Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Struktura społeczna – ubóstwo i płeć w społeczeństwie. (WDS 2015/2016 nr 10)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Struktura społeczna – ubóstwo i płeć w społeczeństwie. (WDS 2015/2016 nr 10)"— Zapis prezentacji:

1 Struktura społeczna – ubóstwo i płeć w społeczeństwie. (WDS 2015/2016 nr 10)

2 Struktura społeczna (klasowa) (powtórzenie) klasy we współczesnym społeczeństwie polskim (jedno z ujęć): klasa niższa niższa (zagrożona), klasa niższa (graniczna), klasa średnia niższa (stabilna), klasa średnia wyższa (aspirująca), klasa wyższa niższa (uprzywilejowana), klasa wyższa wyższa (elita); podklasa, robotnicy niewykwalifikowani, robotnicy wykwalifikowani, pracownicy handlu i usług, klasa urzędnicza, specjaliści, wyższa klasa średnia, elita. „reguła (efekt) św. Mateusza”. dlaczego prognoza Marksa dotycząca klas społecznych zawiodła?: postępujący wzrost stopy życiowej, powstawanie klasy średniej, bieda nie wyzwala postaw rewolucyjnych, „indywidualizm” postaw robotników, a nie ich „klasowość”. społeczeństwa współczesne jako „społeczeństwa klasy średniej” ze względu na dominację liczebną i kulturową tej klasy – jej rola: wyższość kulturowa (symbolizuje ona sukces i powodzenie życiowe); społeczny „zawór” bezpieczeństwa, stabilizuje gospodarkę (poprzez swoją konsumpcję) i system polityczny. ruchliwość społeczna (otwarcia „struktury” i reguła „merytokratyzmu”).

3 Czy „klasy” społeczne tracą obecnie na znaczeniu? czy „śmierć” klas społecznych?: przemiany („odejście”?) klasy robotniczej i chłopskiej; przemiany własności (własność coraz bardzo się „różnicuje”); zmiany charakteru pracy (non-standard job forms): brak pewności zatrudnienia, konieczność zmian kwalifikacji zawodowej, wzrost znaczenia sektora usług; wpływ stylu życia i wzorów konsumpcji (rynek konsumpcji przejmuje rolę „klasową” tradycyjnego rynku dóbr produkcyjnych); zachowania polityczne (pochodzenie klasowe nie wyznacza jednoznacznie poparcia na rzecz „swoich klasowych” partii politycznych); pojawienie się „nowych” osi i lojalności społecznych, konkurujących z klasowymi (rasa i przynależność etniczna, płeć i wiek, region); wpływ państwa opiekuńczego – główny „konflikt klasowy” rozgrywa się między „pracującymi” i płacącymi podatki a żyjącymi z zasiłków.

4 „ Nowe” klasy w społeczeństwach (po) nowoczesnych „ technokracja”, „nowa” klasa średnia („nowi mieszczanie”), „nowa klasa robotnicza”, underclass („podklasa”); „klasa kreatywna” – Richard Florida (amerykański ekonomista, Toronto): 30% siły roboczej USA - „superaktywny rdzeń”, twórczy specjaliści i bohema, główny motor postępu gospodarczego – „szuka i tworzy nowe formy”; styl życia - niezależność, indywidualizm, merytokratyzm i różnorodność; rola „miejsca” (regionu i miast, „kreatywne miasta”) znaczenie 3T – talentu, tolerancji i technologii); krytyka – klasa kreatywna jako klasa posiadająca, segregacja społeczna. prekariat - Guy Standing (brytyjski ekonomista): prekariat (precarity, precarité, caritas – troska o bliźniego)– kategoria pozbawiona gwarancji zatrudnienia (niestabilność pracy, brak gwarancji świadczeń społecznych, utrata praw politycznych), obejmuje części poszczególnych grup zawodowych; styl życia (strach, „chroniczne zagrożenia związane z balansowaniem na krawędzi”); przykład – „śmieciówki”, Partia Razem („samotni w kapitalizmie”).

5 Ubóstwo i „kultura ubóstwa” przykłady pierwszych badań socjologicznych nad bezrobociem i ubóstwem: Marie Jahoda, Paul F. Lazarsfeld, Hans Zeisel, Bezrobotni Marienthalu (Leipzig Warszawa 2007) konsekwencje psychologiczne bezrobocia; Pamiętniki bezrobotnych, Warszawa Oscar Lewis, Sanchez i jego dzieci. Autobiografia rodziny meksykańskiej (PIW, Warszawa 1964 i nowsze): koncepcja „kultury ubóstwa” jako sposobu życia i socjalizacji dzieci: dominującą formą związków są konkubinaty lub związki matriarchalne; brak okresu dzieciństwa (jako etapu chronionego) w wychowaniu dzieci; poczucie zepchnięcia na margines, bezradność, uzależnienie, widzeniem siebie jako kogoś gorszego od innych; brak umiejętności planowania przyszłości, rezygnacja, fatalizm oraz tolerancja dla patologii; bieda (i kultura ubóstwa) jest dziedziczona.

