Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

W 6. Metody analizy danych jakościowych Dr Joanna Świątkiewicz Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "W 6. Metody analizy danych jakościowych Dr Joanna Świątkiewicz Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu."— Zapis prezentacji:

1 W 6. Metody analizy danych jakościowych Dr Joanna Świątkiewicz Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu

2 2 Rodzaje badań jakościowych

3 3 Badania biograficzne Badania biograficzne są sposobem poznawania ludzi i ich świata dzięki studiowaniu różnych rodzaju dokumentów osobistych Są zgodne z założeniem interakcjonizmu, fenomenologii, hermeneutyki - dokumenty osobiste są właściwym źródłem poznania świata życia Metoda zbierania danych: wywiad narracyjny, pamiętniki, wspomnienia, listy, dokumenty osobiste (notatki, zdjęcia itp.), dyskusje grupowe, obserwacja etnograficzna Przedmiot analizy: przebieg życia, historia życia, case study, psychobiografia, autobiografia, biografia literacka, biografia historyczna, trajektoria życia Sposób analizy: analiza treści, rekonstrukcja, ilustracja Perspektywa analizy: rozumiejąca, obserwacyjna

4 4 Badania biograficzne Zastosowanie badań biograficznych w pedagogice: (1)biografia jako obszar uczenia się (badania z zakresu oświaty dorosłych, gerontopedagogiki, uczestnictwa społecznego dorosłych, projektów uczenia się ludzi itp.) (2)biografia i zjawiska patologii społecznej (badania z zakresu resocjalizacji, pedagogiki penitencjarnej, kryminologii, studia indywidualnych przypadków, niedostosowania społecznego, dewiacji, dramatów życiowych ofiar i przestępców itp.) (3)biografia i zmiana makrospołeczna (badania i analiza indywidualnych losów życiowych w kontekście wielkich procesów historycznych, przemian transformacyjnych, np. zjawisk bezrobocia, emigracji zarobkowej itp.)

5 5 Badania etnograficzne Badania etnograficzne dotyczą opisu i wyjaśniania kulturowych warunków życia społeczności, z uwzględnieniem kontekstów towarzyszących codziennym działaniom ludzi Badacz traktuje badaną społeczność (np. konkretną szkołę) jako naturalne środowisko, do którego nie wprowadza żadnych zmian, a jedynie obserwuje i poznaje kontekst codziennych interakcji, działań Efektem badań jest poznanie sieci społecznych zależności i kontekstów nadających znaczenie ludzkim działaniom oraz opracowanie na tej podstawie zweryfikowanej teorii ugruntowanej (czyli unikalnej teorii, ograniczonej do zebranych danych) Typ badań etnograficznych bliski jest klasycznej monografii terenowej (problemowej)

6 6 Pedagogiczne badania środowiskowe Perspektywa badań środowiskowych w pedagogice: (1)Badania mają cechy badań terenowych, polegają na wejściu w teren i opisaniu zastanej rzeczywistości, tego, co jest, ale mają również swoją specyfikę (2)Przedmiot badań – relacje zachodzące między środowiskiem życia człowieka a procesem wychowania (obejmuje celowe i planowe działania, a także rozległe wpływy pozaszkolnych środowisk wychowawczych) (3)Zasady i metody badań – bezpośrednia styczność ze środowiskiem (obserwacja uczestnicząca), dialogiczna relacja badawcza (wywiady), zasada operowania wielostronnym materiałem badawczy, który opisuje się i prezentuje w postaci monografii terenowej (problemowej)

7 7 Badania historyczno-społeczne Badanie procesów wychowania i socjalizacji w ścisłej łączności z dziejami życia kulturalnego, społecznego i gospodarczego Badania tego typu opierają się na koncepcji historii humanistycznej, interpretatywnej Materiałem badawczym są różne świadectwa historyczne (materialne i niematerialne ślady przeszłości) Badania uwzględniają problemy badawcze w formie pytań typu faktograficznego (Kiedy?, Gdzie?, Kto?, Co?) oraz elementy krytyki zgromadzonych materiałów źródłowych, badanie ich autentyczności oraz trafności Perspektywa historyczno-społeczna w badaniach pedagogicznych uwzględnia tradycyjne pola badawcze (historia doktryn i myśli pedagogicznej, wychowania, oświaty) oraz tematykę mikrohistorii dnia codziennego, zapisanej w pamięci i w doświadczeniach uczestników i świadków określonych wydarzeń (osób, grup społecznych, środowisk lokalnych)

8 8 Badania w działaniu Badania w działaniu (action research) – organizacyjna forma badań pomagających w zmianie praktyki, w której praktyk (nauczyciel, pracownik socjalny, lider, animator) jest jednocześnie badaczem i organizatorem działań Badanie porównujące warunki i efekty różnorodnych form społecznego działania, którego wyniki prowadzą do ulepszenia tego działania (modernizacja, innowacje) Każdy cykl badawczy składa się z następujących elementów: zdefiniowanie problemu (dostrzeżenie problemu, rozpoznanie go) - planowanie działania (program) – działanie (wdrożenie programu) – rejestracja efektów, rezultatów działań, osiągniętych wyników (ewaluacja)- udoskonalenia planu... Wspólną cechą badań w działaniu jest sekwencyjność myślenia i działania oraz cykliczność sekwencji Zastosowanie: modernizacja lub wypracowanie nowych programów kształcenia i wychowania, polityki oświatowej lub społecznej, pracy socjalnej, szkoleń, form aktywizacji społecznej

