Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Rachunek kosztów - pomiar, grupowanie, modele, kalkulacja opracowała Dr Wiesława Caputa.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Rachunek kosztów - pomiar, grupowanie, modele, kalkulacja opracowała Dr Wiesława Caputa."— Zapis prezentacji:

1 Rachunek kosztów - pomiar, grupowanie, modele, kalkulacja opracowała Dr Wiesława Caputa

2 RACHUNKOWOŚĆ „system informacyjny przedsiębiorstwa, który w mierniku pieniężnym prezentuje sytuację majątkową i finansową przedsiębiorstwa oraz przebieg realnych zdarzeń gospodarczych, za pomocą specyficznych metod, zasad, form i rozwiązań organizacyjno-technicznych”

3 KLASY RACHUNKWOŚCI rachunkowość finansową, która koncentruje się na pozyskaniu, przetworzeniu i prezentacji informacji o kondycji ekonomiczno-finansowej podmiotu, wg ściśle określonych metod, zasad i reguł, rachunkowość podatkową, pozwalającą przedsiębiorcom na rozliczanie się z obciążeń podatkowych zgodnie z zasadami prawa podatkowego, rachunkowość zarządczą zaspakajającą potrzeby informacyjne kierownictwa przedsiębiorstwa.

4 Rachunek kosztów w systemie rachunkowości Rachunkowość finansowa Rachunkowość zarządcza Rachunkowość podatkowa Rachunek kosztów

5 Zasady rachunkowości

6 Rachunek kosztów system gromadzenia, klasyfikacji, agregacji, analizy i prezentowania informacji o kosztach i efektach działalności gospodarczej w perspektywie historycznej, aktualnej i przyszłościowej, wspierający menedżerów /przedsiębiorców/ i użytkowników zewnętrznych w procesie dokonywania ocen i podejmowania decyzji.

7 Funkcje rachunku kosztów informacyjną, polegającą na dostarczeniu odbiorcom wewnętrznym i zewnętrznym, wielowymiarowych informacji o kosztach i efektach działań przeszłych, aktualnych i zamierzonych, umożliwiając tym samym zaspokojenie ich potrzeb informacyjnych, analityczną, która pozwala na badanie i interpretowanie informacji dostarczanych przez system rachunku kosztów w celu oceny poziomu, dynamiki i struktury kosztów oraz wyników finansowych i efektywności działalności jednostki. kontrolną, znajdującą odzwierciedlenie w dostarczaniu różnym szczeblom zarządzania, traktowanym jako środki odpowiedzialności, informacji o kosztach, w celu oceny stopnia osiągnięcia wyznaczonych zadań i stopnia wykorzystania postawionych do dyspozycji środków, a następnie kontroli poziomu kosztów. optymalizacyjną, polegającą na stworzeniu podstaw do dokonywania wyboru optymalnych wariantów działania poprzez dostarczanie informacji opisujących różne sytuacje decyzyjne w jednostkach gospodarczych. motywacyjna znajdującą wyraz w dostarczaniu informacji o kosztach, które umożliwiają stworzenie systemu mierników ocen i bodźców dla ośrodków odpowiedzialności w celu lepszego zaangażowania pracowników w realizację wyznaczonych celów i zadań.

8 ZADANIA RACHUNKU KOSZTÓW kontrola gospodarności w perspektywie całego przedsiębiorstwa oraz ośrodków odpowiedzialności, których działalność spowodowała powstanie kosztów, obserwacja i analizę zmian strukturalnych zachodzących w przedsiębiorstwie, ustalenie wielopoziomowego wyniku finansowego w przekroju rodzajów działalności przedsiębiorstwa, klientów, obszarów sprzedaży itp., kalkulację kosztu wytworzenia produktów i wycenę zapasów, podejmowanie decyzji gospodarczych odnoszących się do przygotowania produkcji, ocenę efektywności konstrukcji, od której zależą koszty produkowanych wyrobów, oraz zastosowanej technologii, aktywne przeciwdziałanie marnotrawstwu drogą wstępnej kontroli zużycia oraz wykrywanie rezerw produkcyjnych i źródeł obniżki kosztów własnych.

