Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Gady Reptilia. Cechy charakterystyczne www.biologia.xiv-lo.krakow.pl, www.gadyiplazypolski.amend.pl są zmiennocieplne, oddychające płucami, czaszka styka.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Gady Reptilia. Cechy charakterystyczne www.biologia.xiv-lo.krakow.pl, www.gadyiplazypolski.amend.pl są zmiennocieplne, oddychające płucami, czaszka styka."— Zapis prezentacji:

1 Gady Reptilia

2 Cechy charakterystyczne są zmiennocieplne, oddychające płucami, czaszka styka się z tzw. atlasem za pomocą jednego kłykcia potylicznego, żuchwa stawowo łączy się z czaszką za pośrednictwem kości kwadratowej, skóra, niemal całkowicie pozbawiona gruczołów, podziału serca na lewą połowę tętniczą oraz prawą żylną.

3 Budowa zewnętrzna i wewnętrzna gadów

4 Skóra jest sucha, szorstka lub delikatna, wytwarzająca rogowe tarcze (żółwie i krokodyle) lub tarczki i łuski (jaszczurki, węże), nieprzepuszczalna dla gazów, nie mogą więc oddychać przez skórę. miejsca styku łusek i tarczek są słabo zrogowaciałe, dzięki czemu gady zachowują dużą ruchliwość, u krokodyli naskórek zużywa się i odrasta w miarę złuszczania, a u jaszczurek i węży jest zrzucany w postaci wylinki, w skórze jaszczurek znajdują się gruczoły udowe, żółwie mają gruczoły u nasady kończyn, a krokodyle po bokach żuchwy, ubarwienie gadów zależy od rozmieszczenia komórek pigmentowych – melanoforów, lipoforów, alloforów i guanoforów.

5 Układ szkieletowy

6 Układ szkieletowy - czaszka połączona jest z kręgosłupem za pomocą jednego kłykcia potylicznego, który ma trzy powierzchnie stawowe (środkową i dwie boczne), posiada otwory otoczone łukami kostnymi - zmniejsza to ciężar czaszki bez utraty odporności mechanicznej, żółwie i krokodyle mają czaszkę akinetyczną, tzn. kości szczęki są zrośnięte z puszką mózgową, u węży kości szczęki połączone są z czaszką ruchomo za pomocą więzozrostów – jest to tzw. czaszka kinetyczna, żuchwę gadów budują kości: zębowa, stawowa, nadkątowa, kątowa i wieńcowa. Kość kwadratowa łączy żuchwę z mózgoczaszką.

7 Typy czaszek u gadów

8 Typy czaszek u gadów Na podstawie planu rozmieszczenia otworów wyróżnia się 4 typy czaszki: anapsydalny – brak otworów skroniowych (anapsydy, współcześnie – żółwie), synapsydalny – jedna para otworów skroniowych nie sięgających kości ciemieniowej, stykające się z łukiem jarzmowym (synapsydy – "gady ssakokształtne"), parapsydalny – jedna para otworów skroniowych, bliższych grzbietowi czaszki, nie stykających się z kośćmi jarzmowymi (wymarłe gady morskie), diapsydalny – dwie pary otworów skroniowych. Czaszki współczesnych jaszczurek i węży pochodzą od tego typu, ale wiele składników uległo redukcji.

9 Układ szkieletowy - kręgosłup Składa się przeważnie z 5 odcinków: szyjny – pierwszy kręg atlas. Nie posiada trzonu i składa się tylko z pierścienia kostnego. Drugi kręg – obrotowy. Następne kręgi mają budowę typową dla kręgów szyjnych, piersiowy (mostkowy) – kręgi opatrzone powierzchniami stawowymi dla żeber, lędźwiowy – kręgi bez powierzchni stawowych dla żeber, krzyżowy – przeważnie 2 kręgi, zrastają się za pośrednictwem żeber z miednicą, ogonowy – u niektórych kilka początkowych kręgów łączy się z krótkimi żebrami.

10 Układ szkieletowy - kręgosłup kręgosłup jaszczurek jest w zasadzie podzielony na cztery odcinki: szyjny (8 kręgów), mostkowo-lędźwiowy (tułowiowy) (22 kręgi), krzyżowy (2 kręgi) i ogonowy (kilkadziesiąt kręgów), u beznogich jaszczurek i węży występuje tylko odcinek tułowiowy i ogonowy, brak mostka, u żółwi wyróżnia się odcinek szyjny, tułowiowy i krzyżowy, które są zrośnięte z płytkami kostnymi puklerza oraz ogonowy. Żebra są zrośnięte z płytkami kostnymi pancerza, więc nie ma ruchomej klatki piersiowej, kręgi gadów są przeważnie przodowklęsłe (u żółwi tyłowklęsłe).