9 9 Model badania w działaniu (K. Lewin) Rozmrażanie – uświadomienie problemu i projektowanie zmian (działań) Zamrażanie – wprowadzenie działań do praktyki na stałe, jeśli wyniki ewaluacji są satysfakcjonujące PLANOWANIE wstępna diagnoza, zbieranie danych, ocena zebranych wyników PLANOWANIE DZIAŁANIA REZULTATY zmiany w zachowaniu, kompetencjach, poglądach itp. ZBIERANIE DANYCH MIERZENIE WYNIKÓW DZIAŁANIE zmiany interakcji społecznych, organizacja działania REJESTROWANIE CZYNNOŚCI rozmnażaniezamrażaniezmienianie Pętla A Działanie/ przemianaWyjście/ efekty, ocenaWejście/ pomysł Pętla C Pętla B

10 10 Metody badań jakościowych (1)Obserwacja uczestnicząca – o metoda poznawania zjawisk poprzez zaangażowane uczestniczenie w nich; to osobisty styl badania przyjęty przez badaczy terenowych, którzy, kiedy już zostaną zaakceptowani przez członków badanej zbiorowości, mogą wykorzystywać różne techniki zbierania danych w celu zdobycia wiedzy o badanej grupie i jej sposobie życia. (2)Otwarty wywiad pogłębiony (indywidualny) polegający na szczegółowej, wnikliwej rozmowie z respondentem, której celem jest dotarcie do głęboko skrywanych potrzeb i motywacji, precyzyjnych informacji, poszerzenia wiedzy związanej z tematem badania (wywiad narracyjny – ekspercki, autobiograficzny, historia mówiona; wywiad skoncentrowany na problemie, wywiad recepcyjny) (3)Dyskusja grupowa (wywiad zogniskowany, fokus) rodzaj dyskusji prowadzonej przez specjalnie przeszkolonego moderatora na podstawie przewodnika do dyskusji, który wcześniej zostaje przedstawiony badanej grupie (małej, 8-10 osobowej).

11 11 Metody analizy danych jakościowych

12 12 Etapy analizy danych Surowe dane jakościowe istnieją w postaci tekstów (notatek z terenu obserwacji, protokołów z wywiadów, konwersacji, transkrypcji nagrań, opisów analizowanych książek, fotografii, filmów, nagrań wideo). Analiza danych jakościowych jest procesem przekształcania tekstu z notatek terenowych, wywiadów w tekst w postaci teorii ugruntowanej (teorie ugruntowane w danych, to zbiór twierdzeń wyjaśniających jednostkowe doświadczenie i zjawiska występujące w badanych terenie). Ogóle etapy analizy danych jakościowych: 1. redukcja danych, 2. reprezentacja danych, 3. weryfikacja danych (teorii ugruntowanej). Analiza danych jakościowych ma charakter kołowy (etapy analizy przeplatają się wzajemnie).

13 13 Porządkowanie i grupowanie danych Matryca – to sposób uporządkowania danych jakościowych, obrazujący wypowiedzi, obserwacje zachowań badanych, podzielonych według określonych kategorii (matryce są skonstruowane w postaci tabel) Sieci – to sposób obrazowania istniejących połączeń między badanymi zjawiskami; mogą to być sieci obrazujące kolejność zdarzeń (sieci sekwencyjne) lub ilustrujące zależności przyczynowo-skutkowe między badanymi zjawiskami (sieci przyczynowe) Mapy – graficzne przedstawienie opracowywanego zjawiska, rama pojęciowa (mapa poznawcza); graficzna forma przedstawiania wzajemnych relacji i powiązań międzyludzkich (mapa kontekstowa) Winieta – opis serii zdarzeń (w krótkim odcinku czasowym lub przestrzennym), które są specyficzne dla badanego przypadku, posiada strukturę narracyjną, uwzględniającą chronologię zdarzeń

14 14 Opracowanie zebranego materiału W badaniach jakościowych brakuje proceduralnych ograniczeń i odczytanie tekstów jest możliwe na różne sposoby. Opracowując materiał wyodrębniamy: 1. wypowiedzi badanych, 2. materiał będący opisem zdarzeń, zjawisk, zachowań, 3. materiały, które zawierają wnioski, opinie, refleksje badacza. Praca z tekstem polega na doborze kategorii analitycznych: 1. Jednostki i całości (jednostki lub zespoły jednostek narracji), 2. Konstrukcje (wątki główne i poboczne wypowiedzi), 3. Struktury pojęciowe (sposób, w jaki badanych relacjonuje przebieg zdarzeń) 4. Linia podstawowe i linia recesywna (kontynuowanie przez badanego głównego wątku wypowiedzi i odchodzenie od tego wątku, elementy uzupełniające wypowiedź)