6 Ubóstwo jako zjawisko społeczne i kulturowe ubóstwo: sytuacja silnej „deprywacji” potrzeb, niemożności ich zaspokojenia ze względu na małe dochody, zły stan zdrowia, upośledzenie w dostępie do wiedzy i korzystania z uprawnień politycznych, mały stopień bezpieczeństwa; Georg Simmel - ktoś staje się biedny w sensie społecznym dopiero wtedy, gdy udziela mu się pomocy. Bieda to nie wynik niedostatku, lecz wynik otrzymywania wsparcia lub zgodne z normami społecznymi uprawnienie do otrzymywania wsparcia; „ubóstwo” w historii, „nowa” i „stara” bieda jako „koszt transformacji”; ewolucja postrzega ubóstwa: od „wąskiego” (ekonomicznego) zjawiska do „szerokiego” zjawiska społecznego; bieda „zawiniona” i „niezawiniona” („obwinianie systemu”, przyczyny ubóstwa leżą w czynnikach zewnętrznych wobec jednostki i „obwinianie ofiary”, przyczyny ubóstwa kryją się w cechach jednostek); jest nie tylko problemem „krajowym”, ale i kwestią o zasięgu globalnym.

7 Miary ubóstwa ubóstwo absolutne (bezwzględne) – „krańcowa bieda’” czyli „minimum egzystencji” – elementarne warunki, jakie muszą być spełnione, aby jednostka mogła przetrwać fizycznie i zachować zdrowie. „minimum socjalne”: jest to linia minimum egzystencji uwzględniająca także potrzeby społeczne (granica sfery niedostatku i zagrożenia ubóstwem). ubóstwo ustawowe (urzędowe, oficjalne): poziom dochodu, który uprawnia do korzystania z pomocy społecznej. ubóstwo relatywne (względne): uwzględnia specyfikę danego społeczeństwa, potrzeby i właściwe mu sposoby ich zaspokajania. ubóstwo „subiektywne”: opinie ludzi na temat ich poziomu życia i dochodów.

8 Wymiary społeczne ubóstwa głębokość – stopień, w jakim „biedni są biedni”?: stopniowalność biedy - niedostatek, ubóstwo, bieda, nędza itp. czasowy (temporalny) – czas pozostawania w ubóstwie - czy ubóstwo jest sytuacją przejściową, czy też trwałą i przekazywaną generacyjnie? inne wymiary (płaszczyzny) ubóstwa („bieda biedzie nierówna”): ze względu na wiek („juwenilizacja” ubóstwa); ze względu na płeć (feminizacja ubóstwa); miasto – wieś i przestrzenny (regionalny); pracę (związek z bezrobociem): skutki psychiczne (depresja, zbędność i zagubienie), izolacja towarzyska, „wychodzenie z pracy”, przemoc w rodzinie, adaptacja do bezrobocia, czyli „wchodzenie” w spiralę przestępstw i marginalizacji; „pracujący biedni”.

9 „ Nowe” pojęcia związane z ubóstwem wskazują one na aktywną rolę społeczeństwa, które nie zapewnienia jednostkom i grupom pełnego uczestnictwa w życiu społecznym: underclass („podklasa”): znajduje się u samego dołu hierarchii społecznej lub poza nią, charakteryzuje się odrębnością kulturową, która jest związana często z patologią społeczną (urodzenia pozamałżeńskie, nieletnie macierzyństwo, przestępczość itp.), wykazuje tendencję do dziedziczenia jej pozycji i separacji przestrzennej; marginalność i marginalizacja: wyłączenie z jakiegoś ważnego obszaru społecznego z powodów społecznych (nacisk na procesualność zjawiska); wykluczenie społeczne (ekskluzja): brak lub ograniczenie możliwości uczestnictwa i korzystania z podstawowych zasobów społecznych, dostępnych dla wszystkich (wykluczenie ekonomiczne, polityczne i społeczne).

