Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Wczesna profilaktyka raka piersi w praktyce Lekarza Rodzinnego Marta Prałat.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Wczesna profilaktyka raka piersi w praktyce Lekarza Rodzinnego Marta Prałat."— Zapis prezentacji:

1 Wczesna profilaktyka raka piersi w praktyce Lekarza Rodzinnego Marta Prałat

2 Wiedza młodych kobiet o profilaktyce raka piersi Medycyna Paliatywna 2014 wiek lat 30% ankietowanych to mieszkanki wsi 47% ankietowanych posiadało wykształcenie wyższe, 28% wykształcenie średnie

3 Czynniki ryzyka wystąpienia raka piersi

4 Odsetek respondentek z uwzgle ̨ dnieniem wiedzy na temat działań pozytywnie wpływaja ̨ cych na zapobieganie i wczesne wykrywanie raka piersi

5 Kiedy powinno sie ̨ wykonywać samobadanie piersi? Odsetek respondentek z uwzgle ̨ dnieniem badań, którym sie ̨ poddały profilaktycznie, bez wskazań lekarskich

6 Opinie respondentek na temat czynników moga ̨ cych stanowić przeszkode ̨ w profilaktyce raka piersi Źródło wiedzy na temat profilaktyki raka piersi

7 Statystyka Najczęstszy nowotwór u kobiet w Polsce (22,2%) Stanowi drugą po raku płuca przyczynę zgonów u kobiet z powodów onkologicznych (7,3%) 1 3 2

8 Czynniki ryzyka: wiek wczesna pierwsza miesiączka późna menopauza otyłość HTZ/ antykoncepcja bezdzietność łagodne zmiany rozrostowe obciążony wywiad rodzinny - dwie lub wie ̨ cej krewne I-stopnia z rakiem piersi rozpoznanym w młodym wieku rak w drugiej piersi promieniowanie jonizujące wysokie spożycie alkoholu brak karmienia piersią w wywiadzie Przebyty rak endometrium, rak jajnika lub rak jelita grubego w wywiadzie Wysoki status społeczny menarchemenopauza estrogeny

9 Wiek kobiety Ryzyko zachorowania na raka piersi wzrasta wraz z wiekiem. zachorowania przed 20. rokiem z ̇ ycia.-sporadyczne Najwie ̨ ksza liczba zachorowań - mie ̨ dzy 50. i 69. rż. Współczynniki zachorowalności na raka piersi wzrastaja ̨ liniowo z wiekiem mie ̨ dzy 40. i 59. rokiem z ̇ ycia, po czym cze ̨ stość zachorowań stabilizuje sie ̨, a po 70. roku z ̇ ycia nawet zmniejsza sie ̨.

10 Czynniki reprodukcyjne wiek menarche wiek menopauzy 15% na rok opóźnienia 3% na każdy rok opóźnienia

11 Antykoncepcja hormonalna nie są czynnikiem wywołującym RS prawdopodobieństwo promowania już istniejącego nowotworu bezpieczny czas stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych- nie dłużej niz ̇ 2 lat HTA powyz ̇ ej 8 lat wzrost ryzyka zachorowania o 46% na kaz ̇ de 10 lat stosowania antykoncepcji ryzyko wzrasta o 14%

12 Hormonalna terapia zastępcza Trwająca <5 lat - nie jest zwia ̨ zana z istotnym wzrostem ryzyka zachorowania na raka piersi ryzyko zachorowania na RS zwia ̨ zane ze stosowaniem HTZ przez okres > 5 lat jest mniejsze niż zwia ̨ zane z otyłościa ̨ lub codziennym spoz ̇ ywaniem alkoholu

13 Masa ciała Ryzyko zachorowania u kobiet po menopauzie rośnie wraz z wartościami BMI powyz ̇ ej normy BMI w granicach kg/m2 zmniejsza ryzyko x 2 Otyłość i nadwaga zwie ̨ kszaja ̨ ryzyko potrójnie negatywnego raka gruczołu piersiowego

14 alkohol wzrost ryzyka raka piersi o 9% na kaz ̇ de 10 gramów czystego etanolu dziennie

15 Cancer, Wykazano, że spośród kobiet, które miały krewnego 1. stopnia z rozpoznaniem raka gruczołu krokowego ryzyko rozwoju raka piersi było zwiększone o 14%. U kobiet, u których wśród krewnych 1. stopnia stwierdzano raka piersi, raka gruczołu krokowego i raka jelita grubego, ryzyko wystąpienia raka piersi jest zwiększone 2-krotnie.

