Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Budowa i działanie komputera Dr inż. Dariusz Skibicki I.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Budowa i działanie komputera Dr inż. Dariusz Skibicki I."— Zapis prezentacji:

1 Budowa i działanie komputera Dr inż. Dariusz Skibicki I

2 1. Co to jest komputer KOMPUTER - elektroniczna maszyna licząca [z ang. compute – obliczać], urządzenie elektroniczne służące do automatycznego przetwarzania informacji (danych), przedstawionych cyfrowo (tzn. za pomocą odpowiednio zakodowanych liczb). Zestaw komputerowy Jednostka centralna Klawiatura, myszka Monitor Współczesny komputer to zespół urządzeń wewnętrznych oraz zewnętrznych złożony w tzw. zestaw komputerowy, gdzie rodzaje zastosowanych urządzeń określają przeznaczenie oraz zdolności operacyjne komputera.

3 2.1. Historia maszyn liczących - komputera Abacus (pol. liczydło) pierwsze znane mechaniczne urządzenie liczące, powstałe około 5000 lat temu gdzieś w środkowej Azji Około Codex Madrid – maszyna licząca zaprojektowana przez Leonarda da Vinci Pascaline – 1642, maszyna licząca zbudowana na potrzeby sumowania podatków przez Blaise Pascala Gottfried Wilhem von Leibniz – 1671, zbudował maszynę liczącą która oprócz zliczania potrafiła również mnożyć

4 2.2. Historia maszyn liczących - komputera W 1822 Charles Babbage'a zbudował maszynę różnicową (nazwaną tak, gdyż wykonywała obliczenia metodą różnicową). W 1834 Charles Babbage'a wymyślił maszynę analityczną, której budowa zapowiedziała architekturę przyszłych komputerów cyfrowych. Jej budowa to: jednostka zapamiętywania liczb, procesor (młyn) oraz jednostka sterująca. Do wczytywania wyników miały służyć taśmy perforowane. Charles Babbage'a (1791 – 1871) Ada Lovelace – współpracowniczka Charlesa Babbage'a – uznana za pierwszą programistkę, opracowała program na maszynę analityczną obliczający matematyczny ciąg liczb Koniec XIX wieku był początkiem rozwoju urządzeń mechanograficznych, których głównym przeznaczeniem było usprawnienie rachunków statystycznych, księgowych i biurowych

5 2.2. Historia maszyn liczących - komputera W 1937 Turing Alan Mathison stworzył tzw. Maszynę Turinga (angielskie Turing machine), abstrakcyjną maszynę obliczeniową do badania teoretycznych ograniczeń matematyki. Turing Alan Mathison ( ) W 1943 Alan Turing wraz z zespołem buduje jednej z pierwszych programowanych komputerów lampowych (1800 lamp) - Collosus W 1938 Claude Shanon publikuje sposób wykorzystania prawdy i fałszu do przedstawiania funkcji przełączników w obwodach elektronicznych. Stworzył matematyczne narzędzie do tworzenia cyfrowych obwodów elektronicznych. W 1939 John Vincent Atanasoff zbudował prawdopodobnie pierwszy Cyfrowy Komputer Elektroniczny ABC (zdj. rekonstrukcja)

6 2.3. Historia maszyn liczących - komputera 1943 do 1946 John William Mauchly i John Presper Eckert Junior zbudowali komputer elektroniczny ogólnego przeznaczenia – ENIAC – uznany (mimo istnienia maszyny Atanasoffa i komputera Collosus) jako pierwszy elektroniczny komputer do 1952 John William Mauchly i John Presper Eckert Junior zbudowali Automatyczny komputer z dyskretnymi zmiennymi EDVAC – pierwszy komputer przechowujący program W 1945 John von Neumann udokumentował w pracy Pierwszy szkic koncepcję komputera przechowującego program. Dosłownie wszystkie komputery cyfrowe od tamtej pory są oparte na tej właśnie architekturze. Komputer = pamięć + jednostka obliczeniowa + jednostka sterująca