9 koszty - definicja uprawdopodobnione zmniejszenia korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości aktywów, albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw, które doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli

10 Kryteria klasyfikacji kosztów 1.Sfery działalności: -Koszty działalności podstawowej -Koszty pozostałej działalności operacyjnej -Koszty działalności finansowej

11 Kryteria klasyfikacji kosztów

12 2. Możliwość podziału na mniejsze elementy rodzajowe -Koszty proste Amortyzacja zużycie materiałów i energii, Wynagrodzenia Ubezpieczenia społeczne Usługi obce Podatki i opłaty Pozostałe koszty -Koszty złożone Produkcja podstawowa Koszty wydziałowe Koszty zarządu Koszty sprzedaży Produkcja pomocnicz

13 3. Możliwości podziału na nośniki Koszty bezpośrednie Koszty pośrednie 4.Reakcja kosztów na rozmiary aktywności Koszty stałe Koszty zmienne 5. Wpływ kosztów na wynik finansowy Koszty aktywów Koszty okresu Kryteria klasyfikacji kosztów

14 Modele rachunku kosztów Rachunek kosztów rzeczywistych Rachunek kosztów normalnych Rachunek kosztów planowanych Rachunek kosztów pełnych Rachunek kosztów zmiennych Rachunek kosztów mieszanych

15 Cechy rachunku kosztów pełnych Funkcja kosztów wytwarzania przyjmuje postać Y = ax Koszty całkowite traktowane są jako koszty quasi zmienne proporcjonalnie do rozmiarów produkcji Koszty całkowite dzieli się na koszty bezpośrednie i pośrednie i rozlicza na bazie kluczy podziałowych Wycena produktów wg formuły: Kw= KB +KP Pomiar i wycena zużycia czynników produkcji odbywa się tylko z punktu widzenie pozytywnych rezultatów /produkcji/ przedsiębiorstwa

16

17 Wynik na sprzedaży – WARIANT PORÓWNAWCZY Zużycie materiałów i energii AmortyzacjaWynagrodzenia Ubezpieczenia społeczne Usługi obce Podatki i opłaty Pozostałe koszty Wartość sprzedanych materiałów o towarów Przychody ze sprzedaży materiałów i towarów Przychody ze sprzedaży produktów Zmiana stanu produktów WARIANT KALKULACYJNY Wartość sprzedanych materiałów i towarów Koszt wytworzenia sprzedanych produktów Koszty zarządu Koszty sprzedaży Przychody ze sprzedaży materiałów i towarów Przychody ze sprzedaży produktów

18 Porównawcza i kalkulacyjna prezentacja podstawowej działalności

19 Wynik finansowy w rachunku kosztów pełnych – Wariant kalkulacyjny Produkcja podstawowa Koszty wydziałowe Koszty zarządu Koszty sprzedaży KW Wyroby gotowe Produkcja w toku Koszt wytworzenia sprzedanych produktów WYNIK FINANSOWY KO Produkcja pomocnicza

20 Wynik finansowy- wariant porównawczy KOSZTY UKŁADU RODZAJOWEGO PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻU MATERIAŁÓW, TOWARÓW, PRODUKTÓW WYNIK FINANSOWY +/_ ZMIANA STANU PRODUKTÓW

21

22 Zalety rachunku kosztów pełnych przystosowanie do wymogów zewnętrznej sprawozdawczości finansowej, realność odzwierciedlenia wyniku finansowego w długich okresach, przydatność w podejmowaniu decyzji długookresowych, eliminacja wpływu sezonowości na wynik finansowy, nastawienie na kontrolę procesów produkcji

23 Wady rachunku kosztów pełnych uproszczenie polegające na przyjęciu założenia o proporcjonalności wszystkich kosztów wytworzenia w stosunku do wielkości produkcji, co zniekształca dane o kosztach jednostkowych, zbyt arbitralne rozliczanie kosztów pośrednich (wydziałowych) na nośniki kosztów, orientacja decydentów na produkcję, a nie na rynek, nie dostarcza informacji przydatnych przy podejmowaniu decyzji ekonomicznych w krótkim okresie czasu nie umożliwia ustalenia krótkookresowych dolnych granic cen sprzedaży produktów. ograniczoną przydatność generowanych informacji do podejmowania decyzji, na skutek wielokrotnego, arbitralnego rozliczania kosztów pośrednich, dominację wymagań rachunkowości finansowej, deformowanie kosztów jednostkowych na skutek braku oddzielania kosztów nieużytecznych, statyczny charakter.

