Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Czy tak naprawdę wiemy dlaczego mózg Hominidae się powiększał ?

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Czy tak naprawdę wiemy dlaczego mózg Hominidae się powiększał ?"— Zapis prezentacji:

1 Czy tak naprawdę wiemy dlaczego mózg Hominidae się powiększał ?

2 Encyklika „Humani generis” 12 sierpnia 1950 rok, Encyklika Papieża Piusa XII 12 sierpnia 1950 rok, Encyklika Papieża Piusa XII Pius XII w sposób nad wyraz delikatny daje do zrozumienia, że o ewolucji jako takiej można mówić. Pius XII w sposób nad wyraz delikatny daje do zrozumienia, że o ewolucji jako takiej można mówić.

3 29. Ewolucjonizm antropologiczny 29. Ewolucjonizm antropologiczny Nie zakazuje więc kościelny Nauczycielski Urząd, by teoria ewolucjonizmu, o ile bada, czy ciało pierwszego człowieka powstało z istniejącej poprzednio, żywej materii - że bowiem dusze stwarzane są bezpośrednio przez Boga, tego niewątpliwie uczy nas katolicka wiara - stała się przedmiotem dociekań i dyskusji uczonych obydwu obozów, zgodnie z obecnym stanem nauk ludzkich i świętej teologicznej wiedzy. Te dyskusje jednak powinny być tak prowadzone, żeby racje obydwu stron, tak zwolenników jak przeciwników ewolucjonizmu roztrząsane były i oceniane poważnie, z miarą i umiarkowanie, a nadto, żeby obie strony gotowe były poddać się sądowi Kościoła, któremu Chrystus zlecił obowiązek, zarówno autentycznego wykładania Pisma, jak strzeżenia dogmatów wiary. Są jednak tacy, co niestety tej swobody dyskusji nierozważnie i zbyt śmiało nadużywają, przemawiając takim tonem, jakby dotychczasowe odkrycia i oparte na nich rozumowania dawały już zupełną pewność, że ciało ludzkie w swym pierwszym początku wyszło z istniejącej uprzednio i żywej materii, i jakby źródła Bożego objawienia niczego nie zawierały, co w tej zwłaszcza kwestii jak największej domaga się ostrożności i umiarkowania. Nie zakazuje więc kościelny Nauczycielski Urząd, by teoria ewolucjonizmu, o ile bada, czy ciało pierwszego człowieka powstało z istniejącej poprzednio, żywej materii - że bowiem dusze stwarzane są bezpośrednio przez Boga, tego niewątpliwie uczy nas katolicka wiara - stała się przedmiotem dociekań i dyskusji uczonych obydwu obozów, zgodnie z obecnym stanem nauk ludzkich i świętej teologicznej wiedzy. Te dyskusje jednak powinny być tak prowadzone, żeby racje obydwu stron, tak zwolenników jak przeciwników ewolucjonizmu roztrząsane były i oceniane poważnie, z miarą i umiarkowanie, a nadto, żeby obie strony gotowe były poddać się sądowi Kościoła, któremu Chrystus zlecił obowiązek, zarówno autentycznego wykładania Pisma, jak strzeżenia dogmatów wiary. Są jednak tacy, co niestety tej swobody dyskusji nierozważnie i zbyt śmiało nadużywają, przemawiając takim tonem, jakby dotychczasowe odkrycia i oparte na nich rozumowania dawały już zupełną pewność, że ciało ludzkie w swym pierwszym początku wyszło z istniejącej uprzednio i żywej materii, i jakby źródła Bożego objawienia niczego nie zawierały, co w tej zwłaszcza kwestii jak największej domaga się ostrożności i umiarkowania. (Przegląd Powszechny, czerwiec, 1951, Warszawa) (Przegląd Powszechny, czerwiec, 1951, Warszawa)

4 EraOkresEpokaMln lat Zdarzenie Kenozoik Mezozoik CzwartorzędHolocen 0.006Pierwsze miasta 0.009Pierwsi rolnicy 0.01 Plejstocen0.012Pierwsi ludzie w Ameryce 0.05W pełni współcześni ludzie 0.5Pierwsze pewne użycie ognia 1.4Homo w Euro-Azji 1.75Początek Plejstocenu TrzeciorzędPliocen2.5Pierwsze narzędzia kamienne i Homo 4.4Pierwszy dwunożny hominid 5.2Początek Pliocenu Miocen23Pierwsze małpy i człekokształtne 23.5Początek miocenu Oligocen 34Początek Oligocenu Eocen35Pierwsze wyższe naczelne 50Pierwsze lemury i wyraki 56.5Początek Eocenu Paleocen65Pierwsze naczelne 65Początek Paleocenu Kreda

5

6 Zróżnicowanie

7 Umysł i jego przejawy Obiekty nieożywione nie mają umysłu Obiekty nieożywione nie mają umysłu Istoty ludzkie mają umysł; niektóre zwierzęta zachowują się tak, jakby miały umysł. Istoty ludzkie mają umysł; niektóre zwierzęta zachowują się tak, jakby miały umysł. Istoty, które mają umysł, mogą się odnosić do innych istot lub rzeczy; obiekty, które nie mają umysłu, takiej zdolności nie wykazują. Istoty, które mają umysł, mogą się odnosić do innych istot lub rzeczy; obiekty, które nie mają umysłu, takiej zdolności nie wykazują.