7 2.4. Historia maszyn liczących - komputera W 1958 Jack Kilby wytworzył kilka elementów elektronicznych na pojedynczym kawału półprzewodnika. Był to pierwszy układ scalony. W 1950 Shockley wynalazł nowy element półprzewodnikowy, zwany tranzystorem o złączu bipolarnym. Tranzystory miały wyprzeć lampy które stosowano do budowy komputerów. Dalszy postęp produkcji tych układów pozwolił umieszczać w jednej "kostce" dziesiątki tysięcy tranzystorów a obecnie miliony. Obwody takie nazwano układami wielkiej skali integracji (VLSI z ang. - Very Large Scale of Integration) – Pierwszy komputer osobisty IBM 610 Do połowy lat 70-tych opracowywano podobne do IBM 610 opracowywano maszyny których podstawową wadą była bardzo wysoka cena Ed Roberst opracował mikrokomputer Altair 8800 – pierwszy tani mikrokomputer

8 2.5. Historia maszyn liczących - komputera Generacje komputerów: Pierwsza generacja – komputery lampowe Druga generacja – komputery tranzystorowe Trzecia generacja – komputery zbudowane z ukł. scalonych Czwarta generacja – komputery w technologii VLSI W 1976 Steve Woźniak i Steve Jobs stworzyli komputer Apple – Pierwszy komputer IBM PC W 1977 powstał mikrokomputer Commodore PET Współczesna stacja robocza

9 3.1. Budowa komputera – schemat ogólny Wg uproszczonego schematu komputer dwa główne, współpracujące urządzenia: procesor i pamięć. Oba urządzenia znajdują się w jednej obudowie nazywanej jednostką centralną. Pamięć operacyjna służy do chwilowego pamiętania danych wejściowych i wyjściowych oraz przechowuje uruchomione programy. Programy przekazują rozkazy do procesora. Procesor to układ elektroniczny potrafiący wykonywać rozkazy arytmetyczne i logiczne na liczbach binarnych. Pamięć operacyjna Procesor - Klawiatura - Mysz - Skaner - Aparat i kamera cyfrowa - Modem - Karta sieciowa - Monitor - Drukarka - Ploter - Głośnik - Modem - Karta sieciowa Jednostka centralnaUrządzenia wejścioweUrządzenia wyjściowe Ogólny schemat budowy komputera

10 3.2. Budowa komputera – jednostka centralna Zabudowany w sankach napęd CD, podobnie montowane są napędy CD-RW, DVD, ZIP, FDD itp. Zasilacz Zabudowany w sankach Napęd HDD Obudowa komputera typu TOWER Proces wraz z chłodzeniem Pamięć RAM Karta grafiki Sloty umożliwiające podłączenie innych urządzeń wewnętrznych Płyta główna komputera Gniazda wtykowe do podłączenia urządzeń zewnętrznych

11 3.3.Architektura komputera z magistralą PCI i AGP Procesor Sterowniki układów pamięci (chipset): interfejs magistrali PCI, Interfejs magistrali AGP (IRQ, DMA) Pamięć podręczna (CACHE) Pamięć RAM Magistrala lokalna PCI Karta dźwiękowa Karta telewizyjna Karta sieciowa Kontroler dysków Interfejs Magistrali zewnętrznej Magistrala ISA, EISA Lub MCA Standardowe Urządzenia wejścia i wyjścia Interfejs magistrali SCSI Magistrala SCSI Urządzenia SCSI Magistrala AGP Karta graficzna Monitor Pamięć lokalna Płyta główna

12 3.4. BIOS BIOS, Basic Input-Output System, program zapisany na stałe w pamięci ROM komputera. Jest on uruchamiany jako pierwszy po włączeniu komputera. Jego zadaniem jest testowanie sprzętu, uruchomienie systemu operacyjnego. W BIOSie użytkownik może ustawić parametry systemu takie jak zainstalowany w systemie sprzęt (dyski, pamięć operacyjna itp.), na podstawie których kontrolowane jest przesyłanie danych między poszczególnymi składnikami systemu. Organizacja pamięci BIOS-ROM