11 Szkielet – pasa barkowego, miednicowego, kończyn Pas barkowy kość krucza,kość przedkrucza,łopatka,obojczyk. Pas miednicowy kość bezimienna (kość biodrowa, kulszowa, łonowa). Kończyna przednia kość ramieniowa, kości przedramieniowe (łokciowa, promieniowa), kości ręki (nadgarstek, śródręcze i kości palców). Kończyna tylna kość udowa, kości podudzia (kość piszczelowa i kość strzałkowa), kości stopy (kości stępu, śródstopia, palców). U węży i beznogich jaszczurek szkielet pasów barkowego i miednicowego jest przeważnie zredukowany i pozostają części szczątkowe.

12 Uzębienie u żółwi brak, u większości gadów, oprócz agam i kameleonów, podlegają stałej wymianie (polifiodontyzm), zęby mogą występować na kościach szczękowych, żuchwie, lemieszu, kościach podniebiennych i skrzydlastych (formy prymitywne) lub na kościach szczękowych i żuchwie (formy młodsze filogenetycznie), u niektórych są podobne do siebie (homodontyzm), a u innych zróżnicowane (heterodontyzm).

13 Uzębienie – typy osadzenia akrodontyczne – osadzone podstawą na kościach szczęki lub żuchwy np. agamy, pleurodontyczne – przytwierdzone z boku kości, np. legwany, tektodontyczne – osadzone w zębodołach - tylko krokodyle.

14 Układ mięśniowy silny zanik metamerii mięśniowej, rozwinięcie się mięśni szyjnych, rozwój mięśni międzyżebrowych, odgrywających ważną rolę w mechanizmie oddychania, skomplikowaną muskulaturą kończyn.

15 Układ pokarmowy jama gębowa, wyraźnie odgraniczoną od gardzieli (gruczoły przyżuchwowe, językowe, wargowe, jadowe), u żółwi i krokodyli występuje kostne podniebienie oddzielające przewody nosowo- gardzielowe od jamy gębowej. przełyk, żołądek, jelito cienkie, którego przedni odcinek – dwunastnica – tworzy charakterystyczną pętlę, w której znajduje się trzustka, przewód trzustkowy wpada do dwunastnicy w tym samym miejscu co przewód wątrobowy, wątroba jest płatowata i posiada woreczek żółciowy,

16 Układ oddechowy narządy oddechowe rozwinięte są zawsze jako płuca, jedynie u żół­wi miękkoskórych obok zdecydowanie płucnego istnieje jeszcze również oddychanie tlenem rozpuszczonym w wodzie przy pomocy kosmkowatych utworów w gardzieli, podobne urządzenie mają węże morskie, ale tam tlen z wody dostaje się przez śluzówkę jamy ustnej i dziąsła.

17 Układ oddechowy pofałdowane płuca, z wyjątkiem krokodyli (gąbczaste), wentylację płuc uwydatniają ruchy klatki piersiowej, u węży i padalców jedno płuco ulega redukcji, a drugie jest wydłużone i może tworzyć worek powietrzny, powietrze do płuc dostaje się przez szczelinę krtaniową oraz przez tchawicę rozdzielającą się na oskrzela i oskrzeliki.

18 Układ oddechowy U gadów o bu­dowie wydłużonej, „wężokształtnych" płuca są długie i kiszkowate, a jedno z nich bywa zawsze mniej lub bardziej zredukowane. U wężów i jaszczurek występuje od­ dychanie wsysające, tzn. powietrze wciągane jest do płuc przez rozszerzenie klatki piersiowej, a przez jej ściśnięcie wydychane. U żółwi, tkwiących w uniemożliwiającym takie ruchy pancerzu, klatka piersiowa nie może wykonywać skurczów i rozkurczów oddechowych, toteż u nich, podobnie jak u płazów, występuje oddychanie wtłacza­jące-przez poruszanie dnem gardzieli.

19 Układ krwionośny serce zbudowane jest z dwóch przedsionków oraz komory podzielonej niepełną przegrodą na dwie części, w czasie skurczu przegroda przylega do górnej części serca, więc następuje dobre oddzielenie krwi żylnej od tętniczej, jedynie u krokodyli przegroda jest pełna (serce z dwóch przedsionków i dwóch komór), zatoka żylna gadów jest słabo rozwinięta, pień tętniczy podzielony na 3 tętnice: tętnicę płucną, aortę lewą i aortę prawą. wwww.biologia.opracowania.pl

20 Układ nerwowy kresomózgowie podzielone jest na dwie półkule, kora mózgowa dobrze rozwinięta, międzymózgowie małe i słabo rozwinięte, obecna szyszynka i przysadka, śródmózgowie zawiera ośrodki wzrokowe i słuchowe, móżdżek nieduży, ale dobrze rozwinięty, rdzeń przedłużony (zamózgowie) posiada esowate wygięcie.

