Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Ekologiczne żywienie, profilaktyka nowotworów. Epidemiologia nowotworów W 2010 r. ponad 8 mln osób zmarło z powodu nowotworów, o jedną trzecią więcej.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Ekologiczne żywienie, profilaktyka nowotworów. Epidemiologia nowotworów W 2010 r. ponad 8 mln osób zmarło z powodu nowotworów, o jedną trzecią więcej."— Zapis prezentacji:

1 Ekologiczne żywienie, profilaktyka nowotworów

2 Epidemiologia nowotworów W 2010 r. ponad 8 mln osób zmarło z powodu nowotworów, o jedną trzecią więcej niż dwadzieścia lat temu. Zgodnie z przewidywaniami, w 2030 r. liczba ta przekroczy 11 mln. Nowotwory w Polsce są już pierwszą przyczyną zgonów osób przed 65. rokiem życia. W 2009 r. na choroby nowotworowe zachorowało 159 tys. osób, a zmarło 93 tys. chorych. W tym samym roku 320 tys. osób żyło z rozpoznaną wcześniej chorobą.

3 Spośród ponad 100 typów rozpoznawanych każdego roku nowotworów 9 najczęstszych to: u mężczyzn nowotwory płuca (21%), gruczołu krokowego (13%), jelita grubego (12%), pęcherza moczowego (7%) i żołądka (5%), pozostałe nowotwory stanowią 42%. U kobiet są to nowotwory: piersi (23%), jelita grubego (10%), płuca (9%), trzonu macicy (7%), jajnika (5%) i szyjki macicy (5%), pozostałe (41%).

4

5 Czynniki kształtujące sytuację epidemiologiczną nowotwor ó w złośliwych można r ó żnorodnie definiować. Na przykład można je rozpatrywać w takich dw ó ch kategoriach: A. Czynniki możliwe do modyfikacji B. Czynniki niemożliwe do modyfikacji

6 Chemoprewencja Chemoprewencja nowotworowa definiowana jest jako zapobieganie nowotworom przez podawanie jednej lub wielu substancji chemicznych albo w postaci preparatów, albo jako naturalnie występujących składników diety. Odpowiednia zmiana diety, mogłaby spowodować ograniczenie rozwoju nowotworów o około 30%

7 Ocenia się, że dieta i alkohol odpowiadają prawdopodobnie za około 40% wszystkich nowotworów złośliwych

8 Dieta ekologiczna Zbilansowana energetycznie Różnorodna Zasada „rozsądna pewność” Żywienie współczesnego człowieka powinno realizować dwa cele: Utrzymawać masę ciała i parametry zdrowotne w granicach prawidlowych chronić przed chorobami zabezpieczać jak najwyższy poziom „jakości życia”

9 Zblilansowana energetycznie dieta Skoro nie można całkowicie eliminować substancji toksycznych z produktów żywnościowych, to należy bilansować dietę ponieważ spożywanie większych ilości produktów żywnościowych to równocześnie większa intoksykacja ustroju. Ponadto, dostosowana pod względem kalorycznym dieta jest udowodnionym sposobem chroniącym przed chorobami oraz zwalniającym procesy starzenia. Nowotwory związane patogenetycznie z otyłością to nowotwór sutka u kobiet, macicy, gruczołu krokowego, nerki, jelita grubego.

10 Różnorodność diety Kolejną zasadą współczesnej ekodietetyki jest różnorodność produktów spożywczych w diecie. Tylko urozmaicony jadłospis zapewni dostateczną ilość biopierwiastków, witamin, fitamin i innych substancji niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Taki sposób żywienia pozwala także uniknąć nadmiernej absorbcji czynników szkodliwych bowiem istnieją różnice w gromadzeniu się substancji toksycznych zależne od rodzaju żywności. Ziarna zbóż, głównie otręby, kumulują metale ciężkie. Znane są różnice gatunkowe owoców i warzyw w koncentracji środków toksycznych.

11 Kadm Kadm uszkadza wątrobę, powoduje anemię, nadciśnienie tętnicze, rozedmę płuc. Systematyczna konsumpcja produktów żywnościowych bogatych w kadm wywołuje niedobór żelaza, miedzi i cynku w organiźmie. W 1993 r. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) uznała, że kadm wywołuje u ludzi raka prostaty i płuc.