24 Warunki zastosowania rachunku kosztów pełnych Prosta technika i technologia wytwarzania Wąska i stabilna struktura asortymentowa produkcji Niski poziom technicznego uzbrojenia pracy Nie występują istotne ograniczenia czynników produkcji i popytu Niezmienność rozmiarów produkcji z okresu na okres Proste problemy decyzyjne Prosta struktura organizacyjna przedsiębiorstwa – zarządzanie scentralizowane

25 Zadanie 1 Zapas wyrobów gotowych na początek okresu250 szt. Jednostkowy koszt wytworzenia wyrobów Zmienny 50Stały 20 W bieżącym okresie wytworzono 300 szt. wyrobów X ponosząc następujące koszty na jednostkę: Materiały bezpośrednie/kz/20 Płace bezpośrednie/kz/35 Zmienne koszty wspólne15 Stałe koszty wspólne 5 Sprzedaż w bieżącym okresie wyniosła 400 szt. wyrobów po 100 zł za szt. Koszty sprzedaży na jednostkę wyrobu X były następujące: Zmienne 6Stałe4 Ustal wynik finansowy w rachunku kosztów pełnych i zmiennych

26 Zadanie 2 Firma „Klos” produkuje plastikowe opakowania. Na początku marca dział księgowości dostarczył następujących informacji: Zapas surowców Produkcja w toku Wyroby gotowe W czerwcu zakupiono surowce o wartości zł oraz poniesiono następujące koszty: Robocizna Pozostałe koszty produkcyjne Stan zapasów na koniec miesiąca wynosi: Zapas surowców Produkcja w toku Wyroby gotowe Ustal: Koszt wytworzenia wyrobów przyjętych w bieżącym miesiącu do magazynu Koszt wytworzenia wyrobów sprzedanych w bieżącym miesiącu

27 Zadanie 3 W przedsiębiorstwie X koszty rodzajowe kształtowały się następująco: Zużycie materiałów i energii Amortyzacja Wynagrodzenia Świadczenia na rzecz pracowników Usługi obce Pozostałe koszty W ogólnej sumie kosztów 40% stanowiły koszty bezpośrednie produkcji, 30% koszty pośrednie, 15% koszty zarządu, 10% koszty produkcji pomocniczej. Pozostałe 5% stanowiły koszty do rozliczenia w czasie, z czego 300 zł obciążyło koszty wydziałowe bieżącego miesiąca. Produkcja pomocnicza świadczyła usługi na rzecz wydziałów produkcji podstawowej i do końca okresu została całkowicie rozliczona. Zapasy na koniec okresu były następujące: zapas produkcji w toku 500 zapas wyrobów gotowych4000 Przychody ze sprzedaży produktów wynosiły zł netto 48600,- zł. Do wykonania: Zaksięguj wszystkie możliwe operacje na kontach, podając ich treść, Ustal wynik finansowy metodą kalkulacyjną i porównawczą

28 Kalkulacja kosztów w rachunku kosztów pełnych Pojęcie: Kalkulacja jest to czynność obliczeniowa, zmierzająca do ustalenia kwoty kosztów przypadających na przedmiot kalkulacji kalkulacja kosztów obejmuje całokształt rachunków mających na celu ustalenie wysokości jednostkowego kosztu własnego wyrobu lub usługi wraz z ukazaniem jego struktury w kalkulacyjnym układzie kosztów Metody : Kalkulacja podziałowa prosta Kalkulacja podziałowa ze współczynnikami Kalkulacja doliczeniowa

29 Jakość kalkulacji - czynniki ścisłe powiązanie kalkulacji ze stosowanym systemem rachunku kosztów, jakość i szczegółowość rachunku kosztów dostarczających danych wyjściowych do obliczeń kosztu jednostkowego, zastosowania właściwej metody kalkulacji, która powinna uwzględnić specyficzne cechy produkcji danego przedsiębiorstwa, jakości ewidencji (operatywnej i statystycznej) mierników charakteryzujących rozmiary efektów pracy będących przedmiotem kalkulacji.