13 3.5. Budowa procesora Budowa procesora Układy sterujące Arytmometr Rejestry PROCESOR stanowi główny element komputera, jest odpowiedzialny za przetwarzanie informacji. Układy sterujące odpowiadają za dostarczenie arytmometrowi danych do obliczeń z pamięci operacyjnej, oraz przekazywanie wyników obliczeń z powrotem do pamięci oraz właściwą kolejność przetwarzania W arytmometrze odbywają się wszystkie obliczenia realizowane przez komputer. W rejestrach procesora przechowuje się adresy wybranych miejsc pamięci operacyjnej oraz dane i wyniki obliczeń

14 3.6. Działanie procesora Schemat blokowy procesora Sygnały Kontrolne i sterujące BU Prefetch IU (Dekoder) ROM AU MMU CU ALU FPU EU Adres Dane Kod programu BU – blok komunikacyjny Prefetch – sortowanie i kolejkowanie kodu IU – dekodowanie ciągu poleceń EU – układ wykonawczy ALU – moduł obróbki liczb stałoprzecinkowych CU – blok sterowania przetwarzania modułu ALU FPU – moduł obróbki liczb zmiennoprzecinkowych AU – jednostka adresowania MMU – jednostka zarządzania pamięcią

15 3.7. Pamięć podręczna Cache to podręczna pamięć procesora. Charakteryzuje się wyjątkowo krótkim czasem dostępu. Jest ona używana do przechowywania danych, które będą w niedługim czasie przetwarzane. Rozróżniamy dwa rodzaje pamięci Cache: Pierwszego poziomu (Cache L1) zintegrowana z procesorem z którym porozumiewa się z częstotliwością równą częstotliwości wewnętrznej procesora, Tego typu pamięć ma zwykle pojemność od 16 do 64 KB. Drugiego poziomu (Cache L2) znajdująca się zwykle na płycie głównej gdzie z procesorem porozumiewa się z częstotliwością taktowania zewnętrznego. W nowoczesnych komputerach jej pojemność wynosi zwykle 512, a czasem nawet 1024 KB. Kontroler Cache Pamięć Cache Pamięć CPU Pamięć podręczna wspomaga pamięć główną

16 3.8. Kanały DMA DMA (ang. Direct Memory Access) oznacza bezpośredni dostęp do pamięci komputera dla urządzeń peryferyjnych (np. karta dźwiękowa, dysk itp.) Układy we-wyProcesorPamięć Kontroler DMA Idea bezpośredniej komunikacji układów wejścia-wyjścia z pamięcią Kontroler DMA realizuję transmisję danych pomiędzy urządzeniami peryferyjnymi oraz pamięcią komputera poprzez kanały DMA. Kanały DMA są przypisywane poszczególnym urządzeniom a te komunikują się z kontrolerem za pomocą sygnałów DREQ. DMA 0Przeznaczony do zastosowań wewnętrznych, wykorzystywany tylko w sytuacjach awaryjnych. DMA 1Wolny, najczęściej rezerwowany przez karty dźwiękowe. DMA 2Obsługuje napędy dyskietek, niedostępny dla użytkownika DMA 3Wolny DMA 4Przeznaczony do zastosowań wewnętrznych, niedostępny dla użytkownika DMA 5Wolny, najczęściej rezerwowany przez karty dźwiękowe. DMA 6Wolny DMA 7Wolny

17 3.9. Kanały IRQ IRQ, Interrupt Request, Żądanie przerwania, w informatyce jest to rozkaz zaprzestania wykonywania aktualnego zadania i rozpoczęcia wykonywania innego, wydany procesorowi przez jedno z urządzeń zewnętrznych bądź system operacyjny. procesorowisystem operacyjny W komputerach klasy PC jest 15 kanałów IRQ, przy czym większość z nich jest przydzielona do standardowych urządzeń, takich jak np. porty COM. Urządzenia instalowane przez użytkownika (jak np. karty graficzne bądź dźwiękowe) mają przydzielane pozostałe IRQ. W zależności od systemu operacyjnego oraz typu karty, IRQ jest przydzielane za pomocą odpowiedniego oprogramowania lub zostaje automatycznie przydzielone przez system. Zarządzaniem kanałami IRQ zajmuje się tzw. kontroler przerwań IRQUrządzenie 0Zegar systemowy 1Klawiatura 2Wyjście kaskadowe dla układu SLAVE 3COM2 4COM1 5LPT2 6Kontroler napędu dysków elastycznych 7LPT1 IRQUrządzenie 8Zegar czasu rzeczywistego 9Wywołanie przerwania IRQ2 10Zarezerwowane 11Zarezerwowane 12Zarezerwowane 13Koprocesor arytmetyczny 14Kontroler dysku twardego 15zarezerwowane