8 Równanie allometryczne Jerisona E= 0.12 P 2/3 E= 0.12 P 2/3 H.J. Jerison, 1973 E= masa mózgu P= masa ciała

9 Współczynnik encefalizacji (EQ) Wyraża się stosunkiem masy rzeczywistej mózgu do oczekiwanej obliczonej zgodnie z równaniem allometrycznym. Wyraża się stosunkiem masy rzeczywistej mózgu do oczekiwanej obliczonej zgodnie z równaniem allometrycznym. EQ = ErEr 0.12P 2/3 /

10 Zestawienie równań allometrycznych dla różnych grup systematycznych ssaków Równanie allometryczne Materiał Oczekiwana pojemności mózgu EQ E 1 =0.12P gatunków ssaków E 2 =0.0893P gatunków naczelnych włącznie z człowiekiem E 3 =0.5477P gatunków małp wąskonosych E 4 =0.6216P gatunków małp człekokształtnych E 5 =0.099P gatunków naczelnych E 6 =1.0P człowiek E 1 - Jerison,1983., E 2, E 3,E 4 – Bauchot, Stephan, 1969, E 5, E 6 - Holloway 1980,1988

11 Wartości współczynników encefalizacji (EQ) Gatunek Współczynnik encefalizacji (EQ) kot1.0 pies1.17 szympans2.48 Australopithecus3.60 H.erectus H. sapiens (średnia= 7.79) H. floresiensis

12 Alternatywne hipotezy dotyczące ewolucji mózgu i rdzenia kręgowego Hipoteza A-B: mózg rozwija się proporcjonalnie do masy ciała natomiast rdzeń kręgowy nie. Hipoteza A-C: zarówno mózg jak i rdzeń rozwijają się proporcjonalnie do masy ciała. R. Martin,1980

13 Wskaźnik transmisji (WT) Wskaźnik transmisji (WT) – ilość gramów mózgowia (E) przypadająca na 1 cm 2 powierzchni otworu (potylicznego) wielkiego (PFM). Wskaźnik transmisji (WT) – ilość gramów mózgowia (E) przypadająca na 1 cm 2 powierzchni otworu (potylicznego) wielkiego (PFM). WT = E (masa mózgu) PFM /

14 Zestawienie wartości średnich mas mózgu, powierzchni otworu potylicznego wielkiego (PFM) oraz wskaźnika transmisji (WT) dla obu płci łącznie Gatunek Masa (E)[g] PFM [cm 2 ] WT [g/cm 2 ] Makak rezus (52) Gibon (17) Szympans (10) Orangutan (14) Goryl (7) Australopithecinae (7) Neandertalczyk (8) Cz. australijskie (64) Cz. krakowskie (90)

15 Stajemy na dwóch nogach Pionizacja umożliwiała hominidom przenoszenie potomstwa i zdobywanie pokarmu Pionizacja umożliwiała hominidom przenoszenie potomstwa i zdobywanie pokarmu Zbieranie pożywienia z niedostępnej przedtem wysokości Zbieranie pożywienia z niedostępnej przedtem wysokości Niższe nakłady energetyczne przy dwunożnej lokomocji (zbieranie i polowanie na dłuższych dystansach) Niższe nakłady energetyczne przy dwunożnej lokomocji (zbieranie i polowanie na dłuższych dystansach) Obniżyła się temperatura krwi w czaszce Obniżyła się temperatura krwi w czaszce Zmniejszyła się powierzchnia narażona na promieniowanie słoneczne Zmniejszyła się powierzchnia narażona na promieniowanie słoneczne Nastąpiło skrócenie przewodu pokarmowego związane ze zmianą diety Nastąpiło skrócenie przewodu pokarmowego związane ze zmianą diety

16 Powiększanie się mózgu. Warunki konieczne: Im wyższe tempo metabolizmu matki, tym większe względne rozmiary mózgu (R. Martin,1998) Im wyższe tempo metabolizmu matki, tym większe względne rozmiary mózgu (R. Martin,1998) Im dłuższy czas trwania ciąży i mniejszy liczebnie miot tym większy mózg. ( Pagel & Harvey, 1988) Im dłuższy czas trwania ciąży i mniejszy liczebnie miot tym większy mózg. ( Pagel & Harvey, 1988)

17 Uchwyt siłowy Uchwyt precyzyjny

18 Wielkość głowy noworodka a wymiary miednicy mniejszej u małp człekokształtnych i człowieka W. Leutenegger, 1980

19 Co z porodem? Przy stałym powiększaniu się wielkości mózgowia pojawiają się problemy z porodem. Trzeba sobie jakoś z tym poradzić. Człowiek jest jedynym gatunkiem gdzie do porodu wymagana jest obecność drugiej osoby. Dlaczego? Szympans Australopitek człowiek