30 Kalkulacja podziałowa prosta koszty całkowite poniesione w okresie Koszt jedn wielkość produkcji wyrażona w jednostkach naturalnych W przypadku produkcji w toku koszt jednostkowy ustala się wg jednej z dwóch metod: 1. k= Sp + Ko – Sk / x gdzie: Sp- koszty stanu początkowego produkcji nie zakończonej, Sk- koszty stanu końcowego produkcji niezakończonej, Ko- koszty całkowite poniesione w okresie, x- wielkość produkcji gotowej wyrażona w jednostkach naturalnych. 2. k= Ko/x + pxn, gdzie: p- stopień przerobienia produkcji nie zakończonej wyrażony w procentach w stosunku do wyrobów gotowych, xn- liczba wyrobów nie zakończonych,

31 Kalkulacja podziałowa ze współczynnikami -polega na sprowadzeniu kosztów różnych wyrobów do wspólnego mianownika dzięki przeliczeniu ich za pomocą współczynników na jednorodne (umowne) przedmioty kalkulacji Kalkulacja ta znajduje zastosowanie w przedsiębiorstwach produkujących produkty, które są do siebie podobne ze względu na zużywane materiały i zastosowany proces technologiczny wyróbIlośćrzeczywistawspółczynnik Ilość jedn. umownych Koszt jednostki umownej Koszty ogółem Koszt jedn. Wyrobugotowego produkcji w toku A B2000,

32 Przykład – kalkulacja współczynnikowa ustalanie wyniku finansowego Przedsiębiorstwo produkuje dwa wyroby A i B, a ich ewidencja odbywa się wg planowanego kosztu wytworzenia, który dla wyrobu A wynosi 45 zł/szt. a dla wyrobu B 22 zł/szt. W bieżącym miesiącu sprzedano; 800 szt. po 100 zł/szt. wyrobu A oraz 100 szt. wyrobu B po 150 zł/szt. Informacje o kosztach i produkcji Wyrób aWyrób b wyroby gotowe Produkcja w toku800 St zaaw. 40% 600 St. Zaaw. 30% Kosztywspółczynniki Materiały bezp. Płace bezp. Koszty wydziałowe Koszty zarządu ,6 0,7 0,5 0,

33 wyróbIWJUKJUKOKJWGKJPT A ,8 B17800, ,51, A ,2 B17800, ,51, A B17800, A15200, ,32,52 B17800, ,61,

34 Arkusz wynikowy- wyroby gotowe Wyrób AWyrób B Ogółem jednostkowyOgółemJednostkowy Materiały bezp ,5 Płace bezp ,5 Razem koszty bezp ,0 Koszty wydziałowe TKW = KW Koszty zarządu ,364083,6 CKW , ,6

35 produkcjaRozliczenie produkcji wyrobyKoszt wytworzenia przychody /4a/ /4ab/ /1/ /1/ /3/ /3/ /2/ saldo /5/ saldo /6/ Koszty wydziałoweOCE Kasa/należnosci /4b/ 6000 /5/ 2570 /6/ /2/ saldo6600saldo3429WYNIK FINANSOWY %wno= 6,73%Koszt wytworzenia 40770Przych ody zarządKoszty zarządu15984 saldo38246

36 Wynik finansowy – metoda portfelowa kosztyPrzychody Metoda kalkulacyjna Koszt wytworzenia sprzed. prod Przychody ze sprzed. Produktów Koszty zarządu Zysk38246 Metoda porównawcza Koszty Zespołu Przychody ze sprzed. Produktów Zmian Stanu Produktów Zysk38246

37 Kalkulacja współczynnikowa Przedsiębiorstwo z tych samych materiałów, w ramach tego samego procesu technologicznego produkuje trzy rodzaje wyrobów A, B i C Produkcja w rozliczanym kształtowała się następująco: Wyroby gotowe Produkcja w toku Stopień zaawansowania Wyrób A 1800 szt. 500 szt. 20 % Wyrób B 4320 szt. 900 szt. 30% Wyrób C2480 szt.- - Koszty poniesione na produkcję oraz współczynniki podziałowe były następujące: WSPÓŁCZYNNIKI A B C Materiały bezpośrednie Płace bezpośrednie ,5 2 1 Koszty wydziałowe ,2 0,5 0,5 Koszty zarządu ,2 0,5 0, Razem W przedsiębiorstwie wyroby gotowe ewidencjonuje się zgodnie z planowanym kosztem wytworzenia, który dla poszczególnych wyrobów wynosił: A -, B -, C -, W badanym okresie sprzedano 1200 szt. wyrobu A, 2100 szt. wyrobu B oraz 1100 szt. wyrobu C. Ustalając cenę sprzedaży przedsiębiorstwo stosuje 30% narzut na koszt wytworzenia wyrobu.