18 4.1. Elementy komputera – płyta główna Płyta główna jest podstawowym komponentem komputera. Stanowi podstawę do której podłącza się wszystkie inne części jednostki centralnej (np. procesor, pamięć itp.). Zainstalowane nań urządzenia komunikują się między sobą poprzez tzw. ścieżki. Elementy płyty głównej: BIOS gniazdo procesora gniazda magistrali PCI, ISA itp.. CACHE CHIPSET Gniazda pamięci SIMM, DIMM Złącze EIDE Zegar czasu rzeczywistego Złącze napędu FDD Regulator napięcia Chipset (układy scalone): Kontroler CPU, pamięci i CACHE; Kontrolery DMA i IRQ Kontrolery magistrali ISA, PCI, AGP i innych; Kontrolery napędów FDD, HDD, SCSI itp Kontrolery układów we/wy np. RS232, USB itp. Kontroler klawiatury KBC

19 4.2. Elementy komputera – procesor Prawo Moore'a reguła wywiedziona z obserwacji rynku komputerowego przez Gordona Moore'a, współzałożyciela firmy INTEL głosząca, że moc obliczeniowa układów scalonych podwaja się co półtora roku wraz ze spadkiem ich cen. Ta reguła obowiązuje nie przerwanie do dziś. Procesor, układ scalony będący podstawową częścią komputera. Wykonuje on elementarne instrukcje programów takie jak np. podstawowe instrukcje matematyczne czy kopiowania danych. CPU – oznacza jednostkę centralną jednostkę wykonawczą, w komputerach osobistych jest procesor lecz w superkomputerach mogą to być układy wieloprocesorowe Najpopularniejsze procesory: Cyrix, AMD, INTEL Cechy charakterystyczne procesorów: architektura (CISC lub RISC) liczba bitów przetwarzana w jednym takcie np. 32 lub 64 częstotliwość taktowania podawana w MHz lub GHz np. 700 MHz, 2.4 GHz

20 4.3. Elementy komputera – pamięć Rodzaje pamięci ze względu na budowę: SIMM FPM (Single Inline Memory Module) PM (Fast Page Mode) – 30 pinowe SIMM EDO (Extended Data Output Random Access Memory) – 72 pinowe DIMM SDRAM (Double Inline Memory Module), (Synchronous Dynamic Random Access Memory) pinowe DDR SDRAM (Double Data Rate) pinowe RIMM RDRAM (Rambus Dynamic Random Access Memory). Pamięć operacyjna – urządzenie służące do przechowywania danych operacyjnych. Rodzaje pamięci: ROM – (tylko do odczytu) służy do przechowywania stałych elementów oprogramowania RAM – (do odczytu i zapisu) można w niej zapisywać i odczytywać informacje, wymaga stałego zasilania aby podtrzymywać przechowywane dane

21 4.4. Elementy komputera – karta graficzna Złącze umożliwiające osadzenie karty na płycie głównej Gniazdo podłączenia monitora Karta graficzna, jeden z najważniejszych komponentów zestawu komputerowego. Karta graficzna może być zintegrowana z płytą główną komputera, częściej jest to osobna karta rozszerzeń (jak na rys.). Najważniejszymi parametrami karty graficznej są: szybkość pracy, ilość pamięci, rozdzielczość i ilość kolorów wyświetlanego obrazu i inne. Karta graficzna składa się z czterech podstawowych elementów: płytki drukowanej, głównego procesora, pamięci wideo, układu RAMDAC (który często jest zintegrowany z procesorem w jednej obudowie) Karty graficzne budowane są na następujące magistrale: ISA, PCI, AGP Główne zadanie karty graficznej to przetwarzanie obrazu cyfrowego generowanego przez układy komputera na sygnał zrozumiały dla monitora (może to być sygnał: analogowy lub cyfrowy).

