Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Konsekwencje złych nawyków zdrowotnych dzieci i młodzieży dla rozwoju chorób nowotworowych w wieku dorosłym Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Konsekwencje złych nawyków zdrowotnych dzieci i młodzieży dla rozwoju chorób nowotworowych w wieku dorosłym Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz."— Zapis prezentacji:

1 Konsekwencje złych nawyków zdrowotnych dzieci i młodzieży dla rozwoju chorób nowotworowych w wieku dorosłym Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz

2 Profilaktyka onkologiczna Pierwotna - zmniejszenie narażenia na czynniki rakotwórcze Wtórna - wczesne wykrywanie, leczenie stanów przednowotworowych

3 Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci

4 Ważniejsze pojęcia  Nowotwór: rozrost komórek cechujący się autonomią i niezależnością od czynników regulujących wzrost  Łagodny nowotwór: zmiana zlokalizowana; rokowanie bardzo dobre  Złośliwy nowotwór: zmiana naciekająca sąsiednie struktury i zdolna do tworzenia przerzutów; rokowanie poważne  Rak jest zawsze złośliwy.

5 Ważniejsze pojęcia (cd.)  Karcynogen: Czynnik lub substancja wywołująca nowotwór  Przerzuty: przeniesienie komórek nowotworu z jednej części ciała do innej; komórki w nowym ognisku są takie same, jak w ognisku pierwotnym

6 Czynniki rakotwórcze  czynniki fizyczne  czynniki chemiczne  mikroorganizmy onkogenne

7 Ważniejsze chemiczne czynniki rakotwórcze Czynnik Lokalizacja nowotworu Aflatoksyny Wątroba Benzen Szpik Eter dwuchlorometylowy Płuco Chrom Płuco Chlorek winylu Wątroba, płuco, mózg Nitrozoaminy Przewód pokarmowy Nikiel Płuco, jama nosowa

8 Ważniejsze fizyczne czynniki rakotwórcze Czynnik Lokalizacja nowotworu Promieniowanie jonizujące Białaczki, rak tarczycy, rak płuca Promieniowanie ultrafioletowe Rak skóry, czerniak Azbest Międzybłoniak, rak płuca

9 Kancerogenny wpływ wirusów i mikroorganizmów  Około 18% wszystkich nowotworów na świecie jest spowodowanych przewlekłymi zakażeniami wirusami, bakteriami i pasożytami (około 10% w krajach Unii Europejskiej)  Najczęstsze nowotwory złośliwe związane z zakażeniami: rak szyjki macicy, wątroby i żołądka, niektóre nowotwory układu limfatycznego Leczenie przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe oraz programy szczepień są istotnymi narzędziami przeciwko nowotworom

10 Nowotwory związane z wirusem HPV 10

11  rodzinne nagromadzenie pewnych nowotworów  rola dziedziczności w indywidualnych przypadkach nie jest jasno określona rak piersi rak jajnika rak jelita grubego niezwiązany z rodzinną polipowatością Nowotwory rodzinne

12 I inne wirusy Helicobacter pylori rak żołądka Wirus EBV chłoniaki, nosogardło Wirusy zap. wątroby rak wątroby

13 Czy można uniknąć raka?

14 Czynniki związane ze stylem życia (około 70% ogółu przyczyn)  Dym papierosowy  Dieta, otyłość  Nadużywanie alkoholu  Czynniki zawodowe  Wirusy przenoszone drogą płciową  Działanie promieni słonecznych

15 1. 1. Nie pal; jeśli już palisz, przestań. Jeśli nie potrafisz przestać, nie pal przy niepalących. 2. Wystrzegaj się otyłości 3. Bądź codziennie aktywny ruchowo, uprawiaj ćwiczenia fizyczne. 4. Jedz co najmniej 5 razy dziennie świeże owoce i warzywa; unikaj tłuszczów pochodzenia zwierzęcego 5. Nie nadużywaj napojów alkoholowych 6. Unikaj nadmiernego opalania się 7. Unikaj narażenia na czynniki rakotwórcze 8. Poddawaj się szczepieniom, przede wszystkim przeciwko HBV. 9. Od 25. roku życia wykonuj regularnie badanie cytologiczne szyjki macicy 10.Od 50. roku życia wykonuj badania mammograficzne 11. Od 50. roku życia poddawaj się badaniom przewodu pokarmowego Europejski Kodeks Walki z Rakiem

16 Przykazanie 1 Nie pal; jeśli już palisz, przestań. Jeśli nie potrafisz przestać, nie pal przy niepalących !

17 10 najważniejszych przyczyn raka płuca 1.palenie tytoniu 2.palenie tytoniu 3.palenie tytoniu 4.palenie tytoniu 5.palenie tytoniu 6.palenie tytoniu 7.palenie tytoniu 8.palenie tytoniu 9.palenie tytoniu 10.inne przyczyny

18 Rola palenia tytoniu 1.Palenie jest przyczyną około 30% ogółu nowotworów (40% u mężczyzn i 20% u kobiet) 2. Najważniejsze nowotwory tytoniozależne: raka płuca, krtani, jamy ustnej, przełyku, pęcherza i trzustki 3. Ryzyko tylko raka płuca u nałogowego palacza (2 paczki dziennie) jest 20x wyższe niż osoby niepalącej 4. Niepalące żony nałogowych palaczy mają 2x wyższe ryzyko zachorowania na raka płuca