15 15 Wnioskowanie i weryfikacja Synteza zebranych danych – dostrzeżenie całokształtu problemu, zrozumienie różnych, zaobserwowanych lub przeżytych w trakcie badania, zdarzeń Wnioski formułujemy z dużą ostrożnością, powinny być dobrze udokumentowane (uzasadnione stosownie dobranymi materiałami, np. cytatami z wypowiedzi badanych) Kontrola i weryfikacja zebranego materiału - pomocne są: 1. triangulacja (wielostronne przyglądanie się badanym osobom, sytuacjom, zjawiskom; stosowanie różnych metod zbierania materiałów, korzystaniu z różnych źródeł); 2. ważenie dowodów – ostrożne podchodzenie do uzyskanych danych, ocena, które informacje mają mocne podstawy (ocena wiarygodności informatora, okoliczności badania, własnych przedzałożeń, które mogą zniekształcać odbiór informacji); 3. stały kontakt i uzyskiwanie informacji zwrotnych od badanych; 4. szczegółowa dokumentacja przebiegu badania; 5. teoretyczna wiedza badacza.

16 16 Redukcja danych Redukcja danych polega na ich kodowaniu. Kodowanie to wyszukiwanie i etykietowanie w tekście wskaźników zmiennych (kategorii analitycznych) oraz nadawanie im znaczenia. Kodowanie rzeczowe otwarte – wielostronna analiza tekstu w celu znalezienia możliwie największej liczby kategorii analitycznych (zmiennych). Kodowanie rzeczowe selektywne – wybieranie do dalszej analizy kategorie najbardziej reprezentatywny dla problemu badań. Kodowanie teoretyczne – formułowanie hipotetycznych wyjaśnień dotyczących zależności między wyselekcjonowanymi kategoriami (kody teoretyczne ujęte w większą całość tworzą noty teoretyczne, z których później buduje się teorię ugruntowaną)

17 17 Reprezentowanie danych Reprezentowanie danych - to procedura analityczna zmierzająca do zestawienia kodów (teoretycznych) w celu zbudowania teorii ugruntowanej. Metody reprezentacji danych: 1. sekwencyjna analiza dyskursu (reguł, według których uczestnicy interakcji budują własne wersje świata); 2. sekwencyjna analiza narracji (dotyczy logicznych i treściowych następstw w życiu badanego); 3. szacowanie współwystępowania – wykrywanie prawidłowości w poszczególnych sekwencjach danych (służy projektowaniu sieci powiązań przyczynowych pomiędzy badanymi kategoriami). Analiza sekwencyjna to zestawienie opracowanych kodów w kolejności chronologicznej w celu wykrycia ciągłości lub braku ciągłości logicznej.

18 18 Weryfikacja teorii ugruntowanej Indukcja analityczna - metoda weryfikacji teorii ugruntowanej, polegająca na konfrontowaniu danego twierdzenia hipotetycznego z każdym przypadkiem w badanym terenie. Jeśli jakiś przypadek nie jest zgodny z twierdzeniem, należy zmienić twierdzenie lub ograniczyć jego zakres, tak aby ten przypadek ponownie włączyć do analizy. Cechą tej procedury jest niewykluczanie z analizy przypadków, które przeczą twierdzeniu hipotetycznemu. Zmusza badacza do tworzenia nowych twierdzeń hipotetycznych oraz do krytycznego spojrzenia na zgromadzone dane.

19 19 Analiza treści Analiza treści to metoda kodowania danych, w której kategorie analityczne wyprowadza się z koncepcji badań (nie z materiału badawczego, analizowanego tekstu). Przebieg analizy: 1. zdefiniowanie badanych zmiennych, 2. rozbicie tekstu na jednostki analityczne (zdania, akapity, rozdziały, paragrafy, sekwencje merytoryczne), 3. wyszukiwanie wskaźników zmiennych (kategorii), 4. przekształcenie wskaźników w kody analityczne, 5. zestawienie kodów analitycznych, 6. wyodrębnienie kodów kontekstowych, 7. ulokowanie w kontekście kodów analitycznych, 8. prezentacja znaczeń odczytanych z tekstu, 9. weryfikacja odczytanych znaczeń (triangulacja).

20 20 Typy analizy treści Analiza semantyczna – odkrywa jawną warstwę tekstu, o czym on jest, kto jest bohaterem, jak często się pojawia w porównaniach z innymi bohaterami, w jakim kontekście. Analiza semiotyczna – okrywanie niejawnych warstw tekstu, ukrytych intencji autora, poprzez interpretację. Analiza retoryczna – analizie poddaje się figury stylistyczne i interpretuje się ich funkcję w tekście (metafory, ironię, synekdochy)


Pobierz ppt "W 6. Metody analizy danych jakościowych Dr Joanna Świątkiewicz Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu."

Podobne prezentacje


Reklamy Google