10 Marginalizacja i wykluczenie społeczne - język „margines społeczny” (Słownik Języka Polskiego): nieliczna i mało znacząca warstwa społeczna, składająca się z jednostek prowadzących pasożytniczy tryb życia, wykolejonych, naruszających przepisy prawa i normy współżycia społecznego, „męty społeczne”; „ludzie luźni” (od co najmniej w XV wieku), a także: „swawolni”, „wagabundzi”, „hultaje”, „włóczędzy”, „wałęsi” „wagusi”, „bandosi” (sezonowy robotnik rolny); „ludzie zbędni” (Stefan Czarnowski); „deklasacja” i „zdeklasowani” (czyli obniżanie statusu w społeczeństwie); „peryferyzacja”, „gettoizacja”, „gettyzacja”, „enklawy biedy”, „fawelizacja”; „segregacja społeczna” („separacja”); upośledzenie społeczne (upośledzenie społeczne to stan współwystępowania biedy i ekskluzji); stygmatyzacja, piętnowanie, naznaczanie.

11 Państwo opiekuńcze (dobrobytu, bezpieczeństwa socjalnego, państwo socjalne, welfare state, etat-providence) państwo „opiekuńcze” w Europie – historia i pojęcie (termin „młody”) - ma ono zapewnić bezpieczeństwo socjalne przez skuteczne prawodawstwo i pomoc społeczną ; cele państwa „opiekuńczego”: zapewnienie minimum poziomu życia wszystkim obywatelom (minimalny dochód, mieszkanie, ochrona zdrowia, wykształcenie); równe traktowanie wszystkich obywateli; prawo do świadczeń socjalnych (możliwość dochodzenia sądowego); wyrównywanie (a nie usuwanie) skutków gospodarki rynkowej. ewolucja „państwa opiekuńczego”: tworzenie powojennego, nowoczesnego „państwo opiekuńczego” (znaczenie Wlk. Brytanii i Szwecji, Niemiec oraz państw socjalistycznych); od końca lat 70. XX wieku dyskusja nad modelem tego państwa (motywy finansowe, kryzys świadczeń, krytyka polityczna).

12 Płeć (kobiety) jako przedmiot zainteresowań nauk społecznych „ niewidoczność” kwestii płci (pozycji kobiet) we wczesnej refleksji socjologicznej – dlaczego?: wynikało to z genezy socjologii – z makro-społecznej i „scjentystycznej” perspektywy; z dominującej tradycji kulturowej (obyczajowości) wpływającej na naukę; ścisłego podziału życia społecznego na: gospodarstwo domowe (sferę kobiecą) a sferę publiczną (męską). kobiety jako przedmiot badań społecznych (Gender/Women Studies) – teorie nierówności płci): zmiany społeczno-demograficzne (kobiety są bardziej wykształcone niż kilka dekad temu), obowiązujący ideał to społeczeństwo „pozycji osiąganych” (wyzwanie - zjawisko „szklanego sufitu”); kobiety stały się ważną siłą polityczną i elektoratem wyborczym; upowszechnienie ideologii praw człowieka; nastąpiła zmiana uprawiania socjologii (socjologia płci).

13

14 Różnice ze względu na płeć w sferze (teorie „nierówności płci”) położenia ekonomicznego i pracy (zatrudnienia): wybór zawodu a tradycja kulturowa („naturalne” zawody dla kobiet i mężczyzn), dyskryminacja na rynku pracy (płace, niepełne zatrudnianie itp.) - dlaczego?; tradycja kulturowa (dom i wychowanie dzieci), stereotypy dotyczące płci; paradoks „zadowolonego niewolnika” (okresowe „wychodzenie” z rynku pracy i powrót w związku z wychowywaniem potomstwa), konsekwencje – niższe emerytury i bariery awansu. władzy i polityki (funkcje kierownicze, czynne i bierne prawa wyborcze, udział kobiet w polityce); obyczaju i reprezentacji (przekaz szkolny, kultura popularna i humor, problemy „reprezentacji” - kobiety i mężczyźni, sylwetka ciała, najbardziej popularne typy przedstawicieli danej płci, symboliczne traktowanie „męskości” i „kobiecości”).

15 Feminizm (od łac. femina - kobieta) jako ruch społeczny feminizm jako dostrzeganie dyskryminacji (upośledzenia, strukturalnego podporządkowania kobiet/patriarchat itp.) kobiet w życiu społecznym i dążenie do jego likwidacji (refleksja, ideologia, ruch społeczny); feminizm I fali („stary”, do połowy XX wieku): koncentracja na reformie prawa rodzinnego i wyborczego, poprawie warunków życia kobiet („sufrażystki” – „suffragium” – głos w wyborach). feminizm II fali („nowy”) – egalitaryzm oparty na pojmowaniu „ucisku”, który jest efektem podziałów płciowych (nacisk na sferę obyczajów): dążenie do równouprawnienia w polityce, pracy, rodzinie itp. i podwyższenie pozycji kobiet oraz matek w społeczeństwie (studia akademickie). feminizm III fali („post-feminizm”, od lat 90-tych XX wieku): walka z przemocą indywidualną i strukturalną wobec kobiet, „kobiecością” w języku, różnorodność sytuacji kobiet, silna obecność akademicka; liberalizacja dopuszczalności aborcji oraz równe traktowanie związków hetero- i homo- seksualnych.