12 Kadm Głównym źródłem kadmu dla osób niepalących są produkty spożywcze. Najwięcej kadmu znajduje się w nerkach, a ponadto w wątrobie, mięczakach i skorupiakach. Dość duże jego ilości kumulują warzywa korzeniowe - marchew, buraki i pietruszka oraz liściaste np. sałata. Z badań prowadzonych przez Państwowy Zakład Higieny w Warszawie wynika, że najmniej kadmu posiadają pomidory, ogórki i kapusta.

13 Zasada „rozsądna pewność” Rozwój współczesnej biochemii, toksykologii, dietetyki oraz stosowanie wysoce czułych metod analitycznych sprawił, że niemal w każdym produkcie żywnościowym można wykryć substancje toksyczne. Nawet zioła i rośliny jadalne, same wytwarzają różnorodne związki chemiczne, które mogą posiadać działanie teratogenne, mutagenne i rakotwórcze.

14 Powyższe dane stworzyły nową koncepcję odnośnie konsumpcji artykułów żywnościowych określanego terminem „rozsądna pewność” - „doctrine de minimus”. Jeżeli ryzyko zachorowania np. na nowotwór, w warunkach codziennego spożywania określonego związku chemicznego jest nie większe niż 1 przypadek na milion konsumentów, to wówczas uważa się, że jest ono praktycznie zerowe.

15 Obróbka termiczna W przypalonych pokarmach oraz w rybach i mięsie przypiekanych na ogniu znajdują się wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne a wśród nich benzopiren, szczególnie rakotwórczy związek chemiczny. Podczas grilowania tłuszcz wyciekający z mięsa spada na palenisko, gdzie ulega spaleniu. Powstające toksyczne związki chemiczne m.in. benzopyren są następnie absorbowane na grilowanej potrawie. Podczas smażenia na tłuszczach zawierających wielonienasycone kwasy tłuszczowe Ω - 6 powstają wolne rodniki. Kumulacja wolnych rodników w komórce wywołuje „stres tlenowy”.

16 Działanie wolnych rodników Uszkodzenie materiału genetycznego: nowotwory, śmierć komórki Utlenianie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych: miażdżyca Inaktywacja enzymów, uszkodzenie kolagenu: przyspieszenie procesów starzenia

17 Wędzenie ryb, powoduje wzrost zawartości azotanów o kilkadziesiąt razy, a azotynów nawet kilkaset razy w stosunku do ilości wyjściowych. Podczas wędzenia powstają także rakotwórcze wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Gotowanie rozkłada większość witamin, a rozpuszczalne w wodzie przechodzą do wywaru wylewanego następnie do zlewu.

18 Węglowodany Węglowodany to główne makroskładniki odżywcze. Dostarczają większą cześć energii, natomiast w diecie człowieka z chorobą nowotworową, cukry „dokarmiają” guzy. Komórki nowotworów, aby „żyć i przetrwać” muszą otrzymywać węglowodany. Komórka zdrowa odżywia się tlenem, a komórka nowotworowa jedynie glukozą. Monosacharydy są najprostszymi cukrami i jednostkami budulcowymi węglowodanów złożonych. Najpowszechniejszym cukrem prostym jest glukoza i fruktoza. Inne węglowodany to dwucukry: sacharoza, laktoza i maltoza. Pierwszy z nich jest głównym i prawie wyłącznym składnikiem rafinowanego białego cukru.

