Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Związki kompleksowe. 1. Budowa związków kompleksowych.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Związki kompleksowe. 1. Budowa związków kompleksowych."— Zapis prezentacji:

1 Związki kompleksowe

2 1. Budowa związków kompleksowych.

3 Określenie: „kompleks” odnosi się do cząsteczek lub jonów, w których z atomem >A B C A<.

4 Atom >A B C< nazywane są „ligandami”.

5 Cały zespół jednego lub kilku atomów centralnych i związanych z nimi ligandów nazywa się „jednostką koordynacyjną” lub „kompleksem”.

6 2. Kompleks może być: 1) kationem np.: [Cr(H 2 O) 6 ] 3+ kation heksaakwachromu(III) [Al(OH)(H 2 O) 5 ] 2+ kation pentaakwahydroksoglinu (III)

7 2) anionem np.: [Fe(CN) 6 ] 3- anion heksacyja- nożelazianowy (III) (tradycyjnie nazywany: anion żelazocyjankowy) [Fe(CN) 6 ] 4- anion heksacyjanożela- zianowy (II) (tradycyjnie nazywany: anion żelazicyjankowy)

8 3) obojętną cząsteczką np.: [Co(NO 2 ) 3 (NH 3 ) 3 ] tri aminatrinitrokobalt (III) [Fe(CO) 5 ] pentakarbonylżelazo (0)

9 3. Liczba koordynacyjna Każdy atom centralny ma charakterystyczną „liczbę koordynacji” („liczbę koordynacyjną”) czyli tzw. „ligandowość”, która jest liczbą atomów bezpośrednio z nim związanych.

10 W najczęściej spotykanych kompleksach liczba koordynacyjna (LK) jest następująca:

11 jeżeli centralny jest atom metalu jednowartościowego, to zwykle LK = 2 np. [Ag(CN) 2 ] - jeżeli centralny jest atom metalu dwuwartościowego, to zwykle LK = 4 np. [Cu(NH 3 ) 4 ] 2+ jeżeli centralny jest atom metalu trójwartościowego, to zwykle LK = 6 np. [Al(H 2 O) 6 ] 3+

12 4. Przestrzenna budowa kompleksów.

13 W przypadku najprostszych kompleksów: jeżeli LK = 2, to struktura przyjmuje kształt liniowy: L W przypadku najprostszych kompleksów: jeżeli LK = 2, to struktura przyjmuje kształt liniowy: L O L

14 jeżeli LK = 4, to kompleks przyjmuje kształt płaskiego kwadratu lub czworościanu:

15 jeżeli LK = 6, to kształt bipiramidy tetragonalnej czyli ośmiościanu:

16 5. Wzory kompleksów.

17 We wzorach kompleksów umieszcza się: jako pierwszy symbol pierwiastka atomu centralnego, w drugiej kolejności wymienia się (symbolami lub wzorami) jonowe ligandy, następnie ligandy neutralne.

18 Jeżeli w skład kompleksu wchodzi większa ilość ligandów i to w różnych klasach (kationowe, anionowe, obojętne), to kolejność w każdej klasie ligandów powinna być alfabetyczna wg. symboli pierwiastków, których atomy związane są bezpośrednio z atomem centralnym.

19 [CoCl(NH 3 ) 5 ] 2+ atom centralny: Co (dokładnie: Co 3+ ); ligand jonowy: Cl  ; ligand obojętny: NH 3

20 [Fe(CN) 5 CO] 2  atom centralny: Fe (dokładnie: Fe 3+ ); ligand jonowy: CN  ; ligand obojętny: CO

21 [Co(CN)(CO) 2 (NO)]  atom centralny: Co (na zerowym stopniu utlenienia); ligand jonowy: CN  ; ligandy obojętne: CO i NO (alfabetycznie: C przed N)

22 6. Nazwy kompleksów.

23 W nazwach kompleksów: nazwę pierwiastka stanowiącego atom centralny umieszcza się za nazwami ligandów wymienionych alfabetycznie; -stosuje się liczebniki: di, tri, tetra, penta, heksa itd. jeżeli ligand występuje odpowiednio dwu-, trzy-, cztero-, pięcio- lub sześciokrotnie w danym kompleksie;

24 nazwy ligandów tworzy się następująco: a) cząsteczki obojętne nazywa się następująco: H 2 O akwa NH 3 amina CO karbonyl NO nitrozyl

25 b) nazwę liganda anionowego tworzy się dodając na końcu literę „o”, do nazwy soli zawierającej taki anion: SO 4 2- siarczano S 2 O 3 2- tiosiarczano HSO 4 - wodorosiarczano C 2 O 4 2  szczawiano C 4 H 6 O 4 2  winiano

26 podobnie: C 6 H 5  fenylo

27 stosuje się także nazwy: OH  hydrokso Cl  chloro CN  cyjano O 2  okso SCN  tiocyjaniano (tradycyjnie: rodano) S 2  tio H  hydrydo NO 2  nitro(azotyno, azotano(III))

28 c) ligandy kationowe występują niezmiernie rzadko, w nietypowych przypadkach

29 7. Trwałość kompleksów

30 Struktury kompleksowe tj. związki lub jony w roztworach wodnych na ogół dysocjują tylko w nieznacznym stopniu. Na przykład proces: [Ag(CN) 2 ] - ⇄ Ag + + CN - przebiega tylko ze znikomo małą wydajnością co oznacza, że praktycznie nie ma w roztworze jonów Ag + i CN -.

31 Reakcję tworzenia kompleksu można przedstawić schematycznie: M + n L ⇄ ML n M – atom centralny (metal) L – ligand ML n – kompleks

32 Jest to proces równowagowy, podlega prawu działania mas i stąd stała równowagi reakcji tworzenia kompleksu, nazywana „stałą trwałości”: K 1 = β =

33 Dla reakcji odwrotnej tj. rozpadu (dysocjacji) kompleksu: ML n ⇄ M + n L definiuje się „stałą nietrwałości”: K 2 = =

34 Stałe te charakteryzują każdy kompleks. Na przykład im wartość stałej nietrwałości jest mniejsza, tym trwalszy jest kompleks. W praktyce podaje się wartość stałej nietrwałości kompleksu w formie:

35 pK 2 =  log 10 (K 2 ) =  log 10 ( ) im większa jest wartość pK 2, tym trwalszy jest kompleks.

36 W trakcie tworzenia się kompleksów następuje często podstawianie jednych ligandów innymi tj. o mniejszej stałej nietrwałości. Tworzą się w ten sposób kompleksy trwalsze.

37 Przykład: [Ag(NH 3 ) 2 ] + K 2 = = 9,3  pK 2 = 7,03 [Ag(S 2 O 3 ) 2 ] 3- K 2 = = 3,5  pK 2 =13,46 oznacza to, że po wprowadzeniu jonów tiosiarczanowych do amoniakalnego roztworu jonów srebra utworzy się tiosiarczanokompleks srebra.


Pobierz ppt "Związki kompleksowe. 1. Budowa związków kompleksowych."

Podobne prezentacje


Reklamy Google