16 Czy tylko rak Angeliny? BRCA1, BRCA2- 3-5% populacji chorych, 10-krotny wzrost ryzyka zachorowania TP53, PTEN - duz ̇ y stopnień predyspozycji do zachorowania ATM, BRIP1, CHEK2 i PALB2 - umiarkowana predyspozycja do zachorowania- podnosza ̨ 2–3-krotnie ryzyko zachorowania na raka piersi w porównaniu z ogólna ̨ populacja ̨. mutacji RECQL - 5-krotny wzrost ryzyka zachorowania, wynosi ponad 50 proc., jeśli wśród krewnych stwierdzono wcześniej zachorowanie na ten nowotwór. W Polsce w przybliżeniu ok. 15 tys nosicielek!! Nature Genetics 27 April 2015-Lubiński i prof. dr hab. n. med. Cezary Cybulski z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie oraz M. A. Akbari i S. A. Narod z Toronto i W. D. Foulkes z Montrealu.

17 Grupy ryzyka zachorowania na dziedziczna ̨ postać raka piersi/jajnika

18 kalkulatory ryzyka: Gail, Claus, Cuzick-Tyrer, BRCAPRO, BOADICEA, Myriad 1 i 2, Manchester

19 Zasady kwalifikacji do badań genetycznych Prawdopodobieństwo > 10% Do najwaz ̇ niejszych cech kliniczno-rodowodowych zwia ̨ zanych ze zwie ̨ kszonym prawdopodobieństwem nosicielstwa mutacji BRCA nalez ̇ a ̨ : — zachorowanie na raka piersi przed 40. rz ̇.; — mnogie zachorowania na raka piersi lub/i jajnika w rodzinie; 2 zachorowania na raka piersi i/lub jajnika wśród krewnych pierwszego i/lub drugiego stopnia (ła ̨ cznie z probantka ̨ ) — przypadki zachorowań na inne nowotwory u tej samej osoby, zwłaszcza jeśli jednym z nich jest rak jajnika; — obustronny rak piersi; — rak piersi u me ̨ z ̇ czyzn; — cecha ER/PgR– oraz ujemny stan HER2 — „potrójnie ujemny rak piersi” — u chorych przed menopauza ̨ ; — rak rdzeniasty lub nietypowy rdzeniasty; — pochodzenie aszkenazyjskie; — potwierdzona obecność mutacji BRCA w rodzinie.

20 czynniki zmniejszające ryzyko: prawidłowa masa ciała ograniczenia wskazań do HTZ karmienie piersią aktywność fizyczna dieta unikanie alkoholu

21 Karmienie piersią, Lancet 2003 r. Zarówno sam fakt karmienia piersią, jak i łączny czas karmienia piersią znamiennie zmniejszają ryzyko rozwoju raka sutka. Przy niezmienionej średniej liczbie dzieci (2,5), wydłużenie czasu karmienia piersią średnio o 6 miesięcy mogłoby zapobiec rozwojowi około 5% przypadków inwazyjnego raka sutka.

22 Journal of the National Cancer Institute, maj 2015 U kobiet z rakiem luminalnym wcześniejsze karmienie piersią może wpływać na rokowanie i przeżycie zmieniając aktywność proliferacyjną komórek nowotworowych U wszystkich chorych wcześniejsze karmienie piersią wiązało się z mniejszym ryzykiem nawrotu choroby, szczególnie w przypadku karmienia ponad 6 miesięcy

23 wysiłek fizyczny 9th European Breast Cancer Conference (EBCC-9), marzec 2014 Uprawianie sportu przez ponad godzinę dziennie zmniejsza ryzyko rozwoju raka piersi. Nie ma przy tym znaczenia ani wiek, ani waga kobiety; także położenie geograficzne nie ma wpływu na prawdziwość tej tezy. W porównaniu do kobiet mało aktywnych fizycznie, te które regularnie ćwiczą mają zredukowane ryzyko raka piersi o ok. 12%. 12 % „Prowadzący siedzący tryb życia ludzie nie są w stanie uciec przed chorobami”

24 Schemat badań kobiet bez objawów i dodatkowych czynników ryzyka

25 profilaktyka w grupach wysokiego ryzyka Zalecenia poste ̨ powania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych — 2013 r.

26 Technika badania Ocenia się, że w 42 % przypadków RS wykrywają same kobiety, podczas gdy lekarz wykrywa guz w badaniu przedmiotowym tylko u 24 % chorych

27 Technika samobadania piersi

28 wywiady chorobowy: *zmiany występujące w sutkach tj.: guz, obrzęk, bolesność, asymetria sutka, wydzielina z brodawki, wciągnięcie brodawki- dynamika zmian oraz czas ich utrzymywania się *data pierwszej oraz ostatniej miesiączki *porody, czas karmienia piersią *przebyte operacje *leczenie hormonalne *choroby sutka w rodzinie ze strony matki, RS/ RJ

29 Badanie przedmiotowe: *badanie w pozycjach siedząca/stojąca oraz leżąca na plecach i boku *oglądanie- kształt, symetrię sutka i położenie brodawek (wciągnięcie, wydzielina), uwypuklenie lub wciągnięcie skóry przez guz, obrzęk, zaczerwienienie skóry, objaw skórki pomarańczowej, grubość ramienia-> obrzęki *badanie palpacyjne: -różnice w uciepleniu skóry, asymetria konsystencji gruczołów lub pach -ewentualny guz ocenia się pod względem jego wielkości, konsystencji, odgraniczenia od reszty gruczołu, skóry lub mięśni piersiowych ( pomocne w ocenie ruchomości względem mięśni piersiowych jest ich napinanie np. przez wzięcie się pod boki przez chorą) *pachy obmacuje się przy rozluźnionych mięśniach, od szczytu pachy w dół *ocenia się węzły chłonne : położenie, wielkość, konsystencja, ruchomość względem siebie( pakiety) i otaczających struktur