38 KALKULACJA DOLICZENIOWA - PRZYKŁAD Przedsiębiorstwo Alfa produkuje dwa wyroby X i Y. W bieżącym okresie wyprodukowano: 100 szt. wyrobu A oraz 300 szt. wyrobu B. Koszty kształtowały się następująco: Koszty Zlecenie 1 Zlecenie2 Razem Materiały bezpośrednie Płace bezpośrednie Wydział I Wydział II Koszty wydziałowe Wydział I Wydział II Koszty zarządu Wyniki obliczeń przedstawić w formie arkusza kalkulacyjnego 2.Ustalić wynik na sprzedaży wiedząc, że w bieżącym okresie sprzedano 100 szt wyrobu A i 50 szt. wyrobu B. Przy ustalaniu ceny sprzedaży przedsiębiorstwo stosuje 40% narzut na koszty wytworzenia. 3.Obliczyć koszty całkowite i jednostkowe dla

39 Arkusz wynikowy- wyroby gotowe Zlecenie I 100 szy Zlecenie II 300 szt. Ogółem jednostkowyOgółemJednostkowy Materiały bezp Płace bezp Wydział I Wydział II Razem koszty bezp Koszty wydziałowe Wydział I Wydział II TKW = KW Koszty zarządu CKW

40 Wynik finansowy – metoda portfelowa kosztyprzychody Metoda kalkulacyjna Koszt wytworzenia sprzed. prod Przychody ze sprzed. produktów Koszty zarządu Zysk Metoda porównawcza Koszty Zespołu Przychody ze sprzed. produktów Zmian Stanu Produktów Zysk

41 Wynik finansowy metoda indywidualna Zlecenie IZlecenie IIRazem Przychody (5278 x 100) x Koszt wytworzenia 3770X 100) x Marża I Koszty zarządu Marża II

42 Cechy rachunku kosztów zmiennych Funkcja kosztów wytwarzania przyjmuje postać Y = bx + C Koszty całkowite dzieli się na koszty stałe i zmienne Wycena produktów wg formuły: Kw= jkz Koszty stałe obciążają w całości wynik finansowy

43 Rachunek kosztów zmiennych a rachunek kosztów zmiennych - relacje RELACJE RKP /RKZ RKP /RKZ Koszty zapasów Wynik finansowy RKPRKZRKPRKZ Rozmiary sprzedaży są większe od produkcji S>Pniższewyższeniższywyższy Rozmiary sprzedaży są niższe od produkcji S

44 Koszty, wycena zapasów i wynik finansowy w rachunku kosztów zmiennych Produkcja podstawowa -Materiały bezpośrednie /kz/ -Płace bezpośrednie /kz/ -Inne koszty bezpośrednie /kz/ Koszty wydziałowe - Koszty pośrednie /Kz/ - Koszty zarządu Koszty pośrednie - stałe KW Zapasy produktów Koszt wytworzenia sprzedanych produktów Wynik na sprzedaży Koszty sprzedaży - Koszty pośrednie stałe Koszty sprzedaży - Koszty pośrednie zmienne Koszty wydziałowe - Koszty pośrednie /Ks/ -

45 WYNIK OPERACYJNY W RACHUNKU KOSZTÓW PELNYCH I ZMIENNYCH RACHUNEK KOSZTÓW PEŁNYCH RACHUNEK KOSZTÓW ZMIENNYCH PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY - KOSZT WYTWORZENIA SPRZEDANYCH WYROBÓW = WYNIK NA SPRZEDAZY BRUTTO - KOSZTY ZARZĄDU I SPRZEDAŻY = WYNIK NA SPRZEDAZY NETTO PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY - KOSZT ZMIENNYCH PRODUKCJI SPRZEDANEJ = MARŻA BRUTTO - KOSZTY STAŁE = MARŻA OPERACYJNA