19 Nowotwory i żywieniowe czynniki ryzyka % ogółu rak jelita grubego, gruczołów piersiowych, trzustki, stercza, jajników, endometrium / dieta bogato-tłuszczowa, posiłki smażone, mała podaż błonnika, warzyw i owoców oraz niskie spożycie herbaty 35 rak żołądka / dieta wysoko-solna, marynaty, mała podaż warzyw i owoców oraz niskie spożycie herbaty 2-3 rak jamy ustnej, przełyku i trzustki / alkohol i palenie papierosów 6 rak przełyku, wątroby / alkohol3

20 Zasady żywienia w nowotorach 1. opieranie diety głównie o produkty pochodzenia roślinnego; /owoce i warzywa o jasnych kolorach, takich jak czerwony, zielony, żółty, 2. dbałość o odpowiednią podaż czynników antyoksydacyjnych neutralizujących wolne rodniki, które posiadają właściwości kancerogenne, 3/wybór jedzenia zawierającego niskie ilości tłuszczu 4/ picie około oraz 6-8 szklanek wody dziennie (najlepiej filtrowanej lub mineralnej nie gazowanej) 5/ potrawy minimalnie przetworzone i przechowuj jedzenie bezpiecznie

21 Zasady żywienia w nowotorach spożywanie umiarkowanej ilości pokarmu, zgodnie z zapotrzebowaniem energetycznym organizmu ograniczenie spożycia tłuszczu (do 30% przyjmowanych kalorii), zwłaszcza zwierzęcego spożywanie dużej ilości jarzyn i owoców odpowiednia podaż błonnika w pożywieniu (min. 30 g dziennie) oraz wapnia (1g) i witamin unikanie spożywania produktów skażonych substancjami rakotwórczymi (m.in. aflatoksynami, nitrozaminami, pestycydami, węglowodorami aromatycznymi, metalami ciężkimi.

22 Aflatoksyny Aflatoksyny – rodzaj mykotoksyn. Są wytwarzane przez grzyby z rodzaju Aspergillus, głównie A. flavus (kropidlak żółty) i A. parasiticus. Grzyby te występują na fistaszkach (orzechach ziemnych), zbożu, migdałach w wilgotnych rejonach tropikalnych. W sprzyjających warunkach (wysoka temperatura oraz wilgotność) porastają także inne produkty żywnościowe, np. chleb, konfitury. Według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, żywność nie może zawierać wykrywalnych ilości aflatoksyn, które już przy bardzo małych stężeniach wykazują silne działanie mutagenne i teratogenne. Ale już nawet w niewielkich dawkach te toksyny przyczyniają się do obniżenia odporności na choroby infekcyjne.mykotoksyngrzybyAspergilluskropidlak żółtyA. parasiticusorzechach ziemnychzbożumigdałach

23

24 Rak jelita grubego Szacuje się, że niewłaściwy sposób odżywiania się odpowiada za około 70% raków okrężnicy i odbytnicy Rak jelita grubego jest szczególnie zależny od czynników dietetycznych (zwiększona konsumpcja czerwonego mięsa i tłuszczów zwierzęcych, niedobór błonnika, warzyw i owoców w diecie zwiększają ryzyko raka jelita grubego).

25 Duże spożycie błonnika pokarmowego, zwłaszcza pochodzącego ze zbóż (np. kasze, płatki zbożowe) i duże spożycie produktów pełnoziarnistych (np. pieczywo lub makaron z pełnego ziarna) zmniejsza ryzyko wystąpienia raka jelita grubego. Times New Roman

26 Rak jelita grubego Polska należy do krajów o średniej zapadalności na raka jelita grubego. Najwyższy wskaźnik w Europie obserwuje się w Niemczech (>40 nowych przypadków/100 tys. mieszkańców/rok), a jeden z niższych w Grecji (<20/100 tys./rok). W Polsce w 2005 roku wskaźnik ten wyniósł 36,6/100 tys. mieszkańców. W 2005 roku zarejestrowano zachorowania na nowotwory złośliwe, z czego było zgłoszeniami nowych przypadków nowotworu złośliwego w obrębie jelita grubego. Liczba zgonów na nowotwory w Polsce w 2005 roku wyniosła , w tym chorych z nowotworem jelita grubego.