21 Układ wydalniczy w czasie rozwoju zarodkowego funkcjonują pranercza, a u gadów dorosłych nerka ostateczna, u samic pranercza ulegają całkowitemu zanikowi, a u samców przekształcają się w najądrze, od nerek odchodzą moczowody, którymi do kloaki spływa mocz, do kloaki otwiera się też pęcherz moczowy, który występuje jednak tylko u żółwi i jaszczurek, ostatecznym produktem przemian białkowych jest silnie stężony kwas moczowy, ponieważ gady są urikoteliczne i oszczędzają gospodarkę wodną organizmu.

22 Układ chłonny jest dobrze rozwinięty, złożony jest z pni chłonnych, zatok i serc limfatycznych, śledziona leży w krezce w pobliżu żołądka.

23 Układ rozrodczy, rozmnażanie układ rozrodczy żeński złożony jest z parzystych jajników oraz jajowodów uchodzących do kloaki, układ rozrodczy męski zbudowany jest z jąder, wychodzą z nich kanaliki tworzące najądrza, z którego wychodzą nasieniowody łączące się z kloaką. U wszystkich samców oprócz hatterii występuje narząd kopulacyjny. jaja są typu polilecytalnego – zawierają duże ilości żółtka w osłonkach pergaminowatych, a u żółwi i krokodyli w wapiennych skorupkach. zapłodnienie wewnętrzne, jajorodne, jajożyworodne lub żyworodne, rozwój prosty, zarodki tworzą błony płodowe – owodniowce.

24 Jaja u gadów mają odpowiednie osłony (skorupę wapienną i pergaminową), zarodek wykształca błony płodowe, właściwa komórka jajowa to kula żółtkowa, owodnia (z ektodermy) – tworzy pęcherz wokół zarodka, zapewnia zarodkowi środowisko wodne, chroni przed urazem, wyschnięciem, omocznia (z endodermy ) – gromadzą się w niej szkodliwe metabolity. Jest to zarodkowy pęcherz moczowy - wydaliną zarodków jest kwas moczowy, kosmówka (z ektodermy) – umożliwia kontakt zarodka z otoczeniem; odpowiada za wymianę gazową; są w niej wyrostki – kosmki; u żyworodnych ssaków kosmówka bierze udział w tworzeniu łożyska które zapewnia kontakt z otoczeniem, a jego otoczeniem jest organizm matki, mezoderma uczestniczy w tworzeniu każdej błony.

25 Zmysły - wzrok najlepiej rozwinięty zmysł gadów, u węży obie powieki są zrośnięte, a warstwy ich skóry stają się przezroczyste w partiach leżących przed gałką oczną, u większości jaszczurek, żółwi i kro­kodyli występuje jeszcze trzecia powieka (błona migawkowa, ako­modacja następuję przez zmianę krzywizny soczewki. Tylko u węży przez bezpośrednie przybliżanie lub oddalanie soczewki przez mięśnie, siatkówka nie zawiera pręcików, a tylko czopki.

26 Zmysły – oko ciemieniowe jest to wy­pukłość wierzchniej partii międzymóżdża, leży pod przezroczystym miejscem skóry i przedstawia się, jako pęcherzyk z soczewkowatym tworem, wewnątrz znajdują się, komórki zmysłowe wrażliwe na światło, a pomiędzy nimi komórki pigmentowe, ma on budowę oka bezkręgowców, często kształtem i zabarwieniem odcina się od otoczenia, szczególnie dobrze wykształcone jest oko ciemieniowe u padalca, jedynie u hatterii jest dziś jeszcze utrzymany związek oka ciemieniowego z szyszynką.

27 Zmysły - słuch składa się z ucha wewnętrznego i środkowego, które łączy się z gardzielą przewodami Eustachiusza, w uchu środkowym znajduje się strzemiączko, ucho środkowe przykryte jest błoną bębenkową, ucho wewnętrzne różnicuje się i tworzy ślimak, u węży nie ma jamy bębenkowej, ale występuje kostka słuchowa.

28 Zmysły – dotyk, węch narządy dotyku w skórze (plamki dotykowe, pory w łuskach), zmysł dotyku jest bardzo rozwinięty i osiąga wysoki stopień wykształcenia szczególnie u tych gadów, które używają do tego celu języka, węże mogą swym rozdwojonym językiem wyczuwać ciała stałe, wcale ich nie dotykając, odczuwają one prawdopodobnie fale powietrzne wywołane szybkimi ruchami tego narządu, a odbite od owych przedmio­tów, wrażenia węchowe są odbierane przez zakończenia nerwowe znajdujące się w części węchowej jamy nosowo-gardzielowej oraz przez narząd Jacobsona odchodzący od górnej części jamy gębowej.

29 Koniec


Pobierz ppt "Gady Reptilia. Cechy charakterystyczne www.biologia.xiv-lo.krakow.pl, www.gadyiplazypolski.amend.pl są zmiennocieplne, oddychające płucami, czaszka styka."

Podobne prezentacje


Reklamy Google