46 Zadanie 1 Zapas wyrobów gotowych na początek okresu250 szt. Jednostkowy koszt wytworzenia wyrobów Zmienny 50Stały 20 W bieżącym okresie wytworzono 300 szt. wyrobów X ponosząc następujące koszty na jednostkę: Materiały bezpośrednie/kz/20 Płace bezpośrednie/kz/35 Zmienne koszty wspólne15 Stałe koszty wspólne 5 Sprzedaż w bieżącym okresie wyniosła 400 szt. wyrobów po 100 zł za szt. Koszty sprzedaży na jednostkę wyrobu X były następujące: Zmienne 6Stałe4 Ustal wynik finansowy w rachunku kosztów pełnych i zmiennych

47 RACHUNEK KOSZTÓW ZMIENNYCH WADYZALETY trudności dokonania podziału kosztów na stałe i zmienne, trudności dokonania podziału kosztów na stałe i zmienne, możliwość wykorzystania tylko do podejmowania decyzji, możliwość wykorzystania tylko do podejmowania decyzji, skupienie uwagi na marży brutto, bez dodatkowej identyfikacji kosztów stałych, skupienie uwagi na marży brutto, bez dodatkowej identyfikacji kosztów stałych, odejście od zasady współmierności przychodów i kosztów odejście od zasady współmierności przychodów i kosztów generowanie informacji użytecznych w procesie podejmowania decyzji, zwłaszcza w krótkim okresie, generowanie informacji użytecznych w procesie podejmowania decyzji, zwłaszcza w krótkim okresie, eliminacja wpływu poziomu zapasów na wynik finansowy, w krótkim okresie, eliminacja wpływu poziomu zapasów na wynik finansowy, w krótkim okresie, możliwość oceny efektywności w przekroju ośrodków, możliwość oceny efektywności w przekroju ośrodków, eliminacja aktywowania kosztów stałych w zapasach nie sprzedanej produkcji, eliminacja aktywowania kosztów stałych w zapasach nie sprzedanej produkcji, ułatwienie podejmowania decyzji pozwalających na dostosowanie się przedsiębiorstwa do zmian rynku. ułatwienie podejmowania decyzji pozwalających na dostosowanie się przedsiębiorstwa do zmian rynku.

48 METODY PODZIAŁU KOSZTÓW NA STAŁE I ZMIENNE METODA KSIĘGOWA METODY STATYSTYCZNE - METODA DWÓCH PUNKTÓW - METODA WIZUALNA - METODA REGRESJI LINIOWEJ

49 Metoda dwóch punktów

50

51 METODA REGRESJI LINIOWEJ

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61 Procesowy rachunek kosztów Activity Based Costing – Metoda pozwalająca na podporządkowanie kosztów stałych i zmiennych dla poszczególnych działań w ramach procesu produkcyjnego. Kluczowym celem ABC jest: umożliwienie kontroli prawidłowości zużycia czynników produkcji urealnienie kalkulacji pełnych kosztów produktów ograniczenie błędnych strategicznych decyzji w przedsiębiorstwie

62 Obiekt rachunku ABC Zasadniczym obiektem rachunku kosztów zamiast produktów staje się czynność, operacja – działanie. Podstawę rachunku stanowi przeprowadzenie analizy powtarzalnych w jednostce działań w celu wyspecyfikowania w nich procesów elementarnych i głównych, dających z kolei podstawę do zidentyfikowania obszarów niegospodarności Produkt absorbuje koszty pośrednie w proporcji do zapotrzebowania na dana działalność. W efekcie produktom przypisuje się taka porcję działań, jaka służy wyprodukowaniu i dostarczeniu ich na rynek Produkt absorbuje koszty pośrednie w proporcji do zapotrzebowania na dana działalność. W efekcie produktom przypisuje się taka porcję działań, jaka służy wyprodukowaniu i dostarczeniu ich na rynek Rachunek ten jest przydatny szczególnie w przypadku znacznego udziału kosztów stałych.

63 Tradycyjna kalkulacja kosztu wytworzenia produktu W kalkulacji tradycyjnej koszty dzieli się wg miejsc powstawania kosztów. Koszty te rozlicza się na wyroby przy użyciu 2 lub 3 kluczy rozliczeniowych.