22 4.5. Elementy komputera – karta dźwiękowa Złącze umożliwiające osadzenie karty na płycie głównej Gniazda wejścia i wyjścia sygnałów dźwiękowych Karta dźwiękowa, zwana też kartą muzyczną, jest to karta rozszerzeń umożliwiająca pracę z dźwiękiem na komputerze klasy PC. Dzięki nim można zarówno odtwarzać dźwięk, jak i tworzyć pliki dźwiękowe. Do karty dźwiękowej podłącza się takie urządzenia jak głośniki, wzmacniacz czy mikrofon bądź urządzenie MIDI (np. syntezator). Główne zadanie karty dźwiekowej to przetwarzanie sygnałów cyfrowych na analogowe (przy odtwarzaniu dźwięków) lub odwrotnie (przy nagrywaniu dźwięków) Karty dźwiękowe budowane są na następujące magistrale: ISA, PCI

23 4.6. Elementy komputera – karta sieciowa Złącze umożliwiające osadzenie karty na płycie głównej Gniazdo kabla sieciowego Karta sieciowa, karta rozszerzeń niezbędna do podłączenia komputera do sieci LAN. Do karty sieciowej można podłączyć kabel koncentryczny lub kabel typu skrętka łączący komputer z siecią. Często karty mają możliwość podłączenia dwóch różnych typów kabla. Najważniejszym parametrem karty sieciowej jest jej prędkość transmisji, może ona wynosić 10 lub 100 Mbps. Diody sygnalizacyjne Karty sieciowe budowane są na następujące magistrale: ISA, PCI Najnowsze karty sieciowe obsługują już nie tylko sieci kablowe ale także sieci radiowe. Antena transmisyjna

24 4.7. Elementy komputera – dysk twardy Dysk stały, dysk twardy (angielskie hard disk), pamięć dyskowa, w której nośnik magnetyczny jest nałożony na bardzo cienką warstwą (kilka µm) na niewymienną, sztywną płytę zwaną talerzem (lub zespół płyt na jednej osi), zamkniętą w hermetycznej obudowie. Pozwala na zapisywanie danych na stałe, bez ich utraty po odłączeniu zasilania. Wnętrze dysku twardego Płyty – nośnik danych Głowice magnetyczne Dysk twardy Głowice magnetyczne są umieszczone ruchomo nad warstwami nośnika, nie dotykając płyty. Konstrukcja mechaniczna dysku stałego wymaga dużej precyzji, ale zapewnia bardzo dużą pojemność pamięci oraz mały czas dostępu. Obecnie produkuje się dyski o pojemnościach Od kilkuset megabajtów do kilkuset gigabajtów

25 4.8. Elementy komputera – napęd CD-ROM CD-RW, Compact Disk Read-Write, jest dyskiem CD umożliwiającym wielokrotny zapis (do 1000x). Do zapisu tego nosnika stosowane są specjalne napędy które obsługują także tradycyjne nosniki Napęd CD-ROM Nośnik CD-RW CD-ROM, dysk CD, Compact Disk Read- Only Memory, popularny dysk kompaktowy zastosowany w komputerze jako pamięć tylko odczytywalna. Dane na dysku CD- ROM zachowywane są w formacie binarnym jako mikroskopijne wgłębienia w powierzchni dysku, za pomocą bardzo cienkiej wiązki lasera emitowanej przez napęd CD-ROM dane mogą być odczytywane. Na płycie CD może zmieścić się do 700 MB danych.

26 4.9. Elementy komputera – napęd DVD DVD-R – najnowsze napędy obsługujące płyty DVD umożliwiają ich nagrywanie Napęd DVD przypomina budową CD-ROM Nośnik DVD-R umożliwiający zapis DVD, Digital Versatile Disc, rodzaj nośnika danych, przypominający płytę CROM. Ilość danych zapisanych na płycie DVD jest jednak dużo większa. Istnieje kilka możliwych sposobów nagrywania płyty DVD różniących się pojemnością płyty. Można na niej nagrać aż do 17 GB danych. Podstawowa różnica pomiędzy CD a DVD polega na tym że DVD zapisane jest po obu stronach przy dodatkowo większej gęstości zapisu. Do odtwarzania DVD (w przeciwieństwie do CD) potrzeba sprzętowego urządzenia do dekodowania informacji zapisanych na nośniku. Sposób zapisu danych na płycie DVD

