Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Johann Wolfgang von Goethe Cierpienia młodego Wertera.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Johann Wolfgang von Goethe Cierpienia młodego Wertera."— Zapis prezentacji:

1 Johann Wolfgang von Goethe Cierpienia młodego Wertera

2 Okres burzy i naporu Sturm und Drang Sturm und Drang (z niemieckiego - "burza i napór"), preromantyczny nurt literacki w Niemczech w latach Nazwa zapożyczona z tytułu dramatu F.M. Klingera (1776). Kierunek ten pozostawał w opozycji do oświeceniowego racjonalizmu i klasycyzmu, głosząc wyższość nie skrępowanej regułami wyobraźni, zwrócenie się do źródeł ludowych i narodowych. Najwybitniejsze dzieła napisali: J.W. Goethe (Cierpienia młodego Wertera 1774, wydanie polskie 1822), F. Schiller (Zbójcy 1781, Intryga i miłość 1784, wydanie polskie w Dziełach dramatycznych 1844). Sturm und Drang odegrał wielką rolę w kształtowaniu się romantyzmu (zwłaszcza tzw. werteryzmu) w Niemczech i in. krajach Europy, także w Polsce.

3 Johann Wolfgang von Goethe, ur. 28.VIII 1749 we Frankfurcie nad Menem, zm. 22.III 1832 w Weimarze, największy pisarz i wybitny myśliciel niemiecki. Największy poeta Niemiec i jeden z największych poetów świata. Nie uważał się za romantyka, mimo iż tworzył w konwencji „burzy i naporu”. Był przedstawicielem niemieckiego klasycyzmu, a jednak jego twórczość wywarła wielki wpływ na romantyzm światowy, w tym również polski.

4 Goethe urodził w zamożnej mieszczańskiej rodzinie. Po studiach prawniczych w Lipsku i Strasburgu wyjechał na praktykę adwokacką do Wetzlar, gdzie w 1772 roku poznał Charlottę Buff i jej narzeczonego Christiana Kestnera. Historia miłości do tej kobiety stała się kanwą utworu „Cierpienia młodego Wertera” (1774). Po wydaniu powieści postanowił zerwać z adwokaturą i poświęcić się pracy pisarskiej.

5 Twórczość: Utwory liryczne: np. „Król Olszyn”, „Rybak”, „Uczeń czarnoksiężnika”; Epickie: powieść „Cierpienia młodego Wertera”(1774), Dramat: „Faust”, pisany w latach (część pierwsza wyszła w 1808 roku, część druga – w 1832).

6

7 Johan Wolfgang Goethe Cierpienia młodego Wertera (Die Leiden des jungen Werther, 1774, wyd. pol. 1877) Motto utworu Goethego: Takiej miłości każdy młodzian czeka, Tak być kochana chce każda dziewczyna; Czemuż w najświętszym z popędów człowieka Tkwi tak straszliwego cierpienia przyczyna? W pierwszym wydaniu powieści zamiast motta we wstępie była krótka inskrypcja: Nie idź moim śladem.

8

9 16 lipca 1771 [1] Słodkie uczucie przenika mnie całego, gdy dłoń moja przypadkiem dotknie jej dłoni lub gdy stopy nasze zetkną się pod stołem. Cofam się, jak gdybym się dotknął płomienia, ale przemożna siła pociąga mnie z powrotem i czuję zamęt we wszystkich zmysłach. A ona jest tak niewinna, tak prostą ma duszę, że nie czuje, jak bardzo mnie dręczy. Gdy pośród rozmowy kładzie rękę na mojej ręce i podniecona tematem zbliża się ku mnie tak, że jej niebiański oddech dolata do ust moich, zda mi się, że ginę, jakby gromem rażony. Wilhelmie! Czyż mógłbym się kiedyś ośmielić nadużyć tego anielskiego zaufania?… Ty mnie rozumiesz! O nie, serce moje nie jest aż do tego stopnia zepsute! Słabe jest… tak, bardzo słabe! A czyż słabość nie jest występkiem? [2] Świętą mi jest. Wszelka żądza gaśnie przy niej. Nie wiem doprawdy, co się ze mną dzieje w jej obecności, zda się, zmienia się we mnie dusza i inaczej działają nerwy. Grając na fortepianie pewną melodię, posiada potęgę anioła, prostotę i uduchowienie niepojęte. Jest to jej pieśń umiłowana, a gdy posłyszę pierwszą nutę, wolnym się czuję od całej udręki, zmieszania i urojeń moich. [3] W chwili, kiedy owłada mną owa prosta melodia, prawdopodobnym staje mi się wszystko, co powiadają o czarodziejskiej potędze muzyki w czasach zamierzchłych. A ona z przedziwnym odczuciem ima się tego środka w momencie, kiedy rad bym sobie wpakować kulę w głowę. Wówczas znika obłęd, pierzchają mroki z mej duszy i oddycham znowu swobodnie.