27 Zalecenia profilaktyczne w raku jelita grubego Zalecenia profilaktyczne w/g World Cancer Research BMI w granicach codzienna aktywność fizyczna (1 godz. dziennie) g warzyw i owoców dziennie g produktów zbożowych dziennie (ciemne pieczywo, gruboziarniste kasze) ograniczenie spożycia mięsa czerwonego do 80 g dziennie maksymalnie, 1 płaska łyżeczka soli kuchennej dziennie okazjonalne spożycie potraw grilowanych, pieczonych oraz wędzonych (także wędzonych ryb) ograniczenie alkoholu mężczyźni - 2 drinki/dziennie kobiety - 1 drink/dziennie 1 drink = 250 ml piwa (mała szklanka) 100 ml wina (lampka) 25 ml wódki (mały kieliszek)

28 Polifenole roślinne Jak sama nazwa wskazuje występują tylko w świecie roślinnym Wśród polifenoli naturalnych dużą aktywność przeciwutleniającą wykazują flawonoidy. Biologiczne właściwości polifenoli roślinnych Przeciwmiażdżycowe Przeciwnowotworowe Immunomodulujące Hepatotropowe

29 Produkty bogatopolifenolowe Czerwone wino Zielona herbata Czarne porzeczki Aronia Jeżyny Czarne jagody Żurawiny

30 Błonnik Błonnik to długie, nitkowate cząsteczki, nadające tkankom roślinnym wytrzymałość mechaniczną i elastyczność. Z chemicznego punktu widzenia błonnik jest mieszaniną różnych polisacharydów (węglowodanów), takich jak celuloza, hemiceluloza, lignina, pektyny, gumy. Błonnik nierozpuszczalny w wodzie zwiększa masę pokarmową w jelitach i pochłania toksyny oraz cholesterol znajdujący się w pokarmach. Błonnik rozpuszczalny (pektyny, gumy) absorbuje cholesterol z krwi i naczyń krwionośnych. Bogate w błonnik są otręby, mąka razowa, kasze, marchew, ogórki, pomidory, groszek, brokuły, kapusta, gruszki, truskawki, jabłka. Pół filiżanki jeżyn lub malin zawiera 9 g, 2 figi - 7 g, jabłko - 3 g błonnika.

31 Produkty pełnoziarniste Zboża, takie jak pszenica, ryż, jęczmień, orkisz oraz produkty z nich wytworzone są podstawą prawidłowej diety. Produkty pełnoziarniste są bogate w błonnik, witaminy i składniki mineralne, a ich zwiększone spożycie wiąże się z mniejszym ryzykiem zachorowania na nowotwory. W badaniu Swedish Mammography Cohort oceniającym związek pomiędzy spożyciem produktów pełnoziarnistych a ryzykiem wystąpienia nowotworu jelita grubego zaobserwowano, że spożywanie ponad 4,5 porcji produktów pełnoziarnistych (pieczywo chrupkie, pełnoziarnisty chleb żytni, płatki zbożowe) dziennie powodowało zmniejszenie o 35% ryzyka zachorowania na nowotwór okrężnicy w porównaniu ze spożywaniem mniej niż 1,5 porcji.

32 Soja

33 Soja jest cennym źródłem substancji o właściwościach przeciwnowotworowych, spośród których wymienia się izoflawony, zaliczane do fitoestrogenów, inhibitory proteaz, saponiny, lignany, błonnik pokarmowy, kwas foliowy oraz szereg składników mineralnych, w tym wapń. Ochronny wpływ soi wykazano w odniesieniu do rozwoju chorób nowotworowych piersi, głowy i szyi oraz tarczycy. W raporcie Światowej Fundacji Badań nad Rakiem wskazuje się, że soja i jej przetwory mogą również zmniejszać zachorowalność na raka żołądka i gruczołu krokowego.

34 Witamina D Wyniki badań epidemiologicznych przeprowadzonych w ciągu ostatnich 20 lat sugerują, że zapadalność na wiele nowotworów, w tym między innymi na raka jelita grubego, jajnika, sutka i prostaty, jest odwrotnie proporcjonalna do szerokości geograficznej i stężenia witaminy D w surowicy.

35 Witamina D Witamina D znajdująca się w organiźmie pochodzi z pożywienia (D 2 - ergokalcyferol) oraz z syntezy w skórze pod wpływem promieni ultrafioletowych (D 3 - cholecalcyferol). Dobrym źródłem witaminy D są jedynie tłuszcze rybne, a zwłaszcza tran. W małych ilościach znajduje się w maśle, śmietanie, żółtku jaja i wątrobie.