27 4.10. Elementy komputera – inne urządzenia We wnętrzu obudowy komputera można zamontować wiele innych urządzeń realizujących różne zadania np.: Modem telefoniczny (umożliwiający łączenie się z innymi komputerami poprzez łącza telefoniczne) Karty sterujące i pomiarowe – mogą przeobrazić komputer w jednostkę zarządzającą np. procesem produkcyjnym. tuner telewizyjny – uczyni z komputera PC telewizor napędy innych nośników danych (np: stacja dyskietek, streamer, ZIP itp. )

28 5.1. Urządzenia zewnętrzne Liczba urządzeń zewnętrznych które mogą współpracować z komputerem jest bardzo duża. Producenci sprzętu peryferyjnego oferują coraz nowe rozwiązania w dużej liczbie typów sprawiając że współczesny użytkownik decydując się np. na zakup monitora komputerowego do wyboru ma dziesiątki marek i setki modeli. Wybrane urządzenia peryferyjne: monitory, CRT oraz LCD, różne przekątne obrazu Klawiatury i myszy: tradycyjne i multimedialne, przewodowe i bezprzewodowe Skanery: ręczne i stacjonarne Głośniki komputerowe Projektory multimedialne

29 5.2. Urządzenia zewnętrzne Drukarki komputerowe, ze względu na kolor druku: kolorowe oraz czarno-białe. Ze względu na technologię druku: igłowe (stosowane do druku wielokopiowego np. faktury) drukarki termiczne, stosowane np. w kasach fiskalnych drukarki mozaikowe stosowanych w elektronicznych maszynach do pisania. Plotery, wielkoformatowe drukarki laserowe lub atramentowe, stosowane np. do druku dokumentacji CAD atramentowe, powszechnie stosowane, tani druk w kolorze w porównaniu do drukarek laserowych. Laserowe, zastosowanie biurowe. Niski koszt druku czarnych kopii lecz drogi druk w kolorze. Szybkie i ciche

30 5.3. Urządzenia zewnętrzne aparaty cyfrowe Oraz wiele innych urządzeń takich jak: zewnętrzne napędy nośników danych trackaball (odwrócona myszka) czytniki kodów kreskowych kasy fiskalne urządzenia z dziedziny automatyki itp.. UPS – awaryjny akumulator podtrzymujący napięcie słuchawki i mikrofony tablety graficzne – ułatwią posługiwanie się programami graficznymi także systemami CAD Kamery CCD - internetowe

31 6.1. Rodzaje komputerów Ogólny podział komputerów: superkomputery stosowane w nauce duże komputery (ang. mainframe) stosowane np. w bankowości minikomputery (najczęściej jako serwery) stosowane do obsługi mniejszych przedsiębiorstw, grup użytkowników, sieci komputerowych. mikrokomputery przeznaczone dla pojedynczego użytkownika (IBM, MacIntosh) Superkomputery zajmują ogromne pomieszczenia, posiadają dziesiątki a nawet setki procesorów. IBM ZSieries 990 – komputer klasy Mainframe. HP 9000 – server do zastosowań sieciowych

32 6.2. Rodzaje komputerów Mikrokomputery, komputery osobiste: Stacjonarne komputery osobiste: desktop oraz tower Laptop, Notebook - przenośny komputer UltraPC – lekkie stacjonarno- przenośne komputery osobiste Palmtop – kompter mieszczący się w dłoni, pełni funkcję notesu elektrocznego Terminal roboczy – pełni funkcję komunikatora pomiędzy użytkownikiem a dużym komputerem (lub superkomputerem)

33 7. Pytania Przykładowe pytania egzaminacyjne: Babbage'a Turing Neumann - wyjaśnij znaczenie tych postaci w historii maszyn liczących. Schemat płyty głównej. Wyjaśnij termin - przerwania komputerowe. Wyjaśnij skrót DMA. Opisz zastosowanie, zalety i wady portów USB, szeregowych i równoległych.


Pobierz ppt "Budowa i działanie komputera Dr inż. Dariusz Skibicki I."

Podobne prezentacje


Reklamy Google