19 Efekt zaprzestania palenia u nałogowego palacza Ryzyko raka płuca stopniowo maleje i po kilkunastu latach osiąga poziom około 2-krotnie wyższy niż u osoby, która nigdy nie paliła

20 Ostrzeżenia przed szkodliwością tytoniu w UE

21

22

23

24 Przykazanie 2 Wystrzegaj się otyłości

25 Nawyki żywieniowe

26 Nowotwory związane z nadwagą i nadmiernym spożyciem tłuszczów: rak piersi rak jajnika rak trzonu macicy nowotwory przewodu pokarmowego

27 Przykazanie 3 Bądź codziennie aktywny ruchowo, uprawiaj ćwiczenia fizyczne

28 Więcej ruchu!  Zaleca się wykonanie gimnastyki 3 razy w tygodniu po pół godziny. Z punktu widzenia profilaktyki chorób nowotworowych korzystniejsze są jednak częstsze, bardziej forsowne ćwiczenia.  Przeciwdziałanie nadwadze i otyłości oraz promocja aktywności fizycznej dają najlepsze rezultaty u ludzi młodych. Jednak nawet w późniejszym wieku zwiększenie aktywności fizycznej przynosi widoczne korzyści.

29 Przykazanie 4 Jedz co najmniej 5 razy dziennie świeże owoce i warzywa; unikaj tłuszczów pochodzenia zwierzęcego

30 Rola czynników dietetycznych

31 Piramida zaleceń żywieniowych

32 Przykazanie 5 Nie nadużywaj napojów alkoholowych

33 R ola alkoholu 1. Nadużywanie alkoholu jest przyczyną 3-7% ogółu nowotworów 2. Najczęstsze nowotwory alkoholozależne: rak jamy ustnej, gardła, przełyku i krtani, piersi 3. Bardzo silne współdziałanie z karcynogennym wpływem palenia tytoniu

34 Przykazanie 6 Unikaj nadmiernego opalania się!

35 Przykazanie 7 Unikaj narażenia na rakotwórcze substancje

36 Promieniowanie jonizujące  Powoduje mniej niż 1% nowotworów (co m. in. wynika z ochrony ogółu społeczeństwa przed jego wpływem)  Narządy szczególnie narażone: pierś, tarczyca, szpik, kości  Nowotwór najbardziej podatny: białaczka (największa liczba zachorowań po 2-4 latach, zmniejsza się po 25 latach)  Nowotwory lite: dłuższy okres utajnienia  Małe dawki bardziej niebezpieczne niż duże, stosowane w terapii nowotworów

37 Przykazanie 8 Poddawaj się szczepieniom, przede wszystkim przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B

38 Szczepienia ochronne  Około 18% nowotworów w populacji światowej przypisuje się przewlekłym zakażeniom wirusowym, bakteryjnym i pasożytniczym (w UE 10%)  Przykłady: rak szyjki macicy, wątroby i żołądka  W Polsce szczepienia przeciw HBV w grupach wysokiego ryzyka  Szczepienia przeciw HPV u dziewczynek (programy lokalne)

39 RAK SZYJKI MACICY Główną przyczyną raka szyjki macicy jest długotrwałe zakażenie wirusem HPV WIRUS brodawczaka ludzkiego - HPV jest przenoszony przez mężczyzn, u kobiet wywołuje on raka szyjki macicy, u mężczyzn może wywoływać raka gardła, krtani, płuca, Wirusy HPV wywołują zmiany chorobowe o charakterze łagodnym i złośliwym w nabłonku skóry i błon śluzowych

40 RAK SZYJKI MACICY Wirusy HPV 16 i 18 są odpowiedzialne za 70% przypadków raka szyjki macicy Oznacza to, że zaszczepiona kobieta, aż o 70% zmniejszy ryzyko zachorowania na ten nowotwór Dla społeczeństwa oznacza to, że dzięki masowemu szczepieniu radykalnie zmniejszy się liczba kobiet, które mogłyby stracić życie z powodu raka szyjki macicy

41 RAK SZYJKI MACICY  Polskie i światowe towarzystwa medyczne zalecają szczepienia dziewcząt od 10 roku życia ponieważ najlepsze efekty profilaktyczne przynosi szczepienie dziewcząt, zanim organizm zetknie się z wirusem, a więc przed rozpoczęciem życia seksualnego, ale nie ma przeciwwskazań do szczepienia kobiet w każdym wieku pod warunkiem wcześniejszego wykonania badania cytologicznego.  Szczepi się trzykrotnie w schemacie: drugie szczepienie miesiąc po pierwszym, trzecie sześć miesięcy po pierwszym.

42 ”Zapobieganie jest znacznie lepsze od leczenia, ponieważ pozwala uniknąć mozołu chorowania” Thomas Adams angielski lekarz z XVII wieku

43 Ogólnopolski program dla młodzieży

44 Mam Haka na Raka” jest Ogólnopolskim Programem dla Młodzieży, którego ideą jest zaangażowanie młodych ludzi do kształtowania postaw dorosłych Polaków. „Mam Haka na Raka” skierowany jest do młodzieży ze szkół ponadgimnazjalnych na terenie całej Polski a jego nadrzędnym celem jest kształtowanie postaw prozdrowotnych poprzez edukację oraz oswajanie młodzieży z tematem chorób nowotworowych.

45 Oswajanie raka


Pobierz ppt "Konsekwencje złych nawyków zdrowotnych dzieci i młodzieży dla rozwoju chorób nowotworowych w wieku dorosłym Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz."

Podobne prezentacje


Reklamy Google