10 16 lipca 1771 [1] Słodkie uczucie przenika mnie całego, gdy dłoń moja przypadkiem dotknie jej dłoni lub gdy stopy nasze zetkną się pod stołem. Cofam się, jak gdybym się dotknął płomienia, ale przemożna siła pociąga mnie z powrotem i czuję zamęt we wszystkich zmysłach. A ona jest tak niewinna, tak prostą ma duszę, że nie czuje, jak bardzo mnie dręczy. Gdy pośród rozmowy kładzie rękę na mojej ręce i podniecona tematem zbliża się ku mnie tak, że jej niebiański oddech dolata do ust moich, zda mi się, że ginę, jakby gromem rażony. Wilhelmie! Czyż mógłbym się kiedyś ośmielić nadużyć tego anielskiego zaufania?… Ty mnie rozumiesz! O nie, serce moje nie jest aż do tego stopnia zepsute! Słabe jest… tak, bardzo słabe! A czyż słabość nie jest występkiem? [2] Świętą mi jest. Wszelka żądza gaśnie przy niej. Nie wiem doprawdy, co się ze mną dzieje w jej obecności, zda się, zmienia się we mnie dusza i inaczej działają nerwy. Grając na fortepianie pewną melodię, posiada potęgę anioła, prostotę i uduchowienie niepojęte. Jest to jej pieśń umiłowana, a gdy posłyszę pierwszą nutę, wolnym się czuję od całej udręki, zmieszania i urojeń moich. [3] W chwili, kiedy owłada mną owa prosta melodia, prawdopodobnym staje mi się wszystko, co powiadają o czarodziejskiej potędze muzyki w czasach zamierzchłych. A ona z przedziwnym odczuciem ima się tego środka w momencie, kiedy rad bym sobie wpakować kulę w głowę. Wówczas znika obłęd, pierzchają mroki z mej duszy i oddycham znowu swobodnie.

11 29 lipca 1772 [1] Dobrze, już dobrze!… Ach, gdybym mógł zostać jej mężem! Boże, któryś mnie stworzył, za tę rozkosz cała reszta życia stałaby się jedną dziękczynną modlitwą do ciebie! Ale nie chcę dochodzić swych praw, przebacz mi więc łzy moje, przebacz mi daremne pragnienia!… Gdyby ona była żoną moją…! Gdybym mógł tę najcudniejszą pod słońcem istotę objąć w ramiona!… Całego mnie przenika, Wilhelmie, dreszcz, gdy pomyślę, że Albert obejmuje jej smukłą kibić. [2] A przecież mogę powiedzieć…, czemuż bym nie miał tego powiedzieć, Wilhelmie…, ona byłaby ze mną szczęśliwszą, jak z nim! On nie jest w stanie odczuć pragnień takiego serca. Brak mu wrażliwości, mów co chcesz …serce jego niezdolne jest uderzać współmiernie, kiedy idzie… ach… o pewien np. ustęp ulubionej książki, podczas gdy moje i Loty serca rozumieją się tak doskonale; a tak samo w licznych innych chwilach, kiedy uczucia nasze ujawniać się zwykły w ocenie czynów osób trzecich. Wilhelmie drogi…, on mimo to kocha ją z całej duszy, a na cóż nie zasługuje miłość taka?… Pewien nieznośny człowiek przeszkodził mi. Łzy przestały płynąć. Nie wiem co pisać. Bądź zdrów, mój drogi.

