Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Diagnostyka laboratoryjna i jej znaczenie dla rozwoju diagnostyki i terapii oraz nauki w Polsce JK. Kulpa.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Diagnostyka laboratoryjna i jej znaczenie dla rozwoju diagnostyki i terapii oraz nauki w Polsce JK. Kulpa."— Zapis prezentacji:

1 Diagnostyka laboratoryjna i jej znaczenie dla rozwoju diagnostyki i terapii oraz nauki w Polsce JK. Kulpa

2 Diagnostyka laboratoryjna – odrębną dziedziną nauk medycznych Rozwój: biochemii, immunologii, biologii molekularnej, genetyki nowych technologii pomiarowych, techniki mikroanalityczne medycyny klinicznej, terapie celowane, personalizacja leczenia wzrastające zapotrzebowanie na wyniki badań laboratoryjnych (pod względem ilości i zakresu)

3 Badania laboratoryjne Ustawa o diagnostyce laboratoryjnej (Dz.U z póź. zm.)  Badania, mające na celu określenie właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych oraz składu płynów ustrojowych, wydzielin, wydalin i tkanek pobranych dla celów profilaktycznych, diagnostycznych i leczniczych lub sanitarno-epidemiologicznych Norma PN-EN /ISO/IEC – 2013  Badania biologiczne, mikrobiologiczne, immunologiczne, chemiczne, immunohematologiczne, biofizyczne, cytologiczne, patomorfologiczne lub inne badania materiału pochodzenia ludzkiego, wykonywane w celu dostarczenia informacji do diagnozowania, profilaktyki oraz leczenia choroby lub oceny stanu zdrowia człowieka

4 Medyczne laboratoria diagnostyczne wg KIDL – 2673 laboratoria w CODJDL i COBJDM – ok laboratoriów zróżnicowana wielkość i zakres wykonywanych badań – ok.. 15 – 20 % duże laboratoria ok. 50 laboratoriów na 1 mln ludzi różny status prawny - ok. 60 % to niepubliczne zakłady (outsourcing, prywatne) istotna obecność laboratorium w strukturach organizacyjnych szpitala setki milionów wykonywanych rocznie badań laboratoryjnych ponad 1000 oznaczanych parametrów wykaz badań laboratoryjnych w ramach AOS (2012 r.) – wymaga weryfikacji ograniczone informacje o dostępności tzw. badań „rzadkich” – problem z wysyłaniem badań zagranicę

5 Fachowi pracownicy medycznych laboratoriów diagnostycznych (rys historyczny) Lekarze Chemicy Farmaceuci Biolodzy Analitycy medyczni Biotechnolodzy Lekarze weterynarii DIAGNOŚCI LABORATORYJNI (Dz.U )

6 Diagności laboratoryjni (14 952) – 14 specjalizacji (Dz.U z póź. zm) liczba% Czynni zawodowo ,2 Posiadający specjalizację: ,9 Laboratoryjna diagnostyka med.ok ,0 Mikrobiologia med.5253,5 Laboratoryjna genetyka med.1431,0 Laboratoryjna immunologia med.330,2 Laboratoryjna transfuzjologia med.4963,3 Cytomorfologia med.810,5 pozostałe specjalizacjeok Liczba lekarzy - specjalistów wykonujących zawód - 142

7 Diagności laboratoryjni – rozwój naukowy – prace promocyjne i publikacje naukowe stopnie naukowe uzyskują głównie diagności laboratoryjni pracujących w uczelniach medycznych oraz instytutach naukowo- badawczych, rzadko zatrudnieni w laboratoriach szpitalnych, czy lecznictwa otwartego publikacje naukowe pracowników uczelni i instytutów są realizowane głównie we współpracy z różnymi działami klinicznymi, rzadko dotyczą zagadnień wyłącznie diagnostycznych, IF diagności laboratoryjni pracujący w laboratoriach szpitali, czy jednostkach lecznictwa otwartego rzadko podejmują trud pisania prac naukowych niestety w redakcji kwartalnika „Diagnostyka Laboratoryjna” ok. 30% nadsyłanych prac w opinii recenzentów nie nadaje się do druku

8 System pomiarowy = odczynniki + analizator + oprogramowanie Automatyzacja procesu analitycznego - analizatory: –biochemiczne –hematologiczne (cytometria przepływowa) –immunochemiczne –koagulologiczne zwiększenie dokładności i precyzji pomiaru objętość minimalizacja objętości próbki materiału badanego i roztworów odczynników stabilizacja warunków przebiegu reakcji i pomiaru jej produktu rozbudowane systemy kontroli jakości badań na przeciętnym europejskim poziomie duże zróżnicowanie posiadanej aparatury wydolność pomiarowa pozwalająca na istotne zwiększenie liczby wykonywanych badań w większości dobrze obsługiwana i serwisowana

9 Potencjalne zastosowania wyników badań laboratoryjnych –ocena stanu ogólnego pacjenta –ocena czynników ryzyka (skrining) –wczesne wykrywanie choroby –ustalenie rozpoznania –ocena zaawansowania choroby –wartość predykcyjna i prognostyczna –monitorowanie przebiegu choroby –ocena efektywności leczenia –kontrola chorych po leczeniu –monitorowanie leczenia systemowego Wiarygodne = użyteczne klinicznie