30 Ocena przerzutów odległych - najczęstsze umiejscowienie przerzutów odległych - WĘZŁY CHŁONNE NADOBOJCZYKOWE PO STR. PRZECIWNEJ - obecnie powiększone węzły chłonne po stronie guza nie są uznawane za przerzuty odległe - bolesność uciskowa kości - w badaniu brzucha- zwrócenie uwagi na brzeg wątroby

31 Co może niepokoić: zmiana kształtu piersi zmiana wyglądu skóry zmiana w otoczce brodawki wciągnięcie lub zmiana kierunku brodawki samoistny wyciek z brodawki zgrubienia lub guzki w piersi powiększenie węzłów chłonnych pachowych nietypowy ból piersi obrzęk ramienia objaw „skórki pomarańczowej”

32

33

34

35 Podejrzany guzek jest: NIEruchomy NIEregularny NIEbolesny NIEzmieniający się podczas cyklu miesiączkowego lokalizacja pojedynczy

36 Profilaktyka wtórna samobadanie piersi badanie wykonane przez lekarza mammografiaUSGMRIbiopsja pierwotna

37 mammografia dla kobiet w wieku lat wykrywa zmiany nawet 2- 3mm po co ucisk piersi? jak się przygotować do badania? pozwala wykryć %zmian nowotworowych

38 mammografia w młodym wieku?

39 Objęcie badaniami mammograficznymi w Wielkopolsce na dzień

40

41 USG dla kogo? przygotowanie do badania dodatkowe możliwości: opcja doplerowska, sonoelastografia, biopsje, punkcja torbieli

42 MMR Czułość metody w wykrywaniu inwazyjnego raka piersi wynosi ponad 98%, a swoistość 90–95%. Ograniczeniu liczby wyników nieprawdziwie dodatnich słuz ̇ y analiza cech morfologicznych i charakteru wzmocnienia kontrastowego oraz wykonywanie badania mie ̨ dzy 6. a 13. dniem cyklu u kobiet przed menopauza ̨ lub co najmniej 4 tygodnie po odstawieniu HTZ. Biopsja zmian widocznych tylko w badaniu MR musi być przeprowadzona pod kontrola ̨ tej metody.

43 obustronna profilaktyczna mastektomia- wykonywana u kobiet z potwierdzona ̨ mutacja ̨ genów supresorowych BRCA1 i/ lub BRCA2 zmniejsza ryzyko zgonu o 81–100% profilaktyczna adneksektomia wraz z ewentualna ̨ histerektomia ̨ (mie ̨ dzy 35. a 40. rż)- zmniejsza ryzyko zachorowania na raka piersi o ok 60 % i minimalizuje ryzyko zachorowania na raka jajnika u nosicielek nosicielki BRCA1 profilaktycznamastektomia

44 Program z funduszy norweskich Kto może skorzystać z badań? wszystkie kobiety w wieku pomiędzy 35. a 49. rokiem życia ze szczególnym wskazaniem kobiet u których występował rak piersi wśród członków rodziny; kobiety w wieku 65 + lat u których występował nowotwór inny niż nowotwór piersi; Dodatkowo: kobiety, u których ciąża występowała po 35. roku życia; kobiety u których występowały mutacje stwierdzone w gen. BRCA1 i/lub BRCA2 kobiety u których menopauza wystąpiła po 35. do 49. roku życia. program profilaktyczny-NFZ: kobiety w wieku lat, które w ciągu ostatnich 2 lat nie wykonywały mammografii program profilaktyczny-NFZ: kobiety w wieku lat, które w ciągu ostatnich 2 lat nie wykonywały mammografii

45 Leczenie chirurgiczne mastektomia całkowita kwadrantektomia leczenie oszczędzające pachę BCTchirurgiczne mastektomia całkowita kwadrantektomia leczenie oszczędzające pachę BCT uzupełniającaradioterapiachemioterapiahormonoterapiauzupełniającaradioterapiachemioterapiahormonoterapia

46 Co po leczeniu? wnioski o protezę piersi- chirurg, onkolog, ginekolog, lekarz posiadaja ̨ cy specjalizacje ̨ w dziedzinie chemioterapii nowotworów, radioterapii, rehabilitacji peruka dla chorych otrzymujących CHT- onkolog, radioterapeuta, dermatolog obrzęk chłonny ramienia Tamoksifen a leczenie depresji

47 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "Wczesna profilaktyka raka piersi w praktyce Lekarza Rodzinnego Marta Prałat."

Podobne prezentacje


Reklamy Google