12 24 listopada 1772 [1] Ona odczuwa me cierpienia. Dzisiaj przeniknęło mi serce jej spojrzenie. Byliśmy sami, ja milczałem, a ona patrzyła na mnie. Nie dostrzegałem teraz jej ponętnej piękności, znikł mi sprzed oczu urok jej wzniosłego ducha. Pocałunek, Odczułem o wiele czulsze spojrzenie, malowało się w nim głębokie współczucie i słodka litość. Dlaczegóż nie wolno mi było rzucić jej się do stóp? Dlaczegóż nie śmiałem objąć jej szyi i podziękować pocałunkami? Chcąc ujść przed tym nastrojem, siadła do fortepianu i zaczęła nucić cichym, ledwo dosłyszalnym głosem, towarzysząc sobie harmonijnymi akordami. Nigdy piękniejsze nie były jej usta, otwierały się z takim pragnieniem, wchłaniając słodycz tonów, płynących z instrumentu i odpowiadając im echem pieśni. Ach, jakże ci to opisać zdołam? Nie mogłem się dłużej opierać, pochyliłem się i przysiągłem: Grzech— Nigdy nie ośmielę się złożyć na was pocałunku, o wargi, ponad którymi unoszą się niebiańskie zjawy! — A jednak… Ha! Widzisz, ta rozkosz staje ścianą nieprzebytą tuż przed moją duszą… Rad bym jej doznać, a potem zginąć, odpokutowując grzech… Zaliż to grzech?

13 „Cierpienia…” jako powieść epistolarna „Cierpienia młodego Wertera” są powieścią w formie listów. Zawiera ona listy pisane wyłącznie przez Wertera do przyjaciela Wilhelma, jedynie trzy listy pisane są do Lotty i jeden do Alberta. Wśród listów znajduje się też fragment pamiętnika Wertera. Zbiór listów jest ujęty w ramy krótka notą „wydawcy” na początku utworu, informującą, że zebrał on w miarę możliwości wszelkie wiadomości o Werterze, i długą narracją tego samego „wydawcy” opisującą ostatnie dni bohatera, w którą wplecione są dokumenty w postaci jego listów i notatek. Również przypisy „wydawcy” uzupełniają często epicką partię powieści. Listy są datowane. Księga pierwsza obejmuje listy od 4 maja 1771 roku, do 10 września 1771 roku. Księga druga – listy od 20 października 1771 roku do 9 grudnia 1772 roku. Oprócz tego w części zatytułowanej „Wydawca do czytelnika” znajdują się jeszcze listy z 12, 14 i 20 grudnia 1772 oraz list do Lotty pisany przez Wertera w ostatnich dniach życia. Księga druga zawiera też fragmenty „Pieśni Osjana”, czytane przez Wertera Lotcie podczas ich ostatniego spotkania.

14

15 Werteryzm – to model postawy bohatera literackiego człowiek o wybujałej wyobraźni oraz nadwrażliwej uczuciowości; samotnik, doświadczający silnego zranienia z reguły na tle miłosnym; człowiek cierpiący na cierpiący na chorobę wieku - weltschmerz (rozterki filozoficzne, emocjonalne i etyczne, nazywane bólem świata; buntownik przeciwko niesprawiedliwym prawom, konwencjom, obyczajom i normom moralnym; zagubiony i zraniony bohater nie umiejący poradzić sobie ze sobą i odkrywanymi sprzecznościami, który ostatecznie kończy życie samobójstwem.

16 Choroba wieku (weltchmertz) postawa, związana z romantyzmem, charakteryzująca się melancholią, smutkiem, niechęcią do świata, rozpaczą a niejednokrotnie pragnieniem popełnienia samobójstwa. Choroba wieku określała zachowania młodych ludzi pierwszej połowy XIX wieku, znalazła także swój wyraz w literaturze, głównie w powieści J. W. Goethego Cierpienia młodego Wertera, której bohater, wyobcowany ze świata, owładnięty nieszczęśliwą miłością i niewidzący sensu życia cierpiał na tzw. ból istnienia (Weltschmerz). W literaturze polskiej bohaterami, doświadczającymi "choroby wieku", są m. in. Gustaw z Dziadów A. Mickiewicza i tytułowy bohater Kordiana J.Słowackiego.


Pobierz ppt "Johann Wolfgang von Goethe Cierpienia młodego Wertera."

Podobne prezentacje


Reklamy Google