10 Wyniki badań laboratoryjnych są elementem obecnym w ponad 70 % medycznych decyzji diagnostycznych i terapeutycznych „To err is human; building a safer health system” (Kohn, 1999) Częstość błędów: badania laboratoryjne ppm, ( 0,3 - 0,4 %) badania radiologiczne ok ppm ( 1,5 %) zagubienie bagażu ok ppm (0,6 %) w transporcie lotniczym (wg M. Plebani)

11 Systemy zabezpieczenia jakości (Dz.U z póź. zm.) obowiązek prowadzenia kontroli wewnętrznej obowiązek udziału w programach kontroli zewnętrznej: –Centralny Ośrodek Badania Jakości w Diagnostyce Laboratoryjnej (Ministerstwo Zdrowia) –Centralny Ośrodek Badania Jakości w Diagnostyce Mikrobiologicznej (Ministerstwo Zdrowia) –walidacja badań genetycznych w onkologii nieodpłatne dostarczanie materiałów kontrolnych i opracowanie statystyczne wyników

12 Kierunki rozwoju medycznej diagnostyki laboratoryjnej badania laboratoryjne wykonywane w medycznym laboratorium diagnostyczny: systematyczny wzrost liczby wykonywanych badań upowszechnienie nowych technologii pomiarowych zmiany jakościowe – biomarkery – parametry laboratoryjne adresowane do ściśle określonych, jednostek chorobowych, sytuacji klinicznych badania laboratoryjne w ocenie „stanu sprawności” organizmu pacjenta POCT (Point of Care Testing) badania laboratoryjne wykonywane przy łóżku chorego: obecnie badania wykonywane poza laboratorium stanowią ok. 15 – 25 % wszystkich badań laboratoryjnych w szeregu rozwiniętych krajów przewiduje się wzrost liczby tego rodzaju badań o ok % rocznie

13 Era biomarkerów Poszukiwania nowych biomarkerów - stymulowane rozwojem medycyny spersonalizowanej Weryfikacja przydatności biomarkerów dla: oceny ryzyka choroby i wykrywanie jej we wczesnych stadiach zaawansowania oceny korelacji wyników badań laboratoryjnych z wynikami badań innymi technikami diagnostycznymi diagnostyki różnicowej przewidywania podatności lub oporności na określone formy terapii (czynniki predykcyjne) ocena ryzyka powikłań po leczeniu „..omiki” - genomika, proteomika, metabolomika.....

14 Biomarkery w procesie karcinogenezy Mutacje genów Zmiany ekspresji genów Zmiany kodowanych białek Zmiany metabolitów Biomarkery genetyczne Biomarkery białkowe Biomarkery metaboliczne ProliferacjaPrzeżycieMetabolizmWaskularyzacja

15 Badania wymagane przy kwalifikacji do leczenia celowanego Typ nowotworuZmiana molekularna – podstawa do wdrożenia terapii Rak piersi Amplifikacja genu HER2 Rak piersi Mutacja genu BRCA1 Rak żołądkaAmplifikacja genu HER2 Niedrobnokomórk. rak płuca Mutacje genu EGFR (eksony: 18, 19, 20, 21) Rearanżacja (translokacja) genu ALK1 Rak jelita grubego Brak mutacji w genach K-RAS (kodony 12, 13) oraz BRAF GIST Mutacja genu c-KIT oraz PDGFRA Czerniak Mutacje genu BRAF (substytucja V600E) oraz mutacje w genach K-RAS i c-KIT Mutacje lub wyciszenie genu CDKN2A

16 Zespół systemowej odpowiedzi zapalnej (Systemic Inflammatory Response Syndrome – SIRS ) czynnik prognostyczny w wielu chorobach degeneracyjnych, w tym u chorych na nowotwory złośliwe ocena dokonywana z uwzględnieniem wyników badań laboratoryjnych CRP, albumina, inne dodatnie i ujemne reaktanty ostrej fazy leukocyty, płytki krwi, monocyty, prozapalne limfocyty, makrofagii cytokiny, czynniki wzrostu, NF-  B chemokiny proteazy, ich aktywatory i inhibitory, składowe urokinazowego aktywatora plazminogenu Wskaźniki wyliczane w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych (zmienne ciągłe lub skale punktowe)

17 Ustawa o zmianie ustawy o diagnostyce laboratoryjnej (projekt) dotyczy: diagnostyki laboratoryjnej jako dziedziny nauk medycznych i jej roli w realizacji działań dla zapewnienia prawidłowej opieki zdrowotnej diagnostów laboratoryjnych - fachowych pracowników medycznych laboratoriów diagnostyczny samorządu diagnostów laboratoryjnych

18 Ustawa o zmianie ustawy o diagnostyce laboratoryjnej (projekt) Ustawa o diagnostyce laboratoryjnej powinna być aktem prawnym eksponującym medyczną diagnostykę laboratoryjną jako dziedzinę nauk medycznych, odpowiedzialną za dostarczanie badań laboratoryjnych niezbędnych dla prawidłowej i efektywnej opieki zdrowotnej Przepisy ustawy powinny zapewniać zachowanie równowagi pomiędzy preferencjami dla grupy zawodowej, jaką stanowią absolwenci analityki medycznej, zakresem działań samorządu i rozwojem medycznej diagnostyki laboratoryjnej, jako dziedziny medycyny o wyraźnie określonym charakterze utylitarnym i naukowym


Pobierz ppt "Diagnostyka laboratoryjna i jej znaczenie dla rozwoju diagnostyki i terapii oraz nauki w Polsce JK. Kulpa."

Podobne prezentacje


Reklamy Google