36 Wapń Naukowcy dowodzą, że osobie w starszym wieku wystarczy 1,2 mg wapnia dziennie, czyli tyle, ile zawierają w przybliżeniu cztery szklanki mleka lub soku pomarańczowego wzbogaconego tym pierwiastkiem. Mężczyźni z grupy poddanej badaniu, którzy przyjmowali tyle wapnia, byli o 30 proc. mniej narażeni na raka przełyku, mózgu, jelita grubego. U kobiet zaobserwowano przede wszystkim zmniejszone ryzyko zachorowania na nowotwó jelita grubego.

37 Zawartość wapnia w mg na 100 g produktu Mleko 110 Kefir 103 Ser biały Twaróg 150 Ser żółty 1300 Rzepa 246 Migdały 234 Brokuły 103

38 Tłuszcze Tłuszcze dostarczane z pożywieniem stymulują wydzielanie kwasów żółciowych, następnie przekształcanych przez bakterie jelitowe w kwasy drugo- i trzeciorzędowe. Te z kolei mogą pobudzać mutacje komórek nabłonka jelitowego oraz proliferację komórkową. Badania laboratoryjne na zwierzętach wykazały dodatnie korelacje spożycia kwasów tłuszczowych, zwłaszcza bogatych w omega-6 z zapadalnością na raka sutka, prostaty i jelita grubego, podczas gdy dieta bogata w kwasy omega-3 hamuje karcinogeneze, m.in. poprzez redukcję powstawania promujących rozrost nowotworowy PGE2, TNF i IL-1 oraz hamowanie ekspresji onkogenów.

39 Ω - 3 Przedstawicielami  -3 jest kwas  -linolenowy. Kwas  -linolenowy (ALA) występuje w planktonie i rybach morskich, olejach roślinnych (lniany, rzepakowy), oraz w niektórych jarzynach. Do roślinnych źródeł  -3 należą rośliny strączkowe, takie jak soja i fasola, a także orzechy i siemię lniane. Inne rośliny zawierające kwasy  -3 to warzywa, a wśród nich pory i portulaka. Badania, które uwzględniały spożycie ryb i diagnozy nowotworowe z lat , prowadzone m.in. w Stanach Zjednoczonych, Norwegii, Japonii i Finlandii ujawniły, że regularne konsumowanie ryb miało związek z obniżeniem ryzyka rozwoju raka jelita grubego od 12 % do 21%.

40 Skażenie ryb Różne substancje toksyczne znajdujące się w wodzie mogą poprzez łańcuch pokarmowy osiągać niebezpieczne stężenie w tkankach roślin i zwierząt morskich. Poziom rtęci w rybach morskich zależy od gatunku, wieku i wagi ryby, a także obszaru geograficznego, w którym żyją. Tuńczyk i makrela z Morza Śródziemnego miały więcej rtęci niż te same gatunki ryb żyjących w Atlantyku. Koncentracja rtęci w rybach żyjących w otwartych wodach południowego Bałtyku wynosiła  g/kg. Największe ilości obserwowano we flądrach, które raczej przebywają w strefie wód przybrzeżnych.

41 80% Kanadyjczyków wie, iż właściwe odżywianie zmniejszają ryzyko chorób. 41% uważa, że zdrowe gotowanie zajmuje za dużo czasu, zaś 35% sądzi, że zdrowe jedzenie jest niesmaczne. Jednocześnie 51% narzeka, że w pobliskich fast foodach brakuje zdrowych potraw.

42 Profilaktyka pierwotna Profilaktyka pierwotna – edukacja społeczeństwa obejmująca upowszechnienie wiedzy na temat czynników ryzyka nowotworów, między innymi dotycząca korzyści ograniczania palenia tytoniu, promowania właściwej diety i aktywności fizycznej, unikania otyłości.


Pobierz ppt "Ekologiczne żywienie, profilaktyka nowotworów. Epidemiologia nowotworów W 2010 r. ponad 8 mln osób zmarło z powodu nowotworów, o jedną trzecią więcej."

Podobne prezentacje


Reklamy Google