64

65 Kalkulacja w rachunku ABC Rozliczanie kosztów procesów na obiekty następuje z wykorzystaniem tzw. nośników kosztów procesów /activity drivers/ Activity drivers są miarami wykorzystania poszczególnych czynności w procesie powstawania produktu. Miary te prezentują przyczynowo-skutkową relację pomiędzy procesami a obiektami kalkulacji kosztów. Nośniki te określają jaka część lub krotność procesu przynależy do obiektu. Nośniki te ustala się procentowo lub na podstawie jednoznacznie określonych cech mierzalnych takich, jak: rh, maszynogodziny, liczba planów jakości, powierzchnia, liczba dostaw Rozliczanie kosztów zasobów następuje za pomocą tzw. nośników kosztów zasobów, czyli mierników zużycia zasobu podczas wykonywania procesów w przedsiębiorstwie

66 przykład Wyprodukowano 1000 szt. wyrobu A w 10 seriach po 100 szt., co wymagało 10-krotnego ustawienia maszyn oraz 1000 szt. wyrobu B w jednej serii. Wyrób A absorbuje 10-krotnie więcej kosztów ustawiania maszyn niż wyrób B

67 Schemat rozliczania kosztów Rachunek kosztów procesów, a w szczególności kalkulacja w ramach tego rachunku, rozpoczyna się od określenia kosztów zasobów zużywanych przez organizację. Dotyczy to wyłącznie kosztów wydziałowych. Kalkulacja kosztów procesów sprowadza się zatem do rozliczenia kosztów wydziałowych na procesy oraz rozliczenia kosztów tych procesów na obiekty kalkulacyjne.

68

69 Analiza kosztów w rachunku ABC Rachunek umożliwia analizę w perspektywie: Pionowej - widok produktu, która pozwala na ustalenie kosztów i rentowności produktów, klientów i innych obiektów oraz systematyczne modyfikowanie zapotrzebowania na działania w zależności od zmian zachodzących w strukturze asortymentowej produktów, współpracy z klientami i dostawcami. Poziomej - widok procesu, która służy do wyjaśniania dlaczego produkty kosztują i co powoduje, że koszty powstają w określonej wysokości.

70

71 Mapa przepływów Kluczowym zagadnieniem w modelu ABC/M jest zdefiniowanie mapy przepływu kosztów, która ukazuje podstawowe powiązania pomiędzy zasobami a działaniami oraz działaniami a obiektami kosztów W kolejnym kroku każdemu działaniu, obiektowi przypisuje się nośnik kosztów-klucz rozliczeniowy

72

73

74 Zastosowanie rachunku ABC/M -zasoby elastyczne - zasoby zaangażowane Przedsiębiorstwo posiada linię produkcyjną o wydajności 100 szt. produktu na godzinę. Cena sprzedaży produktu wynosi 1 zł/szt. Urządzenie to jest wykorzystywane 10 lat. Awaryjność miesięczna urządzenia powoduje średnio 40h nieplanowanych przestojów miesięcznie. Max zdolność produkcyjna wynosi 300 mh miesięcznie. Zarządzający rozważają zakup nowego urządzenia o zbliżonej wydajności. Dane o kosztach eksploatacji urządzeń Stara linia Nowa linia Zasoby elastyczne /zmienne - Energia elektryczna na 1 mh - Materiały eksploatacyjne na1 mh Zasoby zaangażowane /stałe/ - Amortyzacja m-ce - Roczny koszt remontów prewencyjnych - Roczny koszt remontów awaryjnych

75 Koszty zasobów 300 – 40 mh = 260 rozkład kosztów remontów - liniowy Stara linia Nowa linia Zasoby elastyczne - Energia elektryczna dla 260h - materiały eksploatacyjne Zasoby zaangażowane - Amortyzacja m-ce - miesięczny koszt remontów prewencyjnych - Miesięczny koszt remontów awaryjnych Razem miesięczne koszty eksploatacji Koszty utraconych korzyści 4000 (1 – 0,08) Razem koszty eksploatacji i utracone korzyści Różnica na korzyść nowej linii 8500


Pobierz ppt "Rachunek kosztów - pomiar, grupowanie, modele, kalkulacja opracowała Dr Wiesława Caputa."

Podobne prezentacje


Reklamy Google