Nie określają one bowiem świadomości jedynie jako wytworu określonego substratu biologicznego, lecz raczej jako wytwór swoistej architektury przetwarzania informacji.  Lecz mają podobno ogromną wadę…

12 Łatwy i trudny problem świadomości  Wedle Chalmersa teorie te dotyczą świadomości rozumianej jako przytomność czegoś — zdawanie sobie z czegoś sprawy (awareness).  A to jego zdaniem jest tylko łatwy problem.  Trudny dotyczy czegoś zupełnie innego.

13 Dlaczego przeżycia są jakieś?  Dlaczego bóle są bolesne, pomidory widzimy czerwone, a skrzypienie styropianu na szybie jako skrzypiące?  To trudny problem świadomości.  Zdaniem antyfunkcjonalistów nie można go rozwiązać, opierając się na dowolnej z funkcjonalistycznych teorii…  (Tu chodzi o qualia, ale o nich za tydzień).

14 Jak to jest być nietoperzem?  Thomas Nagel: nigdy nie możemy się dowiedzieć, jak to jest być nietoperzem, bo nie mamy echolokacji.

15 Replika Kathleen Akins  Jak to jest być nietoperzem? – być nudnym i krótkowzrocznym.  Akins pokazuje, że Nagel opiera się na wiedzy biologicznej i neurobiologicznej, dzięki której wie, że nietoperze słyszą owady, na które polują.  A to znaczy, że jednak coś na temat słuchu u nietoperzy wiadomo.

16 Argumenty z wiedzy przeciwko funkcjonalizmowi  To jest tak naprawdę jeden argument, ale w wielu wersjach, bo opiera się na podobnym schemacie.  Argument z wiedzy Franka Jacksona  Argument z wyobrażalności zombie Davida Chalmersa

17 Argument z wiedzy  Frank Jackson – filozof australijski  Wyobraźmy sobie, że istnieje Maria, neurobiolożka, która wie wszystko, co można wiedzieć o układzie nerwowym.  Żyje ona przez wiele lat w czarno-białym świecie, nie widząc kolorów.  Pewnego dnia, zdejmuje swoje czarno-białe okulary.  Czy będzie zdziwiona widząc czerwonego pomidora?

18

19 Maria-neurobiolożka  Jeśli będzie zdziwiona, to fizykalizm jest fałszywy.  Bo przecież ona, z założenia eksperymentu myślowego, dysponuje całą wiedzę fizykalną.  A jednak się dziwi!  A więc fizykalizm (nie tylko funkcjonalizm) jest fałszywy.

20 Odpowiedzi na eksperyment Jacksona  Odpowiedź Paula Churchlanda:  Jackson myli wiedzę-jak i wiedzę-że. Pewnie, że Maria zna całą wiedzę o tym, jakie procesy zachodzą przy widzeniu pomidora. Ale ponieważ u niej one nie zaszły, to nie ma wiedzy praktycznej, proceduralnej, która różni się od wiedzy przez opis.  Wada odpowiedzi: dlaczego nie mogłaby poznać wiedzy proceduralnej? Czy którakolwiek z teorii świadomości o tym mówiła?

21 Odpowiedź Daniela Dennetta  Ależ Maria wcale się nie zdziwi. Ona przecież będzie wiedziała, jak pomidory wyglądają.  Ona z definicji wie wszystko.  To nie jest niewinne założenie. To założenie, które powoduje, że nie sposób wyobrazić sobie tej sytuacji, bo nie istnieje żaden skończony podmiot, który wie wszystko.

22 Robomaria  No to skoro chcecie się bawić, to się pobawmy.  Zastąpmy Marię robotem, bo wtedy będzie można precyzyjniej poeksperymentować.  I Robomaria będzie znała strukturę tego typu robotów, jakimi jest. Będzie wiedzieć, jaki stan odpowiada czerwieni, zanim spotka pomidora.  QED.

23 Odpowiedź Miłkowskiego ;)  Załóżmy, że dualizm jest prawdziwy i że Maria jest dualistką. Zna dualistyczną teorię świadomości, ale żyje w czarno-białym świecie?  Jak to nam w ogóle może pomóc?

24 Argument z zombich  David Chalmers – kolejny realista australijski  Wyobraźmy sobie, że istnieje mój duplikat, który zachowuje się dokładnie tak samo jak ja.  I że ma dokładnie te same stany obliczeniowe.  Ale nie ma świadomości.  To wyobrażenie jest niesprzeczne.  A więc świadomość nie wiąże się pojęciowo ze strukturą funkcjonalną i światem fizycznym.

25 Replika (słaba)  Ale przecież mamy zawodną wyobraźnię, więc możemy sobie wyobrażać rzeczy niemożliwe.  Na przykład może nam się wydawać, że wyobrażamy sobie największą liczbę naturalną, nie zauważając sprzeczności.  To słaba replika, bo Chalmers może wyeliminować termin „wyobrażalność” na rzecz terminu „możliwość logiczna”.

26 Replika (ostateczna)  Ale jeśli w określonym języku (np. fizykalisty) wyraz „świadomość” oznacza zawsze takie układy fizyczne, które mają świadomość zgodnie np. z teorią Rosenthala czy Tononiego, to w jego języku będzie sprzeczność.  A więc argument z zombich dowodzi tylko, że niektórzy mają intuicje kartezjańskie.  No po prostu szok.

27 Misterianizm  Radykalniejsze (pozornie!) stanowisko Colina McGinna: świadomości nie możemy, być może, w ogóle poznać.  Sęk w tym, że ten sceptycyzm jest bardzo płytki, bo opiera się na sugestii, że być może problem jest za trudny.  Ale nie wiadomo czemu za trudny.

28 Pozytywizm  August Comte ( ), twórca pozytywizmu:  Nie można poznać istoty rzeczy, a jedynie ich przejawy (zjawiska).  Comte twierdził, że np. bezpłodną metafizyką jest poznawanie składu chemicznego gwiazd. Okazało się to możliwe prawie bezpośrednio po wydaniu jego dzieł.  Comte odrzucał też introspekcję jako niemożliwą. Trochę jak McGinn…

29 Podsumowanie  Istnieją stosunkowo rozbudowane teorie funkcjonalistyczne:  teoria stanów wyższego rzędu,  teoria globalnej przestrzeni roboczej,  teoria minimalnej złożoności (integracji).  Oraz eksperymenty myślowe przeciwko tym teoriom, ale brak istotnej teorii dualistycznej (poza teatrem kartezjańskim i badaniem tzw. korelatów świadomości).

30 Polecane lektury  Dennett i Chalmers, oczywiście.


Pobierz ppt "Dr hab. Marcin Miłkowski, prof. IFiS PAN. Rozkład jazdy  Filozofowie o świadomości  Podstawowe rozróżnienia  Funkcjonalistyczne teorie świadomości."

Podobne prezentacje


Reklamy Google