20

21 Koszty utrzymania mózgu w ewolucji Hominidae Świat Nauki, ,52

22 Czas geologiczny a pojemność

23 Ścieżka ewolucyjna

24

25 Wczesne eksperymenty z komunikacją

26 Homo erectus Tak prawdopodobnie wyglądaliśmy kiedy opuszczaliśmy Afrykę jakieś do lat temu

27 Pięściaki i rozłupce aszelskie. Wykonywane już około 1,5 mln lat temu

28 Ważniejsze hipotezy dotyczące przyczyn powiększania się mózgu Komplikacja zachowań społecznych, konkurencja, oszustwa (Dunbar 1992,1998; Mithen 1996; Byrne & Whiten 1988; Aiello & Dunbar 1993) Komplikacja zachowań społecznych, konkurencja, oszustwa (Dunbar 1992,1998; Mithen 1996; Byrne & Whiten 1988; Aiello & Dunbar 1993) Człowiek jako wytwórca narzędzi (Man the tool maker) Człowiek jako wytwórca narzędzi (Man the tool maker) Człowiek jako łowca (Man the hunter) Człowiek jako łowca (Man the hunter) Teoria sprzężeń zwrotnych dodatnich (T.Bielicki) Teoria sprzężeń zwrotnych dodatnich (T.Bielicki) Zmiana diety i konsekwencje … Zmiana diety i konsekwencje … Mózg jako wskaźnik sprawności (Fischer 1958; Zahavi 1975; Dawkins 1976; Buss 1999;Ridley 1998) Mózg jako wskaźnik sprawności (Fischer 1958; Zahavi 1975; Dawkins 1976; Buss 1999;Ridley 1998)

29 Kłopoty, ?! Kiedy na fali było łowiectwo (małpy zaczęły w sposób zorganizowany polować) Kiedy na fali było łowiectwo (małpy zaczęły w sposób zorganizowany polować) Kiedy staliśmy się wytwórcami narzędzi (małpy żwawo do nas przyłączyły) Kiedy staliśmy się wytwórcami narzędzi (małpy żwawo do nas przyłączyły) Kiedy człowiek zaczął mówić (małpy według niektórych prymatologów również świetnie z tym sobie radziły) Kiedy człowiek zaczął mówić (małpy według niektórych prymatologów również świetnie z tym sobie radziły) Kiedy zaczęliśmy mówić o doborze płciowym (małpy wiedziały o tym lepiej) Kiedy zaczęliśmy mówić o doborze płciowym (małpy wiedziały o tym lepiej)

30 WYŻSZE ZDOLNOŚCI POZNAWCZE ???

31 Jak to z mózgiem było?

32 Powierzchnia kory mózgowej

33 Neandertalczyka nie zawsze przedstawiano w najlepszym świetle

34 Narzędzia aszelskie

35 Ruszamy w Świat

36 Altamira (malowidło naskalne)

37 Wenus z Willendorfu

38 Wenus z Lespugue (Francja) Przepiękna figurka kobieca wykonana z ciosów mamuta.

39 Tempo ewolucyjnych zmian ludzkich cech metrycznych przedstawione w „darwinach ” d=(lnX1-lnX2)/t, gdzie X1-wartość finalna cechy, X2-wartość wyjściowa cechy, t-czas w milionach lat d=(lnX1-lnX2)/t, gdzie X1-wartość finalna cechy, X2-wartość wyjściowa cechy, t-czas w milionach lat CechaX2X1czasdarwin Pojemność czaszki Wysokość ciała WG

40 Wielcy i ich mózgi Masa mózgu (g) właściciel Anatol France 1230 Albert Einstein 1282 Walt Whitman Okło 1900 Iwan Turgieniew Otto von Bismarck 2230 Olivier Cromwell 2250 Lord Byron

41 Mózg w ontogenezie Wiek Pojemność mózgu Pojemność czaszki PM/PCZ w % Noworodek m m m rok lata lata lata lat lat lat lat

42 I co dalej??? Wydaje się, że mózg nie będzie się powiększał, ponieważ jest organem wystarczającym a ponadto zbyt kosztownym. Wydaje się, że mózg nie będzie się powiększał, ponieważ jest organem wystarczającym a ponadto zbyt kosztownym. Na przestrzeni ostatnich lat masa mózgu spadła 10 – 12%. Na przestrzeni ostatnich lat masa mózgu spadła 10 – 12%. Być może za kilkaset tysięcy lat paleoantropolodzy pomyślą, że stanęliśmy na dwóch nogach tylko po to aby dostać kartą kredytową do okienka w bankomacie. Być może za kilkaset tysięcy lat paleoantropolodzy pomyślą, że stanęliśmy na dwóch nogach tylko po to aby dostać kartą kredytową do okienka w bankomacie.

43 Kromaniończyk

44

45 Deformacja

46 Deformacja klepkowa

47 Deformacja

48 Rynek Główny

49 Rynek trepanacja

50 Deformacja

51 Czaszka wg Salvadora Dali

52

53 Ewolucja mężczyzny I kobiety Wykład chroniony prawami autorskimi. HG


Pobierz ppt "Czy tak naprawdę wiemy dlaczego mózg Hominidae się powiększał ?"

Podobne prezentacje


Reklamy Google