16 Nowe pojęcia i koncepcje w ramach feminizmu społeczne tworzenie płci (sex, gender i gender identity) - płeć jako struktura złożona obejmująca element biologiczny, społeczny i osobowościowy: płeć biologiczna i gender (płeć kulturowa), „seksizm”; „gender” (WHO) to stworzone przez społeczeństwo role, zachowania, aktywności i atrybuty, jakie uznaje ono odpowiednie dla mężczyzn i kobiet; płeć jako fundamentalna oś organizacji społecznej: określanie siebie jako K i M jako podstawowy wymiarem tożsamości jednostki; „plastyczność” płci w zakresie kulturowych wymiarów konstruowania tożsamości płciowej; kultura i język odgrywają zasadniczą rolę w sposobach pojmowania płci biologicznej i kulturowej. studia queer (queer sociology –„społeczna teoria odmienności/różnicy”): „queer” – symbol emancypacji osób homoseksualnych obojga płci; studia nad odmiennością płciową (seksualną), związane z krytyczną analizą kategorii tożsamościowych odnoszących się do ludzkiej seksualności.

17 Feminizm jako ideologia i „nowy ruch społeczny” publiczne znaczenie feminizmu: trwałe zmiany (narodzenie się nowej świadomości i podmiotowości kobiet), których nie zmieni „konserwatyzm”; rozwój regulacji prawnych w tym zakresie: większa widoczność spraw kobiet, ustawy o równym traktowaniu, system parytetów w polityce, zmiany w zachowaniach obyczajowych, tworzenie wiedzy akademickiej itp. ogromne zróżnicowanie feminizmu (ruchów kobiecych): liberalny, chrześcijański, socjalistyczny, radykalny, „czarny” itp. główne wyzwania (dylematy) feminizmu (ruchów kobiecych): emancypacja kobiet w męskim świecie, czy też całkowita emancypacja świata kobiet („kobiety przeciw mężczyznom”)?; poszukiwanie wspólnej tożsamości: co powinno łączyć ruch kobiecy?

18 Nowe ruchy społeczne (NRS) określenie ruchów społecznych powstałych w latach 60. na fali kontestacji młodzieżowej (rok „1968”) – ekologiczne, feministyczne, antynuklearne, „HR”, mniejszości obyczajowych itp.; stanowią one „nową formułę polityki”: koncentrują się na głównie „swoich” specyficznych obszarach i nie dążą do „wszech- obejmujących” projektów zmiany społecznej; przybierają zróżnicowane formy organizacyjne; są świadectwem przejścia do „refleksyjnej nowoczesności” (Anthony Giddnes), w której „polityka emancypacji” jest zastępowana „polityką życia” (kwestie gospodarcze zostały rozwiązane, a w ich miejsce pojawiły się problemy tożsamości jednostek, stylu życia, seksualności itp.). krytyka: koncentracja na niszowych problemach (ruch „jednej sprawy”), maskowanie realnych konfliktów poprzez koncentracje na sporach o kulturę (tożsamość), niezdolność do tworzenia sojuszy, polityka lobbingu; ruchy miejskie (polityka skali, demokracja miejska).

19 Podsumowanie czy „klasy” tracą obecnie na znaczeniu społecznym? ubóstwo oraz jej miary i „wymiary” społeczne; nowe pojęcia: „podklasa”, marginalizacja i wykluczenie społeczne; państwo opiekuńcze (założenia i obecny „kryzys”; „kwestia” kobieca w socjologii; feminizm jako ideologia i przykład ruchu społecznego; Nowe pojęcia i koncepcje w ramach feminizmu – „gender” i studia queer; nowe ruchy społeczne (NRS).

20 Literatura (zalecana, warta?) na temat „płci” i NRS Barbara Szacka, Wprowadzenie do socjologii (roz. XV. Różnice płci jako różnice społeczne); a także: Harriet Bradley, Płeć, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2008 (r. 1. Co kryje się pod nazwą? Znaczenie i sposoby użycia kategorii płci, s ; r. 3. Płeć i ponowoczesność, s ). „Nowe ruchy społeczne” seminarium Zespołu Analizy Ruchów Społecznych, Collegium Civitas, Centrum Badań Społeczności i Polityk Lokalnych i Decydujmy razem (seminarium „Nowe ruchy społeczne” jest otwarte dla socjologów i antropologów, studentów, działaczy ruchów społecznych, organizacji pozarządowych, a także publicystów).


Pobierz ppt "Struktura społeczna – ubóstwo i płeć w społeczeństwie. (WDS 2015/2016 nr 10)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google